C-442/04

OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO YVES’A BOTA przedstawiona w dniu 31 stycznia 2008 r.(1) Sprawa C‑442/04 Królestwo Hiszpanii przeciwko Radzie Unii Europejskiej Skarga o stwierdzenie nieważności – Rozporządzenie (WE) nr 1415/2004 – Nakład połowowy – Zarzut niezgodności z prawem – Dopuszczalność 1.        W niniejszej skardze Królestwo Hiszpanii żąda stwierdzenia nieważności art. 1–6 rozporządzenia Rady (WE) nr 1415/2004 z dnia 19 lipca 2004 r. ustalającego maksymalny roczny nakład połowowy odnoszący się do niektórych obszarów połowowych i łowisk(2). 2.        Skarga ta jest następstwem skargi wniesionej przez Królestwo Hiszpanii w stosunku do art. 3, 4 i 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 1954/2003 z dnia 4 listopada 2003 r. w sprawie zarządzania nakładem połowowym odnoszącego się do niektórych obszarów i zasobów połowowych Wspólnoty i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 2847/93 oraz uchylającego rozporządzenia (WE) nr 685/95 i (WE) nr 2027/95(3), którą Trybunał oddalił wyrokiem z dnia 30 marca 2006 r. w sprawie Hiszpania przeciwko Radzie(4). 3.        W wyroku tym Trybunał uznał, iż w zakresie, w jakim zaskarżone przepisy nie mogą zostać oddzielone od reszty rozporządzenia nr 1954/2003, przedstawione przez Królestwo Hiszpanii żądanie stwierdzenia nieważności rzeczonego rozporządzenia w części jest niedopuszczalne, a skargę należy oddalić(5). 4.        W oczekiwaniu na ogłoszenie rzeczonego wyroku Trybunał postanowił w dniu 2 marca 2005 r. zawiesić postępowanie w niniejszej sprawie. Po ogłoszeniu wyżej wymienionego wyroku w sprawie Hiszpania przeciwko Radzie Królestwo Hiszpanii zwróciło się o wznowienie zawieszonego postępowania. 5.        Na poparcie niniejszej skargi Królestwo Hiszpanii podnosi na mocy art. 241 WE zarzut niezgodności z prawem rozporządzenia nr 1954/2003. 6.        W niniejszej opinii w pierwszej kolejności wyjaśnię, dlaczego – moim zdaniem – ów zarzut niezgodności z prawem należy uznać za dopuszczalny. Następnie, w drugiej kolejności, przedstawię powody, dla których uważam, iż argumenty podniesione przez Królestwo Hiszpanii na poparcie takiego zarzutu niezgodności z prawem nie mogą zostać przyjęte oraz że niniejsza skarga winna zatem zostać oddalona jako bezzasadna. I –    Ramy prawne A –    Rozporządzenie nr 1954/2003 7.        Zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 2371/2002 z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie ochrony i zrównoważonej eksploatacji zasobów rybołówstwa w ramach wspólnej polityki rybołówstwa(6) „Rada ustanawia wspólnotowe środki regulujące dostęp do wód i zasobów oraz zrównoważone prowadzenie działalności połowowej”. W szczególności ust. 2 lit. f) wspomnianego artykułu wymienia środki zmierzające do „ograniczania nakładu połowowego”. 8.        Rozporządzenie nr 1954/2003 stanowi jeden z tych środków. Rozporządzenie to, zgodnie z jego art. 1, „ustanawia kryteria i procedury dla systemu odnoszącego się do zarządzania nakładem połowowym w obszarach ICES V, VI, VII, VIII, IX i X oraz CECAF 34.1.1, 34.1.2 i 34.2.0”. 9.        Zgodnie z art. 2 lit. b) tego rozporządzenia „»nakład połowowy« oznacza produkt zdolności połowowej i działalności statku rybackiego; w odniesieniu do grupy statków pojęcie to oznacza sumę nakładów połowowych każdego statku z tej grupy”. 10.      Drugi motyw rozporządzenia nr 1954/2003 wskazuje, że „[s]ystem dostępu do niektórych obszarów i zasobów określonych w art. 156–166 i w art. 347–353 aktu przystąpienia Hiszpanii i Portugalii(7) wygasł dnia 31 grudnia 2002 r. W związku z tym niektóre przepisy rozporządzenia Rady (WE) nr 685/95 z dnia 27 marca 1995 r. w sprawie zarządzania nakładem połowowym odnoszącego się do niektórych obszarów i zasobów połowowych Wspólnoty(8) i rozporządzenia Rady (WE) nr 2027/95 z dnia 15 czerwca 1995 r. ustanawiającego system zarządzania nakładem połowowym odnoszący się do niektórych obszarów i zasobów połowowych Wspólnoty(9) powinny zostać dostosowane do nowej sytuacji prawnej”. 11.      Ponadto zgodnie z motywem 3 rozporządzenia nr 1954/2003, „[i]nne przepisy ustanowione w rozporządzeniach [nr 685/95] i [nr 2027/95] mają na celu ustanowienie ogólnego systemu zarządzania nakładem połowowym w celu zapobiegania wzrostowi nakładu połowowego i nie odnoszą się do [aktu przystąpienia]. Przepisy te mają znaczenie dla zarządzania rybołówstwem i powinny zostać utrzymane”. 12.      W tym celu motyw 4 rozporządzenia nr 1954/2003 przewiduje, iż „[w] celu zapewnienia, aby nie nastąpił wzrost ogólnego poziomu istniejącego nakładu połowowego, niezbędne jest ustanowienie nowego systemu zarządzania nakładem połowowym na obszarach [wymienionych w art. 1 tego rozporządzenia]. System ten ogranicza nakład połowowy na podstawie nakładu połowowego wykorzystanego na tych obszarach połowowych w latach 1998–2002”. 13.      Rozdział II rozporządzenia nr 1954/2003 dotyczy ustanowionego w ten sposób systemu zarządzania nakładem połowowym. W ramach tego rozdziału art. 3 rozporządzenia, zatytułowany „Środki dotyczące połowów gatunków przydennych oraz niektórych mięczaków i skorupiaków [skorupowców]”, brzmi następująco: „1.      Z wyjątkiem obszaru określonego w art. 6 ust. 1, państwa członkowskie: a)      oceniają poziom nakładu połowowego statków o całkowitej długości równej lub przekraczającej 15 metrów jako roczną średnią z lat 1998–2002 w każdej ze stref ICES i CECAF określonych w art. 1 w odniesieniu do rybołówstwa przydennego, z wyłączeniem rybołówstwa przydennego, objętego rozporządzeniem Rady (WE) nr 2347/2002 z dnia 16 grudnia 2002 r. ustanawiającym szczególne wymagania dostępu oraz warunki z tym związane(10), mające zastosowanie do połowów zasobów głębokowodnych oraz do połowów przegrzebków, kieszeńca i pająka morskiego, określonych w [z]ałączniku do niniejszego rozporządzenia. W celu obliczenia nakładu połowowego zdolność połowowa statku mierzona jest jako moc zainstalowana wyrażona w kilowatach (kW); b)      przydzielają poziom nakładu połowowego określony zgodnie z lit. a) w każdej ze stref ICES lub CECAF, w odniesieniu do każdego rodzaju rybołówstwa wymienionego w lit. a). […]”. 14.      Rozporządzenie nr 1954/2003 ustanawia ponadto szczególny system zarządzania nakładem połowowym w obszarze biologicznie wrażliwym, którego granice wyznacza większa część wybrzeża irlandzkiego. Siódmy motyw tego rozporządzenia stwierdza w tym względzie, iż „[o]bszar na południe i zachód od Irlandii został określony jako obszar dużego nagromadzenia młodego morszczuka. Obszar ten podlega specjalnym ograniczeniom w zakresie użytkowania narzędzi połowowych dennych. W tym samym celu ochrony powinien także podlegać szczególnym wymaganiom ograniczenia nakładu w ramach opisanego wyżej ogólnego systemu [...]”. 15.      Szczególny system zarządzania nakładem połowowym stosowany do tego obszaru biologicznie wrażliwego, którego granice są dokładnie określone w art. 6 ust. 1 rozporządzenia 1954/2003, określony jest w ust. 2 tego przepisu, który stanowi, iż „[n]a obszarze określonym w ust. 1 państwa członkowskie oceniają poziom nakładu połowowego statków o całkowitej długości równej lub przekraczającej 10 metrów jako roczną średnią z lat 1998–2002, w odniesieniu do rybołówstwa przydennego, z wyłączeniem rybołówstwa objętego rozporządzeniem [nr 2347/2002], oraz do połowów przegrzebków, kieszeńca i pająka morskiego i przydzielają poziom nakładu połowowego określonego w ten sposób dla każdego z tych rodzajów rybołówstwa”. 16.      Wreszcie art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 1954/2003 przewiduje, że na podstawie informacji przekazanych Komisji Wspólnot Europejskich Komisja „przedstawia Radzie [...] propozycję rozporządzenia ustalającego maksymalny roczny nakład połowowy w odniesieniu do każdego państwa członkowskiego i do każdego obszaru oraz rodzaju rybołówstwa określonego w art. 3 i 6”. 17.      Zgodnie z art. 11 ust. 2 akapit pierwszy rzeczonego rozporządzenia „Rada, stanowiąc większością kwalifikowaną na wniosek Komisji, [...] decyduje o maksymalnym rocznym nakładzie połowowym określonym w ust. 1”. 18.      W oparciu o ten przepis Rada przyjęła rozporządzenie nr 1415/2004, które jest przedmiotem niniejszej skargi o unieważnienie. B –    Rozporządzenie nr 1415/2004 19.      Zgodnie z ostatnim motywem rozporządzenia nr 1415/2004 „[m]aksymalne roczne nakłady połowowe mające zostać ustalone dla statków pływających pod banderą państwa członkowskiego w odniesieniu do gatunków, obszaru i łowisk powinny być równe globalnemu nakładowi połowowemu wykorzystanemu przez okres pięciu lat w latach 1998–2002 przez te statki, podzielone przez pięć”. 20.      Rozporządzenie to stanowi: „Artykuł 1 Tematyka Niniejsze rozporządzenie wyznacza maksymalny roczny nakład połowowy dla każdego państwa członkowskiego oraz dla każdego obszaru i łowiska, określonych w art. 3 i 6 rozporządzenia [nr 1954/2003]. Artykuł 2 Maksymalne poziomy 1.     Maksymalne poziomy rocznych nakładów połowowych w odniesieniu do gatunków, obszaru i łowisk oraz do państwa członkowskiego, dla obszarów, o których mowa w art. 3 ust. 1 lit. a) i b) rozporządzenia [nr 1954/2003], są ustalone w załączniku I do niniejszego rozporządzenia. 2.     Maksymalne poziomy rocznych nakładów połowowych w odniesieniu do gatunków, obszaru i łowisk oraz do państwa członkowskiego dla obszaru, o którym mowa w art. 6 ust. 1 rozporządzenia [nr 1954/2003], są ustalone w załączniku II do niniejszego rozporządzenia. Artykuł 3 Przepłynięcie przez obszar 1.     Każde państwo członkowskie zapewnia, aby stosowanie nakładów połowowych w odniesieniu do obszarów określonych w art. 3 i 6 rozporządzenia [nr 1954/2003] nie wiązało się z większą ilością czasu spędzonego na połowach w porównaniu z poziomami nakładów połowowych w okresie odniesienia. 2.     Nakładów połowowych ustalonych w wyniku przepływania statków przez obszar, na którym nie dokonano żadnych połowów podczas okresu odniesienia, nie stosuje się do celów przeprowadzania połowów na tym obszarze. Każde państwo członkowskie z osobna rejestruje takie nakłady połowowe. Artykuł 4 Metodologia Każde państwo członkowskie zapewnia, aby metoda stosowana do rejestracji nakładów połowowych była taka sama jak ta stosowana w ocenianiu poziomów nakładów połowowych, o których mowa w art. 3 i 6 rozporządzenia [nr 1954/2003]. Artykuł 5 Zgodność z innymi systemami ograniczającymi nakłady połowowe Maksymalne poziomy rocznego nakładu połowowego ustalone w załącznikach I i II nie stanowią uszczerbku dla ograniczeń nakładów połowowych ustalonych na podstawie programów naprawczych lub innych środków zarządzania na podstawie prawa wspólnotowego, pod warunkiem że przestrzegany jest środek z niższą kwotą nakładu połowowego. Artykuł 6 Wejście w życie Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich”. II – Skarga 21.      W skardze Królestwo Hiszpanii wnosi do Trybunału o stwierdzenie nieważności art. 1–6 rozporządzenia nr 1415/2004, po pierwsze, powołując się na naruszenie zasady niedyskryminacji ze względu na przynależność państwową, po drugie, utrzymując, że Rada dopuściła się nadużycia władzy, ustanawiając art. 6 rozporządzenia nr 1954/2003, jak również rozporządzenie nr 1415/2004. 22.      Następnie w swej replice złożonej w dniu 22 czerwca 2006 r. Królestwo Hiszpanii wyraźnie podniosło zarzut niezgodności z prawem rozporządzenia nr 1954/2003 na podstawie art. 241 WE. Wnosi ono do Trybunału o stwierdzenie sprzeczności z prawem tego rozporządzenia. 23.      Postanowieniem prezesa Trybunału z dnia 9 marca 2006 r. Komisja została dopuszczona do sprawy w charakterze interwenienta popierającego żądania Rady. III – Ocena 24.      Przedstawię najpierw moje stanowisko w przedmiocie dopuszczalności zarzutu niezgodności z prawem podniesionego przez Królestwo Hiszpanii. A –    W przedmiocie zarzutu niezgodności z prawem podniesionego przez Królestwo Hiszpanii 25.      W skardze Królestwo Hiszpanii podnosi pierwszy zarzut oparty na naruszeniu zasady niedyskryminacji ze względu na przynależność państwową, po pierwsze, odnośnie do okresu odniesienia stosowanego w celu ustalenia maksymalnego rocznego nakładu połowowego, po drugie, względem określenia granic obszaru wrażliwego. 26.      Argumenty przedstawione przez to państwo członkowskie na poparcie wspomnianego zarzutu są identyczne jak przedstawione w sprawie Hiszpania przeciwko Radzie zakończonej wyżej wymienionym wyrokiem. 27.      W pkt 36 skargi Królestwo Hiszpanii wskazuje, że stoi na stanowisku, iż art. 3, 4 i 6 rozporządzenia nr 1954/2003 naruszają zasadę niedyskryminacji i że należy stwierdzić ich nieważność. Z tego powodu w sprawie Hiszpania przeciwko Radzie zakończonej wyżej wymienionym wyrokiem wniosło ono skargę o stwierdzenie nieważności. 28.      Królestwo Hiszpanii wyjaśnia następnie, że zaskarża również rozporządzenie nr 1415/2004 w zakresie, w jakim wprowadza ono w życie art. 3 i 6 rozporządzenia nr 1954/2003. 29.      Podobnie odnośnie do zarzutu drugiego opartego na nadużyciu władzy przez Radę Królestwo Hiszpanii powtarza w swej skardze argumenty, które przedstawiło w sprawie Hiszpania przeciwko Radzie zakończonej wyżej wymienionym wyrokiem. Stoi ono na stanowisku, że Trybunał winien stwierdzić nieważność rozporządzenia nr 1415/2004 wprowadzającego w życie art. 6 rozporządzenia nr 1954/2003, ponieważ ustanawiając art. 6 oraz przepisy wykonawcze, Rada dopuściła się nadużycia władzy. 30.      W replice przedstawionej po ogłoszeniu wyżej wymienionego wyroku w sprawie Hiszpania przeciwko Radzie Królestwo Hiszpanii twierdzi, iż konieczne jest podniesienie zarzutu niezgodności z prawem na podstawie art. 241 WE wobec rozporządzenia nr 1954/2003. Wymienia wiele powodów uzasadniających – w jego opinii – incydentalne poddawanie kontroli zgodności rozporządzenia 1954/2003 z prawem wspólnotowym. 31.      Królestwo Hiszpanii twierdzi w szczególności, że zarzut niezgodności z prawem stwarza w tym przypadku możliwość oddzielenia przepisów, które choć są sprzeczne z prawem wspólnotowym, stanowią podstawę aktu stanowiącego przedmiot skargi o stwierdzenie nieważności. Podnosi ono w tym względzie, że istnieje bezpośrednie prawne powiązanie między aktem wykonawczym, mianowicie rozporządzeniem nr 1415/2004, i aktem podstawowym, to znaczy rozporządzeniem nr 1954/2003. Informacje zawarte w załącznikach do rozporządzenia nr 1415/2004 mogły bowiem zostać określone i obliczone jedynie w oparciu o pomiary i przesłanki określone w art. 3 i 6 rozporządzenia 1954/2003. 32.      Ponadto Królestwo Hiszpanii stoi na stanowisku, że rozpatrywana sprawa różni się od przypadku, gdy podnoszony przez państwo członkowskie zarzut niezgodności z prawem jest niedopuszczalny z powodu upływu terminu do wniesienia skargi o stwierdzenie nieważności(11). Królestwo Hiszpanii spełniło bowiem ten wymóg, wnosząc skargę dotyczącą rozporządzenia podstawowego w sprawie Hiszpania przeciwko Radzie zakończonej wyżej wymienionym wyrokiem. 33.      Rzeczone państwo członkowskie podnosi wreszcie, że w wyroku wydanym w tej sprawie nie zostały zbadane co do istoty podniesione przez nie zarzuty – zasadniczo możliwe do zastosowania w stosunku do rozporządzenia wykonawczego, i które w niniejszej sprawie uzasadniałyby niemożność stosowania rozporządzenia nr 1954/2003. W jego opinii brak rozstrzygnięcia co do istoty oraz istnienie bezpośredniego prawnego związku między dwoma istotnymi dla sprawy rozporządzeniami wykonawczymi zobowiązują Trybunał do orzeczenia w ramach niniejszej skargi w przedmiocie niemożności stosowania rozporządzenia nr 1954/2003. Królestwo Hiszpanii uważa, iż w przeciwnym razie wyrok Trybunału byłby pozbawiony skuteczności. 34.      W odpowiedzi na skargę Rada podnosi, że Królestwo Hiszpanii nie zarzuca, że rozporządzenie nr 1415/2004 nie przestrzega przepisów rozporządzenia nr 1954/2003, lecz że to państwo członkowskie jest przeciwnego zdania, iż zaskarżone rozporządzenie jest niezgodne z prawem, ponieważ spełnia warunki ustanowione w art. 3 i 6 rozporządzenia nr 1954/2003. Rada stwierdza ponadto, że w sprawie Hiszpania przeciwko Radzie zakończonej wyżej wymienionym wyrokiem Królestwo Hiszpanii zwróciło się do Trybunału z żądaniem stwierdzenia nieważności art. 3 i 6 tego rozporządzenia z tych samych powodów, mianowicie ze względu na naruszenie zasady niedyskryminacji i nadużycie władzy. Przedstawia następnie swe stanowisko co do istoty sprawy. 35.      W duplice Rada podkreśla, że niniejsza skarga skierowana przeciwko rozporządzeniu nr 1415/2004 wniesiona została w ramach postępowania odrębnego i niezależnego od sprawy Hiszpania przeciwko Radzie zakończonej wyżej wymienionym wyrokiem, mimo że obie skargi były w sposób oczywisty ze sobą powiązane. Podnosi ona, że przestrzeganie maksymalnego rocznego nakładu połowowego określonego dla każdego państwa członkowskiego w rozporządzeniu nr 1415/2004 jest zobowiązaniem dopełniającym, lecz odrębnym od obowiązków przewidzianych w art. 3, 4, 6–8 rozporządzenia nr 1954/2003. 36.      Rada uważa, że zarzut niezgodności z prawem podniesiony na etapie repliki jako podniesiony po terminie jest niedopuszczalny. Stoi ona bowiem na stanowisku, iż w świetle art. 42 ust. 2 akapit pierwszy regulaminu(12) odrzucenie skargi wniesionej przez Królestwo Hiszpanii w ramach sprawy Hiszpania przeciwko Radzie zakończonej wyżej wymienionym wyrokiem nie może zostać uznane za nową okoliczność. 37.      W tym względzie Rada podnosi w szczególności, że akty ustanowione przez instytucje wspólnotowe korzystają z domniemania ważności z tym skutkiem, że wyrok Trybunału potwierdzający ważność aktu nie zmienia sytuacji prawnej skarżącego, a zatem nie może stanowić okoliczności umożliwiającej podniesienie nowego zarzutu. 38.      W każdym wypadku Rada stoi na stanowisku, że Królestwo Hiszpanii nie może podważyć ważności rozporządzenia nr 1954/2003 po upływie terminu wyznaczonego w art. 230 ostatni akapit WE. Uznaje bowiem, że gdyby państwo członkowskie było uprawnione do zaskarżenia aktu wspólnotowego w drodze zarzutu niezgodności z prawem zawsze, gdy instytucja wydaje akt wykonawczy do tego aktu wspólnotowego, stwarzałoby to możliwość kwestionowania w nieskończoność aktów wspólnotowych wywołujących skutki prawne, co byłoby – w jej opinii – sprzeczne z celem terminów na wnoszenie skarg, jakim jest gwarantowanie pewności prawa. 39.      Rada odnosi się w tym względzie do orzecznictwa Trybunału, z którego wynika, że adresat decyzji przyjętej przez instytucje wspólnotowe i niezaskarżonej w terminie przewidzianym w art. 230 ostatni akapit WE nie może powołać się na jej niezgodność z prawem, ponieważ decyzja ta stała się w stosunku do niego ostateczna(13). 40.      Stoi ona na stanowisku, iż mimo że niniejsza sprawa różni się od tego orzecznictwa w dwóch aspektach – z jednej strony Królestwo Hiszpanii zaskarżyło akt, którego ważność obecnie podważa, lecz jego skarga została oddalona, z drugiej strony aktem spornym w niniejszym postępowaniu jest rozporządzenie – należy jednak zastosować je w niniejszej sprawie. 41.      Komisja natomiast podkreśla najpierw, że rozporządzenia nr 1954/2003 i nr 1415/2004 są ze sobą na tyle ściśle powiązane, że niniejsza skarga jest niemal dosłownym powtórzeniem skargi w sprawie Hiszpania przeciwko Radzie zakończonej wyżej wymienionym wyrokiem. W opinii Komisji niniejsza skarga nie jest w rzeczywistości skierowana przeciwko rozporządzeniu nr 1415/2004, lecz przeciwko art. 3, 4, i 6 rozporządzenia nr 1954/2003. żaden z zarzutów podniesionych w niniejszej skardze nie wymienia w szczególności lub bezpośrednio rozporządzenia nr 1415/2004. Dlatego też Komisja uważa, iż wnosząc niniejszą skargę, Królestwo Hiszpanii usiłuje uniknąć skutków wyroku oddalającego jego skargę w wyżej wymienionej sprawie Hiszpania przeciwko Radzie. 42.      Ponadto, w jej opinii, zarzut niezgodności z prawem, milczący lub dorozumiany, podniesiony został nieprawidłowo, ponieważ z jednej strony zarzut ten może być podniesiony – na podstawie art. 230 WE – w skardze o stwierdzenie nieważności, a zatem Królestwo Hiszpanii nie może powołać się na niezgodność z prawem aktu, wobec którego mogło wnieść skargę o stwierdzenie nieważności(14). Z drugiej strony zarzut niezgodności z prawem nie jest bezwzględną przesłanką procesową, a zatem należy go podnieść w skardze w sposób wyraźny(15). 43.      W opinii Komisji zarzut niezgodności z prawem podniesiony w replice należy uznać za podniesiony po upływie terminu. Ponadto zarzut ten wymaga przedstawienia nowej okoliczności, a także zmiany pierwotnego żądania, na co nie zezwala art. 42 ust. 2 akapit pierwszy regulaminu. 44.      Z powyższych względów Komisja uznaje, że niniejszą skargę należy oddalić bez konieczności badania sprawy co do istoty. 45.      W odpowiedzi na uwagi Komisji jako interwenienta Królestwo Hiszpanii wskazuje, że w jego opinii wyżej wymieniony wyrok w sprawie Hiszpania przeciwko Radzie stanowi nową okoliczność prawną i faktyczną, ujawnioną dopiero w toku postępowania, która – zgodnie z art. 42 ust. 2 akapit pierwszy regulaminu – pozwala podnieść nowy zarzut. Wreszcie zarzut niezgodności z prawem nie narusza ani zasady pewności prawa, ani zasady powagi rzeczy osądzonej. 46.      Nie zgadzam się ze stanowiskiem zajmowanym przez Radę i Komisję, które uznają zarzut niezgodności z prawem, taki jak podniesiony przez Królestwo Hiszpanii w ramach niniejszej skargi, za niedopuszczalny. 47.      Punkt widzenia Rady i Komisji zasadza się na dwóch płaszczyznach. Z jednej strony bronią one zasadniczego stanowiska, utrzymując w istocie, że państwo członkowskie nie może podnieść zarzutu niezgodności z prawem wobec aktu wspólnotowego, który mogło uprzednio zaskarżyć, nawet jeśli jest to rozporządzenie. Z drugiej strony stoją na stanowisku, że zarzutu niezgodności z prawem w postępowaniu przed sądem krajowym został podniesiony po terminie. 48.      Jestem odmiennego zdania, że treść art. 241 WE w bardzo szerokim zakresie umożliwia państwu członkowskiemu powołanie się na niemożność stosowania rozporządzenia, moim zdaniem także w przypadku, gdy wniosło ono uprzednio skargę o stwierdzenie nieważności tego rozporządzenia w części, lecz skarga ta została uznana za niedopuszczalną. 49.      Uważam ponadto, że podniesiony przez Królestwo Hiszpanii zarzut niezgodności z prawem nie może zostać uznany za wniesiony po terminie ze względu na to, że zawarty jest on w sposób dorozumiany w skardze wniesionej uprzednio przez Królestwo Hiszpanii. 1.      W przedmiocie możliwości podniesienia przez skarżącego uprzywilejowanego zarzutu niezgodności z prawem wobec rozporządzenia 50.      Należy najpierw przypomnieć, że zgodnie z artykułem 241 WE: „[b]ez względu na upływ terminu przewidzianego w artykule 230 akapit piąty, każda strona może, w postępowaniu dotyczącym rozporządzenia uchwalonego wspólnie przez Parlament Europejski i Radę lub rozporządzenia Rady, Komisji lub [Europejskiego Banku Centralnego], podnieść zarzuty określone w artykule 230 akapit drugi w celu powołania się przed Trybunałem Sprawiedliwości na niemożność stosowania tego rozporządzenia”. 51.      Kwestia dopuszczalności zarzutu niezgodności z prawem podnoszonego na podstawie art. 241 WE przez skarżącego zwykłego lub uprzywilejowanego wielokrotnie stawała przed Trybunałem. Wynikające z tego orzecznictwo jest złożone, a jego zasadnicze wątki są następujące. 52.      W wyroku z dnia 6 marca 1979 r. w sprawie Simmenthal przeciwko Komisji(16) Trybunał wskazał, że „artykuł [241 WE] wyraża ogólną zasadę gwarantującą każdej ze stron prawo do podważenia – w celu uzyskania stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej jej bezpośrednio i indywidualnie – ważności wcześniejszych aktów instytucjonalnych stanowiących podstawę prawną zaskarżonej decyzji, o ile stronie tej nie przysługiwało prawo do wniesienia na podstawie art. [230 WE] skargi bezpośredniej przeciwko aktom, których konsekwencje ponosi, a wobec których nie mogła zażądać stwierdzenia nieważności”(17). 53.      Wyrok ten wprowadził w relację pomiędzy skargą o stwierdzenie nieważności a zarzutem niezgodności z prawem logikę kompensacji środków prawnych(18). Uzależniając dopuszczalność zarzutu niezgodności z prawem od przesłanki braku alternatywnego środka prawnego, Trybunał nadał mu charakter subsydiarny(19). 54.      Uzależniając w ten sposób dopuszczalność zarzutu niezgodności z prawem od zamknięcia bezpośredniego dostępu do wspólnotowego wymiaru sprawiedliwości, sądy wspólnotowe chcą uniknąć tego, by ten środek prawny dawał kolejną szansę niedbałemu skarżącemu. Z powyższego wynika zasada unikalności ochrony sądowej, zgodnie z którą podmiotowi prawa winna z reguły przysługiwać tylko jednorazowa możliwość zwrócenia się do sądu wspólnotowego(20). 55.      W zgodzie z taką logiką prekluzja obwarowująca podważenie aktu drogą pośrednią sankcjonuje niedbałe zachowanie skarżącego, który nie skorzystał – choć niewątpliwie miał taką możliwość – ze środka w postaci skargi o stwierdzenie nieważności(21). 56.      Skarżący uprzywilejowani, tak jak zwykli skarżący, nie mogą zatem w ramach skargi o stwierdzenie nieważności skierowanej przeciwko decyzji powołać się w drodze zarzutu na niezgodność z prawem wcześniejszego aktu tego samego rodzaju co akt, w stosunku do którego mogli bezpośrednio zażądać stwierdzenia nieważności. W opinii Trybunału przyjęcie odwrotnego rozwiązania umożliwiałoby obejście terminu do wniesienia skargi przewidzianego w art. 230 akapit piąty WE(22). Owa zasada nienaruszalności decyzji, które nie zostały podważone w takim terminie, nie obowiązuje jedynie w przypadku gdy akt, którego niezgodność z prawem jest podnoszona, zawierał tak bardzo poważne i oczywiste uchybienia, że mógłby być uznany za nieistniejący(23). 57.      Czy taki tok rozumowania oparty na kompensacyjnym charakterze środków prawnych jest właściwy, gdy zarzut niezgodności z prawem podnoszony jest wobec rozporządzenia? 58.      W przypadku gdy taki zarzut niezgodności z prawem podnoszony jest przez skarżącego zwykłego, można na to pytanie udzielić odpowiedzi twierdzącej. Wówczas bowiem możliwość podważenia w drodze pośredniej ma zrekompensować zawężony dostęp skarżących nieuprzywilejowanych do skargi o stwierdzenie nieważności aktów normatywnych. Nie można zarzucać braku staranności skarżącemu zwykłemu, który zasadniczo nie może występować bezpośrednio o stwierdzenie nieważności powszechnie obowiązującego aktu, przysługuje mu zatem prawo do jego podważenia drogą pośrednią(24). 59.      Taki tok rozumowania wydaje mi się spójny w świetle systematyki środków prawa wspólnotowego i zgodny z brzmieniem art. 241 WE, który umożliwia każdej ze stron powołanie się w sposób pośredni na niemożność stosowania rozporządzenia. Potwierdzając w ten sposób możliwość podważenia powszechnie obowiązującego aktu drogą pośrednią przez skarżącego zwykłego, orzecznictwo Trybunału godzi logikę kompensacji środków prawnych z brzmieniem art. 241 WE. 60.      Jednak w przypadku gdy zarzut niezgodności z prawem wobec rozporządzenia podnoszony jest przez skarżącego uprzywilejowanego, rozumowanie w kategoriach kompensacji środków prawnych traci swą zasadność, ponieważ prowadziłoby do naruszenia treści art. 241 WE. 61.      Skoro bowiem państwa członkowskie i instytucje wspólnotowe mają niemal nieograniczony dostęp do skargi o stwierdzenie nieważności, rozumowanie uzależniające dopuszczalność zarzutu niezgodności z prawem od braku możliwości bezpośredniego zwrócenia się do sądu wspólnotowego doprowadziłoby nieuchronnie do odmówienia skarżącemu uprzywilejowanemu jakiegokolwiek prawa do pośredniego zakwestionowania aktu(25). Stanowiłoby to rażące naruszenie treści art. 241 WE, który – przypomnę – otwiera każdej ze stron, bez względu na upływ terminu przewidzianego w art. 230 akapit piąty, prawo do powołania się przed Trybunałem na niemożność stosowania rozporządzenia(26). 62.      Niemożność odstąpienia od dosłownego stosowania tego przepisu(27) była niewątpliwie powodem, dla którego – z inicjatywy wielu rzeczników generalnych(28) – Trybunał stopniowo uznał, iż skarżący uprzywilejowany może w ramach skargi o stwierdzenie nieważności podnieść zarzut niezgodności z prawem rozporządzenia(29). 63.      Dlatego też nie sposób twierdzić – jak czynią to Rada i Komisja – że zarzut niezgodności z prawem podniesiony przez Królestwo Hiszpanii wobec rozporządzenia nr 1954/2003 jest niedopuszczalny, ponieważ to państwo członkowskie miało możliwość bezpośredniego żądania stwierdzenia nieważności tego rozporządzenia. 64.      Argumenty te należy moim zdaniem odrzucić tym bardziej w przypadku, gdy skarżący uprzywilejowany skorzystał z przysługującego mu prawa do skargi, lecz złożona przez niego skarga została oddalona z uwagi na niedopuszczalność żądania stwierdzenia nieważności rozporządzenia w części. 65.      Skoro bowiem brzmienie art. 241 WE sprzeciwia się temu, by można było zarzucić skarżącemu uprzywilejowanemu, który nie wniósł skargi o stwierdzenie nieważności wobec rozporządzenia w terminie, brak staranności, aby uznać za niedopuszczalny zarzut niezgodności z prawem podniesiony w stosunku do takiego aktu, rozwiązanie takie narzuca się – moim zdaniem – tym bardziej, gdy państwo członkowskie wniosło skargę o stwierdzenie nieważności w terminie, lecz skarga ta została oddalona z uwagi na niedopuszczalność żądania stwierdzenia nieważności rozporządzenia w części. 66.      Podsumowując, nie wydaje mi się, by w świetle orzecznictwa Trybunału w zakresie dopuszczalności zarzutu niezgodności z prawem logicznym działaniem było zastosowanie surowszych sankcji, to znaczy prekluzji, wobec skarżącego uprzywilejowanego, który – jak w niniejszym postępowaniu w przypadku Królestwa Hiszpanii – wykazał staranność, którą mogę określić jako niedoskonałą, niż wobec skarżącego, którego zachowanie może być uznane za nacechowane brakiem staranności. 67.      Z powyższych rozważań wnioskuję, że brzmienie art. 241 WE w bardzo szerokim zakresie umożliwia państwu członkowskiemu powołanie się na niemożność stosowania danego rozporządzenia moim zdaniem także wówczas, gdy wniosło ono uprzednio skargę o stwierdzenie nieważności takiego rozporządzenia w części, lecz skarga ta uznana została za niedopuszczalną. 2.      W przedmiocie wniesionego po terminie zarzutu niezgodności z prawem podniesionego przez Królestwo Hiszpanii. 68.      W tej kwestii należy najpierw wskazać, że wśród przesłanek dopuszczalności zarzutu niezgodności z prawem znajduje się przesłanka, zgodnie z którą skarżący, który podważa akt w drodze pośredniej, winien przedstawić zarzuty w sposób jasny i uzasadniony(30). 69.      Tym samym zarzut niezgodności z prawem, któremu nie towarzyszy jego zwięzłe przedstawienie i który nie jest uzasadniony, winien zostać uznany za niedopuszczalny(31). 70.      Konieczne zatem jest, by w skardze wskazane zostały „istotne elementy argumentacji prawnej”, co umożliwi rozwinięcie ich w replice(32). 71.      Ponadto zakaz podnoszenia nowych zarzutów w toku postępowania uniemożliwia skarżącemu podniesienie po raz pierwszy zarzutu niezgodności z prawem na etapie repliki(33), chyba że – zgodnie z tym, co przewiduje art. 42 ust. 2 akapit pierwszy regulaminu – dopiero w toku postępowania ujawnione zostaną nowe okoliczności prawne i faktyczne(34). 72.      Należy ponadto wskazać, że o ile w opinii Trybunału przepis ten pozwala skarżącemu w drodze wyjątku powołać się na nowe zarzuty na poparcie żądań przedstawionych w skardze, w żadnym wypadku nie przewiduje on możliwości wniesienia przez skarżącego nowych żądań(35). 73.      W świetle tych wymogów sądy wspólnotowe przyznały, że zarzut niezgodności z prawem może zostać podniesiony w sposób dorozumiany. 74.      Podkreślić należy, że uznanie to w żaden sposób nie powoduje ustania obowiązku uzasadnienia zarzutu niezgodności z prawem, gdy zarzut ten uznany został za jasno wynikający z argumentacji przedstawionej w skardze, nawet wówczas, gdy skarżący nie wskazał wyraźnie, iż podnosi zarzut niezgodności z prawem na podstawie art. 241 WE(36). 75.      Podsumowując, sąd wspólnotowy może przyjąć dorozumiany zarzut niezgodności z prawem jedynie, o ile zawarta w skardze argumentacja prawna, na której się on opiera, jest jasna i precyzyjna, a zatem pewne jest, iż wniesiono do sądu zarzut niezgodności z prawem w rozumieniu art. 241 WE(37). Gdy warunek ten jest spełniony, strona pozwana jest bowiem w stanie uzasadnić swą obronę wobec zakwestionowania aktu drogą pośrednią(38). 76.      Jeśli wymogi te odnieść do niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że – jak przyznają w istocie Rada i Komisja – oba zarzuty podniesione przez Królestwo Hiszpanii w skardze, jak również argumenty, na których się one opierają, mają na celu – w początkowym etapie dowodzenia – podważenie w sposób precyzyjny zgodności z prawem art. 3, 4 i 6 rozporządzenia nr 1954/2003, a następnie, na kolejnym etapie wykazywania, żądanie stwierdzenia nieważności rozporządzenia nr 1415/2004 w zakresie, w jakim wprowadza ono w życie art. 3 i 6 pierwszego rozporządzenia. 77.      Moim zdaniem skarga wniesiona przez Królestwo Hiszpanii, zawierająca jasną i precyzyjną argumentację prawną, jest rzeczywistym zakwestionowaniem w drodze pośredniej art. 3 i 6 rozporządzenia nr 1954/2003, wprowadzonych w życie rozporządzeniem nr 1415/2004. 78.      Należy ponadto zauważyć, że z odpowiedzi Rady na skargę wynika, iż zrozumiała ona, że istotą argumentacji przedstawionej przez Królestwo Hiszpanii w skardze jest podważenie zgodności z prawem art. 3 i 6 rozporządzenia nr 1954/2003(39). Dorozumiany zarzut niezgodności z prawem miał zatem dla obu stron charakter pewny. 79.      Wynika z tego, że nawet jeśli Królestwo Hiszpanii nie wskazało wyraźnie na etapie skargi, że na podstawie art. 241 WE podnosi zarzut oparty na niezgodności art. 3 i 6 rozporządzenia nr 1954/2003 z prawem, uznać można, że zarzut niezgodności z prawem zawarty jest w skardze w sposób dorozumiany. 80.      Okoliczność ta uniemożliwia, moim zdaniem, uznanie wspomnianego zarzutu niezgodności z prawem za wniesiony po terminie i uznanie go na tej podstawie za niedopuszczalny. 81.      Ponadto nie wydaje mi się, by fakt, iż chodzi tu o pośrednie podważenie w części rozporządzenia nr 1954/2003, uniemożliwiał stwierdzenie dopuszczalności zarzutu. 82.      Zważywszy na wymóg istnienia bezpośredniego związku prawnego między aktem zaskarżonym w pierwszej kolejności i aktem podważanym w drodze pośredniej, nie można, moim zdaniem, zarzucać skarżącemu, że wykazuje on takie powiązanie, podnosząc argumenty na poparcie zarzutu niezgodności z prawem zasadniczo przeciwko tym przepisom rozporządzenia podstawowego, które wprowadza w życie rozporządzenie wykonawcze. 83.      Dodam, że zasadniczy powód leżący u podstaw orzecznictwa, zgodnie z którym stwierdzenie nieważności aktu wspólnotowego w części możliwe jest tylko pod warunkiem, że części, których stwierdzenia nieważności domaga się strona, mogą zostać oddzielone od pozostałych przepisów aktu(40) – mianowicie niemożność orzekania przez sąd wspólnotowy ultra petita w przypadku żądania stwierdzenia nieważności wspólnotowego aktu w części, i stwierdzenia, że zaskarżone przepisy nie mogą zostać oddzielone od reszty przepisów tego aktu – nie odnosi się do zarzutu niezgodności z prawem. W przypadku tego środka prawnego przysługuje bowiem powołanie się nie na stwierdzenie nieważności aktu podważonego w drodze pośredniej, lecz wyłącznie na niemożność jego stosowania. 84.      Zastosowanie tego orzecznictwa przez analogię do zarzutu niezgodności z prawem nie wydaje się zatem właściwe. 85.      Uważam wreszcie, iż fakt, że Królestwo Hiszpanii na podstawie art. 241 WE formalnie podniosło w replice zarzut niezgodności z prawem skierowany przeciwko rozporządzeniu nr 1954/2003, wcale nie oznacza, że podważa ono przepisy tego rozporządzenia w całości. W zgodzie z argumentami przedstawionymi w skardze jego zarzuty skupiają się bowiem na art. 3 i 6 tego rozporządzenia. 86.      Mając na uwadze powyższe rozważania, twierdzę, że powołanie się na poparcie niniejszej skargi o stwierdzenie nieważności przez Królestwo Hiszpanii na niemożność stosowania art. 3 i 6 rozporządzenia nr 1954/2003 jest dopuszczalne. 87.      Niniejszą skargę należy zatem, moim zdaniem, analizować jako skargę, której podstawą jest jeden zarzut, mianowicie zarzut niezgodności z prawem art. 3 i 6 rozporządzenia nr 1954/2003, na poparcie którego Królestwo Hiszpanii przedstawia dwa argumenty: mianowicie, po pierwsze, naruszenie zasady niedyskryminacji ze względu na przynależność państwową, po drugie, wystąpienie nadużycia władzy. B –    W przedmiocie zasadności zarzutu niezgodności z prawem podniesionego przez Królestwo Hiszpanii 88.      Jak wcześniej wspomniałem, na poparcie zarzutów opartych na naruszeniu zasady niedyskryminacji ze względu na przynależność państwową i na wystąpieniu nadużycia władzy Królestwo Hiszpanii wysuwa te same argumenty, które przedstawiło w sprawie Hiszpania przeciwko Radzie zakończonej wyżej wymienionym wyrokiem. 89.      Dokładniej na poparcie zarzutu opartego na naruszeniu zasady niedyskryminacji ze względu na przynależność państwową Królestwo Hiszpanii podnosi: –        po pierwsze, że okres odniesienia 1998–2002 przyjęty w rozporządzeniu nr 1954/2003 za podstawę do obliczenia nakładu połowowego odpowiada okresowi, w którym to państwo członkowskie, w odróżnieniu od pozostałych państw członkowskich, podlegało restrykcyjnemu systemowi ze względu na fakt jego przystąpienia do Wspólnoty, oraz –        po drugie, że granice obszaru biologicznie wrażliwego, określonego w art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 1954/2003, gdzie stosuje się szczególny system nakładu połowowego, pokrywają się z dawnym obszarem zwanym „Irish Box”, w odniesieniu do którego Królestwo Hiszpanii również podlegało restrykcyjnemu systemowi. 90.      Bardziej ogólnie, Królestwo Hiszpanii uważa, że system przejściowy, któremu podlegało ze względu na przystąpienie do Wspólnoty, przestał obowiązywać w dniu 31 grudnia 2002 r. i że nowe rozporządzenie nie może przyjąć lat 1998–2002 jako okresu odniesienia. W istocie, przyjmując w rozporządzeniu nr 1954/2003 ten okres dla celów oceny nakładu połowowego, Rada utrzymuje dyskryminację, która istniała w przepisach poprzedzających to rozporządzenie. 91.      Królestwo Hiszpanii twierdzi również, iż Rada nie uwzględniła przy ustalaniu okresu odniesienia w celu obliczenia nakładu połowowego szczególnej sytuacji floty hiszpańskiej, wynikającej z postanowień aktu o przystąpieniu, co stanowi naruszenie zasady niedyskryminacji ze względu na przynależność państwową. 92.      Jeśli chodzi o drugi zarzut, Królestwo Hiszpanii utrzymuje, że Rada dopuściła się nadużycia władzy, ustanawiając art. 6 rozporządzenia nr 1954/2003, ponieważ rzeczywistym celem określenia granic obszaru biologicznie wrażliwego nie była ochrona młodego morszczuka, ale przedłużenie ograniczeń, jakim poddana jest flota hiszpańska w „Irish Box”. 93.      Królestwo Hiszpanii uważa bowiem, że jeśli zamierzonym celem była naprawdę ochrona młodego morszczuka, do pozostałych obszarów wód zachodnich należałoby zastosować takie same środki jak środki przewidziane w art. 6 rozporządzenia nr 1954/2003. Ponadto twierdzi ono, że stosowanie tego rodzaju środków technicznych reguluje rozporządzenie Rady (WE) nr 850/98 z dnia 30 marca 1998 r. w sprawie zachowania zasobów połowowych poprzez środki techniczne dla ochrony niedojrzałych organizmów morskich(41). 94.      Oba te zarzuty poddał szczegółowej analizie rzecznik generalny P. Léger w swej opinii przedstawionej w ramach wyżej wymienionej sprawy Hiszpania przeciwko Radzie. 95.      Ponieważ zgadzam się z tą analizą, pozwalam sobie zatem odesłać Trybunał do pkt 41–81 tej opinii. 96.      W tym miejscu ograniczę się do przedstawienia następujących uwag. 97.      Odnosząc się do pierwszego zarzutu, w świetle celu zachowania zasobów rybołówstwa wydaje mi się obiektywnie uzasadnione wprowadzenie w 2003 r. dla wszystkich państw członkowskich systemu ograniczającego nakład połowowy na podstawie nakładu wykorzystanego przez każde państwo członkowskie w każdym odnośnym rodzaju rybołówstwa w latach 1998–2002. Ogólnego systemu zarządzania przewidzianego w art. 3 rozporządzenia nr 1954/2003 nie można zatem uznać za dyskryminujący. 98.      W odniesieniu do obszaru biologicznie wrażliwego określonego w art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 1954/2003 z akt sprawy wynika, że obszar ten tylko w ograniczonym stopniu pokrywa się z „Irish Box”, ponieważ obszar biologicznie wrażliwy obejmuje mniej niż połowę „Irish Box”(42). W tych okolicznościach trudno jest utrzymywać, że obowiązywanie restrykcyjnego systemu, któremu podlegało Królestwo Hiszpanii w obrębie „Irish Box” na podstawie rozporządzenia nr 685/95 w latach 1998–2002, zostało przedłużone, ze szkodą dla tego państwa członkowskiego, na mocy art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 1954/2003. Ponadto metoda oceny nakładu połowowego na obszarze biologicznie wrażliwym, o którym mowa w tym przepisie, opiera się również na obiektywnym kryterium, a mianowicie rzeczywistym nakładzie połowowym statków o całkowitej długości równej lub przekraczającej 10 metrów stanowiącym roczną średnią z lat 1998–2002, co również wydaje mi się uzasadnione w świetle celu polegającego na ograniczeniu nakładu połowowego na obszarze o dużym nagromadzeniu młodego morszczuka. 99.      Uważam, że w konsekwencji pierwszy argument winien zostać odrzucony. 100. W odniesieniu do drugiego argumentu i w świetle utrwalonego orzecznictwa Trybunału(43) nie uważam, by ustanowienie art. 6 rozporządzenia nr 1954/2003 stanowiło nadużycie władzy przez Radę. 101. Po pierwsze, Królestwo Hiszpanii nie wykazuje bowiem, iż szczególny system zarządzania nakładem połowowym, który stosowany jest do obszaru biologicznie wrażliwego, ustanowiony został głównie w innym celu niż wspieranie ochrony młodego morszczuka. 102. Po drugie, uważam, że ani okoliczność, iż środki techniczne mające na celu ochronę młodych organizmów morskich mogą również wchodzić w zakres innego rozporządzenia, ani fakt, iż mogą istnieć inne obszary biologicznie wrażliwe, nie wskazują w tym przypadku na to, że Rada dopuściła się nadużycia władzy. 103. Wynika z tego, iż argument podniesiony przez Królestwo Hiszpanii na poparcie zarzutu niezgodności z prawem winien również, moim zdaniem, zostać odrzucony. 104. Skoro żaden z argumentów podniesionych na poparcie zarzutu niezgodności z prawem nie został uwzględniony, zarzut ten jako jedyny zarzut będący podstawą żądania stwierdzenia nieważności art. 1–6 rozporządzenia nr 1415/2004 należy zatem oddalić. 105. Z całości powyższych rozważań wynika, że niniejszą skargę należy oddalić jako bezzasadną. IV – Wnioski 106. W świetle powyższych rozważań proponuję, by Trybunał: 1)      uznał za dopuszczalny zarzut niezgodności z prawem podniesiony przez Królestwo Hiszpanii wobec art. 3 i 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 1954/2003 z dnia 4 listopada 2003 r. w sprawie zarządzania nakładem połowowym odnoszącego się do niektórych obszarów i zasobów połowowych Wspólnoty i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 2847/93 oraz uchylającego rozporządzenia (WE) nr 685/95 i (WE) nr 2027/95; 2)      oddalił skargę Królestwa Hiszpanii o stwierdzenie nieważności, oraz 3)      zgodnie z art. 69 ust. 2 regulaminu, obciążył Królestwo Hiszpanii kosztami postępowania, a Komisję Wspólnot Europejskich własnymi kosztami na mocy ust. 4 tego artykułu. 1 – Język oryginału: francuski. 2 – Dz.U L 258, s. 1. 3 – Dz.U L 289, s. 1. 4 – Sprawa C‑36/04, Zb.Orz. s. I‑2981. 5 – Wyżej wymieniony wyrok w sprawie Hiszpania przeciwko Radzie, pkt 21. 6 – Dz.U. L 358, s. 59. 7 – Akt dotyczący warunków przystąpienia Królestwa Hiszpanii i Republiki Portugalskiej oraz dostosowań traktatów (Dz.U. 1985, L 302, s. 23), zwłaszcza s. 69 i nast. (zwany dalej „aktem przystąpienia”). 8 – Rozporządzenie z dnia 27 marca 1995 r. (Dz.U. L 71, s. 5). 9 – Rozporządzenie z dnia 15 czerwca 1995 r. (Dz.U. L 199, s. 1), takie jak zmienione rozporządzeniem Rady (WE) nr 149/1999 z dnia 19 stycznia 1999 r. (Dz.U. L 18, s. 3). 10 –      Dz.U. L 351, s. 6. 11 – Królestwo Hiszpanii powołuje dla przykładu wyrok z dnia 29 czerwca 1995 r. w sprawie C‑135/93 Hiszpania przeciwko Komisji, Rec. s. I‑1651, pkt 17. 12 – Zgodnie z tym przepisem „[n]ie można podnosić nowych zarzutów w toku postępowania, chyba że ich podstawą są okoliczności prawne i faktyczne ujawnione dopiero w toku postępowania”. 13 – Rada przytacza wyroki z dnia 15 listopada 1983 r. w sprawie 52/83 Komisja przeciwko Francji, Rec. s. 3707, pkt 10; z dnia 9 marca 1994 r. w sprawie C‑188/92 TWD Textilwerke Deggendorf, Rec. s. I‑833, pkt 13 oraz z dnia 15 lutego 2001 r. w sprawie C‑239/99 Nachi Europe, Rec. s. I‑1197, pkt 29. 14 – Komisja przytacza w tym względzie wyrok Sądu z dnia 13 września 1995 w sprawach połączonych T‑244/93 i T‑486/93 TWD przeciwko Komisji, Rec. s. II‑2265, pkt 103. 15 – Komisja przywołuje w tym zakresie wyrok z dnia 17 grudnia 1959 r. w sprawie 14/59 Société des fonderies de Pont-à-Mousson przeciwko Wysokiej Władzy, Rec. s. 445. 16 – 92/78, Rec. s. 777. 17 – Punkt 39. 18 – Zgodnie ze sformułowaniem użytym przez L. Coutron, La contestation incidente des actes de l’Union européenne, praca doktorska obroniona w dniu 10 grudnia 2005 r. na uniwersytecie Montpellier I. 19 – Zobacz J. Molinier, Exception d’illégalité, Jurisclasseur Europe, 2007, zeszyt 350, s. 7, pkt 22. 20 – Zobacz: L. Coutron, op.cit., s. 113 i 383. 21 – Prekluzja ta została najpierw powołana w stosunku do niedbałego skarżącego w ramach wniosku o dokonanie oceny ważności (ww. wyrok w sprawie TWD Textilwerke Deggendorf, pkt 23–25). Rok później Sąd zastosował taki sam tok rozumowania w stosunku do zarzutu niezgodności z prawem (ww. wyrok w sprawie TWD przeciwko Komisji, pkt 103). 22 – Zobacz w szczególności wyżej wymieniony wyrok w sprawie Hiszpania przeciwko Komisji, pkt 17. 23 – Wyrok z dnia 30 czerwca 1988 r. w sprawie 226/87 Komisja przeciwko Grecji, Rec. s. 3611, pkt 16. Zobacz także podobnie wyrok z dnia 10 grudnia 1969 r. w sprawach połączonych 6/69 i 11/69 Komisja przeciwko Francji, Rec. s. 523, pkt 11–13. 24 – Zobacz podobnie wyrok z dnia 12 grudnia 1996 r. w sprawie C‑241/95 Accrington Beef i in., Rec. s. I‑6699, pkt 15 i 16. 25 – Zobacz L. Coutron, op.cit., s. 393. 26 – Zobacz w tym względzie opinię rzecznika generalnego G. Slynna w zakończonej wyrokiem z dnia 12 lutego 1987 r. sprawie 181/85 Francja przeciwko Komisji, Rec. s. 689. Jego zdaniem „mimo »uprzywilejowanej« pozycji państw członkowskich wobec art. [230 WE], […] sformułowanie »każda strona« użyte w art. [241 WE] znaczy to, co ma znaczyć, a nie »każda strona inna niż państwo członkowskie«” (s. 703). 27 – Powtarzając sformułowanie użyte przez rzecznika generalnego F. Manciniego na s. 5343 jego opinii w zakończonej wyrokiem z dnia 27 września 1988 r. sprawie 204/86 Grecja przeciwko Radzie, Rec. s. 5323. 28 – Zobacz w szczególności s. 600 opinii rzecznika generalnego K. Roemera w zakończonej wyrokiem z dnia 13 lipca 1966 r. sprawie 32/65 Włochy przeciwko Radzie i Komisji, Rec. s. 563; s. 703 opinii rzecznika generalnego G. Slynna w zakończonej wyżej wymienionym wyrokiem sprawie Francja przeciwko Komisji; s. 5343–5345 opinii rzecznika generalnego F. Manciniego w zakończonej wyżej wymienionym wyrokiem sprawie Grecja przeciwko Radzie. Zobacz także idące tym samym tokiem rozumowania pkt 36–54 opinii rzecznika generalnego P. Mengozziego przedstawionej w dniu 19 września 2007 r. w sprawie C‑91/05 Komisja przeciwko Radzie zawisłej przez Trybunałem. 29 – Wiele wyroków uznaje jedynie w sposób dorozumiany prawo skarżących uprzywilejowanych do pośredniego podważenia rozporządzenia w ramach skargi o stwierdzenie nieważności (zob. ww. wyroki w sprawach: Włochy przeciwko Radzie i Komisji, Francja przeciwko Komisji oraz Grecja przeciwko Radzie). Ostatnio Trybunał przyznał w sposób bardziej otwarty, że skarżący uprzywilejowany może podważyć rozporządzenie w drodze pośredniej (zob. w szczególności wyroki z dnia 10 lipca 2003 r. w sprawie C‑11/00 Komisja przeciwko BCE, Rec. s. I‑7147, pkt 74–78 oraz z dnia 14 kwietnia 2005 r. w sprawie C‑110/03 Belgia przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. I‑2801, pkt 76–81). 30 – Zobacz na ten temat L. Coutron, op.cit., s. 102–104. 31 – Zobacz w szczególności wyroki Sądu z dnia 18 października 2001 r. w sprawie T‑333/99 X przeciwko BCE, Rec. s. II‑3021, pkt 115–117 oraz z dnia 15 czerwca 2005 r. w sprawie T‑349/03 Corsica Ferries France przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. II‑2197, pkt 179 i 180. Zobacz także wyrok Sądu do spraw Służby Publicznej z dnia 19 października 2006 r. w sprawie F‑59/05 De Smedt przeciwko Komisji, Zb.Orz.SP s. I‑A‑1‑109, II‑A‑1‑409, pkt 77. 32 – Wyżej wymieniony wyrok Sądu w sprawie X przeciwko BCE, pkt 115 i nast. 33 – I tak Trybunał orzekł, iż ramy sporu określa skarga, oraz że zarzut niezgodności z prawem jest niedopuszczalny na etapie repliki (wyrok z dnia 11 lipca 1985 r. w sprawach połączonych 87/77, 130/77, 22/83, 9/84 i 10/84 Salerno i in. przeciwko Komisji i Radzie, Rec. s. 2523, pkt 37). Zobacz również wyrok Sądu z dnia 27 września 2005 r. w sprawach połączonych T‑134/03 i T‑135/03 Common Market Fertilizers przeciwko Komisji, Rec. s. II‑3923, pkt 51, potwierdzony wyrokiem Trybunału z dnia 13 września 2007 r. w sprawie C‑443/05 P Common Market Fertilizers przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. I‑7209, pkt 106–110. 34 – Zobacz w szczególności wyrok z dnia 29 czerwca 1994 r. w sprawie C‑135/92 Fiskano przeciwko Komisji, Rec. s. I‑2885, pkt 31–33. 35 – Wyrok z dnia 18 października 1979 r. w sprawie 125/78 GEMA przeciwko Komisji, Rec. s. 3173, pkt 26. 36 – Wyrok Sądu z dnia 6 czerwca 1996 r. w sprawie T‑262/94 Baiwir przeciwko Komisji, RecFP s. I‑A‑257 i II‑739, pkt 37. W opinii Sądu „orzecznictwo pozwala stwierdzić, że zarzut niezgodności z prawem podniesiony został w sposób dorozumiany w zakresie, w jakim ze skargi wynika stosunkowo jasno, że skarżący faktycznie podnosi taki zarzut”. 37 – Zobacz podobnie wyroki Sądu z dnia 20 września 2001 r. w sprawie T‑171/00 Spruyt przeciwko Komisji, RecFP s. I‑A‑187 i II‑855, pkt 53, a także z dnia 26 lutego 2003 r. w sprawie T‑59/01 Nardone przeciwko Komisji, RecFP s. I‑A‑55 i II‑323, pkt 27. Zobacz również L. Coutron, op.cit., s. 103. Aby znaleźć inny przykład dorozumianego zarzutu niezgodności z prawem, zob. wyrok Sądu z dnia 25 października 2006 r. w sprawie T‑173/04 Carius przeciwko Komisji, Zb.Orz.SP s. –I‑A‑2‑243, II‑A‑2‑1269, pkt 44–60. 38 – I tak w wyżej wymienionym wyroku w sprawie Spruyt przeciwko Komisji Sąd sprawdził, czy Komisja rzeczywiście była w stanie uzasadnić swe stanowisko wobec dorozumianego zarzutu niezgodności z prawem w toku procedury pisemnej, pkt 54–61. 39 – Zobacz pkt 34 niniejszej opinii. 40 – Zobacz w szczególności wyżej wymieniony wyrok w sprawie Hiszpania przeciwko Radzie, pkt 9 oraz przytoczone tam orzecznictwo. 41 – Dz.U L 125, s. 1. 42 – Zobacz mapy załączone do dupliki Rady i do uwag Komisji jako interwenienta w ramach wyżej wymienionej sprawy Hiszpania przeciwko Komisji. 43 – Zobacz w szczególności wyroki z dnia 13 listopada 1990 r. w sprawie C‑331/88 Fedesa i in., Rec. s. I‑4023, pkt 24 oraz z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie C‑110/97 Niderlandy przeciwko Radzie, Rec. s. I‑8763, pkt 137. Zgodnie z tym orzecznictwem „akt stanowi nadużycie władzy jedynie wtedy, gdy na podstawie obiektywnych, istotnych i spójnych przesłanek wydaje się, że został on wydany wyłącznie lub przede wszystkim w celu osiągnięcia innych celów niż wskazane albo w celu obejścia szczególnej procedury przewidzianej w traktacie dla danego przypadku”.