C-447/25
WyrokTSUE2026-07-02CELEX: 62025CJ0447ECLI:EU:C:2026:536
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. 12 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, w związku z motywem 39 dyrektywy 2008/98/WE, należy interpretować w ten sposób, że państwo członkowskie przeznaczenia może zgłosić sprzeciw wobec przemieszczania odpadów przeznaczonych do odzysku bez przekształcania termicznego, jeśli jest to niezgodne z jego krajowym planem gospodarki odpadami?Ratio decidendi
Trybunał uznał, że art. 12 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 1013/2006, odsyłający do dyrektywy 2006/12/WE, powinien być interpretowany jako odsyłający do dyrektywy 2008/98/WE, a w szczególności do jej art. 28, który reguluje plany gospodarki odpadami. Wykładnia ta jest zgodna z motywem 39 dyrektywy 2008/98/WE, który wskazuje na możliwość zapobiegania przemieszczaniu odpadów niezgodnemu z krajowymi planami. Trybunał podkreślił, że brak takiej możliwości pozbawiłby krajowe plany gospodarki odpadami skuteczności i zagroziłby celom unijnych regulacji w dziedzinie odpadów, w tym hierarchii postępowania z odpadami.Stan faktyczny
Surovina RECE d.o.o., słoweńska spółka, zamierzała przemieścić 25 000 ton "paliwa odpadowego" ze Słowenii na Węgry, gdzie miało być przetworzone na "stałe paliwo wtórne". Węgierski organ administracyjny (Pest Vármegyei Kormányhivatal) zgłosił sprzeciw wobec tego przemieszczenia, argumentując, że jest ono niezgodne z krajowym planem gospodarki odpadami na lata 2021–2027, który ma chronić odzysk paliw z odpadów krajowych przed importem. Surovina RECE zaskarżyła tę decyzję do Fővárosi Törvényszék, twierdząc, że sprzeciw był nieuprawniony.Rozstrzygnięcie
Artykuł 12 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów w związku z motywem 39 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że: państwo członkowskie przeznaczenia może zgłosić sprzeciw wobec przemieszczania odpadów z innego państwa członkowskiego, przeznaczonych do odzysku bez przekształcania termicznego, na tej podstawie, że owo przemieszczanie byłoby niezgodne z planem gospodarki odpadami państwa członkowskiego przeznaczenia, w przypadku gdy ten plan został opracowany zgodnie z art. 28 tej dyrektywy.Pełny tekst orzeczenia
Wydanie tymczasowe
WYROK TRYBUNAŁU (szósta izba)
z dnia 2 lipca 2026 r.(*)
Odesłanie prejudycjalne – Środowisko – Odpady – Rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 – Artykuł 12 ust. 1 lit. a) – Dyrektywa 2008/98/WE – Przemieszczanie – Zgłoszenie sprzeciwu wobec przemieszczenia odpadów przeznaczonych do odzysku – Uprawnienie właściwego organu państwa członkowskiego przeznaczenia do zgłaszania sprzeciwu wobec przemieszczania odpadów – Podstawy – Niezgodność z krajowymi planami gospodarki odpadami
W sprawie C‑447/25
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Fővárosi Törvényszék (sąd dla miasta stołecznego Budapeszt, Węgry), postanowieniem z dnia 24 czerwca 2025 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 8 lipca 2025 r., w postępowaniu:
Surovina RECE d.o.o.
przeciwko
Pest Vármegyei Kormányhivatal,
TRYBUNAŁ (szósta izba),
w składzie: I. Ziemele, prezeska izby, S. Gervasoni (sprawozdawca) i M. Bošnjak, sędziowie,
rzecznik generalny: T. Ćapeta,
sekretarz: A. Calot Escobar,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
rozważywszy uwagi, które przedstawili:
– w imieniu Surovina RECE d.o.o. – Z. Faludi, ügyvéd,
– w imieniu Pest Vármegyei Kormányhivatal – A. Bartus, Z. Szurovecz i R. Tarnai, w charakterze pełnomocników,
– w imieniu rządu węgierskiego – Zs. Biró-Tóth i M.Z. Fehér, w charakterze pełnomocników,
– w imieniu rządu austriackiego – J. Schmoll i P. Thalmann, w charakterze pełnomocników,
– w imieniu Komisji Europejskiej – I. Melo Sampaio, D. Milanowska i Zs. Teleki, w charakterze pełnomocników,
podjąwszy, po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzeczniczki generalnej, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
wydaje następujący
Wyrok
1 Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 12 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz.U. 2006, L 190, s. 1) w związku z motywem 39 i art. 16 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy (Dz.U. 2008, L 312, s. 3).
2 Wniosek ten został przedstawiony w ramach sporu pomiędzy Surovina RECE d.o.o., spółką prawa słoweńskiego, a Pest Vármegyei Kormányhivatal (organem administracyjnym komitatu Peszt, Węgry; zwanym dalej „organem węgierskim”) w przedmiocie decyzji, w drodze której ten organ zgłosił sprzeciw wobec przemieszczenia odpadów ze Słowenii na Węgry, którego zamierzała dokonać Surovina RECE.
Ramy prawne
Prawo Unii
Rozporządzenie nr 1013/2006
3 Artykuł 12 rozporządzenia nr 1013/2006, zatytułowany „Zgłoszenie sprzeciwu wobec przemieszczenia odpadów przeznaczonych do odzysku”, stanowi: w ust. 1:
„W przypadku zgłoszenia dotyczącego planowanego przemieszczenia odpadów przeznaczonych do odzysku właściwe organy miejsca przeznaczenia i wysyłki mogą, w terminie 30 dni od wysłania potwierdzenia przyjęcia przez właściwy organ miejsca przeznaczenia zgodnie z art. 8 oraz zgodnie z traktatem, zgłosić sprzeciw wobec przemieszczenia oparty na jednej lub kilku spośród następujących podstaw:
a) planowane przemieszczanie lub odzysk byłyby niezgodne z dyrektywą 2006/12/WE, w szczególności z jej art. 3, 4, 7 i 10; lub
b) planowane przemieszczanie lub odzysk odpadów nie byłyby zgodne z przepisami krajowymi w zakresie ochrony środowiska, porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego lub ochrony zdrowia i dotyczącymi działań podejmowanych w państwie zgłaszającym sprzeciw; lub
[…]”.
Dyrektywy 2006/12 i 2008/98
4 Dyrektywa 2006/12/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 kwietnia 2006 r. w sprawie odpadów (Dz.U. 2006, L 114, s. 9) została uchylona z dniem 12 grudnia 2010 r. dyrektywą 2008/98, która przewiduje, że odesłania do dyrektywy 2006/12 uznaje się za odesłania do dyrektywy 2008/98.
5 Artykuł 7 ust. 4 dyrektywy 2006/12 przewidywał:
„Państwa członkowskie mogą podjąć środki niezbędne w celu zapobieżenia przemieszczaniu odpadów, które nie [jest] zgodne z planami gospodarowania. Powiadamiają one Komisję [Europejską] i państwa członkowskie o wszelkich takich środkach”.
6 Motyw 39 dyrektywy 2008/98 ma następujące brzmienie:
„Zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1013/2006 państwa członkowskie mogą zastosować środki niezbędne w celu zapobiegania przemieszczaniu odpadów, które nie jest zgodne z ich planami gospodarki odpadami. W drodze odstępstwa od tego rozporządzenia państwa członkowskie powinny być uprawnione do ograniczenia wchodzących dostaw przeznaczonych do spalarni, zaklasyfikowanych jako instalacje do odzysku, jeżeli ustalono, że odpady krajowe musiałyby być unieszkodliwiane lub musiałyby być przetwarzane w sposób niezgodny z planami gospodarki odpadami tych państw. Uznaje się, że niektóre państwa członkowskie mogą nie być w stanie zorganizować na swoim terytorium sieci obejmującej pełny zakres obiektów do ostatecznego odzysku”.
7 Artykuł 16 tej dyrektywy, zatytułowany „Zasada samowystarczalności i bliskości”, przewiduje w ust. 1 akapit drugi:
„W drodze odstępstwa od rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, aby chronić swoją sieć, państwa członkowskie mogą ograniczyć wchodzące transporty odpadów przeznaczonych do obiektów przekształcania termicznego, które zaklasyfikowano jako instalacje do odzysku, w przypadkach, gdy ustalono, że transporty takie doprowadziłyby w konsekwencji do tego, że krajowe odpady musiałyby być unieszkodliwiane lub musiałyby być przetwarzane w sposób niezgodny z planami gospodarki odpadami tych państw. Państwa członkowskie zawiadamiają Komisję o podjęciu takiej decyzji. […]”.
8 Zgodnie z art. 28 dyrektywy 2008/98, zatytułowanym „Plany gospodarki odpadami”:
„1. Państwa członkowskie zapewniają, aby ich właściwe organy opracowały co najmniej jeden plan gospodarki odpadami zgodnie z art. 1, 4, 13 i 16.
Plany te z osobna lub łącznie pokrywają cały obszar geograficzny danego państwa członkowskiego.
2. Plany gospodarki odpadami zawierają analizę bieżącej sytuacji w zakresie gospodarowania odpadami na danym obszarze geograficznym, jak również określają środki, jakie należy zastosować, aby udoskonalić racjonalne z punktu widzenia środowiska przygotowanie do ponownego użycia, recyklingu, odzysku oraz unieszkodliwiania odpadów i ocenę tego, w jaki sposób plan wspiera realizację celów i przepisów niniejszej dyrektywy.
3. Plan gospodarki odpadami zawiera [….]
4. Plan gospodarki odpadami może zawierać […]
5. Plany gospodarki odpadami są zgodne z wymogami […]”.
9 Zgodnie z tabelą korelacji przepisów dyrektywy 2006/12 z przepisami dyrektywy 2008/98 znajdującą się w załączniku V do tej ostatniej dyrektywy, ów art. 28 odpowiada art. 7 dyrektywy 2006/12.
Prawo węgierskie
10 Węgierski ustawodawca przyjął A hulladékról szóló 2012. évi CLXXXV. törvény (ustawę nr CLXXXV z 2012 r. o odpadach, Magyar Közlöny 2012/160) w celu transpozycji dyrektywy 2008/98 do krajowego porządku prawnego.
11 Zgodnie z § 20 ust. 1 tej ustawy, w brzmieniu mającym zastosowanie do sporu w postępowaniu głównym:
„Organ ds. gospodarki odpadami zgłasza sprzeciw wobec przywozu, wywozu lub tranzytu odpadów przeznaczonych do odzysku lub unieszkodliwienia zgodnie z przepisami rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady”.
12 Paragraf 21 ust. 1 wspomnianej ustawy w tym samym brzmieniu stanowi:
„Oprócz przypadków, o których mowa w § 20 ust. 1 niniejszej ustawy, organ ds. gospodarki odpadami zgłasza sprzeciw wobec przywozu do Węgier, wywozu z Węgier lub tranzytu odpadów przez Węgry również w sytuacji, gdy:
[…]
b) ze względu na odpady, które mają zostać przywiezione na Węgry, odpady wytworzone na terytorium Węgier byłyby przetwarzane w sposób niezgodny z planami gospodarki odpadami”.
13 Przyjęcie planu gospodarki odpadami przewidziano w 1704/2021. (X. 6.) Korm. határozat a 2021–2027 közötti időszakra szóló Országos Hulladékgazdálkodási Tervről (decyzji rządu nr 1704/2021 w sprawie krajowego planu gospodarki odpadami na okres 2021–2027) z dnia 6 czerwca 2021 r. (Magyar Közlöny 2021/184) . Zgodnie z tym planem przywóz paliw uzyskanych z odpadów pochodzenia zagranicznego nie powinien zagrażać odzyskowi paliw uzyskanych z odpadów pochodzenia krajowego.
Postępowanie główne i pytanie prejudycjalne
14 Spółka Surovina RECE złożyła do właściwego słoweńskiego organu wniosek o wyrażenie zgody na 1100 przypadków przemieszczania ze Słowenii, będącej państwem członkowskim wysyłki, na Węgry, będące państwem członkowskim przeznaczenia, odpadów sklasyfikowanych jako „paliwo odpadowe” (Refuse Derived Fuel) w łącznej ilości 25 000 ton. Spółka ta wskazała, że odpady te są przeznaczone do wytwarzania przez przedsiębiorstwo z siedzibą na Węgrzech „stałego paliwa wtórnego” (Solid Recovered Fuel). Wniosek ten został przekazany węgierskiemu organowi, jako właściwemu organowi państwa członkowskiego przeznaczenia.
15 W decyzji z dnia 15 lipca 2024 r. właściwy węgierski organ zgłosił sprzeciw wobec przemieszczania tych odpadów. Oparł się on w tym względzie na art. 12 ust. 1 lit. a) i b) rozporządzenia nr 1013/2006 oraz na dyrektywach 2006/12 i 2008/98. Zdaniem węgierskiego organu to przemieszczanie nie było zgodne z krajowym planem gospodarki odpadami na okres 2021–2027, który to instrument planowania uczyniono obowiązkowym na podstawie dyrektywy 2008/98 i zgodnie z którym to instrumentem przywóz paliw pochodzenia zagranicznego nie powinien zagrażać odzyskowi paliw pochodzenia krajowego. Tymczasem zgodnie z posiadanymi przez ten organ informacjami ilość paliw uzyskanych z odpadów przywiezionych na Węgry zwiększyła się w ostatnich latach do tego stopnia, że zagrażała ona odzyskowi odpadów wytworzonych na Węgrzech.
16 Spółka Surovina RECE wniosła do Fővárosi Törvényszék (sądu dla miasta stołecznego Budapeszt, Węgry), który jest sądem odsyłającym, skargę o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Twierdziła ona, że węgierski organ nie mógł zgłosić sprzeciwu wobec danego przemieszczania odpadów w oparciu o rozporządzenie nr 1013/2006 oraz dyrektywy 2006/12 i 2008/98, ponieważ ta ostatnia dyrektywa, która zastąpiła dyrektywę 2006/12, umożliwia zgłoszenie takiego sprzeciwu wyłącznie wobec przemieszczania odpadów przeznaczonych do spalarni, co nie ma miejsca w przypadku odpadów, o których mowa w postępowaniu głównym.
17 Węgierski organ wniósł o oddalenie tej skargi, uzasadniając to tym, że nie zgłosił sprzeciwu na podstawie dyrektywy 2008/98 i oparł się tylko na rozporządzeniu nr 1013/2006 i na wdrażającym je węgierskim ustawodawstwie.
18 Sąd odsyłający zastanawia się nad wykładnią art. 12 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 1013/2006, ponieważ przepis ten w dalszym ciągu odsyła do dyrektywy 2006/12, a w szczególności do jej art. 3, 4, 7 i 10. Tymczasem art. 7 ust. 4 tej dyrektywy pozwalał zapobiegać przemieszczaniu odpadów niezgodnemu z krajowymi planami gospodarki odpadami, skutkiem czego organy państwa członkowskiego przeznaczenia mogły zgłaszać, na podstawie art. 12 ust. 1 lit. a) tego rozporządzenia w związku z art. 7 ust. 4 tej dyrektywy, sprzeciw wobec przemieszczania odpadów, powołując się na takie plany. Sąd ten zauważył, że dyrektywa 2008/98, która zastępuje dyrektywę 2006/12, nie zawiera jednak przepisu równoważnego z tym art. 7 ust. 4. Zastanawia się on zatem, czy na podstawie art. 12 ust. 1 lit. a) w związku z dyrektywą 2008/98, organ państwa członkowskiego przeznaczenia może zgłosić sprzeciw wobec przemieszczania odpadów przeznaczonych do odzysku, które byłoby niezgodne z planem gospodarki odpadami tego państwa. Zaznaczył on w tym zakresie, że art. 16 ust. 1 dyrektywy 2008/98 umożliwiający takim organom, w celu ochrony swej sieci, ograniczyć wchodzące transporty odpadów przeznaczonych do obiektów przekształcania termicznego, które zaklasyfikowano jako instalacje do odzysku, dotyczy innego przypadku niż przypadek rozpatrywany w postępowaniu głównym – w tym ostatnim przypadku dane odpady nie są przeznaczone do spalarni. Sąd ten zastanawia się wreszcie, czy prawo do zgłaszania sprzeciwu wobec przemieszczania odpadów niezgodnego z krajowym planem gospodarki odpadami nie wynika z motywu 39 tej dyrektywy, w którym określono w sposób ogólny możliwość „zastosowania” przez państwa członkowskie „środków niezbędnych” w celu zapobiegania każdemu przemieszczaniu odpadów tego rodzaju. Sąd odsyłający zauważył, że chociaż motyw aktu prawnego jest pozbawiony mocy normatywnej, to ów akt można interpretować w świetle tego motywu. Wyjaśnił on ponadto, że jego wątpliwości nie dotyczą wykładni art. 12 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 1013/2006.
19 W tych okolicznościach Fővárosi Törvényszék (sąd dla miasta stołecznego Budapeszt) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:
„Czy art. 12 ust. 1 lit. a) rozporządzenia [nr 1013/2006] w związku z motywem 39 i art. 16 ust. 1 dyrektywy 2008/98[…] należy interpretować w ten sposób, że państwo członkowskie przeznaczenia może zgłosić sprzeciw wobec przemieszczania odpadów z innego państwa członkowskiego wysyłki, które nie są przeznaczone do spalarni, lecz do odzysku, na tej podstawie, że planowane przemieszczanie byłoby niezgodne z planem gospodarki odpadami państwa członkowskiego przeznaczenia?”.
W przedmiocie pytania prejudycjalnego
20 Należy przypomnieć, że w ramach ustanowionej w art. 267 TFUE procedury współpracy między sądami krajowymi a Trybunałem do tego ostatniego należy udzielenie sądowi krajowemu użytecznej odpowiedzi, która umożliwi mu rozstrzygnięcie zawisłego przed nim sporu. Mając to na uwadze, do Trybunału należy, w stosownym przypadku, przeformułowanie skierowanych do niego pytań [wyrok z dnia 30 kwietnia 2026 r., Lidl Italia (Nieuczciwe praktyki handlowe dotyczące żywności), C‑301/25, EU:C:2026:357, pkt 25].
21 Ponadto w ramach tej procedury, opartej na wyraźnym rozdziale zadań sądów krajowych i Trybunału, dokonanie wszelkich ustaleń w przedmiocie stanu faktycznego sprawy wchodzi w zakres właściwości sądu krajowego, do którego należy, przy uwzględnieniu okoliczności konkretnej sprawy, ocena zarówno tego, czy do wydania wyroku jest mu niezbędne uzyskanie orzeczenia prejudycjalnego, jak i znaczenia skierowanych do Trybunału pytań, podczas gdy Trybunał jest uprawniony wyłącznie do orzekania o wykładni lub ważności aktów prawa Unii w oparciu o stan faktyczny przedstawiony mu przez sąd krajowy. To do sądu krajowego będzie należało zatem sprawdzenie, w stosownych przypadkach, prawdziwości okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia toczącego się przed nim sporu (wyrok z dnia 30 maja 2018 r., Dell’Acqua, C‑370/16, EU:C:2018:344, pkt 31, 32).
22 W niniejszym przypadku należy zauważyć, że art. 16 ust. 1 dyrektywy 2008/98 przywołany przez sąd odsyłający w zadanym przez niego pytaniu, chociaż pozwala państwom członkowskim – na podstawie krajowych planów gospodarki odpadami tych państw – ograniczyć transporty odpadów, aby chronić ich sieć przetwarzania odpadów, to dotyczy jedynie „odpadów przeznaczonych do obiektów przekształcania termicznego, które zaklasyfikowano jako [objęte procesem] odzysku”.
23 Komisja twierdzi w swoich uwagach, że odpady, których dotyczy postępowanie główne, to znaczy „paliwo odpadowe”, są przeznaczone do przetworzenia poprzez przekształcanie termiczne w „stałe paliwo wtórne”, ponieważ to przekształcanie termiczne stanowi proces odzysku. Jednakże dokonanie ustaleń w przedmiocie stanu faktycznego – w niniejszym przypadku dotyczących przeznaczenia odpadów – należy do wyłącznej właściwości sądu krajowego, jak wynika z pkt 21 niniejszego wyroku. Tymczasem sąd odsyłający odnosi się w swoim pytaniu do odpadów przeznaczonych do odzysku bez przekształcania termicznego. Węgierski organ wskazał również, że zgłosił sprzeciw wobec przemieszczania odnośnych odpadów, przy czym nie oparł się na art. 16 ust. 1 dyrektywy 2008/98. W konsekwencji wykładnia tego ostatniego przepisu nie wydaje się mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sporu w postępowaniu głównym.
24 W związku z tym należy uznać, że poprzez swoje pytanie sąd odsyłający dąży do ustalenia, czy art. 12 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 1013/2006 w związku z motywem 39 dyrektywy 2008/98 należy interpretować w ten sposób, że państwo członkowskie przeznaczenia może zgłosić sprzeciw wobec przemieszczania odpadów z innego państwa członkowskiego, przeznaczonych do odzysku bez przekształcania termicznego, na tej podstawie, że owo przemieszczanie byłoby niezgodne z planem gospodarki odpadami państwa członkowskiego przeznaczenia.
25 Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przy dokonywaniu wykładni przepisów prawa Unii należy uwzględniać nie tylko ich brzmienie, lecz także kontekst, w jaki te przepisy się wpisują, oraz cele regulacji, której część te przepisy stanowią (wyroki: z dnia 17 listopada 1983 r., Merck, 292/82, EU:C:1983:335, pkt 12, a także z dnia 29 lipca 2024 r., Belgian Association of Tax Lawyers i in., C‑623/22, EU:C:2024:639, pkt 94). Geneza przepisu prawa Unii może również zawierać elementy istotne dla jego wykładni (wyrok z dnia 8 maja 2025 r., Provincie Oost-Vlaanderen i Sogent, C‑236/24, EU:C:2025:321, pkt 21 i przytoczone tam orzecznictwo).
26 Po pierwsze, z brzmienia art. 12 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 1013/2006 wynika, że państwa członkowskie mogą zgłosić sprzeciw wobec planowanego przemieszczenia odpadów przeznaczonych do odzysku, jeżeli planowane przemieszczanie lub odzysk byłyby niezgodne z dyrektywą 2006/12. W przepisie tym wskazano w sposób niewyczerpujący, o czym świadczy użycie wyrażenia „w szczególności”, niektóre artykuły tej dyrektywy. Ponieważ dyrektywa 2008/98 zastąpiła od dnia 12 grudnia 2010 r. dyrektywę 2006/12, odesłania do tej ostatniej dyrektywy uznaje się za odesłania do dyrektywy 2008/98 i odczytuje się je zgodnie z tabelą korelacji znajdującą się w załączniku V do tej drugiej dyrektywy. Zgodnie z tą tabelą korelacji zawarte w art. 12 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 1013/2006 odesłanie do art. 7 dyrektywy 2006/12 powinno być rozumiane w ten sposób, że obecnie dotyczy ono art. 28 dyrektywy 2008/98, będącego przepisem regulującym opracowanie przez państwa członkowskie planów gospodarki odpadami.
27 Z brzmienia art. 12 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 1013/2006 wynika zatem, że właściwe organy miejsca przeznaczenia i wysyłki mogą zgłosić sprzeciw wobec przemieszczenia odpadów, które jest niezgodne z dyrektywą 2008/98, a w szczególności z jej art. 28. Jest tak, w przypadku gdy dane przemieszczenie nie jest zgodne z co najmniej jednym planem gospodarki odpadami przyjętym na podstawie tego ostatniego przepisu.
28 Po drugie, wykładnia ta znajduje potwierdzenie w kontekście, w jaki wpisuje się art. 12 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 1013/2006. Znajduje ona potwierdzenie w szczególności w również przywołanym przez sąd odsyłający w zadanym pytaniu motywie 39 dyrektywy 2008/98, zgodnie z którym „[z]godnie z rozporządzeniem [nr 1013/2006] państwa członkowskie mogą zastosować środki niezbędne w celu zapobiegania przemieszczaniu odpadów, które nie jest zgodne z ich planami gospodarki odpadami”. O ile ten motyw nie ma wiążącej mocy prawnej, o tyle może on jednak dostarczać wskazówek interpretacyjnych, które mogą wyjaśniać wolę autorów tej dyrektywy [zob. podobnie wyrok z dnia 11 listopada 2021 r., Regione Veneto (Przemieszczanie zmieszanych odpadów komunalnych), C‑315/20, EU:C:2021:912, pkt 28 i przytoczone tam orzecznictwo].
29 Można również zauważyć, że – przed przyjęciem dyrektywy 2008/98 – art. 7 ust. 4 dyrektywy 2006/12, lecz także art. 7 ust. 3 dyrektywy Rady 75/442/EWG z dnia 15 lipca 1975 r. w sprawie odpadów (Dz.U. 1975, L 194, s. 39), zmienionej dyrektywą Rady 91/156/EWG z dnia 18 marca 1991 r. (Dz.U. 1991, L 78, s. 32), przewidywały w podobny sposób, iż „[p]aństwa członkowskie mogą podjąć środki niezbędne w celu zapobieżenia przemieszczaniu odpadów, które nie [jest] zgodne z planami gospodarki”.
30 W tym względzie z analizy genezy dyrektywy 2008/98 nie wynika nic, co wskazywałoby, że prawodawca Unii miał zamiar wyeliminować w tej dyrektywie podstawę zgłoszenia sprzeciwu dotyczącego przemieszczenia odpadów na podstawie braku zgodności z krajowymi planami gospodarki odpadami.
31 Ponadto art. 12 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1157 z dnia 11 kwietnia 2024 r. w sprawie przemieszczania odpadów, zmiany rozporządzeń (UE) nr 1257/2013 i (UE) 2020/1056 oraz uchylenia rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 (Dz.U. L, 2024/1157), które stosuje się od dnia 21 maja 2026 r., przewidziano wyraźnie, że państwa członkowskie mogą wnieść uzasadniony sprzeciw wobec przemieszczenia odpadów przeznaczonych do odzysku, jeżeli „dane odpady nie zostaną przetworzone zgodnie z planami gospodarki odpadami lub programami zapobiegania powstawaniu odpadów opracowanymi przez, odpowiednio, państwo wysyłki lub państwo przeznaczenia, zgodnie z art. 28 i 29 dyrektywy 2008/98/WE”.
32 Z powyższego wynika, że art. 12 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 1013/2006 w związku z art. 28 dyrektywy 2008/98, można interpretować jedynie w ten sposób, że umożliwia on państwom członkowskim podjęcie środków niezbędnych w celu zapobieżenia przemieszczaniu odpadów, które nie jest zgodne z planami gospodarki tych państw.
33 Po trzecie, wykładnia przedstawiona w pkt 27 niniejszego wyroku znajduje również potwierdzenie w celach realizowanych przez art. 12 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 1013/2006 i uregulowań w sprawie odpadów, w które wpisuje się ten przepis.
34 Należy bowiem przypomnieć, że celem tego rozporządzenia jest ustanowienie zharmonizowanego systemu procedur, których zastosowanie umożliwi ograniczenie przepływu odpadów w celu zapewnienia ochrony środowiska (wyroki: z dnia 16 grudnia 2004 r., EU-Wood-Trading, C‑277/02, EU:C:2004:810, pkt 34; z dnia 12 grudnia 2013 r., Ragn-Sells, C‑292/12, EU:C:2013:820 pkt 49).
35 Należy również przypomnieć, że krajowe plany gospodarki odpadami, o których mowa w art. 28 dyrektywy 2008/98, zawierają analizę sytuacji w zakresie gospodarowania odpadami na danym obszarze geograficznym, w szczególności wytwarzania i strumieni odpadów oraz istniejących instalacji unieszkodliwiania i odzysku odpadów. Plany te powinny również określać środki niezbędne dla zapewnienia racjonalnego z punktu widzenia środowiska przygotowanie do ponownego użycia, recyklingu, odzysku lub unieszkodliwiania odpadów i ocenę tego, w jaki sposób plany wspierają realizację celów i przepisów tej dyrektywy. Na podstawie art. 28 ust. 1 wspomnianej dyrektywy plany te powinny ponadto być zgodne z hierarchią postępowania z odpadami ustanowioną w art. 4 tej dyrektywy, zgodnie z którą to hierarchią odzysk ma pierwszeństwo przed unieszkodliwianiem, oraz zapewniać ochronę środowiska, jak przypomniano w art. 13 tej dyrektywy.
36 W niniejszym przypadku w węgierskim planie gospodarki odpadami na okres 2021–2027 wskazano dostępne na Węgrzech zdolności przetwarzania odpadów, w szczególności zdolności odzysku paliw wtórnych, których dotyczy postępowanie główne. Ze względu na te zdolności i zwiększenie przywozu tych paliw wtórnych, co mogło prowadzić do składowania krajowych odpadów tego samego rodzaju, w planie tym przewidziano, że ów przywóz nie może zagrażać odzyskowi odpadów krajowych. Zdaniem węgierskiego organu, który zgłosił sprzeciw wobec przemieszczania odnośnych odpadów, plan ten został przekazany Komisji.
37 Tymczasem niewprowadzenie w życie środków przewidzianych w węgierskim planie mogłoby zagrozić celowi służącemu nadaniu pierwszeństwa odzyskowi krajowych odpadów przed ich unieszkodliwianiem, zgodnie z hierarchią postępowania z odpadami ustaloną w art. 4 dyrektywy 2008/98. Pozbawiłoby ono także krajowe plany gospodarki odpadami skuteczności, podczas gdy stanowią one główny instrument wdrażania w państwach członkowskich unijnych uregulowań w dziedzinie odpadów.
38 Ponadto, ponieważ państwa członkowskie są zobowiązane na podstawie art. 33 ust. 1 dyrektywy 2008/98 do poinformowania Komisji o ich krajowym planie gospodarki odpadami, jest ona w stanie kontrolować jego zgodność z celami i przepisami uregulowań Unii w dziedzinie odpadów (zob. podobnie wyrok z dnia 23 maja 2000 r., Sydhavnens Sten & Grus, C‑209/98, EU:C:2000:279, pkt 99), który to obowiązek zgodności przewidziano zresztą w art. 28 tej dyrektywy. W każdym razie do sądów krajowych należy dokonywanie kontroli zgodności tych planów z prawem Unii, w stosownym przypadku po dokonaniu odesłania prejudycjalnego. Należy ponadto uściślić w celu udzielenia użytecznej odpowiedzi sądowi odsyłającemu, że również do tego sądu będzie należało zbadanie, czy zgodnie z orzecznictwem (zob. podobnie wyrok z dnia 12 grudnia 2013 r., Ragn-Sells, C‑292/12, EU:C:2013:820, pkt 64), sprzeciw na podstawie krajowego planu gospodarki odpadami ma konkretne podstawy właściwe dla każdego planowanego przemieszczenia lub wszystkich przypadków przemieszczania o tych samych cechach.
39 W świetle całości powyższych rozważań na pytanie prejudycjalne należy odpowiedzieć, że art. 12 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 1013/2006 w związku z motywem 39 dyrektywy 2008/98 należy interpretować w ten sposób, że państwo członkowskie przeznaczenia może zgłosić sprzeciw wobec przemieszczenia odpadów z innego państwa członkowskiego, przeznaczonych do odzysku bez przekształcania termicznego, na tej podstawie, że owo przemieszczenie byłoby niezgodne z planem gospodarki odpadami państwa członkowskiego przeznaczenia, w przypadku gdy ten plan został opracowany zgodnie z art. 28 tej dyrektywy.
W przedmiocie kosztów
40 Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (szósta izba) orzeka, co następuje:
Artykuł 12 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów w związku z motywem 39 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy
należy interpretować w ten sposób, że:
państwo członkowskie przeznaczenia może zgłosić sprzeciw wobec przemieszczania odpadów z innego państwa członkowskiego, przeznaczonych do odzysku bez przekształcania termicznego, na tej podstawie, że owo przemieszczanie byłoby niezgodne z planem gospodarki odpadami państwa członkowskiego przeznaczenia, w przypadku gdy ten plan został opracowany zgodnie z art. 28 tej dyrektywy.
Podpisy
* Język postępowania: węgierski.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło