C-457/05

Sprawa C‑457/05 Schutzverband der Spirituosen‑Industrie eV przeciwko Diageo Deutschland GmbH (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Landgericht Wiesbaden) Swobodny przepływ towarów – Dyrektywa 75/106/EWG – Zbliżanie ustawodawstw państw członkowskich – Płyny w opakowaniach jednostkowych – Konfekcjonowanie opakowań jednostkowych o danej objętości – Artykuł 5 ust. 3 lit. b) i d) – Baileys Minis – Sprzedaż w opakowaniach jednostkowych o objętości nominalnej 0,071 l Streszczenie wyroku 1.        Zbliżanie ustawodawstw – Opakowania jednostkowe płynów – Dyrektywa 75/106 (art. 28 WE; dyrektywa Rady 75/106, zmieniona aktem przystąpienia z 2003 r., art. 5 ust. 3 lit. b) i d); załącznik III sekcja 4) 2.        Swobodny przepływ towarów – Ograniczenia ilościowe – Środki o skutku równoważnym (art. 28 WE; dyrektywa Rady 75/106, zmieniona aktem przystąpienia z 2003 r., art. 5 ust. 3 lit. b) i d); załącznik III sekcja 4) 1.        Biorąc pod uwagę ogólną systematykę i cel dyrektywy 75/106 w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do objętościowego uzupełniania niektórych płynów w opakowaniach jednostkowych, a także zasadę swobodnego przepływu towarów, zagwarantowaną w art. 28 WE, art. 5 ust. 3 lit. d) tej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że opakowania o objętości nominalnej 0,071 l, zawierające produkty wymienione w załączniku III sekcja 4 do tej dyrektywy, legalnie produkowane i sprzedawane w Irlandii lub w Zjednoczonym Królestwie mogą być również sprzedawane w innych państwach członkowskich. Odmienna wykładnia nie może być uzasadniona nadrzędnym wymogiem ochrony konsumentów. Chociaż rzeczywiście dyrektywa 75/106 ma na celu, zgodnie z tym, co napisano w motywie czwartym, zapobieżenie wprowadzaniu konsumentów w błąd poprzez nazbyt zbliżone do siebie objętości, można, przyjmując za punkt odniesienia przeciętnego konsumenta, właściwie poinformowanego i dostatecznie uważnego i rozsądnego uznać, że to ryzyko jest wykluczone. Artykuł 4 ust. 1 dyrektywy 75/106 ustanawia bowiem, w odniesieniu do opakowań jednostkowych, których dyrektywa ta dotyczy, obowiązek oznaczenia na etykiecie ilości netto płynu, który zawiera opakowanie, wyrażonej w jednostkach objętości, co może zapobiec wprowadzeniu konsumenta w błąd co do tych dwóch objętości i pozwolić temu konsumentowi na uwzględnienie zauważonej różnicy objętości przy porównywaniu ceny tego samego płynu w dwóch różnych opakowaniach. W tym względzie objętość nominalna jak objętość 0,071 l, mieszcząca się w przedziale między objętościami nominalnymi 0,05 l i 0,10 l, które znajdują się wśród wspólnotowych objętości nominalnych dopuszczalnych dla produktów wymienionych w sekcji 4 załącznika III do dyrektywy 75/106, różni się od każdej z tych dwóch objętości, która to różnica jest wystarczająca do tego, by uniknąć jakiegokolwiek wprowadzenia w błąd miarodajnego konsumenta. Należy wreszcie mieć na uwadze wynikający z dyrektywy 98/6 w sprawie ochrony konsumenta przez podawanie cen produktów oferowanych konsumentom obowiązek oznaczania, bez względu na nominalną objętość opakowania jednostkowego, ceny za jednostkę miary. (por. pkt 27–31 oraz pkt 1 sentencji) 2.        Ogólna systematyka i cel dyrektywy 75/106 w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do objętościowego uzupełniania niektórych płynów w opakowaniach jednostkowych, jak również zasada swobodnego przepływu towarów stoją na przeszkodzie zakazowi sprzedaży wymienionych w  sekcji 4 załącznika III do tej dyrektywy produktów w opakowaniach jednostkowych o nominalnej objętości 0,071 l z innych państw członkowskich niż Irlandia i Zjednoczone Królestwo, co wynika z art. 5 ust. 3 lit. b) akapit drugi, ostatnie zdanie tej dyrektywy w związku z ust. 3 lit. d) tego samego artykułu. Jeśli bowiem te opakowania jednostkowe mogłyby, zgodnie z tymi przepisami, być sprzedawane wyłącznie z tych dwóch państw członkowskich, taki zakaz może stanowić przeszkodę w handlu wewnątrz Wspólnoty, ponieważ może spowodować, że ich produkcja i sprzedaż przez producentów mających siedzibę w innych państwach członkowskich będzie trudniejsza i bardziej uciążliwa, a nawet zniechęcić ich do sprzedaży takich opakowań jednostkowych. Tego zakazu sprzedaży nie można uzasadnić, gdyż jest on w sposób oczywisty sprzeczny z jednym z celów samej dyrektywy 75/106, a mianowicie zniesieniem przeszkód w swobodnym przepływie opakowań jednostkowych zawierających płyny, o których mowa w załączniku III do tej dyrektywy i ponieważ wykluczone jest ryzyko, że konsument zostanie wprowadzony w błąd. Ponieważ wprowadzona art. 5 ust. 3 lit. d) dyrektywy 75/106 możliwość sprzedaży opakowań jednostkowych o objętości nominalnej 0,071 l wyłącznie z Irlandii i Zjednoczonego Królestwa została przyznana na stałe, możliwość ta nie może być uzasadniona celem tego przepisu, ze względu na to, że wykracza ona poza to, co niezbędne do osiągnięcia tego celu, tj. jak wynika z motywu szóstego dyrektywy 75/106, umożliwienia tym dwóm państwom członkowskim dostosowania się do trudności spowodowanych gwałtowną zmianą w zakresie metod określania ilości przewidzianych w ustawodawstwie krajowym, organizacją nowych systemów kontroli, jak również przyjęciem nowego systemu miar. W konsekwencji art. 5 ust. 3 lit. d) akapit drugi ostatnie zdanie dyrektywy Rady 75/106 w związku z ust. 3 lit. d) tego artykułu jest nieważny w zakresie, w jakim wyklucza objętość nominalną 0,071 l spośród zharmonizowanych nominalnych objętości wspólnotowych znajdujących się w  sekcji 4 kolumna I załącznika III do tej dyrektywy. (por. pkt 32, 33, 35–37, 39 oraz pkt 2 sentencji) WYROK TRYBUNAŁU (czwarta izba) z dnia 4 października 2007 r.(*) Swobodny przepływ towarów – Dyrektywa 75/106/EWG – Zbliżanie ustawodawstw państw członkowskich – Płyny w opakowaniach jednostkowych – Konfekcjonowanie opakowań jednostkowych o danej objętości – Artykuł 5 ust. 3 lit. b) i d) – Baileys Minis – Sprzedaż w opakowaniach jednostkowych o objętości nominalnej 0,071 l W sprawie C‑457/05 mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Landgericht Wiesbaden (Niemcy) postanowieniem z dnia 23 listopada 2005 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 27 grudnia 2005 r., w postępowaniu: Schutzverband der Spirituosen‑Industrie eV przeciwko Diageo Deutschland GmbH, TRYBUNAŁ (czwarta izba), w składzie: K. Lenaerts, prezes izby, M. Juhász, R. Silva de Lapuerta (sprawozdawca), J. Malenovský i T. von Danwitz, sędziowie, rzecznik generalny: J. Mazák, sekretarz: M.‑A. Gaudissart, szef wydziału, uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 15 marca 2007 r., rozważywszy uwagi przedstawione: –        w imieniu Schutzverband der Spirituosen‑Industrie eV przez C. Eggersa i H.‑G. Kamanna, Rechtsanwälte, –        w imieniu Diageo Deutschland GmbH przez V. Bansch, Rechtsanwältin, –        w imieniu rządu belgijskiego przez A. Hubert, działającą w charakterze pełnomocnika, –        w imieniu rządu greckiego przez M. Apessosa, I. Bakopoulosa, S. Spyropoulosa i N. Dafniou, działających w charakterze pełnomocników, –        w imieniu rządu francuskiego przez R. Loosli‑Surrans, działającą w charakterze pełnomocnika, –        w imieniu Rady Unii Europejskiej przez M. C. Giorgi Fort, G. Curmi i J.‑P. Hixa, działających w charakterze pełnomocników, –        w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez D. Lawunmi i B. Schimę, działających w charakterze pełnomocników, po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 14 czerwca 2007 r., wydaje następujący Wyrok 1        Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 5 ust. 3 lit. b) akapit drugi, ostatnie zdanie dyrektywy Rady 75/106/EWG z dnia 19 grudnia 1974 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do objętościowego uzupełniania niektórych płynów w opakowaniach jednostkowych (Dz.U. L 42, str. 1), zmienionej aktem dotyczącym warunków przystąpienia do Unii Europejskiej Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz.U. 2003, L 236, str. 33, zwanej dalej „dyrektywą 75/106”) w związku z ust. 3 lit. d) tego artykułu i załącznikiem III sekcja 4 do tej dyrektywy. 2        Wniosek ten został złożony w ramach sporu toczącego się między Schutzverband der Spirituosen‑Industrie eV (zwanym dalej „Schutzverband”) a Diageo Deutschland GmbH (zwaną dalej „Diageo”) w przedmiocie sprzedaży w Niemczech napoju „Baileys” w opakowaniach o objętości nominalnej 0,071 l.  Ramy prawne 3        Motywy pierwszy, czwarty i szósty dyrektywy 75/106 stanowią: „w większości państw członkowskich warunki konfekcjonowania w celu sprzedaży płynów w opakowaniach jednostkowych stanowią przedmiot bezwzględnie obowiązujących przepisów prawnych, różniących się między poszczególnymi państwami członkowskimi, co stwarza barierę w rozwoju handlu dotyczącego takich opakowań jednostkowych; powinno nastąpić zbliżenie przedmiotowych przepisów; […] niezbędne jest ograniczenie, na ile jest to możliwe, objętości zawartości danego produktu, które są zbytnio zbliżone do innych objętości jednostkowych tego samego produktu, mogąc w konsekwencji wprowadzić konsumenta w błąd; mając jednak na względzie ogromne zapasy opakowań jednostkowych w państwach Wspólnoty, redukcja taka może być wprowadzana w życie jedynie stopniowo; […] ponieważ zbyt szybka zmiana w zakresie metod określania ilości przewidzianych w ustawodawstwie krajowym oraz organizacji nowych systemów kontroli, jak również przyjęcie nowego systemu miar stanowiłoby trudność dla niektórych państw członkowskich, w odniesieniu do tych państw członkowskich powinien zostać ustanowiony okres przejściowy; rozwiązanie to nie powinno jednakże wpływać hamująco na wewnątrzwspólnotowy handel w zakresie danych produktów ani utrudniać wykonania niniejszej dyrektywy w innych państwach członkowskich”. 4        Artykuł 5 dyrektywy brzmi następująco: „1. Państwa członkowskie nie mogą odmówić, zakazać lub ograniczyć wprowadzania do obrotu opakowań jednostkowych, które spełniają wymagania niniejszej dyrektywy w zakresie ustalania ich objętości, metod ich sprawdzania lub nominalnych objętości, które zostały określone w załączniku III kolumna I. […] 3. b)      Opakowania jednostkowe zawierające produkty wymienione w załączniku III sekcja 1 lit. a) i b) mogą być wprowadzane do obrotu po dniu 31 grudnia 1988 r. tylko w wypadku, gdy ich nominalne objętości odpowiadają tym wymienionym w kolumnie I niniejszego załącznika. Opakowania jednostkowe produktów wymienionych w załączniku III pkt 2 lit. a) mogą być wprowadzane do obrotu po dniu 31 grudnia 1990 r. tylko w wypadku, gdy ich nominalne objętości odpowiadają tym wymienionym w kolumnie I niniejszego załącznika. Opakowania jednostkowe, określone w załączniku III sekcja 4, mogą być wprowadzane do obrotu po dniu 31 grudnia 1991 r. tylko w wypadku, gdy ich nominalne objętości odpowiadają tym wymienionym w kolumnie I. c)      […] d)      Bez uszczerbku dla lit. b) produkty wymienione w załączniku III sekcja 4 mogą być wprowadzane do obrotu na terytorium Irlandii i Zjednoczonego Królestwa w objętościach 0,071 litra. […]”. 5        Załącznik III kolumna I do dyrektywy 75/106, określający objętości nominalne dopuszczalne ostatecznie, ustanawia, w odniesieniu do wymienionych w pkt 4 tego załącznika produktów, następujące objętości nominalne: 0,02 l – 0,03 l – 0,04 l – 0,05 l – 0,10 l – 0,20 l – 0,35 l – 0,50 l – 0,70 l – 1 l – 1,125 l – 1,5 l – 2 l – 2,5 l – 3 l – 4,5 l – 5 l – 10 l.  Postępowanie przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne 6        Schutzverband jest stowarzyszeniem mającym na celu kontrolę przestrzegania i stosowania przepisów obowiązujących w sektorze przemysłu spirytusowego w Niemczech. 7        Diageo jest niemiecką spółką zależną Diageo North America Inc., producenta napojów. W Niemczech sprzedaje ona między innymi piwo, whisky, gin i wódkę pod wieloma oznaczeniami handlowymi. 8        Od października 2004 r. Diageo sprzedaje napój „Baileys” w Niemczech pod nazwą „Baileys Minis”, pod postacią opakowań jednostkowych o objętości nominalnej 0,071 l, wytwarzanych i rozlewanych w Irlandii. 9        Spór między stronami w postępowaniu przed sądem krajowym dotyczy tego, czy sprzedaż tych opakowań jednostkowych jest dozwolona w Niemczech. 10      W tych oto okolicznościach Landgericht Wiesbaden postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi: „1)      Czy art. 5 ust. 3 lit. b) akapit drugi in fine w związku z art. 5 ust. 3 lit. d) oraz z załącznikiem III sekcja 4 dyrektywy 75/106/EWG […] należy interpretować w ten sposób, że produkty, których opakowanie ma objętość 0,071 l, legalnie produkowane lub sprzedawane w Irlandii lub w Zjednoczonym Królestwie, mogą być również sprzedawane w pozostałych państwach członkowskich WE? 2)      Jeżeli na pytanie pierwsze zostanie udzielona odpowiedź przecząca, czy art. 5 ust. 3 lit. b) akapit drugi in fine w związku z art. 5 ust. 3 lit. d) oraz z załącznikiem III sekcja 4 dyrektywy 75/106/EWG jest zgodny z zasadą swobodnego przepływu towarów wynikającą z art. 28 WE i 30 WE?”.  W przedmiocie pytań prejudycjalnych 11      Za pomocą swoich pytań, które należy rozpatrywać łącznie, sąd krajowy pragnie się w istocie dowiedzieć, czy art. 5 ust. 3 lit. b) akapit drugi, ostatnie zdanie dyrektywy 75/106, w związku z art. 5 ust. 3 lit. d) tego artykułu i załącznikiem III sekcja 4 do tej dyrektywy należy, w świetle zasady swobodnego przepływu towarów, o której mowa w art. 28 WE, interpretować w ten sposób, że zezwala on na to, by opakowania jednostkowe o objętości nominalnej 0,071 l, zawierające jeden z wymienionych w sekcji 4 produktów, legalnie produkowane i sprzedawane w Irlandii lub w Zjednoczonym Królestwie, były również sprzedawane w innych państwach członkowskich. 12      Artykuł 5 ust. 1 dyrektywy 75/106 zakazuje państwom członkowskim przyjmowania w stosunku do opakowań jednostkowych spełniających wymogi tej dyrektywy środków ograniczających ich wprowadzanie do obrotu z powodów dotyczących ich objętości lub sposobu jej ustalenia (wyrok z dnia 12 października 2000 r. w sprawie C‑3/99 Ruwet, Rec. str. I‑8749, pkt 42). 13      Ustęp 3 lit. b) akapit drugi, ostatnie zdanie tego artykułu zakazuje sprzedaży po dniu 31 grudnia 1991 r. opakowań jednostkowych zawierających produkty wymienione w załączniku III sekcja 4 dyrektywy 75/106 w objętościach nominalnych różniących się od objętości znajdujących się w kolumnie I tego załącznika. 14      Ustęp 3 lit. d) tego artykułu ustanawia wyjątek od wspomnianego zakazu sprzedaży. 15      Jednak z analizy porównawczej poszczególnych wersji językowych ostatniego z tych przepisów nie wynikają jasne wskazówki dotyczące dokładnego zakresu przewidzianego w tym przepisie wyjątku. 16      Z analizy niektórych wersji językowych art. 5 ust. 3 lit. d) dyrektywy 75/106 wynika bowiem, że wymienione w załączniku III sekcja 4 do tej dyrektywy produkty, konfekcjonowane w opakowaniach o objętości 0,071 l w Irlandii i w Zjednoczonym Królestwie, mogą być sprzedawane, podczas gdy zgodnie z innymi wersjami językowymi tego samego przepisu produkty te, konfekcjonowane w opakowaniach o objętości 0,071 l, mogą być sprzedawane w Irlandii i w Zjednoczonym Królestwie. 17      Z utrwalonego orzecznictwa wynika, że konieczność jednolitego stosowania, a zatem i jednolitej wykładni przepisów prawa wspólnotowego wyklucza, by w razie wątpliwości treść danego przepisu była rozpatrywana w sposób oderwany od reszty w jednej z jego wersji, lecz przeciwnie, wymaga ona, by był on interpretowany i stosowany w świetle jego wersji istniejących w innych językach urzędowych (wyroki z dnia 12 listopada 1969 r. w sprawie 29/69 Stauder, Rec. str. 419, pkt 3; z dnia 7 lipca 1988 r. w sprawie 55/87 Moksel Import und Export, Rec. str. 3845, pkt 15; z dnia 2 kwietnia 1998 r. w sprawie C‑296/95 EMU Tabac i in., Rec. str. I‑1605, pkt 36 i z dnia 19 kwietnia 2007 r. w sprawie C‑63/06 Profisa, Zb.Orz. str. I‑3239, pkt 13). 18      W przypadku różnicy między różnymi wersjami językowymi tekstu wspólnotowego dany przepis należy interpretować z uwzględnieniem ogólnej systematyki i celu uregulowania, którego stanowi część (wyroki z dnia 27 października 1977 r. w sprawie 30/77 Bouchereau, Rec. str. 1999, pkt 14; z dnia 7 grudnia 2000 r. w sprawie C‑482/98 Włochy przeciwko Komisji, Rec. str. I‑10861, pkt 49; z dnia 1 kwietnia 2004 r. w sprawie C‑1/02 Borgmann, Rec. str. I‑3219, pkt 25 i ww. wyrok w sprawie Profisa, pkt 14). 19      W tym względzie przypomnieć należy, że dyrektywa 75/106 została wydana na podstawie art. 100 traktatu EWG (który następnie stał się art. 100 traktatu WE, obecnie art. 94 WE) w celu zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich, które mają bezpośredni wpływ na ustanowienie lub funkcjonowanie wspólnego rynku (ww. wyrok w sprawie Ruwet, pkt 40). 20      Z motywu pierwszego tej dyrektywy wynika, że ma ona na celu przezwyciężenie przeszkód w swobodnym przepływie niektórych opakowań jednostkowych płynów spożywczych wynikających z istnienia w większości państw członkowskich bezwzględnie obowiązujących przepisów prawnych, różniących się między poszczególnymi państwami członkowskimi (ww. wyrok w sprawie Ruwet, pkt 41). 21      Ponadto należy stwierdzić, że podstawą prawną dyrektywy Rady 88/316/EWG z dnia 7 czerwca 1988 r. zmieniającej dyrektywę 75/106/EWG (Dz.U. L 143, str. 26), która dodała do dyrektywy 75/106 przepisy będące przedmiotem sporu w postępowaniu przed sądem krajowym, jest art. 100 A traktatu EWG (który następnie stał się art. 100 A traktatu WE, obecnie art. 95 WE), a więc że jej celem jest poprawa warunków ustanowienia i funkcjonowania rynku wewnętrznego (wyrok z dnia 5 października 2000 r. w sprawie C‑376/98 Niemcy przeciwko Parlamentowi i Radzie, Rec. str. I‑8419, pkt 83). 22      Należy również przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem wspólnotowy akt prawa pochodnego należy interpretować, na tyle, na ile jest to możliwe, w zgodzie z postanowieniami traktatu WE i ogólnymi zasadami prawa wspólnotowego (wyroki z dnia 13 grudnia 1983 r. w sprawie 218/82 Komisja przeciwko Radzie, Rec. str. 4063, pkt 15; z dnia 25 listopada 1986 r. w sprawach połączonych 201/85 i 202/85 Klensch i in., Rec. str. 3477, pkt 21; z dnia 21 marca 1991 r. w sprawie C‑314/89 Rauh, Rec. str. I‑1647, pkt 17; z dnia 27 stycznia 1994 r. w sprawie C‑98/91 Herbrink, Rec. str. I‑223, pkt 9 i ww. wyrok w sprawie Borgmann, pkt 30). 23      W tych okolicznościach w odniesieniu do dyrektywy 75/106 Trybunał orzekł już, że zasadniczo art. 28 WE należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie temu, by państwo członkowskie zakazywało sprzedaży opakowania jednostkowego o nominalnej objętości, która nie znajduje się wśród objętości wspólnotowych, które to opakowanie jest legalnie produkowane i sprzedawane w innym państwie członkowskim (ww. wyrok w sprawie Ruwet, pkt 57). 24      Zaś nie ulega wątpliwości, że na mocy art. 5 ust. 3 lit. d) dyrektywy 75/106 sprzedaż opakowań jednostkowych zawierających produkty wymienione w załączniku III pkt 4 do tej dyrektywy, mających objętość 0,071 l, jest, przynajmniej w Irlandii i Zjednoczonym Królestwie, zgodna z tą dyrektywą. 25      Zatem w zakresie, w jakim te opakowania jednostkowe są legalnie produkowane i sprzedawane przynajmniej w tych dwóch państwach członkowskich, art. 28 WE stoi na przeszkodzie temu, by ich sprzedaż była zakazana w pozostałych państwach członkowskich, chyba że zakaz taki jest uzasadniony nadrzędnym wymogiem, obowiązuje jednakowo w stosunku do produktów krajowych i produktów przywożonych, jest niezbędny do spełnienia tego wymogu i proporcjonalny do zamierzonego celu, a także cel ten nie może zostać osiągnięty za pomocą środków ograniczających w mniejszym stopniu handel wewnątrz Wspólnoty (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Ruwet, pkt 50 i 57). 26      Schutzverband i rząd belgijski podnoszą, że zakaz sprzedaży ustanowiony w art. 5 ust. 3 lit. b) akapit drugi, ostatnie zdanie dyrektywy 75/106, jest uzasadniony nadrzędnym wymogiem ochrony konsumentów. 27      W tym względzie, chociaż rzeczywiście dyrektywa ta ma na celu, zgodnie z tym, co napisano w motywie czwartym, zapobieżenie wprowadzaniu konsumentów w błąd poprzez nazbyt zbliżone do siebie objętości, można, przyjmując za punkt odniesienia przeciętnego konsumenta, właściwie poinformowanego i dostatecznie uważnego i rozsądnego (wyrok z dnia 13 stycznia 2000 r. w sprawie C‑220/98 Estée Lauder, Rec. str. I‑117, pkt 30 i ww. wyrok w sprawie Ruwet, pkt 53) uznać, że to ryzyko jest wykluczone. 28      Artykuł 4 ust. 1 dyrektywy 75/106 ustanawia bowiem, w odniesieniu do opakowań jednostkowych, których dyrektywa ta dotyczy, obowiązek oznaczenia na etykiecie ilości netto płynu, który zawiera opakowanie, wyrażonej w jednostkach objętości (w zależności od przypadku litr, centylitr, mililitr), co może zapobiec wprowadzeniu konsumenta w błąd co do tych dwóch objętości i pozwolić temu konsumentowi na uwzględnienie zauważonej różnicy objętości przy porównywaniu ceny tego samego płynu w dwóch różnych opakowaniach (ww. wyrok w sprawie Ruwet, pkt 54). 29      W tym względzie należy stwierdzić, że sama dyrektywa 75/106 dopuszcza, w ramach różnych objętości nominalnych, które znajdują się w załączniku III kolumna I, dla produktów wymienionych w sekcji 4 tego załącznika współistnienie objętości nominalnych (0,02 l, 0,03 l, 0,04 l i 0,05 l), między którymi różnica jest minimalna – 0,01 l. Należy zatem stwierdzić, że taka objętość nominalna jak objętość 0,071 l, mieszcząca się w przedziale między objętościami nominalnymi 0,05 l i 0,10 l, które znajdują się wśród wspólnotowych objętości nominalnych dopuszczalnych dla tych produktów, różni się od każdej z tych dwóch objętości o więcej niż 0,01 l, która to różnica jest wystarczająca do tego, by uniknąć jakiegokolwiek wprowadzenia w błąd miarodajnego konsumenta. 30      Należy wreszcie mieć na uwadze wynikający z dyrektywy 98/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 lutego 1998 r. w sprawie ochrony konsumenta przez podawanie cen produktów oferowanych konsumentom (Dz.U. L 80, str. 27) obowiązek oznaczania, bez względu na nominalną objętość opakowania jednostkowego, ceny za jednostkę miary (ww. wyrok w sprawie Ruwet, pkt 56). 31      Z powyższych rozważań wynika, że biorąc pod uwagę ogólną systematykę i cel dyrektywy 75/106, a także zasadę swobodnego przepływu towarów, zagwarantowaną w art. 28 WE, art. 5 ust. 3 lit. d) tej dyrektywy, należy interpretować w ten sposób, że opakowania o objętości nominalnej 0,071 l, zawierające produkty wymienione w załączniku III sekcja 4 do tej dyrektywy, legalnie produkowane i sprzedawane w Irlandii lub w Zjednoczonym Królestwie, mogą być również sprzedawane w innych państwach członkowskich. 32      Ponadto ogólna systematyka i cel dyrektywy 75/106, jak również zasada swobodnego przepływu towarów stoją na przeszkodzie zakazowi sprzedaży wymienionych w załączniku III sekcja 4 do tej dyrektywy produktów w opakowaniach jednostkowych o nominalnej objętości 0,071 l z innych państw członkowskich niż Irlandia i Zjednoczone Królestwo, co wynika z art. 5 ust. 3 lit. b) akapit drugi, ostatnie zdanie tej dyrektywy, w związku z ust. 3 lit. d) tego samego artykułu. 33      Jeśli bowiem te opakowania jednostkowe mogłyby, zgodnie z tymi przepisami, być sprzedawane wyłącznie z tych dwóch państw członkowskich, taki zakaz może stanowić przeszkodę w handlu wewnątrz Wspólnoty, ponieważ może spowodować, że ich produkcja i sprzedaż przez producentów mających siedzibę w innych państwach członkowskich będzie trudniejsza i bardziej uciążliwa, a nawet zniechęcić ich do sprzedaży takich opakowań jednostkowych. 34      Tak więc aby móc sprzedawać rzeczone opakowania jednostkowe, producent mający siedzibę w państwie członkowskim innym niż Irlandia i Zjednoczone Królestwo jest zmuszony do wywiezienia tych opakowań jednostkowych do tych dwóch państw członkowskich lub do wyprodukowania ich w tych państwach, zanim sprowadzi je ponownie do swojego własnego państwa członkowskiego. 35      Tego zakazu sprzedaży nie można uzasadnić, gdyż jest on w sposób oczywisty sprzeczny z jednym z celów samej dyrektywy 75/106, a mianowicie zniesieniem przeszkód w swobodnym przepływie opakowań jednostkowych zawierających płyny, o których mowa w załączniku III do tej dyrektywy. Jeśli zaś chodzi o ryzyko wprowadzenia konsumenta w błąd, należy je wykluczyć z powodów podanych w pkt 27–30 niniejszego wyroku. 36      Jeśli chodzi o możliwość, wprowadzoną art. 5 ust. 3 lit. d) dyrektywy 75/106, sprzedaży opakowań jednostkowych o objętości nominalnej 0,071 l wyłącznie z Irlandii i Zjednoczonego Królestwa, nie da się jej uzasadnić celem tego przepisu. 37      Ponieważ możliwość ta została przyznana na stałe, wykracza ona poza to, co niezbędne do osiągnięcia tego celu, to jest, jak wynika z motywu szóstego dyrektywy 75/106, umożliwienie tym dwóm państwom członkowskim dostosowania się do trudności spowodowanych gwałtowną zmianą w zakresie metod określania ilości przewidzianych w ustawodawstwie krajowym, organizacji nowych systemów kontroli, jak również przyjęcia nowego systemu miar. 38      Należy ponadto stwierdzić, że zgodnie z tym samym motywem, aby przezwyciężyć te trudności, należy ustanowić okres przejściowy; który nie powinien jednakże stwarzać jeszcze większych przeszkód w handlu wewnątrz Wspólnoty ani utrudniać wdrożenia dyrektywy 75/106. 39      Wynika z tego, że art. 5 ust. 3 lit. b) akapit drugi, ostatnie zdanie dyrektywy 75/106, w związku z ust. 3 lit. d) tego artykułu jest nieważny w zakresie, w jakim wyklucza on nominalną objętość 0,071 l spośród zharmonizowanych nominalnych objętości wspólnotowych znajdujących się w załączniku III sekcja 4 kolumna I do tej dyrektywy. 40      Z uwagi na całość powyższych rozważań na postawione pytania należy odpowiedzieć, że: –        art. 5 ust. 3 lit. d) dyrektywy 75/106 należy interpretować w ten sposób, że opakowania jednostkowe o objętości nominalnej 0,071 l, zawierające produkty wymienione w załączniku III sekcja 4 do tej dyrektywy, legalnie produkowane i sprzedawane w Irlandii lub w Zjednoczonym Królestwie mogą być również sprzedawane w pozostałych państwach członkowskich oraz że –        art. 5 ust. 3 lit. b) akapit drugi, ostatnie zdanie dyrektywy 75/106, w związku z ust. 3 lit. d) tego artykułu jest nieważny w zakresie, w jakim wyklucza objętość nominalną 0,071 l spośród zharmonizowanych nominalnych objętości wspólnotowych znajdujących się w załączniku III sekcja 4 kolumna I do tej dyrektywy.  W przedmiocie kosztów 41      Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed tym sądem, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi. Z powyższych względów Trybunał (czwarta izba) orzeka, co następuje: Artykuł 5 ust. 3 lit. d) dyrektywy Rady 75/106/EWG z dnia 19 grudnia 1974 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do objętościowego uzupełniania niektórych płynów w opakowaniach jednostkowych, zmienionej aktem dotyczącym warunków przystąpienia do Unii Europejskiej Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej, należy interpretować w ten sposób, że opakowania jednostkowe o objętości nominalnej 0,071 l, zawierające produkty wymienione w załączniku III sekcja 4 do tej dyrektywy, legalnie produkowane i sprzedawane w Irlandii lub w Zjednoczonym Królestwie mogą być również sprzedawane w pozostałych państwach członkowskich. Artykuł 5 ust. 3 lit. b) akapit drugi, ostatnie zdanie dyrektywy 75/106 zmienionej powołanym powyżej aktem w związku z ust. 3 lit. d) tego artykułu jest nieważny w zakresie, w jakim wyklucza objętość nominalną 0,071 l spośród zharmonizowanych nominalnych objętości wspólnotowych znajdujących się w załączniku III sekcja 4 kolumna I do tej dyrektywy. Podpisy * Język postępowania: niemiecki.