C-466/15

WYROK TRYBUNAŁU (czwarta izba) z dnia 6 października 2016 r. ( *1 ) „Odesłanie prejudycjalne — Swobodny przepływ pracowników — Urzędnicy krajowi oddelegowani do instytucji lub organu Unii — Emerytura — Prawo wyboru — Zawieszenie lub utrzymanie przynależności do krajowego systemu emerytalnego — Ograniczenie zbiegu uprawnień emerytalnych nabytych z tytułu krajowego systemu emerytalnego i uprawnień emerytalnych nabytych z tytułu systemu emerytalnego Unii” W sprawie C‑466/15 mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Conseil d’État (radę państwa, Francja) postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2015 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 3 września 2015 r., w postępowaniu: Jean-Michel Adrien i in. przeciwko Premier ministre, Ministre des Finances et des Comptes publics, Ministre de la Décentralisation et de la Fonction publique, TRYBUNAŁ (czwarta izba), w składzie: T. von Danwitz (sprawozdawca), prezes izby, C. Lycourgos, E. Juhász, C. Vajda i K. Jürimäe, sędziowie, rzecznik generalny: M. Wathelet, sekretarz: A. Calot Escobar, uwzględniając pisemny etap postępowania, rozważywszy uwagi przedstawione: — w imieniu J.M. Adriena i in. osobiście, — w imieniu rządu francuskiego przez D. Colasa oraz S. Ghiandoni, działających w charakterze pełnomocników, — w imieniu Komisji Europejskiej przez D. Martina, działającego w charakterze pełnomocnika, podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii, wydaje następujący Wyrok Niniejszy wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 45 i 48 TFUE oraz art. 4 ust. 3 TUE. Wniosek ten został złożony w ramach sporu między z jednej strony J.M. Adrienem i in. a z drugiej strony Premier ministre (prezesem rady ministrów), ministre des Finances et des Comptes publics (ministrem finansów) oraz ministre de la Décentralisation et de la Fonction publique (ministrem decentralizacji i służby publicznej) w przedmiocie emerytury skarżących w postępowaniu głównym w ramach krajowego systemu emerytalnego. Ramy prawne Prawo Unii Regulamin pracowniczy urzędników Unii Europejskiej (zwany dalej „regulaminem pracowniczym”) oraz warunki zatrudnienia innych pracowników Unii Europejskiej (zwane dalej „WZIP”) zostały ustanowione rozporządzeniem Rady (EWG, Euratom, EWWiS) nr 259/68 z dnia 29 lutego 1968 r. ustanawiającym regulamin pracowniczy urzędników Wspólnot Europejskich i warunki zatrudnienia innych pracowników tych Wspólnot oraz ustanawiającym specjalne środki stosowane tymczasowo wobec urzędników Komisji (Dz.U. 1968, L 56, s. 1), zmienionym rozporządzeniem Rady (UE) nr 1240/2010 z dnia 20 grudnia 2010 r. (Dz.U. 2010, L 338, s. 7). Zgodnie z art. 77 regulaminu pracowniczego: „Urzędnik po odbyciu dziesięciu lat służby nabywa uprawnienia emerytalne […]”. Artykuł 83 ust. 2 regulaminu pracowniczego stanowi, że: „Urzędnicy ponoszą jedną trzecią kosztów finansowania tego systemu emerytalno-rentowego […]”. Artykuł 12 ust. 1 i 2 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego stanowi, że: „1.   Urzędnik kończący służbę z innych powodów niż śmierć lub inwalidztwo przed ukończeniem 63 roku życia oraz który [nie] jest uprawniony do natychmiastowego lub opóźnionego wypłacenia emerytury za wysługę lat, z chwilą opuszczenia służby […]: a) jeśli zakończył mniej niż jeden rok służby i nie skorzystał z art. 11 ust. 2, jest uprawniony do wypłaty odprawy równej trzykrotności kwot odprowadzanych od jego wynagrodzenia zasadniczego z tytułu płatności składek na system emerytalny za wysługę lat, po odliczeniu wszelkich kwot zapłaconych na mocy art. 42 i 112 [WZIP]; b) w innych przypadkach [jest uprawniony] do świadczenia przewidzianego na mocy art. 11 ust. 1 lub do wypłaty ekwiwalentu aktuarialnego takiego świadczenia na rzecz wybranego prywatnego zakładu ubezpieczeń lub funduszu emerytalnego, pod warunkiem że taki zakład lub fundusz gwarantuje, że: […] 2.   W drodze odstępstwa od ust. 1 lit b), urzędnicy w wieku poniżej 63 lat, którzy do chwili objęcia obowiązków, dla potrzeb ustanowienia lub utrzymania uprawnień do świadczeń emerytalnych, wpłacali składki na krajowy system emerytalny, prywatny system ubezpieczenia lub wybrany fundusz emerytalny, […] spełniają[ce] warunki określone w ust. 1, oraz którzy kończą służbę z innych powodów niż śmierć lub inwalidztwo [i nie są uprawnieni do natychmiastowego lub opóźnionego wypłacenia emerytury], z chwilą odejścia ze służby są uprawnieni do odprawy równej ekwiwalentowi aktuarialnemu praw nabytych do emerytury za wysługę lat w okresie pełnienia służby w instytucjach. W takich przypadkach wpłaty dokonane dla potrzeb ustanowienia lub utrzymania uprawnień do świadczeń emerytalnych na podstawie krajowego systemu emerytalnego w stosowaniu art. 42 lub 112 [WZIP] odlicza się od odprawy”. Artykuł 2 WZIP stanowi: „Do celów niniejszych warunków zatrudnienia przez »personel tymczasowy« rozumie się: […] c) personel, z wyłączeniem urzędników Unii, zatrudniony do pomocy osobie pełniącej urząd przewidziany w Traktacie o Unii Europejskiej lub Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, lub wybranemu przewodniczącemu jednej z instytucji lub jednego z organów Unii lub przewodniczącym jednej z frakcji politycznych w Parlamencie Europejskim, Komitetu Regionów lub Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego; […]”. Artykuł 39 ust. 1 akapit pierwszy WZIP stanowi: „Kończąc służbę, pracownik określony w art. 2 ma prawo do emerytury za wysługę lat, przeniesienia ekwiwalentu ubezpieczeniowego lub odprawy zgodnie z rozdziałem 3 tytuł[u] V [regulaminu pracowniczego] [i] załącznik[iem] VIII do regulaminu pracowniczego. W przypadku gdy pracownikowi przysługuje emerytura za wysługę lat, jego prawa emerytalne zmniejsza się proporcjonalnie do kwot wypłacanych zgodnie z art. 42”. Artykuł 41 WZIP stanowi: „W odniesieniu do finansowania systemu zabezpieczenia społecznego przewidzianego w sekcjach B i C stosuje się na zasadzie analogii przepisy art. 83 i art. 83a regulaminu pracowniczego i art. 36 i 38 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego”. Prawo francuskie Artykuł 46 ter loi no 84‑16 du 11 janvier 1984 portant dispositions statutaires relatives à la fonction publique de l’État (ustawy nr 84‑16 z dnia 11 stycznia 1984 r. zawierającej przepisy regulaminowe dotyczące państwowej służby publicznej), zmienionej loi no 2002‑73 du 17 janvier 2002 de modernisation sociale (ustawą nr 2002‑73 z dnia 17 stycznia 2002 r. o modernizacji społecznej, zwaną dalej „ustawą nr 2002‑73”), stanowi: „Urzędnik oddelegowany do administracji lub organu mającego siedzibę na terytorium innego państwa lub do organizacji międzynarodowej może wnioskować, nawet jeśli jest objęty systemem emerytalnym miejsca oddelegowania, o odprowadzanie składek do systemu kodeksu emerytur cywilnych i wojskowych. W tym wypadku kwota emerytury należnej na podstawie tego ostatniego systemu, dodana do wysokości emerytury ewentualnie nabytej z tytułu pracy świadczonej w ramach oddelegowania, nie może przewyższać emerytury, jaką nabyłby on w braku oddelegowania, a emerytura w ramach kodeksu emerytur cywilnych i wojskowych jest, w odpowiednim wypadku, pomniejszona do wysokości emerytury nabytej podczas tego oddelegowania. Dekret Conseil d’État określa szczegółowe zasady stosowania niniejszego artykułu”. Artykuł L. 87 kodeksu emerytur cywilnych i wojskowych, w brzmieniu wynikającym z ustawy nr 2002‑73, stanowi: „W przypadku gdy urzędnik lub wojskowy oddelegowany do administracji lub organu mającego siedzibę na terytorium innego państwa lub do organizacji międzynarodowej w toku swej kariery decyduje się na dalsze odprowadzanie przewidziane w art. L. 61, wysokość emerytury nabytej na podstawie tego kodeksu, dodana do wysokości emerytury ewentualnie należnej z tytułu pracy świadczonej w ramach oddelegowania, nie może przewyższać emerytury, jaką nabyłby on w braku oddelegowania, a emerytura w ramach niniejszego kodeksu jest, w odpowiednim wypadku, pomniejszona do wysokości emerytury nabytej podczas tego oddelegowania. […]”. Artykuł R-74‑1 rzeczonego kodeksu przewiduje: „Oddelegowani urzędnicy, o których mowa w art. 46 ter ustawy nr 84‑16 z dnia 11 stycznia 1984 r. zawierającej przepisy regulaminowe dotyczące państwowej służby publicznej, ze zmianami, mogą wnieść o odprowadzanie składek do systemu kodeksu emerytur cywilnych i wojskowych w terminie czterech miesięcy od dnia, w którym decyzja o oddelegowaniu lub o jego przedłużeniu została doręczona. Wniosek składa się na piśmie do organu administracji, od którego urzędnik zostaje oddelegowany. Urzędnik, który skorzystał z możliwości przewidzianej w akapicie pierwszym, jest zobowiązany do zapłaty składki przewidzianej w art. L. 61 ust. 2 na rzecz księgowego wyznaczonego w zarządzeniu ministra właściwego do spraw budżetu na zasadach określonych w zarządzeniu. Naruszenie tego obowiązku zapłaty prowadzi do zawieszenia przynależności urzędnika do niniejszego systemu. Uznaje się, że urzędnik, który nie skorzystał z prawa wyboru w wyznaczonym terminie, zrezygnował z możliwości odprowadzania składek do systemu kodeksu emerytur cywilnych i wojskowych. W razie przedłużenia oddelegowania wybór dokonany przez urzędnika w odniesieniu do poprzedniego okresu oddelegowania zostaje przedłożony w sposób dorozumiany, chyba że dokona on, w terminach przewidzianych w akapicie pierwszym niniejszego artykułu, odmiennego wyboru”. Okólnik z dnia 18 grudnia 2002 r. precyzuje odnośnym służbom administracji sposób realizacji rozwiązania przewidzianego w art. 46 ter ustawy nr 84‑16 z dnia 11 stycznia 1984 r. i w art. L. 87 kodeksu emerytur cywilnych i wojskowych, zmienionych ustawą nr 2002‑73. Postępowanie główne i pytanie prejudycjalne Skarżący w postępowaniu głównym są francuskimi urzędnikami oddelegowanymi w charakterze referendarzy do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, gdzie są zatrudnieni jako członkowie personelu tymczasowego. Opłacając obowiązkowe składki na system emerytalny Unii, nabywają oni prawo do emerytury na podstawie tego systemu, jeżeli przepracowali co najmniej dziesięć lat w instytucji lub organie Unii. W przypadku gdy kończą służbę przed upływem tych dziesięciu lat, mają oni w istocie prawo – w zależności od okresu, przez jaki świadczona była praca – albo do odprawy równej trzykrotności kwot odprowadzanych z ich wynagrodzenia podstawowego z tytułu składki emerytalnej, albo do wypłaty ekwiwalentu aktuarialnego uprawnień emerytalnych nabytych w ramach systemu Unii na rzecz wybranego prywatnego zakładu ubezpieczeń lub funduszu emerytalnego. Zgodnie z przepisami francuskimi będącymi przedmiotem postępowania głównego urzędnik oddelegowany do instytucji lub organu Unii powinien wybrać jedną z dwóch opcji dotyczących jego emerytury w ramach systemu krajowego. Z jednej strony urzędnik może zawiesić swą przynależność do francuskiego systemu emerytalnego przez okres jego oddelegowania. W takim przypadku jest on objęty w tym okresie wyłącznie systemem emerytalnym Unii, zaś jego emerytura z tytułu francuskiego systemu emerytalnego zostaje obniżona proporcjonalnie do lat pozostawania poza systemem krajowym. Emerytura z tytułu krajowego systemu emerytalnego zostanie jednak w pełni skumulowana z emeryturą wynikającą z uprawnień nabytych w ramach przynależności do systemu emerytalnego Unii. Z drugiej strony urzędnik może w dalszym ciągu odprowadzać składki do francuskiego systemu emerytalnego i tym samym nadal przynależeć do tego systemu. W takim przypadku nabywa on w okresie oddelegowania uprawnienia z tytułu rzeczonego systemu. Jednakże wysokość emerytury, którą będzie pobierał na tej podstawie, może uzupełnić emeryturę należną z tytułu systemu Unii tylko do granicy emerytury, którą nabyłby na podstawie systemu krajowego w braku oddelegowania (zasada pułapu). W konsekwencji krajowa emerytura zostaje obniżona do wysokości emerytury należnej z tytułu systemu emerytalnego Unii, tak że łączna wysokość dwóch emerytur nie przekracza ustalonego w ten sposób pułapu (zasada ograniczenia). Ograniczenie dotyczy łącznej wysokości emerytury francuskiej, a nie tylko wysokości emerytury odpowiadającej okresowi oddelegowania, które doprowadziło do zaistnienia podwójnej przynależności. Skarżący w postępowaniu głównym postanowili zachować w okresie ich oddelegowania przynależność do francuskiego systemu emerytalnego, w związku z czym odprowadzali w tym okresie składki na ów system oraz na system emerytalny Unii. Przepracowali lub przepracują wkrótce dziesięć lat w instytucji Unii, co daje im prawo do emerytury na podstawie systemu emerytalnego Unii. Ponieważ emerytura unijna, jaką skarżący w postępowaniu głównym uzyskali lub wkrótce uzyskają, jest wyższa od emerytury francuskiej, którą nabyliby w braku oddelegowania, zgodnie z francuskimi uregulowaniami będącymi przedmiotem postępowania głównego nie otrzymują oni lub nie otrzymają żadnej emerytury na podstawie francuskiego systemu emerytalnego. Skarżący w postępowaniu głównym wystąpili do państwa francuskiego z wnioskiem, otrzymanym w dniu 6 marca 2012 r., o uchylenie omawianych uregulowań francuskich. Ponieważ ów wniosek został oddalony w drodze dorozumianej decyzji z dnia 6 maja 2012 r., wnieśli oni na tę decyzję skargę do Conseil d’État (rady państwa, Francja). W tych okolicznościach Conseil d’État (rada państwa) zawiesiła postępowanie i przedstawiła Trybunałowi następujące pytanie prejudycjalne: „Czy przepisy krajowe, które zezwalają urzędnikowi oddelegowanemu do pracy w instytucji Unii Europejskiej na dokonanie, na okres tego oddelegowania, wyboru: albo na rzecz zawieszenia odprowadzania składek do systemu emerytalnego państwa jego pochodzenia, w którym to wypadku jego emerytura z tego systemu jest w pełni skumulowana z przywilejami emerytalnymi związanymi ze stanowiskiem sprawowanym w ramach oddelegowania, albo na rzecz dalszego odprowadzania tych składek, w którym to wypadku jego emerytura z tego systemu jest ograniczona do wysokości koniecznej do doprowadzenia sum emerytur, w tym emerytury nabytej w systemie znajdującym zastosowanie do stanowiska objętego oddelegowaniem, do wysokości emerytury, jaka zostałaby nabyta w braku oddelegowania, naruszają zobowiązania wynikające z art. 45 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w związku z art. 48 tego traktatu i zasady lojalnej współpracy, o której mowa w art. 4 Traktatu o Unii Europejskiej?”. W przedmiocie pytania prejudycjalnego W swym pytaniu prejudycjalnym sąd odsyłający zastanawia się w istocie, czy art. 45 TFUE w związku z art. 48 TFUE i art. 4 ust. 3 TUE należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie uregulowaniom krajowym, takim jak uregulowania będące przedmiotem postępowania głównego, skutkującym tym, że urzędnik krajowy oddelegowany do instytucji lub organu Unii, który postanawia zachować w okresie swego oddelegowania przynależność do krajowego systemu emerytalnego, traci w całości lub w części przywileje związane z jego przynależnością do tego systemu, jeśli przepracuje dziesięć lat w Unii, co daje mu prawo do emerytury na podstawie systemu emerytalnego Unii. Na wstępie należy przypomnieć, że chociaż państwa członkowskie zachowują kompetencje w zakresie organizacji swoich systemów zabezpieczenia społecznego, to jednak powinny one, w ramach wykonywania tych kompetencji, przestrzegać prawa Unii, a w szczególności przepisów traktatu FUE dotyczących swobodnego przepływu pracowników (wyroki: z dnia 1 kwietnia 2008 r., Gouvernement de la Communauté française i gouvernement wallon, C‑212/06, EU:C:2008:178, pkt 43; z dnia 21 stycznia 2016 r., Komisja/Cypr, C‑515/14, EU:C:2016:30, pkt 38). Należy zatem sprawdzić, czy przepisy traktatu FUE dotyczące swobodnego przepływu pracowników mają zastosowanie w sytuacji takiej jak sytuacja będąca przedmiotem postępowania głównego. Jeśli tak jest, trzeba będzie następnie ustalić, po pierwsze, czy uregulowania krajowe, takie jak uregulowania będące przedmiotem postępowania głównego, stanowią przeszkodę w swobodnym przepływie pracowników, a po drugie, jeśli faktycznie ma to miejsce, czy owa przeszkoda jest uzasadniona. W pierwszej kolejności, jeśli chodzi o możliwość stosowania przepisów traktatu FUE dotyczących swobodnego przepływu pracowników, z utrwalonego orzecznictwa wynika, że obywatel Unii pracujący w innym państwie członkowskim aniżeli państwo członkowskie jego pochodzenia, który podjął zatrudnienie w organizacji międzynarodowej, jest objęty zakresem stosowania art. 45 TFUE (zob. wyroki: z dnia 15 marca 1989 r., Echternach i Moritz, 389/87 i 390/87, EU:C:1989:130, pkt 11; z dnia 16 lutego 2006 r., Rockler, C‑137/04, EU:C:2006:106, pkt 15; z dnia 4 lipca 2013 r., Gardella, C‑233/12, EU:C:2013:449, pkt 25 i przytoczone tam orzecznictwo). Wynika stąd, że obywatelom Unii pracującym dla instytucji lub organu Unii w państwie członkowskim innym niż państwo członkowskie ich pochodzenia, takim jak skarżący w postępowaniu głównym, nie można odmówić praw i korzyści socjalnych przyznanych im przez art. 45 TFUE (zob. wyroki: z dnia 15 marca 1989 r., Echternach i Moritz, 389/87 i 390/87, EU:C:1989:130, pkt 12; a także z dnia 16 lutego 2006 r., Rockler, C‑137/04, EU:C:2006:106, pkt 16 i przytoczone tam orzecznictwo). W drugiej kolejności, jeśli chodzi o kwestię, czy uregulowania krajowe, takie jak uregulowania będące przedmiotem postępowania głównego, stanowią przeszkodę w swobodnym przepływie pracowników wewnątrz Unii, należy przypomnieć, że art. 45 TFUE stoi na przeszkodzie jakiemukolwiek przepisowi, który – nawet jeżeli jest stosowany bez dyskryminacji ze względu na przynależność państwową – może zakłócać lub czynić mniej atrakcyjnym korzystanie przez obywateli Unii z podstawowych swobód zagwarantowanych traktatem FUE (wyroki: z dnia 1 kwietnia 2008 r., Gouvernement de la Communauté française i gouvernement wallon, C‑212/06, EU:C:2008:178, pkt 45; z dnia 10 marca 2011 r., Casteels, C‑379/09, EU:C:2011:131, pkt 22; z dnia 5 lutego 2015 r., Komisja/Belgia, C‑317/14, EU:C:2015:63, pkt 23). O ile pierwotne prawo Unii nie może zagwarantować osobie ubezpieczonej, iż przeniesienie się do innego państwa członkowskiego będzie obojętne z punktu widzenia zabezpieczenia społecznego, w szczególności na płaszczyźnie świadczeń na wypadek choroby czy świadczeń emerytalnych, gdyż z uwagi na rozbieżności między systemami i ustawodawstwami państw członkowskich w tej dziedzinie takie przeniesienie może w konkretnych przypadkach okazać się dla zainteresowanego bardziej lub mniej korzystne w aspekcie ochrony socjalnej, o tyle z utrwalonego orzecznictwa wynika, że uregulowanie krajowe, w przypadku gdy jego zastosowanie jest mniej korzystne, jest zgodne z prawem Unii jedynie wtedy, gdy w szczególności uregulowanie to nie stawia danego pracownika w sytuacji gorszej w porównaniu z tymi pracownikami, którzy całą swoją działalność prowadzą w tym państwie członkowskim, na którego terytorium owo uregulowanie obowiązuje, i gdy nie prowadzi ono do opłacania składek nieuprawniających opłacającego do świadczenia (wyroki: z dnia 18 kwietnia 2013 r., Mulders, C‑548/11, EU:C:2013:249, pkt 45; z dnia 21 stycznia 2016 r., Komisja/Cypr, C‑515/14, EU:C:2016:30, pkt 40). Tak więc Trybunał wielokrotnie uznał za przeszkody przepisy, które skutkują utratą przez pracowników, w następstwie skorzystania z prawa do swobodnego przemieszczania się, uprzywilejowania w zakresie zabezpieczenia społecznego, jakie zapewnia im ustawodawstwo danego państwa członkowskiego, w szczególności gdy uprzywilejowanie to stanowi ekwiwalent odprowadzonych przez nich składek na ubezpieczenie (zob. wyroki: z dnia 21 października 1975 r., Petroni, 24/75, EU:C:1975:129, pkt 13; z dnia 1 kwietnia 2008 r., Gouvernement de la Communauté française i gouvernement wallon, C‑212/06, EU:C:2008:178, pkt 46; z dnia 18 kwietnia 2013 r., Mulders, C‑548/11, EU:C:2013:249, pkt 46 i przytoczone tam orzecznictwo). Jeśli chodzi o uregulowania krajowe będące przedmiotem postępowania głównego, należy stwierdzić, że w przypadku gdy urzędnik oddelegowany do instytucji lub organu Unii zachowuje w okresie swego oddelegowania przynależność do krajowego systemu emerytalnego, wspomniane uregulowania krajowe poddają emeryturę wynikającą z tej przynależności zasadzie pułapu i zasadzie ograniczenia. Zgodnie z tymi zasadami wysokość emerytury, jaką urzędnik będzie pobierał na podstawie krajowego systemu emerytalnego, może uzupełnić emeryturę należną z tytułu systemu emerytalnego Unii tylko do granicy emerytury krajowej, którą nabyłby w braku oddelegowania, a emerytura krajowa zostaje obniżona do wysokości emerytury należnej z tytułu systemu Unii, tak że łączna wysokość dwóch emerytur nie przekracza ustalonego w ten sposób pułapu. Wspomniane zasady pułapu i ograniczenia mają ten skutek, że urzędnik oddelegowany do instytucji lub organu Unii, który zachowuje w okresie swego oddelegowania przynależność do krajowego systemu emerytalnego, traci w całości lub w części przywileje związane z jego przynależnością do tego systemu, jeśli przepracuje dziesięć lat w Unii, co daje mu prawo do emerytury na podstawie systemu emerytalnego Unii. W takich okolicznościach urzędnik, który zachowuje swoją przynależność do krajowego systemu emerytalnego, opłaca składki nieuprawniające go do świadczenia. Owe zasady mogą więc zakłócać lub czynić mniej atrakcyjnym korzystanie przez tego urzędnika z przysługującej mu swobody zagwarantowanej w art. 45 TFUE. W zakresie, w jakim rząd francuski podnosi, że utrzymanie przynależności do krajowego systemu emerytalnego stanowi możliwość przewidzianą w uregulowaniach rozpatrywanych w postępowaniu głównym, a nie obowiązek, należy stwierdzić, iż okoliczność ta nie skutkuje tym, że takie uregulowania przestają być przeszkodą w swobodnym przepływie pracowników. Fakultatywny charakter utrzymania przynależności do krajowego systemu emerytalnego pozostaje bowiem bez wpływu na fakt, iż zasady pułapu i ograniczenia, które znajdują zastosowanie w razie skorzystania z tej możliwości, mają ten skutek, że urzędnik chcący z niej skorzystać będzie opłacał składki nieuprawniające go do świadczenia, jeśli przepracuje dziesięć lat w Unii, co daje mu prawo do emerytury na podstawie systemu emerytalnego Unii. Tymczasem jeśli krajowy system emerytalny pozwala oddelegowanym urzędnikom zachować przynależność, taką możliwość należy rozumieć w ten sposób, że nie wywołuje ona takiego skutku, gdyż w przeciwnym razie będzie stanowić ona przeszkodę w swobodnym przepływie pracowników. Faktu, że uregulowania krajowe będące przedmiotem postępowania głównego stanowią przeszkodę w swobodnym przepływie pracowników, nie podważa też argumentacja przedstawiona przez rząd francuski, zgodnie z którą takie uregulowania nie stawiają oddelegowanych urzędników w mniej korzystnej sytuacji w porównaniu z urzędnikami, których cała kariera przebiegała w państwie członkowskim ich pochodzenia. Takie uregulowania stawiają bowiem oddelegowanego urzędnika objętego jednocześnie systemem emerytalnym Unii oraz krajowym systemem emerytalnym w gorszej sytuacji w porównaniu z urzędnikiem, który został w państwie członkowskim pochodzenia i który należy tylko do systemu krajowego, ponieważ ów pierwszy urzędnik, opłacając jednocześnie składki na oba systemy, traci w całości lub w części przywileje związane z jego przynależnością do krajowego systemu emerytalnego, jeśli nabędzie uprawnienia emerytalne na podstawie systemu emerytalnego Unii. Wreszcie, w trzeciej kolejności, jeśli chodzi o istnienie ewentualnego uzasadnienia, należy stwierdzić, że sąd odsyłający nie przedstawił powodów mogących uzasadnić przeszkodę w swobodnym przepływie pracowników wynikającą z uregulowań będących przedmiotem postępowania głównego. Podobnie, w uwagach zaprezentowanych przed Trybunałem rząd francuski nie wskazał na uzasadnienie tych uregulowań. W tych okolicznościach należy uznać, że uregulowania takie jak te będące przedmiotem postępowania głównego stanowią bezzasadną przeszkodę w swobodnym przepływie pracowników gwarantowanym przez art. 45 TFUE. W zawiązku z tym nie zachodzi potrzeba orzekania w przedmiocie wykładni art. 48 TFUE i art. 4 ust. 3 TUE. Zważywszy na całość powyższych rozważań, na zadane pytanie należy odpowiedzieć, że art. 45 TFUE trzeba interpretować w ten sposób, iż stoi on na przeszkodzie uregulowaniom krajowym, takim jak uregulowania będące przedmiotem postępowania głównego, skutkującym tym, że urzędnik krajowy oddelegowany do instytucji lub organu Unii, który postanawia zachować w okresie swego oddelegowania przynależność do krajowego systemu emerytalnego, traci w całości lub w części przywileje związane z jego przynależnością do tego systemu krajowego, jeśli przepracuje dziesięć lat w Unii, co daje mu prawo do emerytury na podstawie systemu emerytalnego Unii. W przedmiocie kosztów Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.   Z powyższych względów Trybunał (czwarta izba) orzeka, co następuje:   Artykuł 45 TFUE należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie uregulowaniom krajowym, takim jak uregulowania będące przedmiotem postępowania głównego, skutkującym tym, że urzędnik krajowy oddelegowany do instytucji lub organu Unii, który postanawia zachować w okresie swego oddelegowania przynależność do krajowego systemu emerytalnego, traci w całości lub w części przywileje związane z jego przynależnością do tego systemu krajowego, jeśli przepracuje dziesięć lat w Unii, co daje mu prawo do emerytury na podstawie systemu emerytalnego Unii.   Podpisy ( *1 ) Język postępowania: francuski.