C-469/22

PostanowienieTSUE2023-01-10CELEX: 62022CO0469ECLI:EU:C:2023:25

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy art. 63 dyrektywy 2014/24/UE w związku z motywem 84 tej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on przepisowi prawa krajowego, na podstawie którego wykonawca, który zamierza polegać na zdolności innego podmiotu w celu wykonania zamówienia publicznego, musi przedstawić dokumenty dotyczące kwalifikacji tego podmiotu oraz jego oświadczenie o zobowiązaniu dopiero po udzieleniu danego zamówienia?
Ratio decidendi
Trybunał stwierdził, że art. 63 ust. 1 dyrektywy 2014/24/UE przyznaje wykonawcy prawo do polegania na zdolnościach innych podmiotów, ale wymaga od niego udowodnienia instytucji zamawiającej, że będzie dysponował niezbędnymi zasobami, np. poprzez przedstawienie stosownego zobowiązania. Instytucja zamawiająca ma obowiązek sprawdzenia, czy podmioty, na których zdolności wykonawca polega, spełniają kryteria kwalifikacji i czy nie istnieją podstawy wykluczenia. Weryfikacje te muszą być przeprowadzone przed udzieleniem zamówienia, co wynika z motywu 84 dyrektywy, mającego na celu zapobieganie zapraszaniu kandydatów, którzy nie są w stanie przedstawić wymaganych dokumentów na etapie udzielania zamówienia.
Stan faktyczny
Fundação do Desporto zorganizowała postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego na usługi, w którym Ambisig – Ambiente e Sistemas de Informação Geográfica SA (Ambisig) został wykluczony, a zamówienie udzielono Link Consulting – Tecnologias de Informação SA. Ambisig zakwestionował swoje wykluczenie, argumentując, że zamierzał skorzystać z usług podwykonawcy i nie był zobowiązany do dołączenia oświadczenia o zobowiązaniu tego podwykonawcy do oferty. Sądy krajowe uznały, że brak przedstawienia uprzedniej zgody na podwykonawstwo lub zastosowanie przez analogię art. 168 ust. 4 portugalskiego kodeksu zamówień publicznych uzasadniało wykluczenie.
Rozstrzygnięcie
Artykuł 63 dyrektywy 2014/24/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylającej dyrektywę 2004/18/WE, w związku z art. 59 i motywem 84 tej dyrektywy, należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on przepisowi prawa krajowego, na podstawie którego wykonawca, który zamierza polegać na zdolności innego podmiotu w celu realizacji zamówienia publicznego, musi przedstawić dokumenty dotyczące kwalifikacji tego podmiotu oraz jego oświadczenie o zobowiązaniu dopiero po udzieleniu danego zamówienia.

Pełny tekst orzeczenia

POSTANOWIENIE TRYBUNAŁU (ósma izba) z dnia 10 stycznia 2023 r. ( *1 ) Odesłanie prejudycjalne – Artykuł 99 regulaminu postępowania przed Trybunałem – Zamówienia publiczne na usługi, dostawy i roboty budowlane – Dyrektywa 2014/24/UE – Przebieg postępowania – Kwalifikacja uczestników oraz udzielanie zamówień – Artykuł 63 – Wykonawca polegający na zdolności innego podmiotu do celów spełnienia wymogów instytucji zamawiającej – Obowiązek przekazania przez tego wykonawcę dokumentów dotyczących kwalifikacji podwykonawcy po udzieleniu zamówienia – Niezgodność W sprawie C‑469/22 mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Supremo Tribunal Administrativo (naczelny sąd administracyjny, Portugalia) postanowieniem z dnia 23 czerwca 2022 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 13 lipca 2022 r., w postępowaniu: Ambisig – Ambiente e Sistemas de Informação Geográfica SA przeciwko Fundação do Desporto, ANO – Sistemas de Informática e Serviços Lda, Link Consulting – Tecnologias de Informação SA, TRYBUNAŁ (ósma izba), w składzie M. Safjan, prezes izby, N. Piçarra i M. Gavalec (sprawozdawca), sędziowie, rzecznik generalny: M. Campos Sánchez-Bordona, sekretarz: A. Calot Escobar, postanowiwszy, po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, orzec w formie postanowienia z uzasadnieniem zgodnie z art. 99 regulaminu postępowania przed Trybunałem, wydaje następujące Postanowienie Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 63 dyrektywy 2014/24/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylającej dyrektywę 2004/18/WE (Dz.U. 2014, L 94, s. 65). Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy Ambisig – Ambiente e Sistemas de Informação Geográfica SA (zwanym dalej „Ambisigiem”) a Fundação do Desporto w przedmiocie decyzji, na mocy której ta ostatnia wykluczyła Ambisiga z udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na usługi i udzieliła przedmiotowego zamówienia Link Consulting – Tecnologias de Informação SA (zwanemu dalej „Linkiem”). Ramy prawne Prawo Unii Motyw 84 dyrektywy 2014/24 stanowi: „Wielu wykonawców, zwłaszcza [małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP)], uważa, że jedną z głównych przeszkód dla ich uczestnictwa w zamówieniach publicznych są obciążenia administracyjne wynikające z konieczności przedstawienia znacznej liczby zaświadczeń lub innych dokumentów dotyczących kryteriów wykluczenia i kwalifikacji. Ograniczenie takich wymogów, na przykład przez zastosowanie jednolitego europejskiego dokumentu zamówienia (JEDZ) obejmującego zaktualizowane oświadczenie własne, mogłoby w znacznym stopniu uprościć procedurę z korzyścią zarówno dla instytucji zamawiających, jak i wykonawców. Oferent, któremu postanowiono udzielić zamówienia, powinien być jednak zobowiązany do przedstawienia stosownych dowodów, a instytucje zamawiające nie powinny zawierać umów z oferentami, którzy nie są w stanie tego zrobić. Instytucje zamawiające powinny być także uprawnione do zwrócenia się w każdej chwili o całość lub część dokumentów potwierdzających, gdy uważają, że jest to niezbędne dla właściwego przebiegu postępowania. Może to w szczególności dotyczyć procedur dwustopniowych – procedur ograniczonych, procedur konkurencyjnych z negocjacjami, dialogów konkurencyjnych oraz partnerstw innowacyjnych – w ramach któr[ych] instytucje zamawiające korzystają z możliwości ograniczania liczby kandydatów zaproszonych do złożenia oferty. Wymóg przedłożenia dokumentów potwierdzających w chwili kwalifikacji zapraszanych kandydatów może być uzasadniony, by nie dopuścić do zaproszenia przez instytucje zamawiające kandydatów, którzy następnie nie są w stanie przedłożyć tych dokumentów na etapie udzielania zamówienia, tym samym uniemożliwiając udział kwalifikującym się kandydatom. Należy wyraźnie określić, że JEDZ powinien również przedstawiać stosowne informacje w odniesieniu do podmiotów, na których zdolnościach polega wykonawca, tak by weryfikacja informacji dotyczących takich podmiotów mogła zostać przeprowadzona łącznie z weryfikacją odnoszącą się do głównego wykonawcy i na takich samych warunkach”. Artykuł 57 tej dyrektywy wymienia poszczególne podstawy wykluczenia wykonawcy z udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Zgodnie z art. 59 tej dyrektywy, który nosi tytuł „Jednolity europejski dokument zamówienia”: „1.   W chwili składania wniosków o dopuszczenie do udziału lub ofert instytucje zamawiające przyjmują [JEDZ] obejmujący zaktualizowane oświadczenie własne jako dowód wstępny zastępujący zaświadczenia wydawane przez organy publiczne lub osoby trzecie na potwierdzenie, że dany wykonawca spełnia którykolwiek z poniższych warunków [spełnia poniższe warunki]: a) nie znajduje się w jednej z sytuacji, o których mowa art. 57, w przypadku której wykonawcy muszą lub mogą zostać wykluczeni; b) spełnia stosowne kryteria kwalifikacji określone zgodnie z art. 58; c) w stosownych przypadkach – spełnia obiektywne zasady i kryteria ustalone zgodnie z art. 65. W przypadku gdy wykonawca polega na zdolności innych podmiotów na mocy art. 63, JEDZ zawiera również informacje, o których mowa w akapicie pierwszym niniejszego ustępu, w odniesieniu do takich podmiotów. JEDZ obejmuje formalne oświadczenie wykonawcy stwierdzające, że odpowiednia podstawa wykluczenia nie ma zastosowania lub że odpowiednie kryterium kwalifikacji jest spełnione, a także zawiera istotne informacje wymagane przez instytucję zamawiającą. Ponadto JEDZ określa organ publiczny lub osobę trzecią odpowiedzialne za wystawienie dokumentów potwierdzających i zawiera formalne oświadczenie, z którego wynika, że wykonawca będzie w stanie na żądanie i bez zwłoki przedstawić te dokumenty potwierdzające. […] 4.   Instytucja zamawiająca może na dowolnym etapie postępowania zwrócić się do oferentów i kandydatów o przedłożenie wszystkich lub niektórych dokumentów potwierdzających, jeżeli jest to niezbędne do zapewnienia odpowiedniego przebiegu postępowania. Przed udzieleniem zamówienia instytucja zamawiająca – z wyjątkiem zamówień udzielanych na podstawie umów ramowych zawartych zgodnie z art. 33 ust. 3 lub art. 33 ust. 4 lit. a) – wymaga, aby oferent, któremu postanowiła udzielić zamówienia, przedłożył aktualne dokumenty potwierdzające zgodnie z art. 60 oraz, w stosownych przypadkach, z art. 62. Instytucja zamawiająca może zwrócić się do wykonawców o uzupełnienie lub wyjaśnienie zaświadczeń otrzymanych zgodnie z art. 60 i 62. 5.   Niezależnie od ust. 4 wykonawcy nie są zobowiązani do przedstawiania dokumentów potwierdzających ani innych dowodów w formie dokumentów, jeżeli i w zakresie, w jakim instytucja zamawiająca ma możliwość uzyskania zaświadczeń lub odpowiednich informacji bezpośrednio za pomocą bezpłatnej krajowej bazy danych w dowolnym państwie członkowskim, takiej jak krajowy rejestr zamówień, wirtualna kartoteka przedsiębiorstw, elektroniczny system przechowywania dokumentów lub system kwalifikacji wstępnej. […]”. Artykuł 60 tej samej dyrektywy, zatytułowany „Środki dowodowe”, w ust. 1 stanowi: „Instytucje zamawiające mogą wymagać zaświadczeń, oświadczeń i innych środków dowodowych, o których mowa w ust. 2, 3 i 4 niniejszego artykułu oraz w załączniku XII, jako dowodów na brak podstaw wykluczenia, o których mowa w art. 57, oraz dowodów spełnienia kryteriów kwalifikacji zgodnie z art. 58. Instytucje zamawiające nie wymagają środków dowodowych innych niż te, o których mowa w niniejszym artykule i w art. 62. W odniesieniu do art. 63 wykonawcy mogą wykorzystać wszelkie odpowiednie środki dowodowe, aby udowodnić instytucji zamawiającej, że będą mieli do swojej dyspozycji niezbędne zasoby”. Artykuł 63 dyrektywy 2014/24, zatytułowany „Poleganie na zdolności innych podmiotów”, ma następujące brzmienie: „1.   W odniesieniu do kryteriów dotyczących sytuacji ekonomicznej i finansowej, określonych zgodnie z art. 58 ust. 3, oraz kryteriów dotyczących zdolności technicznej i zawodowej, określonych zgodnie z art. 58 ust. 4, wykonawca może, w stosownych przypadkach oraz w odniesieniu do konkretnego zamówienia, polegać na zdolności innych podmiotów, niezależnie od charakteru prawnego łączących go z nimi powiązań. W odniesieniu do kryteriów dotyczących wykształcenia i kwalifikacji zawodowych określonych w załączniku XII część II lit. f) lub dotyczących stosownego doświadczenia zawodowego wykonawcy mogą jednak polegać na zdolności innych podmiotów tylko wtedy, gdy te ostatnie zrealizują roboty budowlane lub usługi, odnośnie do których takie zdolności są niezbędne. W przypadku gdy wykonawca chce polegać na zdolności innych podmiotów, musi udowodnić instytucji zamawiającej, że będzie dysponował niezbędnymi zasobami, przedstawiając na przykład w tym celu stosowne zobowiązanie takich podmiotów. Instytucja zamawiająca sprawdza, zgodnie z art. 59, 60 i 61, czy podmioty, na których zdolności wykonawca zamierza polegać, spełniają odpowiednie kryteria kwalifikacji i czy istnieją podstawy wykluczenia na mocy art. 57. Instytucja zamawiająca wymaga, by wykonawca zastąpił podmiot, który nie spełnia stosownego kryterium kwalifikacji lub wobec którego istnieją obowiązkowe podstawy wykluczenia. Instytucja zamawiająca może wymagać lub może być zobowiązana przez państwo członkowskie do wymagania, by wykonawca zastąpił podmiot, wobec którego istnieją nieobowiązkowe podstawy wykluczenia. Jeżeli wykonawca polega na zdolności innych podmiotów w odniesieniu do kryteriów dotyczących sytuacji ekonomicznej i finansowej, instytucja zamawiająca może wymagać od wykonawcy i tych podmiotów solidarnej odpowiedzialności za realizację zamówienia. Na tych samych warunkach grupa wykonawców, o której mowa w art. 19 ust. 2, może polegać na zdolności członków tej grupy lub innych podmiotów. 2.   W przypadku zamówień na roboty budowlane, zamówień na usługi oraz prac związanych z rozmieszczeniem lub instalacją w ramach zamówienia na dostawy instytucje zamawiające mogą wymagać, aby określone kluczowe zadania były wykonywane bezpośrednio przez samego oferenta lub, w przypadku oferty złożonej przez grupę wykonawców, o której mowa w art. 19 ust. 2, przez uczestnika tej grupy”. Prawo portugalskie Jak wynika z wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, na podstawie art. 77 ust. 2 lit. a) i c) Código dos Contratos Públicos (kodeksu zamówień publicznych) w związku z art. 81, 92 i 93 tego kodeksu, w przypadku gdy wykonawca polega na zdolności innego podmiotu w celu zrealizowania świadczenia danych usług oraz o ile ogłoszenie o zamówieniu nie stanowi inaczej, zarówno dokumentów dotyczących kwalifikacji tego innego podmiotu, jak i przedstawienia przez niego oświadczenia o zobowiązaniu należy wymagać dopiero po udzieleniu danego zamówienia. W konsekwencji jedynie w ramach procedury ograniczonej ze wstępną kwalifikacją taki wymóg obowiązuje w chwili przedstawiania kandydatury na podstawie art. 168 ust. 4 wspomnianego kodeksu. Postępowanie główne i pytanie prejudycjalne Z uwag przedstawionych przez Ambisig na poparcie odwołania, w brzmieniu powtórzonym we wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, wynika, że Fundação do Desporto zorganizowała postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego na usługi. Przedmiotowe zamówienie zostało udzielone Linkowi. Ambisig wniósł skargę poprzedzającą zawarcie umowy do Tribunal Administrativo e Fiscal de Leiria (sądu ds. administracyjnych i podatkowych w Leirii, Portugalia), mającą na celu zakwestionowanie zarówno wykluczenia go z udziału w rozpatrywanym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, jak i udzielenia zamówienia Linkowi. Ambisig zarzucił zasadniczo Fundação do Desporto, iż uznała ona, że jego oferta została przedstawiona przez grupę oferentów, podczas gdy zamierzał on skorzystać z usług podwykonawcy i z tego względu nie był zobowiązany do dołączenia do swojej oferty oświadczenia o zobowiązaniu tego podwykonawcy. W tym względzie, zdaniem Ambisiga, zastosowanie przez analogię do rozpatrywanego postępowania przepisów art. 168 ust. 4 kodeksu zamówień publicznych, które transponują do portugalskiego porządku prawnego art. 63 dyrektywy 2014/24, jest niezgodne z prawem, a wykluczenie go z udziału w tym postępowaniu w oparciu o art. 70 ust. 2 lit. a) i b) tego kodeksu stanowi naruszenie prawa. Wyrokiem z dnia 28 września 2021 r. Tribunal Administrativo e Fiscal de Leiria (sąd ds. administracyjnych i podatkowych w Leirii) oddalił skargę Ambisiga. Sąd ten uznał, że prawdą jest, iż wymóg zobowiązań innych podmiotów nie został wyraźnie przewidziany w ogłoszeniu o zamówieniu i że był to warunek realizacji tego zamówienia i z tego względu mógł on być spełniony po jego udzieleniu. Niemniej jednak poczynione przez Ambisiga odwołanie do podwykonawstwa części przedmiotowych usług było objęte klauzulą nr 12 specyfikacji warunków zamówienia, na podstawie której podwykonawstwo podlegało wymogowi uzyskania uprzedniej zgody podmiotu zamawiającego. Zatem brak przedstawienia tej uprzedniej zgody stanowił podstawę wykluczenia danego wykonawcy z udziału w tym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Wykluczenie to wynikało również z zastosowania przez analogię art. 168 ust. 4 kodeksu zamówień publicznych. Wyrok ten został utrzymany w drugiej instancji wyrokiem Tribunal Central Administrativo Sul (centralnego sądu administracyjnego dla regionu południowego, Portugalia) wydanym w dniu 3 lutego 2022 r. Sąd ten stwierdził, że na podwykonawstwo należało uprzednio uzyskać zgodę podmiotu zamawiającego, zgodnie z klauzulą nr 12 specyfikacji warunków zamówienia, oraz że przedstawienie przez danego wykonawcę dokumentów dotyczących kwalifikacji jego potencjalnego podwykonawcy stanowiło niezbędny warunek wstępny wydania takiej zgody. Ambisig, który uważa ten wyrok za wadliwy z trzech powodów, wniósł od niego skargę kasacyjną do Supremo Tribunal Administrativo (naczelnego sądu administracyjnego, Portugalia). Po pierwsze, przedstawienie dokumentów dotyczących kwalifikacji danego innego podmiotu nie może być wymagane z tego względu, że nie wynika ono ani z ogłoszenia o zamówieniu, ani z kodeksu zamówień publicznych, skoro art. 168 ust. 4 tego kodeksu nie ma zastosowania do sporu w postępowaniu głównym. Po drugie, klauzula nr 12 specyfikacji warunków zamówienia nie ma jego zdaniem zastosowania na etapie poprzedzającym zawarcie umowy w danym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Po trzecie, art. 63 dyrektywy 2014/24 nie wymaga od oferenta dołączenia w chwili składania oferty oświadczenia o zobowiązaniu podwykonawców. Zdaniem Supremo Tribunal Administrativo (naczelnego sądu administracyjnego), który odwołuje się do stanu faktycznego ustalonego w wyroku z dnia 3 lutego 2022 r. i którego przedstawienie jest uważane za odtworzone w pełnym brzmieniu zgodnie z art. 663 ust. 6 Código de Processo Civil (kodeksu postępowania cywilnego), dwa pierwsze argumenty Ambisiga wymienione w poprzednim punkcie są zasadne. Pozostaje zatem rozstrzygnąć kwestię, czy w przypadku gdy w ramach postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na usługi oferent przedstawia inny podmiot, na którego zdolnościach technicznych zamierza polegać w celu wykonania części tego zamówienia, art. 63 dyrektywy 2014/24 zobowiązuje go do przedstawienia wraz z ofertą dokumentów dotyczących kwalifikacji tego innego podmiotu oraz jego oświadczenia, zgodnie z którym ten zobowiązuje się do wykonania danej części wspomnianego zamówienia. W tych okolicznościach Supremo Tribunal Administrativo (naczelny sąd administracyjny) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym: „Czy przyjęte w prawie krajowym rozwiązanie polegające na tym, że w ramach procedur zamówień publicznych, w których polega się na zdolności innych podmiotów do celów wykonania danego zamówienia, zarówno dokumenty potwierdzające spełnienie kryteriów kwalifikacji przez podwykonawcę, jak i przedstawienie jego oświadczenia o zobowiązaniu mogą być wymagane dopiero po udzieleniu zamówienia, jest zgodne z prawem Unii, w szczególności z przepisem art. 63 dyrektywy [2014/24]?” W przedmiocie wniosku o zastosowanie trybu przyspieszonego Sąd odsyłający zwrócił się do Trybunału z wnioskiem o rozpatrzenie niniejszego odesłania prejudycjalnego w trybie przyspieszonym na podstawie art. 105 ust. 1 regulaminu postępowania przed Trybunałem. Jednakże z uwagi na decyzję Trybunału o orzeczeniu w formie postanowienia z uzasadnieniem zgodnie z art. 99 regulaminu postępowania nie ma potrzeby orzekania w sprawie tego wniosku (postanowienie z dnia 17 maja 2022 r., Estaleiros Navais de Peniche, C‑787/21, niepublikowane, EU:C:2022:414, pkt 17 i przytoczone tam orzecznictwo). W przedmiocie pytania prejudycjalnego Zgodnie z art. 99 regulaminu postępowania jeżeli odpowiedź na pytanie skierowane w trybie prejudycjalnym można wywieść w sposób jednoznaczny z orzecznictwa lub jeżeli odpowiedź na takie pytanie nie pozostawia żadnych uzasadnionych wątpliwości, Trybunał może w każdej chwili, na wniosek sędziego sprawozdawcy i po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, orzec w formie postanowienia z uzasadnieniem. Przepis ten należy zastosować w niniejszej sprawie. Poprzez swoje pytanie sąd odsyłający zmierza zasadniczo do ustalenia, czy art. 63 dyrektywy 2014/24 w związku z motywem 84 tej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on przepisowi prawa krajowego, na podstawie którego wykonawca, który zamierza polegać na zdolności innego podmiotu w celu wykonania zamówienia publicznego musi przedstawić dokumenty dotyczące kwalifikacji tego podmiotu oraz jego oświadczenie o zobowiązaniu dopiero po udzieleniu danego zamówienia. W tym względzie należy przypomnieć, że art. 63 ust. 1 dyrektywy 2014/24 przewiduje prawo wykonawcy do polegania w odniesieniu do konkretnego zamówienia na zdolności innych podmiotów, niezależnie od charakteru prawnego łączących go z tymi podmiotami powiązań, w celu spełnienia zarówno kryteriów dotyczących zdolności ekonomicznej i finansowej określonych w art. 58 ust. 3 tej dyrektywy, jak i kryteriów dotyczących zdolności technicznej i zawodowej, określonych w art. 58 ust. 4 wspomnianej dyrektywy (zob. podobnie wyroki: z dnia 10 października 2013 r., Swm Costruzioni 2 i Mannocchi Luigino, C‑94/12, EU:C:2013:646, pkt 29, 33; a także z dnia 7 września 2021 r., Klaipėdos regiono atliekų tvarkymo centras, C‑927/19, EU:C:2021:700, pkt 150). Wykonawca, który chce skorzystać z tego prawa, może zgodnie z art. 60 ust. 1 akapit drugi dyrektywy 2014/24 użyć wszelkich odpowiednich środków dowodowych, aby udowodnić instytucji zamawiającej, że będzie miał do swojej dyspozycji niezbędne zasoby. W tym względzie art. 63 ust. 1 zdanie trzecie tej dyrektywy wymienia, tytułem przykładu, możliwość przedstawienia w tym celu przez tegoż wykonawcę stosownego zobowiązania takich podmiotów. Wspomniany wykonawca może również – zgodnie z art. 59 ust. 1 akapity drugi i trzeci tej dyrektywy w związku z jej motywem 84 akapit trzeci – przedłożyć instytucji zamawiającej w chwili składania swojego wniosku o dopuszczenie do udziału lub swojej oferty JEDZ, mający na celu w szczególności potwierdzenie, że z jednej strony ani on sam, ani żaden z podmiotów, na których zdolności zamierza polegać, nie znajdują się w jednej z sytuacji, o których mowa w art. 57 tej samej dyrektywy, w przypadku której wykonawcy muszą lub mogą zostać wykluczeni, a z drugiej strony dane kryterium lub kryteria kwalifikacji są spełnione. W każdym razie każdy wykonawca, który chce polegać na zdolności innych podmiotów, musi przedstawić instytucji zamawiającej dowód, że będzie miał do dyspozycji niezbędne zasoby dla spełnienia kryteriów kwalifikacji określonych w art. 58 dyrektywy 2014/24. A zatem na podstawie art. 63 ust. 1 akapit drugi dyrektywy 2014/24 do instytucji zamawiającej należy sprawdzenie – zgodnie z art. 59–61 tej dyrektywy – po pierwsze, czy podmioty, na których zdolności wykonawca zamierza polegać, spełniają mające zastosowanie kryteria kwalifikacji, a po drugie, czy w odniesieniu do tych podmiotów nie istnieją podstawy wykluczenia, o których mowa w art. 57 tej dyrektywy. Instytucja zamawiająca musi mieć możliwość przeprowadzenia tych weryfikacji przed udzieleniem danego zamówienia. W tym względzie motyw 84 dyrektywy 2014/24, który wyjaśnia zakres art. 63 tej dyrektywy, wyraźnie wskazuje w akapitach drugim i trzecim, że wymóg przedłożenia dokumentów potwierdzających w chwili kwalifikacji zapraszanych kandydatów może być uzasadniony, aby nie dopuścić do zaproszenia przez instytucje zamawiające kandydatów, którzy następnie nie będą w stanie przedłożyć dokumentów potwierdzających na etapie udzielania zamówienia, tym samym uniemożliwiając udział kwalifikującym się kandydatom. Z powyższych rozważań wynika zatem, że art. 63 dyrektywy 2014/24 w związku z art. 59 i motywem 84 tej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on przepisowi prawa krajowego, na podstawie którego wykonawca, który zamierza polegać na zdolności innego podmiotu w celu realizacji zamówienia publicznego, musi przedstawić dokumenty dotyczące kwalifikacji tego podmiotu oraz jego oświadczenie o zobowiązaniu dopiero po udzieleniu danego zamówienia. W przedmiocie kosztów Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach.   Z powyższych względów Trybunał (ósma izba) orzeka, co następuje:   Artykuł 63 dyrektywy 2014/24/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylającej dyrektywę 2004/18/WE, w związku z art. 59 i motywem 84 tej dyrektywy,   należy interpretować w ten sposób, że:   sprzeciwia się on przepisowi prawa krajowego, na podstawie którego wykonawca, który zamierza polegać na zdolności innego podmiotu w celu realizacji zamówienia publicznego, musi przedstawić dokumenty dotyczące kwalifikacji tego podmiotu oraz jego oświadczenie o zobowiązaniu dopiero po udzieleniu danego zamówienia.   Podpisy ( *1 ) Język postępowania: portugalski.

© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło