C-481/23

WyrokTSUE2025-04-10CELEX: 62023CJ0481ECLI:EU:C:2025:259

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
1. Czy art. 4 pkt 6 decyzji ramowej 2002/584 (fakultatywna odmowa wykonania ENA ze względu na obywatelstwo/miejsce zamieszkania osoby i zobowiązanie do wykonania kary) ma zastosowanie, gdy ENA został wydany w celu przeprowadzenia postępowania karnego, a nie wykonania prawomocnej kary? 2. Czy art. 4 pkt 4 decyzji ramowej 2002/584 (fakultatywna odmowa wykonania ENA ze względu na przedawnienie i jurysdykcję państwa wykonującego nakaz) ma zastosowanie, gdy państwo wykonujące nakaz nie ma jurysdykcji do ścigania czynów, nawet jeśli według jego prawa karnego nastąpiłoby przedawnienie?
Ratio decidendi
W odniesieniu do art. 4 pkt 6 decyzji ramowej 2002/584, Trybunał stwierdził, że przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do europejskich nakazów aresztowania wydanych w celu wykonania kary pozbawienia wolności lub środka zabezpieczającego polegającego na pozbawieniu wolności. Ponieważ w sprawie głównej ENA został wydany w celu przeprowadzenia postępowania karnego (zapewnienia obecności oskarżonego, który nie został jeszcze prawomocnie skazany), a nie wykonania prawomocnej kary, przepis ten nie może stanowić podstawy do odmowy wykonania ENA. W odniesieniu do art. 4 pkt 4 decyzji ramowej 2002/584, Trybunał podkreślił, że przewidziane w nim dwie przesłanki (przedawnienie ścigania/kary oraz jurysdykcja państwa wykonującego nakaz) mają charakter kumulatywny. Oznacza to, że brak jurysdykcji państwa wykonującego nakaz w zakresie ścigania danych czynów uniemożliwia powołanie się na ten przepis jako podstawę odmowy wykonania ENA, nawet jeśli według prawa tego państwa nastąpiłoby przedawnienie.
Stan faktyczny
JMTB, obywatel Hiszpanii zamieszkały w Rumunii, został skazany w pierwszej instancji przez Audiencia Nacional za trzy przestępstwa podatkowe i pranie pieniędzy. Wniósł skargę kasacyjną, a następnie, mimo zakazu opuszczania Hiszpanii, został zlokalizowany na granicy Chorwacji w kierunku Rumunii. W związku z tym sąd odsyłający wydał europejski nakaz aresztowania (ENA) w celu zapewnienia jego obecności w toku postępowania karnego. Rumuński sąd (Curtea de Apel Alba Iulia) odmówił wykonania ENA, powołując się na przedawnienie ścigania karnego według prawa rumuńskiego oraz na miejsce zamieszkania JMTB w Rumunii.
Rozstrzygnięcie
1. Artykuł 4 pkt 6 decyzji ramowej Rady 2002/584/WSiSW z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób między państwami członkowskimi, zmienionej decyzją ramową Rady 2009/299/WSiSW z dnia 26 lutego 2009 r., należy interpretować w ten sposób, że: wykonujący europejski nakaz aresztowania organ sądowy nie może odmówić wykonania tego nakazu aresztowania na podstawie tego przepisu, jeżeli nie został on wydany w celu wykonania kary pozbawienia wolności lub środka zabezpieczającego polegającego na pozbawieniu wolności. 2. Artykuł 4 pkt 4 decyzji ramowej 2002/584, zmienionej decyzją ramową 2009/299, należy interpretować w ten sposób, że: wykonujący europejski nakaz aresztowania organ sądowy nie może odmówić wykonania tego nakazu aresztowania na podstawie owego przepisu w sytuacji, gdy czyny nie są objęte jurysdykcją wykonującego nakaz państwa członkowskiego na podstawie jego prawa karnego, nawet jeżeli ściganie karne lub kara byłyby przedawnione, gdyby zastosowanie znalazło ustawodawstwo tego państwa członkowskiego.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK TRYBUNAŁU (piąta izba) z dnia 10 kwietnia 2025 r. ( *1 ) Odesłanie prejudycjalne – Współpraca wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych – Decyzja ramowa 2002/584/WSiSW – Europejski nakaz aresztowania – Artykuł 4 pkt 4 i 6 – Podstawy fakultatywnej odmowy wykonania – Przesłanka, zgodnie z którą czyny podlegają jurysdykcji wykonującego nakaz państwa członkowskiego na podstawie jego prawa karnego – Nieprawomocny wyrok skazujący – Europejski nakaz aresztowania wydany w celu przeprowadzenia postępowania karnego W sprawie C‑481/23 [Sangas] ( i ), mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Audiencia Nacional (sąd centralny, Hiszpania) postanowieniem z dnia 24 lipca 2023 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 26 lipca 2023 r., w postępowaniu dotyczącym wykonania europejskiego nakazu aresztowania wydanego przeciwko JMTB, przy udziale: Ministerio Fiscal, Abogado del Estado, TRYBUNAŁ (piąta izba), w składzie: M.L. Arastey Sahún, prezes izby, D. Gratsias, E. Regan (sprawozdawca), J. Passer i B. Smulders, sędziowie, rzecznik generalny: J. Richard de la Tour, sekretarz: L. Carrasco Marco, administratorka, uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 13 listopada 2024 r., rozważywszy uwagi, które przedstawili: – w imieniu Ministerio Fiscal – R. de Miguel Morante, w charakterze pełnomocnika, – w imieniu rządu hiszpańskiego – L. Aguilera Ruiz, A. Gavela Llopis i P. Pérez Zapico, w charakterze pełnomocników, – w imieniu rządu litewskiego – K. Dieninis i V. Kazlauskaitė‑Švenčionienė, w charakterze pełnomocników, – w imieniu rządu austriackiego – A. Posch, J. Schmoll i C. Leeb, w charakterze pełnomocników, – w imieniu Komisji Europejskiej – J. Baquero Cruz, H. Leupold i J. Vondung, w charakterze pełnomocników, podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii, wydaje następujący Wyrok Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 4 pkt 4 i 6 decyzji ramowej Rady 2002/584/WSiSW z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób między państwami członkowskimi (Dz.U. 2002, L 190, s. 1), zmienionej decyzją ramową Rady 2009/299/WSiSW z dnia 26 lutego 2009 r. (Dz.U. 2009, L 81, s. 24) (zwanej dalej „decyzją ramową 2002/584”). Wniosek ten został złożony w ramach postępowania dotyczącego wykonania europejskiego nakazu aresztowania wydanego przeciwko JMTB. Ramy prawne Prawo Unii Artykuł 1 decyzji ramowej 2002/584, zatytułowany „Definicja europejskiego nakazu aresztowania i zobowiązanie do jego wykonania”, przewiduje: „1.   Europejski nakaz aresztowania stanowi decyzję sądową wydaną przez państwo członkowskie w celu aresztowania i przekazania przez inne państwo członkowskie osoby, której dotyczy wniosek, w celu przeprowadzenia postępowania karnego lub wykonania kary pozbawienia wolności bądź środka zabezpieczającego [polegającego na pozbawieniu wolności]. 2.   Państwa członkowskie wykonują każdy europejski nakaz aresztowania w oparciu o zasadę wzajemnego uznawania i zgodnie z przepisami niniejszej decyzji ramowej. […]”. Artykuł 3 tej decyzji ramowej wymienia podstawy obligatoryjnej odmowy wykonania europejskiego nakazu aresztowania. Artykuł 4 wspomnianej decyzji ramowej, zatytułowany „Fakultatywna odmowa wykonania europejskiego nakazu aresztowania”, stanowi: „Wykonujący nakaz organ sądowy może odmówić wykonania europejskiego nakazu aresztowania: […] 4) w przypadku gdy zgodnie z prawodawstwem wykonującego nakaz państwa członkowskiego ściganie karne lub ukaranie osoby, której dotyczy wniosek, jest ustawowo zakazane i gdy czyny podlegają jurysdykcji tego państwa członkowskiego na podstawie jego prawa karnego; […] 6) jeśli europejski nakaz aresztowania został wydany w celu wykonania kary pozbawienia wolności lub środka zabezpieczającego, a osoba, której dotyczy wniosek, jest obywatelem wykonującego nakaz państwa członkowskiego lub w tym państwie stale przebywa [a osoba, której dotyczy nakaz, przebywa w wykonującym nakaz państwie członkowskim, jest jego obywatelem lub ma w nim miejsce zamieszkania], a państwo to zobowiązuje się wykonać karę pozbawienia wolności lub środek zabezpieczający [polegający na pozbawieniu wolności] zgodnie z jego prawem krajowym; […]”. Artykuł 4a tej samej decyzji ramowej przewiduje inne okoliczności, w których wykonujący nakaz organ sądowy może odmówić wykonania europejskiego nakazu aresztowania, podczas gdy jej art. 5 dotyczy gwarancji, jakich powinno udzielić wydające nakaz państwo członkowskie w szczególnych przypadkach. Prawo rumuńskie Artykuł 99 ust. 2 lit. c) i g) i art. 99 ust. 3 Legea nr. 302/2004 privind cooperarea judiciară internațională în materie penală (ustawy nr 302/2004 w sprawie międzynarodowej współpracy sądowej w sprawach karnych) z dnia 28 czerwca 2004 r. (Monitorul Oficial al României, część I, nr 594 z dnia 1 lipca 2004 r.), ponownie opublikowanej (Monitorul Oficial al României, część I, nr 411 z dnia 27 maja 2019 r.), stanowi: „2.   Wykonujący nakaz rumuński organ sądowy może odmówić wykonania europejskiego nakazu aresztowania w następujących przypadkach: […] c) jeżeli europejski nakaz aresztowania został wydany w celu wykonania kary pozbawienia wolności lub środka zabezpieczającego polegającego na pozbawieniu wolności, a osoba, której dotyczy wniosek, jest obywatelem Rumunii lub ma miejsce zamieszkania na jej terytorium, przebywa legalnie i nieprzerwanie w Rumunii od co najmniej 5 lat i wyraża sprzeciw wobec wykonania tej kary lub środka zabezpieczającego w wydającym nakaz państwie członkowskim; […] g) gdy zgodnie z prawem rumuńskim odpowiedzialność karna za przestępstwo, które doprowadziło do wydania europejskiego nakazu aresztowania, lub wykonanie orzeczonej kary uległy przedawnieniu, jeżeli czyny podlegają jurysdykcji organów rumuńskich; […] 3.   Jeżeli zastosowanie znajduje jedynie przypadek, o którym mowa w ust. 2 lit. c), wykonujący nakaz rumuński organ sądowy zwraca się do wydającego nakaz organu sądowego, przed wydaniem orzeczenia, o którym mowa w art. 109, o uwierzytelniony odpis wyroku skazującego oraz o wszelkie inne niezbędne informacje, przekazując wydającemu nakaz organowi sądowemu uzasadnienie wniosku o wydanie tych dokumentów. Uznania zagranicznego wyroku skazującego dokonuje, w trybie incydentalnym, sąd, przed którym toczy się postępowanie w przedmiocie wykonania europejskiego nakazu aresztowania. Jeżeli wykonujący nakaz rumuński organ sądowy uzna zagraniczny wyrok skazujący, nakaz wykonania kary wydaje się w dniu wydania orzeczenia, o którym mowa w art. 109”. Postępowanie główne i pytania prejudycjalne Wyrokiem z dnia 21 lutego 2022 r., uściślonym postanowieniem z dnia 3 marca 2022 r. (zwanym dalej „wyrokiem z dnia 21 lutego 2022 r.”), Audiencia Nacional (sąd centralny, Hiszpania) skazał JMTB (zwanego dalej „oskarżonym”), obywatela Hiszpanii mającego miejsce zamieszkania w Rumunii, jako współsprawcę trzech przestępstw podatkowych i przestępstwa prania pieniędzy. Po pierwsze, jeśli chodzi o każde z trzech przestępstw podatkowych, oskarżony został skazany na karę dwóch lat pozbawienia wolności oraz grzywnę w wysokości 23 mln EUR za rok podatkowy 2011, grzywnę w wysokości 135 mln EUR za rok podatkowy 2012 oraz grzywnę w wysokości 140 mln EUR za rok podatkowy 2013, nie licząc kar dodatkowych. Po drugie, co się tyczy przestępstwa prania pieniędzy, został on skazany na karę sześciu lat pozbawienia wolności i grzywnę w wysokości 54 mln EUR. Czyny leżące u podstaw skazania oskarżonego polegały zasadniczo na utworzeniu w Hiszpanii szeregu spółek zarządzanych przez podstawione osoby działające jako rzekomi członkowie zarządu w celu uniknięcia zapłaty w Hiszpanii za lata podatkowe 2011–2013 podatku od wartości dodanej (VAT) od sprzedaży paliw w łącznej kwocie ponad 100 mln EUR. W następstwie zapowiedzi wniesienia przez oskarżonego skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 21 lutego 2022 r. odmówiono mu zgody na udanie się do Rumunii. Jednakże po tym, jak oskarżony został zlokalizowany na granicy Chorwacji w kierunku Rumunii, sąd odsyłający wydał w dniu 6 kwietnia 2022 r. wobec niego orzeczenie wraz z europejskim nakazem aresztowania i międzynarodowym nakazem aresztowania, nakazujące jego poszukiwanie, zatrzymanie i aresztowanie (zwane dalej „orzeczeniem z dnia 6 kwietnia 2022 r.”). Pismem z dnia 4 kwietnia 2023 r. Curtea de Apel Alba Iulia (sąd apelacyjny w Alba Iulia, Rumunia) przekazał odpis wyroku, na podstawie którego odmówił wykonania tego europejskiego nakazu aresztowania. Z wyroku tego wynika, że prawdą jest, iż żadna z podstaw obligatoryjnej odmowy wykonania przewidzianych w art. 3 decyzji ramowej 2002/584 nie miała zastosowania do europejskiego nakazu aresztowania wydanego przeciwko oskarżonemu. Jednakże, co się tyczy podstaw fakultatywnej odmowy wykonania przewidzianych w art. 4 tej decyzji ramowej, Curtea de Apel Alba Iulia (sąd apelacyjny w Alba Iulia) stwierdził, po pierwsze, że oskarżony przedstawił dokumenty potwierdzające nieprzerwany i legalny pobyt na terytorium Rumunii przez okres co najmniej pięciu lat, a po drugie, że oświadczył, że nie chce zostać przekazany hiszpańskim organom sądowym, co jest równoznaczne z odmową wykonania kary w wydającym nakaz państwie członkowskim, w związku z czym istnieje podstawa uzasadniająca odmowę przekazania zainteresowanego. Ponadto Curtea de Apel Alba Iulia (sąd apelacyjny w Alba Iulia) uznał, że przestępstwa, za które oskarżony został skazany w pierwszej instancji przez wydający europejski nakaz aresztowania organ sądowy, zostały zdefiniowane w prawie hiszpańskim jako przestępstwa oszustwa podatkowego i prania pieniędzy, podlegające karze pozbawienia wolności od trzech do dziesięciu lat, w związku z czym gdyby czyny podlegały jurysdykcji rumuńskich organów sądowych, termin przedawnienia odpowiedzialności karnej za podobne przestępstwa wyniósłby dziesięć lat od chwili dopuszczenia się ostatniego działania lub ostatniego zaniechania. Stwierdziwszy bowiem, że trzy przestępstwa oszustwa podatkowego, za które oskarżony został skazany, zostały popełnione w latach podatkowych 2011–2013, Curtea de Apel Alba Iulia (sąd apelacyjny w Alba Iulia) wywiódł z tego, że termin przedawnienia rozpoczął bieg najpóźniej w dniu 31 grudnia 2013 r. Curtea de Apel Alba Iulia (sąd apelacyjny w Alba Iulia) uznał ponadto, że od czasu popełnienia tych trzech przestępstw nie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia odpowiedzialności karnej, i doszedł do wniosku, że termin ten upłynął. W świetle wspomnianego wyroku sąd odsyłający wskazuje, że w celu odmowy przekazania oskarżonego Curtea de Apel Alba Iulia (sąd apelacyjny w Alba Iulia) stwierdził istnienie dwóch podstaw fakultatywnej odmowy wykonania europejskiego nakazu aresztowania rozpatrywanego w postępowaniu głównym, dotyczących, po pierwsze, przedawnienia ścigania karnego na podstawie prawa rumuńskiego, a po drugie, miejsca zamieszkania oskarżonego w Rumunii. Otóż, co się tyczy przedawnienia ścigania karnego na podstawie prawa rumuńskiego, sąd odsyłający podkreśla, że decyzja o odmowie przekazania oskarżonego została wydana na podstawie przepisów dotyczących przedawnienia przestępstw prawa rumuńskiego, podczas gdy wszystkie czyny stanowiące przedmiot postępowania głównego zostały popełnione w Hiszpanii i stanowiły przestępstwa oszustwa podatkowego naruszające interesy gospodarcze Królestwa Hiszpanii, w związku z czym rumuńskie organy sądowe nie są w żadnym wypadku właściwe do rozpoznania tych przestępstw i nie mogą tym samym powoływać się na art. 4 pkt 4 decyzji ramowej 2002/584. Co się tyczy miejsca zamieszkania oskarżonego w Rumunii, sąd odsyłający zauważa, że art. 4 pkt 6 decyzji ramowej 2002/584 pozwala na odmowę przekazania osoby, której dotyczy wniosek, tylko wtedy, gdy spełnione są trzy kumulatywne przesłanki, a mianowicie, po pierwsze, europejski nakaz aresztowania powinien zostać wydany w celu wykonania kary pozbawienia wolności lub środka zabezpieczającego polegającego na pozbawieniu wolności, po drugie, dana osoba musi przebywać lub mieszkać w wykonującym nakaz państwie członkowskim lub być jego obywatelem, a po trzecie, państwo wykonujące nakaz powinno zobowiązać się do wykonania tej kary lub tego środka zabezpieczającego zgodnie ze swoim prawem krajowym. Tymczasem w niniejszej sprawie pierwsza z tych przesłanek nie została spełniona, ponieważ oskarżony został skazany tylko w pierwszej instancji, a postępowanie w przedmiocie skargi kasacyjnej wniesionej od tego wyroku skazującego jest w toku. Ponadto nawet przy założeniu, że oskarżonego należałoby uznać za osobę mającą miejsce zamieszkania w Rumunii, odmowie jego przekazania nie towarzyszyło jakiekolwiek zobowiązanie ze strony organów rumuńskich do wykonania w Rumunii kary, która mogłaby zostać prawomocnie wymierzona zainteresowanemu. Zdaniem sądu odsyłającego taka odmowa nie jest uzasadniona w świetle orzecznictwa Trybunału wynikającego z wyroku z dnia 31 stycznia 2023 r., Puig Gordi i in. (C‑158/21, EU:C:2023:57). Jak bowiem wynika co do istoty z pkt 75 i 76 tego wyroku, przyznanie, że państwo członkowskie może dodać do podstaw odmowy wykonania europejskiego nakazu aresztowania wymienionych w art. 3, 4 i 4a decyzji ramowej 2002/584 inne podstawy, oparte na prawie krajowym, pozwalające na niewykonanie tego nakazu aresztowania, stwarzałoby przeszkodę dla prawidłowego funkcjonowania uproszczonego systemu przekazywania osób ustanowionego w tej decyzji ramowej. W tych okolicznościach Audiencia Nacional (sąd centralny) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi: „1) Zważywszy, że w art. 4 pkt 6 [decyzji ramowej 2002/584] wśród podstaw fakultatywnej odmowy wykonania europejskiego nakazu aresztowania wskazano okoliczność, że europejski nakaz aresztowania został wydany w celu wykonania kary pozbawienia wolności lub środka zabezpieczającego polegającego na pozbawieniu wolności, a osoba, której dotyczy nakaz, jest obywatelem wykonującego nakaz państwa członkowskiego lub ma w nim miejsce zamieszkania, a państwo to zobowiązuje się wykonać karę pozbawienia wolności lub środek zabezpieczający zgodnie z jego prawem krajowym: a) Czy dopuszczalne jest rozszerzenie zastosowania tej fakultatywnej podstawy odmowy przekazania na przypadki, w których nie wydano jeszcze prawomocnego wyroku przeciwko osobie, której dotyczy nakaz? b) W przypadku dopuszczenia takiej możliwości – czy możliwa jest odmowa przekazania na tej podstawie, że osoba, której dotyczy nakaz, jest uznawana za zamieszkałą w państwie wykonującym nakaz, bez zobowiązania się przez państwo wykonujące nakaz do wykonania przez nie kary lub środka zabezpieczającego zgodnie z jego prawem krajowym? 2) Zważywszy, że w art. 4 pkt 4 [decyzji ramowej 2002/584] wśród podstaw fakultatywnej odmowy wykonania europejskiego nakazu aresztowania wskazano okoliczność, że zgodnie z ustawodawstwem wykonującego nakaz państwa członkowskiego nastąpiło przedawnienie karalności lub wykonania kary, a czyny podlegały jurysdykcji tego państwa członkowskiego na podstawie jego prawa karnego, czy możliwe jest rozszerzenie zastosowania tej fakultatywnej podstawy odmowy wykonania ENA na przypadki, w których przestępstwo lub kara zostały uznane za przedawnione zgodnie z ustawodawstwem wykonującego nakaz państwa członkowskiego, nawet jeśli sądy tego państwa nie posiadają jurysdykcji uprawniającej je do ścigania tych czynów?”. W przedmiocie pytań prejudycjalnych W przedmiocie pytania pierwszego Poprzez pytanie pierwsze sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 4 pkt 6 decyzji ramowej 2002/584 należy interpretować w ten sposób, że wykonujący europejski nakaz aresztowania organ sądowy może odmówić wykonania tego nakazu aresztowania na podstawie tego przepisu, jeżeli wspomniany nakaz aresztowania nie został wydany do celów wykonania kary pozbawienia wolności lub środka zabezpieczającego polegającego na pozbawieniu wolności, ponieważ oskarżony nie został jeszcze prawomocnie skazany, a wykonujące nakaz państwo członkowskie nie zobowiązało się do wykonania, zgodnie ze swoim prawem krajowym, kary pozbawienia wolności lub środka zabezpieczającego polegającego na pozbawieniu wolności, które mogłyby zostać prawomocnie orzeczone wobec tej osoby. W tym względzie należy wyjaśnić, że jak stanowi art. 1 ust. 1 decyzji ramowej 2002/584, europejski nakaz aresztowania może dotyczyć dwóch sytuacji. Może on zatem zostać wydany, po pierwsze, w celu przeprowadzenia postępowania karnego, lub po drugie, w celu wykonania kary pozbawienia wolności bądź środka zabezpieczającego polegającego na pozbawieniu wolności (wyrok z dnia 21 października 2010 r., B., C‑306/09, EU:C:2010:626, pkt 49). O ile zasada wzajemnego uznawania leży u podstaw systematyki decyzji ramowej 2002/584, o tyle uznanie to nie oznacza jednak bezwzględnego obowiązku wykonania wydanego nakazu aresztowania, ponieważ decyzja ramowa wyraźnie wskazuje podstawy obligatoryjnej (art. 3) i fakultatywnej (art. 4 i 4a) odmowy wykonania europejskiego nakazu aresztowania oraz gwarancje, jakich powinno udzielić wydające nakaz państwo członkowskie w szczególnych wypadkach (art. 5) [zob. podobnie wyroki: z dnia 21 października 2010 r., B., C‑306/09, EU:C:2010:626, pkt 50; a także z dnia 25 lipca 2018 r., Minister for Justice and Equality (Nieprawidłowości w systemie sądownictwa), C‑216/18 PPU, EU:C:2018:586, pkt 42 i przytoczone tam orzecznictwo]. W szczególności reżim decyzji ramowej 2002/584, wyrażony między innymi w tych artykułach, pozostawia państwom członkowskim możliwość zezwolenia właściwym organom sądowym na rozstrzygnięcie w szczególnych przypadkach, że orzeczona kara powinna zostać wykonana na terytorium państwa członkowskiego wykonującego nakaz (zob. wyroki: z dnia 21 października 2010 r., B., C‑306/09, EU:C:2010:626, pkt 51; z dnia 13 grudnia 2018 r., Sut, C‑514/17, EU:C:2018:1016, pkt 30). W tym względzie art. 4 pkt 6 decyzji ramowej 2002/584 stanowi, że wykonujący nakaz organ sądowy może odmówić wykonania europejskiego nakazu aresztowania, jeśli został on wydany w celu wykonania kary pozbawienia wolności lub środka zabezpieczającego polegającego na pozbawieniu wolności, osoba, której dotyczy wniosek, przebywa w wykonującym nakaz państwie członkowskim, jest jego obywatelem lub w tym państwie ma miejsce zamieszkania, a państwo to zobowiązuje się wykonać karę pozbawienia wolności lub środek zabezpieczający zgodnie z jego prawem krajowym. Z samego brzmienia art. 4 pkt 6 decyzji ramowej 2002/584 wynika zatem, że aby osoba, której dotyczy wniosek, była objęta zakresem stosowania tego przepisu, konieczne jest wydanie wobec niej europejskiego nakazu aresztowania „w celu wykonania kary pozbawienia wolności lub środka zabezpieczającego [polegającego na pozbawieniu wolności]”, czyli wystąpienie drugiej z sytuacji, o których mowa w pkt 21 niniejszego wyroku. Ostatnia przesłanka ustanowiona w tym przepisie może bowiem zostać spełniona jedynie w takiej sytuacji. W niniejszej sprawie z wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym wynika jednak, że nawet jeśli wyrokiem z dnia 21 lutego 2022 r. oskarżony został skazany w pierwszej instancji na kilka kar jako sprawca trzech przestępstw podatkowych i przestępstwa prania pieniędzy, wniósł on skargę kasacyjną od tego wyroku, co skutkuje tym, że postępowanie karne dotyczące tego wyroku skazującego nadal toczy się przed sądami hiszpańskimi. Tymczasem z informacji, którymi dysponuje Trybunał, wynika, że zgodnie z prawem hiszpańskim ze względu na wniesienie tej skargi wspomniany wyrok nie jest wykonalny. Ponadto z informacji tych wynika, że orzeczeniem sądu odsyłającego, na którym opiera się rozpatrywany w postępowaniu głównym europejski nakaz aresztowania, nie jest wyrok z dnia 21 lutego 2022 r., lecz orzeczenie z dnia 6 kwietnia 2022 r., na mocy którego nakazano poszukiwanie, zatrzymanie i aresztowanie oskarżonego. To ostatnie orzeczenie zostało bowiem wydane przez ten sąd, ponieważ oskarżony nie zastosował się do środków zapobiegawczych orzeczonych względem niego w ramach wszczętego przeciwko niemu postępowania karnego. W szczególności, podczas gdy oskarżony przebywał na zwolnieniu warunkowym, z wyraźnym zakazem opuszczania terytorium Hiszpanii i obowiązkiem stawiennictwa na posiedzeniach, został on zlokalizowany na granicy chorwackiej w kierunku Rumunii. Orzeczenie z dnia 6 kwietnia 2022 r. i europejski nakaz aresztowania wydany na jego podstawie zostały zatem wydane w celu zapewnienia obecności oskarżonego w toku tego postępowania. W konsekwencji, jak utrzymują Ministerio Fiscal (prokuratura, Hiszpania), rząd hiszpański oraz Komisja Europejska i jak wskazuje co do istoty sąd odsyłający we wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, europejski nakaz aresztowania rozpatrywany w postępowaniu głównym nie został wydany „w celu wykonania kary pozbawienia wolności lub środka zabezpieczającego [polegającego na pozbawieniu wolności]” w rozumieniu art. 4 pkt 6 decyzji ramowej 2002/584, lecz do celów innej sytuacji przewidzianej w art. 1 ust. 1 decyzji ramowej 2002/584 i przypomnianej w pkt 21 niniejszego wyroku, a mianowicie przeprowadzenia postępowania karnego. Wynika z tego, że sytuacja oskarżonego nie jest objęta zakresem stosowania art. 4 pkt 6 decyzji ramowej 2002/584, w związku z czym odmowa wykonania wydanego przeciwko niemu europejskiego nakazu aresztowania nie może opierać się na tym przepisie. W świetle całości powyższych rozważań na pytanie pierwsze należy odpowiedzieć, iż art. 4 pkt 6 decyzji ramowej 2002/584 należy interpretować w ten sposób, że wykonujący europejski nakaz aresztowania organ sądowy nie może odmówić wykonania tego nakazu aresztowania na podstawie tego przepisu, jeżeli nie został on wydany w celu wykonania kary pozbawienia wolności lub środka zabezpieczającego polegającego na pozbawieniu wolności. W przedmiocie pytania drugiego Poprzez pytanie drugie sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 4 pkt 4 decyzji ramowej 2002/584 należy interpretować w ten sposób, że wykonujący europejski nakaz aresztowania organ sądowy może odmówić wykonania tego nakazu aresztowania na podstawie owego przepisu w sytuacji, gdy czyny nie są objęte jurysdykcją wykonującego nakaz państwa członkowskiego na podstawie jego prawa karnego ze względu na to, że ściganie karne lub kara byłyby przedawnione, gdyby zastosowanie znalazło ustawodawstwo tego państwa członkowskiego. W tym względzie należy przypomnieć, że art. 4 pkt 4 decyzji ramowej 2002/584 pozwala wykonującemu nakaz organowi sądowemu na odmowę wykonania europejskiego nakazu aresztowania, jeżeli zgodnie z ustawodawstwem tego państwa członkowskiego nastąpiło przedawnienie ścigania karnego, a czyny podlegają jurysdykcji tego państwa członkowskiego na podstawie jego prawa karnego. Z samego brzmienia art. 4 pkt 4 decyzji ramowej 2002/584 wynika zatem, że dwie przewidziane w nim przesłanki podlegają zastosowaniu kumulatywnemu. Co za tym idzie, wykonujący nakaz organ sądowy nie może powoływać się na podstawę fakultatywnej odmowy wykonania europejskiego nakazu aresztowania przewidzianą w tym przepisie, jeżeli czyny będące przedmiotem ścigania karnego lub kary nie są objęte jurysdykcją tego państwa członkowskiego na podstawie jego prawa karnego, nawet jeżeli wspomniane ściganie lub kara uległyby przedawnieniu, gdyby to prawo karne miało zastosowanie. W świetle całości powyższych rozważań na pytanie drugie należy odpowiedzieć, iż art. art. 4 pkt 4 decyzji ramowej 2002/584 należy interpretować w ten sposób, że wykonujący europejski nakaz aresztowania organ sądowy nie może odmówić wykonania tego nakazu aresztowania na podstawie owego przepisu w sytuacji, gdy czyny nie są objęte jurysdykcją wykonującego nakaz państwa członkowskiego na podstawie jego prawa karnego, nawet jeżeli ściganie karne lub kara byłyby przedawnione, gdyby zastosowanie znalazło ustawodawstwo tego państwa członkowskiego. W przedmiocie kosztów Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.   Z powyższych względów Trybunał (piąta izba) orzeka, co następuje:   1) Artykuł 4 pkt 6 decyzji ramowej Rady 2002/584/WSiSW z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób między państwami członkowskimi, zmienionej decyzją ramową Rady 2009/299/WSiSW z dnia 26 lutego 2009 r., należy interpretować w ten sposób, że: wykonujący europejski nakaz aresztowania organ sądowy nie może odmówić wykonania tego nakazu aresztowania na podstawie tego przepisu, jeżeli nie został on wydany w celu wykonania kary pozbawienia wolności lub środka zabezpieczającego polegającego na pozbawieniu wolności.   2) Artykuł 4 pkt 4 decyzji ramowej 2002/584, zmienionej decyzją ramową 2009/299, należy interpretować w ten sposób, że: wykonujący europejski nakaz aresztowania organ sądowy nie może odmówić wykonania tego nakazu aresztowania na podstawie owego przepisu w sytuacji, gdy czyny nie są objęte jurysdykcją wykonującego nakaz państwa członkowskiego na podstawie jego prawa karnego, nawet jeżeli ściganie karne lub kara byłyby przedawnione, gdyby zastosowanie znalazło ustawodawstwo tego państwa członkowskiego.   Podpisy ( *1 ) Język postępowania: hiszpański. ( i ) Niniejszej sprawie została nadana fikcyjna nazwa. Nie odpowiada ona rzeczywistej nazwie ani rzeczywistemu nazwisku żadnej ze stron postępowania.

© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło