C-499/20
WyrokTSUE2022-02-10CELEX: 62020CJ0499ECLI:EU:C:2022:93
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. 4 ust. 1 pkt 1.1, art. 7 ust. 4 i art. 8 dyrektywy 97/23/WE w związku z jej art. 2 i załącznikiem I stoją na przeszkodzie krajowym przepisom technicznym, które ze względów bezpieczeństwa (w tym zjawisk sejsmicznych) nakładają warunki i ograniczenia dotyczące sposobu instalowania gazowych przewodów rurowych, w tym tych opatrzonych oznakowaniem CE, pod warunkiem że nie wymagają one zmian w urządzeniach i nie stanowią zakazanej przeszkody w swobodnym przepływie towarów?Ratio decidendi
Trybunał uznał, że dyrektywa 97/23/WE ma na celu harmonizację zasadniczych wymogów w zakresie projektowania i wytwarzania urządzeń ciśnieniowych w odniesieniu do zagrożeń spowodowanych ciśnieniem, aby mogły one nosić oznakowanie CE. Dyrektywa ta nie reguluje natomiast warunków instalowania tych urządzeń. Odniesienia do instalowania w załączniku I i art. 2 ust. 1 dyrektywy mają jedynie charakter odesłania do innych uregulowań. Art. 4 ust. 1 pkt 1.1 dyrektywy zakazuje państwom członkowskim ograniczania wprowadzania do obrotu urządzeń z oznakowaniem CE ze względu na zagrożenia ciśnieniowe, ale nie zakazuje środków mających na celu zapobieganie innym zagrożeniom. Art. 2 ust. 2 dyrektywy wyraźnie zezwala państwom członkowskim na ustanawianie wymogów ochrony ludzi, pod warunkiem że nie zmieniają one urządzeń zgodnych z dyrektywą i są zgodne z art. 34 i 36 TFUE (swobodny przepływ towarów), czyli są proporcjonalne i uzasadnione.Stan faktyczny
Spółka Dimco prowadzi działalność w zakresie handlu i dystrybucji zaawansowanych technologicznie produktów, w tym elastycznych rur ze stali nierdzewnej, wykorzystywanych przy wykonywaniu instalacji gazu ziemnego w budynkach. Dimco wniosła skargę o stwierdzenie nieważności przepisów greckiego rozporządzenia z dnia 20 marca 2012 r., które określały warunki i ograniczenia dotyczące sposobu instalowania gazowych przewodów rurowych (np. obowiązek wentylacji, zakaz montażu w płytach betonowych). Dimco twierdziła, że te przepisy faworyzują tradycyjne przewody rurowe i czynią niemożliwym sprzedawanie importowanych przez nią przewodów opatrzonych oznakowaniem CE, naruszając art. 4 ust. 1 pkt 1.1 dyrektywy 97/23/WE.Rozstrzygnięcie
Artykuł 4 ust. 1 pkt 1.1 dyrektywy 97/23/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 maja 1997 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich dotyczących urządzeń ciśnieniowych, zmienionej rozporządzeniem (WE) nr 1882/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 września 2003 r., i załącznik I do tej dyrektywy w związku z jej art. 2 ust. 2 należy interpretować w ten sposób, że nie stoją one na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, które w celu zagwarantowania bezpieczeństwa ludzi, w szczególności na wypadek zjawisk sejsmicznych, ustanawia pewne warunki dotyczące sposobu instalowania urządzeń ciśnieniowych, takich jak przewody rurowe przeznaczone do przesyłu gazu, w tym urządzeń opatrzonych oznakowaniem CE, pod warunkiem że uregulowanie to nie skutkuje koniecznością wprowadzania jakichkolwiek zmian do takich urządzeń i nie stwarza przeszkody zakazanej na mocy art. 34 i 36 TFUE.Pełny tekst orzeczenia
WYROK TRYBUNAŁU (dziewiąta izba)
z dnia 10 lutego 2022 r. (
*1
)
Odesłanie prejudycjalne – Zbliżanie ustawodawstw – Dyrektywa 97/23/WE – Urządzenia ciśnieniowe – Oznakowanie CE – Wprowadzanie do obrotu i wprowadzanie do użytku – Ograniczenia mające na celu zapewnienie ochrony ludzi – Artykuły 34 i 36 TFUE – Uregulowanie krajowe nakładające ograniczenia dotyczące sposobu instalowania gazowych przewodów rurowych
W sprawie C‑499/20
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Symvoulio tis Epikrateias (radę stanu, Grecja) postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2020 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 1 października 2020 r., w postępowaniu:
DIMCO Dimovasili M.I.K.E.
przeciwko
Ypourgos Perivallontos kai Energeias,
TRYBUNAŁ (dziewiąta izba),
w składzie: K. Jürimäe, prezes trzeciej izby, pełniąca obowiązki prezes dziewiątej izby, S. Rodin i N. Piçarra (sprawozdawca), sędziowie,
rzecznik generalny: H. Saugmandsgaard Øe,
sekretarz: A. Calot Escobar,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
rozważywszy uwagi, które przedstawili:
–
w imieniu DIMCO Dimovasili M.I.K.E. – S. Papageorgiou, D. Tsarapatsanis i P. Yatagantzidis, dikigoroi,
–
w imieniu rządu greckiego – S. Charitaki, A. Magrippi, K. Nasopoulou i K. Boskovits, w charakterze pełnomocników,
–
w imieniu rządu hiszpańskiego – J. Rodríguez de la Rúa Puig, w charakterze pełnomocnika,
–
w imieniu Komisji Europejskiej – A. Katsimerou i M. Jáuregui Gómez, w charakterze pełnomocników,
podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
wydaje następujący
Wyrok
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 2, art. 4 ust. 1 pkt 1.1, art. 7 ust. 4 i art. 8 dyrektywy 97/23/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 maja 1997 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich dotyczących urządzeń ciśnieniowych (Dz.U. 1997, L 181, s. 1), zmienionej rozporządzeniem (WE) nr 1882/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 września 2003 r. (Dz.U. 2003, L 284, s. 1) (zwanej dalej „dyrektywą 97/23”), a także załącznika I do tej dyrektywy.
Wniosek ten został przedstawiony w ramach sporu pomiędzy DIMCO Dimovasili M.I.K.E. (zwaną dalej „Dimco”) a Ypourgos Perivallontos kai Energeias (ministrem środowiska i energii, Grecja) w przedmiocie zgodności z prawem decyzji ministerialnej z dnia 20 marca 2012 r. w sprawie przyjęcia rozporządzenia technicznego dotyczącego wewnętrznych instalacji gazu ziemnego o ciśnieniu roboczym do 500 mbar.
Ramy prawne
Prawo Unii
Zgodnie z motywami 3 i 6 dyrektywy 97/23:
„(3)
Harmonizacja ustawodawstwa krajowego jest jedynym środkiem usuwania tych barier w wolnym handlu; cel ten nie może zostać zrealizowany w zadowalający sposób przez poszczególne państwa członkowskie; niniejsza dyrektywa ustanawia tylko niezbędne wymogi dla swobodnego obrotu urządzeniami, w stosunku do których ma ona zastosowanie.
[…]
(6)
Niniejsza dyrektywa harmonizuje przepisy krajowe w sprawie zagrożeń spowodowanych ciśnieniem; inne zagrożenia, które mogą stwarzać te urządzenia, mogą wchodzić w zakres innych dyrektyw dotyczących takich zagrożeń; urządzenie ciśnieniowe może jednak zostać włączone między inne produkty objęte innymi dyrektywami na podstawie art. 100a Traktatu [WE]; przepisy ustanowione w niektórych z tych dyrektyw dotyczą zagrożeń spowodowanych ciśnieniem; uznaje się, że przepisy te są odpowiednie w celu zapewnienia właściwej ochrony, w przypadku gdy zagrożenie spowodowane ciśnieniem związane z takimi urządzeniami pozostaje niewielkie; z tego względu istnieją podstawy do wyłączenia takich urządzeń z zakresu niniejszej dyrektywy”.
Artykuł 1 tej dyrektywy, zatytułowany „Zakres i definicje”, stanowi:
„1. Niniejszą dyrektywę stosuje się do projektowania, wytwarzania oraz oceny zgodności urządzeń ciśnieniowych lub zespołów o najwyższym dopuszczalnym ciśnieniu przekraczającym 0,5 bara.
2. Do celów niniejszej dyrektywy określenie:
2.1.
»urządzenia ciśnieniowe« oznacza zbiorniki, przewody rurowe, osprzęt zabezpieczający oraz osprzęt ciśnieniowy. W stosownych przypadkach urządzenia ciśnieniowe obejmują elementy umocowane do części poddanych działaniu ciśnienia takich jak: kołnierze, dysze, złączki, podpory, uchwyty do podnoszenia itp.
[…]
2.1.2.
»rurociągi [przewody rurowe]« oznacza[ją] części składowe instalacji rurowych przeznaczonych do transportu płynów, kiedy są połączone razem w celu zintegrowania ich z systemem ciśnieniowym. […]
[…]”.
Artykuł 2 rzeczonej dyrektywy, zatytułowany „Nadzór rynkowy”, stanowi w ust. 1 i 2:
„1. Państwa członkowskie podejmują wszelkie właściwe środki w celu zapewnienia, że urządzenia ciśnieniowe oraz zespoły określone w art. 1 mogą być wprowadzane do obrotu oraz wprowadzane do użytku jedynie, jeśli są właściwie zainstalowane oraz utrzymywane we właściwy sposób dla przewidzianego wykorzystania, nie zagrażają zdrowiu i bezpieczeństwu ludzi oraz, gdzie stosowne, zwierząt domowych lub mienia.
2. Przepisy niniejszej dyrektywy nie mają wpływu na uprawnienie państw członkowskich do ustanawiania, przy odpowiednim uwzględnieniu postanowień Traktatu, takich wymogów, jakie mogą uznać za niezbędne w celu zapewnienia, że osoby, w szczególności pracownicy, są chronieni podczas wykorzystywania urządzeń ciśnieniowych lub zespołów, pod warunkiem że nie oznacza to zmiany takich urządzeń lub zespołów w sposób nieokreślony w niniejszej dyrektywie”.
Artykuł 3 dyrektywy 97/23, zatytułowany „Wymogi techniczne”, stanowi w ust. 1:
„Urządzenia ciśnieniowe, określone w ppkt 1.1, 1.2, 1.3 oraz 1.4, muszą spełniać zasadnicze wymogi wymienione w załączniku I: […]”.
Artykuł 4 tej dyrektywy, zatytułowany „Swobodny przepływ”, stanowi w ust. 1 pkt 1.1:
„Państwa członkowskie, ze względu na zagrożenia spowodowane ciśnieniem, nie zakazują, ograniczają ani nie utrudniają wprowadzania do obrotu ani oddawania do użytku, zgodnie z warunkami określonymi przez wytwórcę, urządzeń ciśnieniowych lub zespołów określonych w art. 1, które spełniają wymogi niniejszej dyrektywy i które posiadają oznakowanie CE wskazujące, że poddane zostały ocenie zgodności, zgodnie z art. 10”.
Na mocy art. 7 wspomnianej dyrektywy, zatytułowanego „Komitet ds. Urządzeń Ciśnieniowych”, w przypadku gdy państwo członkowskie uznaje, że z uwagi na poważne względy bezpieczeństwa, urządzenie ciśnieniowe, zespół lub rodzina zespołów takich urządzeń powinny podlegać przepisom art. 3 dyrektywy 97/23 lub załącznika II do tej dyrektywy, zwraca się ono do Komisji Europejskiej, wspieranej przez stały komitet, o podjęcie niezbędnych środków. Zgodnie z art. 7 ust. 4 tej dyrektywy wspomniany komitet może ponadto zbadać wszelkie inne zagadnienia odnoszące się do wykonywania i praktycznego stosowania owej dyrektywy, podniesione przez jego przewodniczącego z jego własnej inicjatywy lub na wniosek państwa członkowskiego.
Artykuł 8 tej dyrektywy, zatytułowany „Klauzula ochronna”, przewiduje w ust. 1, że w przypadku gdy państwo członkowskie ustali, że urządzenia ciśnieniowe lub zespoły, określone w art. 1, posiadające oznakowanie „CE” i wykorzystywane zgodnie z przeznaczeniem, prawdopodobnie mogą zagrażać bezpieczeństwu osób, a w stosownych przypadkach, zwierzętom domowym lub mieniu, podejmuje odpowiednie środki mające na celu wycofanie takiego urządzenia lub zespołów z obrotu, zakazuje wprowadzania ich do obrotu, oddawania do użytku lub ogranicza ich swobodny przepływ. Niezwłocznie powiadamia ono Komisję o tych środkach oraz wskazuje powody swej decyzji.
Załącznik I do dyrektywy 97/23, zatytułowany „Zasadnicze wymogi bezpieczeństwa”, stanowi w części 1, zatytułowanej „Ogólne”:
„1.1.
Urządzenia ciśnieniowe muszą być zaprojektowane, wytworzone, sprawdzone oraz, w stosownych przypadkach, wyposażone oraz zainstalowane w taki sposób, aby zapewnić ich bezpieczeństwo kiedy są wprowadzane do użytku zgodnie z instrukcjami wytwórcy lub w warunkach racjonalnie przewidywalnych przez wytwórcę.
[…]”.
Prawo greckie
Decyzją D3/Α’/oik.6598 z dnia 20 marca 2012 r. sekretarz stanu ds. środowiska, energii i zmian klimatu zatwierdził rozporządzenie dotyczące wewnętrznych instalacji gazu ziemnego o ciśnieniu roboczym do 500 mbar i ustalił wytyczne w zakresie projektowania, wyposażenia, instalacji, kontroli, testowania, bezpieczeństwa i eksploatacji sieci i instalacji wewnętrznych odbiorców gazu ziemnego (FEK B’ 976/28.3.2012) (zwane dalej „rozporządzeniem z dnia 20 marca 2012 r.”).
Paragraf 1.2.4 tego rozporządzenia stanowi:
„Sposoby instalowania przewodów gazowych nie są objęte zakresem zastosowania [dyrektywy 97/23 lub innych dyrektyw] i są określone w niniejszym rozporządzeniu z uwzględnieniem specyfiki kraju (na przykład zjawisk sejsmicznych)”.
Załącznik 9 do wskazanego rozporządzenia, zatytułowany „Specyfikacje sieci przewodów rurowych”, stanowi w pkt P.9.5.6.9:
„Montaż we wnękach
Jeżeli przewody rurowe są montowane we wnękach, np. w sufitach podwieszanych, to pusta przestrzeń musi być wentylowana, np. za pomocą:
–
bocznych otworów w ścianie,
–
dwóch ukośnie rozmieszczonych otworów wentylacyjnych o powierzchni 20 cm2 każdy.
Zaleca się, aby sieć była spawana i, jeżeli jest to możliwe, zabezpieczona osłonami”.
Punkt P.9.5.8.2 załącznika 9 do tego rozporządzenia stanowi:
„Przewody gazowe nie mogą być układane wewnątrz płyt betonowych ani w posadzkach lub podłogach. Mogą one być montowane w kanałach, w pustych przestrzeniach sufitu podwieszanego lub między panelami izolacji akustycznej (lub podobnymi) nad sufitem podwieszanym, przy czym stosuje się te same środki ochrony antykorozyjnej jak dla przewodów podziemnych”.
Postępowanie główne i pytania prejudycjalne
Spółka Dimco prowadzi działalność w zakresie handlu zaawansowanymi technologicznie produktami wykorzystywanymi przy wykonywaniu instalacji gazu ziemnego w budynkach, a także w zakresie importu i dystrybucji takich produktów. Importuje ona ze Zjednoczonego Królestwa i sprzedaje w Grecji elastyczne rury ze stali nierdzewnej.
W dniu 16 maja 2012 r. spółka Dimco wniosła do Symvoulio tis Epikrateias (rady stanu, Grecja) skargę o stwierdzenie nieważności różnych przepisów rozporządzenia z dnia 20 marca 2012 r., podnosząc w szczególności, że w przepisach tych preferuje się stosowanie tradycyjnych przewodów rurowych ze stali i miedzi względem tych, które sprzedaje ta spółka, co czyni praktycznie niemożliwym wykorzystywanie, a więc i sprzedawanie importowanych przez nią przewodów rurowych. W związku z tym twierdzi ona, że paragraf 1.2.4 tego rozporządzenia, jak też pkt P.9.5.6.9 i P.9.5.8.2 załącznika 9 do tego rozporządzenia naruszają art. 4 ust. 1 pkt 1.1 dyrektywy 97/23.
Spółka Dimco podkreśla w tym względzie, że sprzedawane przez nią przewody rurowe są opatrzone oznakowaniem CE. Z załącznika I do dyrektywy 97/23 i z art. 4 ust. 1 pkt 1.1 tej dyrektywy wynika, że dodatkowe warunki i ograniczenia nałożone ze względów związanych z ochroną przed zjawiskami sejsmicznymi nie mogą mieć zastosowania do przewodów rurowych opatrzonych oznakowaniem CE, co do których producent zaświadcza w odnośnych instrukcjach, że ich instalacja i użytkowanie są bezpieczne.
Sąd odsyłający uważa, że przepisy rozporządzenia z dnia 20 marca 2012 r., które określają warunki i ograniczenia dotyczące sposobu instalowania gazowych przewodów rurowych ze względu na specyfikę danego kraju, a w szczególności zjawiska sejsmiczne, znajdują oparcie w art. 2 dyrektywy 97/23 i są zgodne z przepisami tego artykułu. Zdaniem tego sądu owe warunki i ograniczenia są zgodne z art. 36 TFUE, ponieważ mają zastosowanie bez rozróżnienia do wszystkich rodzajów przewodów rurowych, niezależnie od materiału, z którego zostały wykonane, lub ich kraju pochodzenia, zostały uznane przez właściwy organ krajowy za niezbędne do zapewnienia zdrowia i bezpieczeństwa ludzi, są zgodne z zasadą proporcjonalności i nie wymagają żadnej modyfikacji urządzeń sprzedawanych przez skarżącą w postępowaniu głównym. Sąd odsyłający uważa zatem, że zarzut nieważności podniesiony przez skarżącą w postępowaniu głównym i skierowany przeciwko tym przepisom można oddalić jako bezzasadny. Niemniej jednak sąd ten ma wątpliwości co do zgodności niektórych przepisów rozporządzenia z dnia 20 marca 2012 r. z przepisami art. 4 ust. 1 pkt 1.1, art. 7 ust. 4 i art. 8 dyrektywy 97/23, w związku z załącznikiem I do tej dyrektywy.
W tym stanie rzeczy Symvoulio tis Epikrateias (rada stanu) postanowiła zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1)
Czy art. 4 [ust. 1 pkt 1.1], art. 7 ust. 4 i art. 8 w związku z załącznikiem I do dyrektywy 97/23 […] należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie przepisom krajowym, takim jak § 1.2.4, pkt P.9.5.6.9 i P.9.5.8.2 załącznika 9 do rozporządzenia [z dnia 20 marca 2012 r.] dotyczącego wewnętrznych instalacji gazu ziemnego o ciśnieniu roboczym do 500 mbar, o których mowa w postępowaniu głównym, które ze względów bezpieczeństwa ludzi, przede wszystkim na wypadek zjawisk sejsmicznych, ustanawiają warunki i ograniczenia (obowiązek wentylacji, zakaz montażu podziemnego) dotyczące sposobu instalacji urządzeń ciśnieniowych (przewodów gazowych), w przypadku gdy wymienione warunki i ograniczenia stosuje się bez rozróżnienia również do przewodów rurowych, które podobnie jak rozpatrywane w niniejszej sprawie posiadają oznakowanie »CE« i są certyfikowane przez producenta jako nadające się do bezpiecznego zainstalowania i użytkowania, lecz nie spełniają wyżej wymienionych warunków i ograniczeń?
2)
Czy też wymienione powyżej przepisy dyrektywy 97/23 w związku z jej art. 2 należy interpretować w ten sposób, że nie stoją one na przeszkodzie warunkom i ograniczeniom dotyczącym sposobów instalowania urządzeń ciśnieniowych (przewodów gazowych), takich jak rozpatrywane w niniejszej sprawie?”.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
Poprzez swe dwa pytania, które należy rozpatrzyć łącznie, sąd odsyłający dąży zasadniczo do ustalenia, czy art. 4 ust. 1 pkt 1.1 dyrektywy 97/23 i załącznik I do tej dyrektywy w związku z jej art. 2 należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, które w celu zagwarantowania bezpieczeństwa ludzi, w szczególności na wypadek zjawisk sejsmicznych, ustanawia pewne warunki dotyczące sposobu instalowania urządzeń ciśnieniowych, w tym urządzeń opatrzonych oznakowaniem CE.
W pierwszej kolejności należy przypomnieć, po pierwsze, że art. 1 ust. 1 dyrektywy 97/23 przewiduje, iż ma ona zastosowanie do projektowania, wytwarzania oraz oceny zgodności urządzeń ciśnieniowych, a po drugie, że art. 3 tej dyrektywy stanowi, iż urządzenia te muszą spełniać określone zasadnicze wymogi techniczne wymienione w załączniku I do rzeczonej dyrektywy.
Z przepisów tych, interpretowanych w świetle motywu 6 dyrektywy 97/23, wynika zatem, że dyrektywa ta ma na celu harmonizację zasadniczych wymogów w zakresie projektowania i wytwarzania urządzeń ciśnieniowych w odniesieniu do zagrożeń spowodowanych ciśnieniem, tak aby urządzenia te mogły nosić oznakowanie CE (zob. analogicznie wyrok z dnia 17 grudnia 2020 r., Niemcy/Komisja, C‑475/19 P i C‑688/19 P, EU:C:2020:1036, pkt 70), a nie warunków instalowania owych urządzeń.
Prawdą jest, że załącznik I do dyrektywy 97/23, w którym wymieniono zasadnicze wymogi techniczne, jakie powinny spełniać urządzenia ciśnieniowe zgodnie z art. 3 tej dyrektywy, w części zatytułowanej „Ogólne”, stanowi w pkt 1.1, że „[u]rządzenia ciśnieniowe muszą być zaprojektowane, wytworzone, sprawdzone oraz, w stosownych przypadkach, wyposażone oraz zainstalowane w taki sposób, aby zapewnić ich bezpieczeństwo”. Jednakże zawarta w tym przepisie wzmianka o warunkach instalowania tych urządzeń ma jedynie charakter odesłania do innych uregulowań obowiązujących w tej dziedzinie. W załączniku tym nie ustanowiono zatem żadnego szczególnego warunku, który odnosiłby się do instalowania wspomnianych urządzeń.
To samo dotyczy odniesienia do normalnych warunków instalowania i użytkowania, zawartego w art. 2 ust. 1 dyrektywy 97/23, który zobowiązuje państwa członkowskie do przyjęcia wszelkich właściwych środków w celu zapewnienia, aby urządzenia ciśnieniowe mogły być wprowadzane do obrotu i użytku tylko wtedy, gdy nie zagrażają zdrowiu i bezpieczeństwu ludzi i „jeśli są właściwie zainstalowane oraz utrzymywane we właściwy sposób dla przewidzianego wykorzystania”. W przepisie tym nie ustanowiono żadnego warunku dotyczącego instalowania tych urządzeń.
Co się tyczy w drugiej kolejności art. 4 ust. 1 pkt 1.1 dyrektywy 97/23, z przepisu tego wynika, że państwa członkowskie nie mogą, ze względu na zagrożenia spowodowane ciśnieniem, zakazać, ograniczać ani utrudniać wprowadzania do obrotu ani oddawania do użytku, na warunkach określonych przez producenta, urządzeń ciśnieniowych, które spełniają wymogi tej dyrektywy i posiadają oznakowanie CE, tak aby nie podważać celu harmonizacji przepisów krajowych, do którego dąży ta dyrektywa w odniesieniu do owych zagrożeń. Wspomniany przepis nie zakazuje natomiast państwom członkowskim przyjmowania środków mających na celu zapobieganie zagrożeniom innym niż związane z ciśnieniem, tak aby urządzenia te były wprowadzane do obrotu i użytku bez stwarzania zagrożenia dla zdrowia i bezpieczeństwa ludzi.
W trzeciej kolejności art. 2 ust. 2 dyrektywy 97/23 wyraźnie stanowi, że jej przepisy nie mają wpływu na uprawnienie państw członkowskich do ustanawiania, przy odpowiednim uwzględnieniu postanowień traktatu, takich wymogów, jakie mogą one uznać za niezbędne w celu zapewnienia ochrony ludzi, w szczególności w związku z użytkowaniem tych urządzeń, pod warunkiem, że nie oznacza to zmiany takich urządzeń lub zespołów, w sytuacji gdy są one zgodne z przepisami rzeczonej dyrektywy.
Wśród konkretnych postanowień traktatu, których państwa członkowskie są zobowiązane przestrzegać przy wykonywaniu uprawnienia przyznanego im w art. 2 ust. 2 dyrektywy 97/23, należy wymienić – uwzględniając realizowany poprzez tę dyrektywę cel, jakim jest zniesienie przeszkód w swobodnym przepływie urządzeń ciśnieniowych w ramach rynku wewnętrznego – art. 34 i 36 TFUE, które regulują swobodny przepływ towarów i zakazują stosowania między państwami członkowskimi ograniczeń ilościowych w przywozie oraz wszelkich środków o skutku równoważnym.
W tym względzie z utrwalonego orzecznictwa wynika, że za środki o skutku równoważnym z ograniczeniami ilościowymi w przywozie, zakazane na mocy art. 34 TFUE, należy uznać przyjęte przez państwo członkowskie środki, których celem lub skutkiem jest mniej korzystne traktowanie towarów pochodzących z innych państw członkowskich, jak również wszelkie inne środki stwarzające przeszkodę w dostępie do rynku jednego z państw członkowskich dla towarów pochodzących z innych państw członkowskich, chyba że środki takie mogą być obiektywnie uzasadnione jednym ze względów interesu ogólnego wymienionych w art. 36 TFUE lub nadrzędnymi względami interesu ogólnego. Zarówno w pierwszym, jak i w drugim przypadku środki krajowe muszą być odpowiednie dla zapewnienia realizacji założonego celu i nie mogą wykraczać poza to, co niezbędne do jego osiągnięcia (zob. podobnie wyrok z dnia 10 lutego 2009 r., Komisja/Włochy, C‑110/05, EU:C:2009:66, pkt 37, 59 i przytoczone tam orzecznictwo).
W niniejszej sprawie sąd odsyłający wskazuje, że warunki ustanowione w rozporządzeniu z dnia 20 marca 2012 r. – czyli obowiązek wentylowania przestrzeni, w których zainstalowane są przewody gazu ziemnego, oraz zakaz instalowania takich przewodów wewnątrz płyt betonowych, jak też w posadzkach i podłogach, tak aby pozostawały one dostępne – nie prowadzą do żadnej zmiany urządzeń sprzedawanych przez skarżącą w postępowaniu głównym, co zresztą nie zostało zakwestionowane przez strony w postępowaniu głównym, i mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa ludzi w kontekście powodowanych przez czynniki zewnętrzne zagrożeń, na jakie narażone są urządzenia ciśnieniowe, takich jak zjawiska sejsmiczne.
Ponadto w ocenie sądu odsyłającego przepisy rozporządzenia z dnia 20 marca 2012 r. są zgodne z art. 36 TFUE, ponieważ mają zastosowanie do wszystkich rodzajów przewodów rurowych – niezależnie od tego, z jakiego materiału zostały one wykonane i jaki jest ich kraj pochodzenia – zostały uznane przez właściwy organ krajowy za niezbędne do zagwarantowania zdrowia i bezpieczeństwa ludzi oraz nie naruszają zasady proporcjonalności.
W świetle wszystkich powyższych rozważań na pytania przedstawione przez sąd odsyłający należy odpowiedzieć, że art. 4 ust. 1 pkt 1.1 dyrektywy 97/23 i załącznik I do tej dyrektywy w związku z jej art. 2 ust. 2 należy interpretować w ten sposób, że nie stoją one na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, które w celu zagwarantowania bezpieczeństwa ludzi, w szczególności na wypadek zjawisk sejsmicznych, ustanawia pewne warunki dotyczące sposobu instalowania urządzeń ciśnieniowych, takich jak przewody rurowe przeznaczone do przesyłu gazu, w tym urządzeń opatrzonych oznakowaniem CE, pod warunkiem że uregulowanie to nie skutkuje koniecznością wprowadzania jakichkolwiek zmian do takich urządzeń i nie stwarza przeszkody zakazanej na mocy art. 34 i 36 TFUE.
W przedmiocie kosztów
Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (dziewiąta izba) orzeka, co następuje:
Artykuł 4 ust. 1 pkt 1.1 dyrektywy 97/23/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 maja 1997 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich dotyczących urządzeń ciśnieniowych, zmienionej rozporządzeniem (WE) nr 1882/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 września 2003 r., i załącznik I do tej dyrektywy w związku z jej art. 2 ust. 2 należy interpretować w ten sposób, że nie stoją one na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, które w celu zagwarantowania bezpieczeństwa ludzi, w szczególności na wypadek zjawisk sejsmicznych, ustanawia pewne warunki dotyczące sposobu instalowania urządzeń ciśnieniowych, takich jak przewody rurowe przeznaczone do przesyłu gazu, w tym urządzeń opatrzonych oznakowaniem CE, pod warunkiem że uregulowanie to nie skutkuje koniecznością wprowadzania jakichkolwiek zmian do takich urządzeń i nie stwarza przeszkody zakazanej na mocy art. 34 i 36 TFUE.
Podpisy
(
*1
) Język postępowania: grecki.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło