C-500/14

POSTANOWIENIE TRYBUNAŁU (trzecia izba) z dnia 6 października 2015 r. ( * ) „Odesłanie prejudycjalne — Wzory — Dyrektywa 98/71/WE — Artykuł 14 — Rozporządzenie (WE) nr 6/2002 — Artykuł 110 — Klauzula „naprawy” — Używanie znaku towarowego bez zgody właściciela w odniesieniu do części zamiennych lub akcesoriów dla pojazdów, identycznych z towarami, dla których znak ten został zarejestrowany” W sprawie C‑500/14 mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Tribunale di Torino (Włochy) postanowieniem z dnia 21 października 2014 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 10 listopada 2014 r., w postępowaniu: Ford Motor Company przeciwko Wheeltrims srl, TRYBUNAŁ (trzecia izba), w składzie: M. Ilešič (sprawozdawca), prezes izby, A. Ó Caoimh, C. Toader, E. Jarašiūnas i C.G. Fernlund, sędziowie, rzecznik generalny: M. Wathelet, sekretarz: A. Calot Escobar, uwzględniając pisemny etap postępowania, rozważywszy uwagi przedstawione: — w imieniu Ford Motor Company przez A. Camussa, avvocato, — w imieniu Wheeltrims srl przez D. Rizza, avvocato, — w imieniu rządu niemieckiego przez T. Henzego oraz J. Kemper, działających w charakterze pełnomocników, — w imieniu Komisji Europejskiej przez V. Di Bucciego oraz J. Samnaddę, działających w charakterze pełnomocników, podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy w drodze postanowienia z uzasadnieniem zgodnie z art. 99 regulaminu postępowania przed Trybunałem, wydaje następujące Postanowienie Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 14 dyrektywy 98/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 1998 r. w sprawie prawnej ochrony wzorów (Dz.U. L 289, s. 28 – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 13, t. 21, s. 120) i art. 110 rozporządzenia Rady (WE) nr 6/2002 z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie wzorów wspólnotowych (Dz.U. L 3, s. 1 – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 13, t. 27, s. 142). Wniosek ten został złożony w ramach sporu między Ford Motor Company (zwaną dalej „spółką Ford”) a Wheeltrims srl (zwaną dalej „spółką Wheeltrims”) w kwestii wprowadzania przez tę ostatnią spółkę do obrotu kołpaków samochodowych, na których znajdowało się oznaczenie identyczne ze znakiem towarowym zarejestrowanym przez spółkę Ford w szczególności dla takich produktów. Ramy prawne Prawo Unii Przepisy dotyczące wzorów Zgodnie z motywem 7 dyrektywy 98/71: „Niniejsza dyrektywa nie wyłącza, w stosunku do wzorów, stosowania prawa krajowego lub wspólnotowego, które przewidują ochronę inną niż ta, którą nabywają poprzez rejestrację lub publikację jako wzory, to jest legislację odnoszącą się [przepisy odnoszące się] do praw niezarejestrowanych wzorów, znaków towarowych, patentów lub wzorów użytkowych, nieuczciwej konkurencji lub odpowiedzialności cywilnej”. Artykuł 2 tej dyrektywy, zatytułowany „Zakres zastosowania”, jest sformułowany w sposób następujący: „1.   Niniejsza dyrektywa ma zastosowanie do: a) rejestracji wzorów w centralnych instytucjach zajmujących się własnością przemysłową w państwach członkowskich; b) rejestracji wzorów w Urzędzie ds. Wzorów Beneluksu; c) rejestracji wzorów przeprowadzonej zgodnie z międzynarodowymi ustaleniami [postanowieniami umowy międzynarodowej], które mogą być stosowane w państwie członkowskim; d) wniosków o zarejestrowanie wzorów przewidzianych w lit. a), b) i c). 2.   Do celów niniejszej dyrektywy zarejestrowanie wzoru obejmuje także publikację następującą po wpłynięciu wniosku w sprawie wzoru do urzędu własności przemysłowej państwa członkowskiego, w którym taka publikacja skutkuje powstaniem praw do wzoru”. Artykuł 14 tej dyrektywy, zatytułowany „Przepis przejściowy”, stanowi: „Aż do dnia przyjęcia wprowadzonych zmian do niniejszej dyrektywy, na wniosek Komisji [Europejskiej], zgodnie z przepisami art. 18, państwa członkowskie utrzymują w mocy istniejące przepisy prawa krajowego odnoszące się do użytkowania wzoru części składowej stosowanej do naprawy produktu złożonego w taki sposób, by przywrócić mu jego wygląd początkowy, i wprowadzają zmiany do tych przepisów, jedynie jeśli celem jest liberalizowanie rynku tych części”. Artykuł 16 wspomnianej dyrektywy, zatytułowany „Stosunek do innych form ochrony”, stanowi: „Przepisy niniejszej dyrektywy nie naruszają jakichkolwiek przepisów prawa wspólnotowego lub prawa odnośnego [zainteresowanego] państwa członkowskiego odnoszących się do niezarejestrowanych wzorów, znaków towarowych lub innych znaków wyróżniających, patentów i wzorów użytkowych, znaków drukarskich, w zakresie odpowiedzialności cywilnej lub nieuczciwej konkurencji”. Motywy 5 i 31 rozporządzenia nr 6/2002 mają następujące brzmienie: „(5) Wynika stąd potrzeba stworzenia wzoru wspólnotowego stosowanego bezpośrednio w każdym państwie członkowskim, ponieważ jedynie w ten sposób możliwe stanie się osiągnięcie [uzyskanie], poprzez jeden wniosek przedłożony w Urzędzie Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) zgodnie z jednolitą procedurą według jednego prawa, jednego prawa do wzoru w obrębie jednego obszaru obejmującego wszystkie państwa członkowskie. […] (31) Niniejsze rozporządzenie nie wyklucza stosowania do wzorów chronionych jako wzory wspólnotowe ustawodawstw o własności przemysłowej lub innych stosownych ustawodawstw państw członkowskich, takich jak odnoszące się do ochrony wzorów nabytej wraz z rejestracją lub odnoszące się do niezarejestrowanych wzorów, znaków towarowych, patentów oraz wzorów użytkowych, nieuczciwej konkurencji lub odpowiedzialności cywilnej”. Artykuł 1 tego rozporządzenia, zatytułowany „Wzór wspólnotowy”, stanowi, co następuje: „1.   Wzór zgodny z warunkami zawartymi w niniejszym rozporządzeniu jest zwany dalej »wzorem wspólnotowym«. 2.   Wzór jest chroniony: a) jako »niezarejestrowany wzór wspólnotowy«, jeżeli jest udostępniany publicznie w sposób przewidziany w niniejszym rozporządzeniu; b) jako »zarejestrowany wzór wspólnotowy«, jeżeli został zarejestrowany w sposób przewidziany w niniejszym rozporządzeniu. 3.   Wzór wspólnotowy ma jednolity charakter. Jego skutek jest jednakowy w całej Wspólnocie. [Wywołuje on takie same skutki w całej Unii Europejskiej]. Nie może być zarejestrowany, przeniesiony ani nie może stanowić przedmiotu zrzeczenia się, ani przedmiotu decyzji stwierdzającej jego nieważność, a korzystanie z niego nie może być zakazane inaczej niż tylko na całym obszarze [Unii]. Niniejszą zasadę stosuje się, o ile nie przewidziano inaczej w niniejszym rozporządzeniu [Zasadę tę stosuje się, jeżeli niniejsze rozporządzenie nie stanowi inaczej]”. Artykuł 96 ust. 1 tego rozporządzenia, zatytułowany „Stosunek do innych form ochrony na mocy prawa krajowego”, brzmi następująco: „Przepisy niniejszego rozporządzenia pozostają [stosuje się] bez uszczerbku dla przepisów prawa [Unii] oraz prawa zainteresowanych państw członkowskich [prawa zainteresowanego państwa członkowskiego] odnoszących się do niezarejestrowanych wzorów, znaków towarowych lub innych oznaczeń odróżniających, patentów i wzorów użytkowych, znaków drukarskich, odpowiedzialności cywilnej i nieuczciwej konkurencji”. Zgodnie z art. 110 tego rozporządzenia, zatytułowanym „Przepisy przejściowe”: „1.   Do czasu wejścia w życie, w związku z propozycją Komisji, zmian do niniejszego rozporządzenia, ochrona z tytułu wzoru wspólnotowego nie przysługuje wzorowi [w odniesieniu do wzoru], który stanowi część składową produktu złożonego wykorzystywanego, w rozumieniu art. 19 ust. 1, do celów naprawy tego produktu złożonego, aby przywrócić mu jego pierwotną postać. 2.   Propozycja Komisji, o której mowa w ust. 1, zostanie przedstawiona w tym samym czasie co zmiany, które proponuje Komisja w tym zakresie na podstawie art. 18 dyrektywy [98/71], i uwzględni te zmiany”. Przepisy dotyczące znaków towarowych Artykuł 5 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/95/WE z dnia 22 października 2008 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych (Dz.U. L 299, s. 25), zatytułowany „Prawa wynikające ze znaku towarowego”, został sformułowany w następujący sposób: „1.   Zarejestrowany znak towarowy przyznaje właścicielowi wyłączne prawa do tego znaku. Właściciel jest uprawniony do zakazania wszelkim osobom trzecim, które nie posiadają jego zgody, używania w obrocie handlowym: a) oznaczenia identycznego ze znakiem towarowym dla towarów lub usług identycznych z tymi, dla których znak towarowy jest zarejestrowany; b) oznaczenia, w przypadku którego z powodu jego identyczności lub podobieństwa do znaku towarowego oraz identyczności lub podobieństwa towarów lub usług, których dotyczy znak towarowy i to oznaczenie, istnieje prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd opinii publicznej; prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd obejmuje prawdopodobieństwo skojarzenia oznaczenia ze znakiem towarowym [, które obejmuje prawdopodobieństwo skojarzenia oznaczenia ze znakiem towarowym]. 2.   Każde państwo członkowskie może również postanowić, że właściciel jest uprawniony do zakazania wszelkim osobom trzecim, które nie posiadają jego zgody [w przypadku braku jego zgody], używania w obrocie handlowym oznaczenia identycznego lub podobnego do znaku towarowego w odniesieniu do towarów lub usług, które nie są podobne do tych, dla których zarejestrowano znak towarowy, w przypadku gdy cieszy się on renomą we Wspólnocie [w państwie członkowskim] i w przypadku gdy używanie tego oznaczenia bez uzasadnionego powodu stanowi nieuprawnione wykorzystanie jego odróżniającego charakteru lub renomy lub jest dla nich szkodliwe [bez uzasadnionej przyczyny powoduje nienależną korzyść lub jest szkodliwe dla odróżniającego charakteru lub renomy znaku towarowego]. 3.   Jeżeli spełnione są warunki określone w ust. 1 i 2, mogą być zabronione, między innymi, następujące działania: a) umieszczanie oznaczenia na towarach lub na ich opakowaniach; b) oferowanie towarów, wprowadzanie ich do obrotu lub ich magazynowanie w tym celu pod takim oznaczeniem lub oferowanie i świadczenie usług pod tym oznaczeniem; c) przywóz lub wywóz towarów pod takim oznaczeniem; d) używanie oznaczenia w dokumentach handlowych i w reklamie. 4.   Jeżeli na podstawie prawa państwa członkowskiego używanie oznaczenia zgodnie z warunkami, o których mowa w ust. 1 lit. b) lub ust. 2, nie mogło być zabronione przed datą wejścia w życie przepisów niezbędnych do wykonania [pierwszej dyrektywy Rady 89/104/EWG z dnia 21 grudnia 1988 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych (Dz.U. L 40, s. 1 – wyd spec. w jęz. polskim: rozdz. 17, t. 1, s. 92)] w tym państwie członkowskim prawa nadawane przez znak towarowy nie mogą stanowić podstawy do zakazu dalszego używania tego oznaczenia. 5.   Ustępy 1–4 nie mają wpływu na przepisy obowiązujące w państwach członkowskich dotyczące ochrony przed używaniem oznaczenia w celach innych niż odróżnienie towarów lub usług, jeżeli używanie tego oznaczenia bez właściwego powodu przyniosłoby nieuzasadnioną korzyść lub byłoby szkodliwe dla odróżniającego charakteru lub renomy znaku towarowego”. Artykuł 6 wspomnianej dyrektywy, zatytułowany „Ograniczenie skutków znaku towarowego”, stanowi: „1.   Znak towarowy nie uprawnia właściciela do zakazania osobie trzeciej używania w obrocie handlowym: a) jej własnego nazwiska [(nazwy)] lub adresu; b) wskazówek [oznaczeń] dotyczących rodzaju, jakości, ilości, zamierzonego przeznaczenia, wartości, pochodzenia geograficznego, daty produkcji towaru lub świadczenia usługi, lub innych cech charakterystycznych [właściwości] towarów lub usług; c) znaku towarowego, jeżeli jest to niezbędne dla wskazania zamierzonego przeznaczenia towaru lub usługi, zwłaszcza akcesoriów lub części zamiennych, pod warunkiem że używanie jest zgodne z uczciwymi praktykami w przemyśle i handlu. 2.   Znak towarowy nie uprawnia właściciela do zakazania stronie [osobie] trzeciej używania, w obrocie handlowym, wcześniejszego prawa, które ma zastosowanie jedynie na konkretnym obszarze [lokalnym], jeżeli prawo to jest uznawane przez ustawodawstwo danego państwa członkowskiego i w granicach terytorium, na którym jest uznawane”. Artykuł 7 tej dyrektywy dotyczy wyczerpania praw przyznanych przez znak towarowy. Artykuł 8 tej samej dyrektywy reguluje kwestię udzielenia licencji, której przedmiotem może być znak towarowy. Zgodnie z art. 17 dyrektywy 2008/95 dyrektywa 89/104 jest uchylona i odesłania do niej uznaje się za odesłania do pierwszej z wymienionych dyrektyw. Artykuł 9 rozporządzenia Rady (WE) nr 207/2009 z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz.U. L 78, s. 1), zatytułowany „Prawa przyznane przez wspólnotowy znak towarowy”, ma następujące brzmienie: „1.   Wspólnotowy znak towarowy przyznaje właścicielowi wyłączne prawa do tego znaku. Właściciel jest uprawniony do zakazania wszelkim osobom trzecim, które nie posiadają jego zgody, używania w obrocie handlowym: a) oznaczenia identycznego ze wspólnotowym znakiem towarowym dla towarów lub usług identycznych z tymi, dla których wspólnotowy znak towarowy jest zarejestrowany; b) oznaczenia, w przypadku którego z powodu jego identyczności lub podobieństwa do wspólnotowego znaku towarowego oraz identyczności lub podobieństwa towarów lub usług, których dotyczy wspólnotowy znak towarowy i to oznaczenie, istnieje prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd opinii publicznej; prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd obejmuje również prawdopodobieństwo skojarzenia oznaczenia ze znakiem towarowym; c) oznaczenia identycznego lub podobnego do wspólnotowego znaku towarowego w odniesieniu do towarów lub usług, które nie są podobne do tych, dla których zarejestrowano wspólnotowy znak towarowy, w przypadku gdy cieszy się on renomą [w Unii] i w przypadku gdy używanie tego oznaczenia bez uzasadnionej przyczyny powoduje nienależną korzyść lub jest szkodliwe dla odróżniającego charakteru lub renomy wspólnotowego znaku towarowego. 2.   Na podstawie warunków określonych w ust. 1 mogą być zakazane w szczególności następujące działania: a) umieszczanie oznaczenia na towarach lub na ich opakowaniach; b) oferowanie towarów, wprowadzanie ich do obrotu lub ich magazynowanie w tym celu pod takim oznaczeniem lub oferowanie i świadczenie usług pod tym oznaczeniem; c) przywóz lub wywóz towarów pod takim oznaczeniem; d) używanie oznaczenia w dokumentach handlowych i w reklamie. 3.   Prawa przyznane przez wspólnotowy znak towarowy są skuteczne wobec stron [osób] trzecich z dniem opublikowania rejestracji znaku towarowego. Jednakże można dochodzić odpowiedniego odszkodowania w odniesieniu do spraw wynikłych po dacie opublikowania zgłoszenia wspólnotowego znaku towarowego, które to sprawy po opublikowaniu rejestracji znaku byłyby zakazane na mocy tej publikacji. Sąd rozpatrujący sprawę nie może wydać orzeczenia co do istoty sprawy, dopóki rejestracja nie zostanie opublikowana”. Artykuł 12 tego rozporządzenia, zatytułowany „Ograniczenie skutków znaku towarowego”, ma następującą treść: „Wspólnotowy znak towarowy nie uprawnia właściciela do zakazania stronie [osobie] trzeciej używania w obrocie: a) jej własnego nazwiska [(nazwy)] lub adresu; b) oznaczeń dotyczących rodzaju, jakości, ilości, przeznaczenia, wartości, pochodzenia geograficznego, czasu produkcji towaru lub świadczenia usługi, lub też innych właściwości towarów lub usług; c) znaku towarowego, jeżeli jest to niezbędne dla wskazania przeznaczenia towarów lub usług, w szczególności będących akcesoriami lub częściami zapasowymi; pod warunkiem że używanie jest zgodne z uczciwymi praktykami w przemyśle i handlu”. Prawo włoskie Artykuł 20 decreto legislativo n. 30 – Codice della proprietà industriale (dekretu z mocą ustawy nr 30 – kodeks własności przemysłowej) z dnia 10 lutego 2005 r. (GURI nr 52 z dnia 4 marca 2005 r.), zmienionego decreto legislativo n. 131 (dekretem z mocą ustawy nr 131) z dnia 13 sierpnia 2010 r. (GURI nr 192 z dnia 18 sierpnia 2010 r., zwanego dalej „CPI”), zatytułowany „Prawa przyznane przez rejestrację” ma następującą treść: „1.   Prawa właściciela znaku towarowego polegają na możliwości wyłącznego używania znaku towarowego. Właściciel jest uprawniony do zakazania wszelkim osobom trzecim, które nie posiadają jego zgody, używania w obrocie handlowym: a) oznaczenia identycznego ze znakiem towarowym dla towarów lub usług identycznych z tymi, dla których znak towarowy jest zarejestrowany; b) oznaczenia identycznego lub podobnego z zarejestrowanym znakiem towarowym dla towarów lub usług identycznych lub podobnych, jeśli z powodu identyczności lub podobieństwa między oznaczeniami i identyczności lub podobieństwa między towarami lub usługami możliwe jest wystąpienie prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd opinii publicznej polegające w szczególności na prawdopodobieństwie skojarzenia ze sobą tych dwóch oznaczeń; c) oznaczenia identycznego lub podobnego z zarejestrowanym znakiem towarowym dla towarów lub usług, które nawet nie są podobne do siebie, w przypadku gdy znak ten cieszy się renomą i gdy używanie tego oznaczenia bez uzasadnionej przyczyny pozwala na czerpanie nienależnej korzyści z powodu lub jest szkodliwe dla odróżniającego charakteru lub renomy znaku towarowego. 2.   W przypadkach, o których mowa w ust. 1, właściciel znaku towarowego jest w szczególności uprawniony do zakazania wszelkim osobom trzecim umieszczania oznaczenia na towarach lub na ich opakowaniach; oferowania towarów, wprowadzanie ich do obrotu lub ich magazynowanie w tym celu pod takim oznaczeniem; oferowanie i świadczenie usług pod tym oznaczeniem; przywozu lub wywozu towarów pod takim oznaczeniem; używanie oznaczenia w dokumentach handlowych i w reklamie. 3.   Podmiot handlowy może opatrzyć swoim znakiem towarowym produkty, które wprowadza do sprzedaży, lecz nie może usunąć znaku towarowego producenta lub podmiotu handlowego, od którego otrzymał te towary lub produkty”. Zgodnie z art. 21 CPI zatytułowanym „Ograniczenia prawa do znaku towarowego”: „1.   Prawa z zarejestrowanego znaku towarowego nie uprawniają właściciela znaku do zakazania osobie trzeciej używania w obrocie, w przypadku gdy używanie to jest zgodne z zasadami uczciwości zawodowej: a) jej własnego nazwiska [(nazwy)] lub adresu; b) oznaczeń dotyczących rodzaju, jakości, ilości, przeznaczenia, wartości, pochodzenia geograficznego, czasu produkcji towaru lub świadczenia usługi, lub też innych właściwości towarów lub usług; lub c) znaku towarowego, jeżeli jest to niezbędne dla wskazania zamierzonego przeznaczenia towaru lub usługi, zwłaszcza akcesoriów lub części zamiennych. 2.   Nie jest dozwolone używanie znaku towarowego w sposób niezgodny z ustawą ani, w szczególności, w sposób wywołujący prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd na rynku z innymi oznaczeniami, znanymi jako odróżniające przedsiębiorstwa, towary lub cudze usługi, ani w każdym razie gdy zachodzi możliwość wprowadzenia odbiorców w błąd, w szczególności co do rodzaju, jakości lub pochodzenia geograficznego towarów lub usług z uwagi na rodzaj lub kontekst, w którym używa się znaku, ani w sposób stanowiący naruszenie prawa autorskiego lub prawa własności przemysłowej lub każdego innego prawa przysługującego osobom trzecim. 3.   Obowiązuje generalny zakaz używania zarejestrowanego znaku towarowego po orzeczeniu unieważnienia rejestracji, w przypadku gdy podstawa unieważnienia pociąga za sobą bezprawność używania znaku towarowego”. Artykuł 241 CPI, zatytułowany „Prawa wyłączne do części produktu złożonego”, brzmi następująco: „Do czasu dokonania zmian w dyrektywie [98/71] na wniosek Komisji i na podstawie art. 18 wskazanej dyrektywy, nie można powoływać się na wyłączne prawa do komponentów produktu złożonego po to, aby zakazać wytwarzania i sprzedaży takich komponentów w celu naprawy produktu złożonego, która ma przywrócić mu oryginalny wygląd”. Postępowanie główne i pytania prejudycjalne Spółka Ford, która jest producentem pojazdów samochodowych oraz akcesoriów i części zamiennych do takich pojazdów, określa swoje towary poprzez umieszczanie oznaczenia w owalnej formie w położeniu wzdłużnym i przedstawiającego napis „Ford” kursywą fantazyjną z użyciem kolorów albo bez barw (zwanego dalej „znakiem towarowym Ford”). Oznaczenie to jest przedmiotem rejestracji jako znak towarowy zarówno dla pojazdów, jak i dla części zamiennych i akcesoriów, w tym kołpaków. Spółka Ford umieszcza ten znak towarowy w szczególności na kołpakach montowanych na felgach kół produkowanych przez nią samochodów. Spółka Wheeltrims, będąca dostawcą w sektorze części zamiennych dla samochodów, prowadzi sprzedaż kołpaków zawierających wierną kopię znaków towarowych różnych koncernów samochodowych, w tym znaku towarowego Ford, nie mając do tego niezbędnych upoważnień. Spółka ta produkuje i sprzedaje również kołpaki określane mianem „uniwersalnych”, czyli nieoznakowane i po cenach niższych niż te opatrzone znakiem towarowym konstruktora. W dniu 15 maja 2013 r. spółka Ford wystąpiła przed Tribunale di Torino (sądem w Turynie) przeciwko spółce Wheeltrims w celu, po pierwsze, zakazania spółce Wheeltrims dalszej produkcji i sprzedaży kołpaków zawierających znak towarowy Ford, jak również każdego niedozwolonego używania tego znaku w Unii i, po drugie, nakazanie tej spółce naprawienia szkody poniesionej przez spółkę Ford. Zdaniem tej ostatniej spółki nieautoryzowane umieszczenie tego znaku towarowego przez spółkę Wheeltrims na produkowanych przez nią kołpakach stanowi naruszenie wyłącznych praw spółki Ford w rozumieniu art. 20 CPI i art. 9 rozporządzenia nr 207/2009 w zakresie, w jakim umieszczenie znaku towarowego Ford na kołpakach sprzedawanych przez spółkę Wheeltrims nie byłoby konieczne w celu wskazania przeznaczenia takiej części zamiennej ani w celu zapewnienia innych funkcji opisowych w rozumieniu tych przepisów. Spółka Wheeltrims utrzymuje natomiast, że używanie przez nią znaku towarowego Ford ma czysto opisowy charakter. Spółka ta powołuje się w tym względzie na odstępstwo w postaci tak zwanej „klauzuli naprawy” zawartej w art. 241 CPI, który przewiduje prawo odtworzenia komponentów objętych ochroną na podstawie znaku towarowego produktu złożonego bez uzyskania uprzedniej zgody właściciela tego znaku towarowego, w wypadku gdy to odtworzenie ma umożliwić przywrócenie mu oryginalnego wyglądu (zwanej dalej „klauzulą naprawy”). Umieszczenie przez spółkę Wheeltrims znaku towarowego Ford na sprzedawanych przez nią kołpakach nie ma wskazywać na pochodzenie części produktu, ale pełni funkcję identyfikacji producenta w odniesieniu do produktu w całej jego złożoności, to jest, samochodu, w którym kołpak jest montowany. To użycie znaku towarowego Ford na sprzedawanych przez nią kołpakach spełnia zatem funkcję odtworzenia na części zamiennej cechy estetyczno-opisowej, obecnej na oryginalnych częściach zamiennych, czyli na kołpakach, ponieważ cechę tę należy uznać za niezbędną w celu odtworzenia oryginalnego wyglądu produktu złożonego, czyli samochodu. W przypadku braku możliwości dla producentów części zamiennych do samochodów używania znaków towarowych w tym celu istniałaby bowiem przeszkoda w wolnej konkurencji na danym rynku. Tribunale di Torino uważa, że zarzucane zachowanie spółki Wheeltrims stanowi naruszenie praw przyznanych przez znak towarowy Ford, którego nie uzasadnia żadna z podstaw wymienionych w art. 21 CPI lub w art. 12 rozporządzenia nr 207/2009. Sąd ten powołuje się w tym względzie na wyrok Gillette Company i Gillette Group Finland (C‑228/03, EU:C:2005:177) i twierdzi, że używanie przez spółkę Wheeltrims znaku towarowego Ford nie jest niezbędne dla wskazania odbiorcom przeznaczenia przedmiotowych kołpaków lub ich zgodności z produktem „Ford” w rozumieniu tego wyroku. Zdaniem sądu odsyłającego istnieje natomiast znacząca wątpliwość co do dokładnego określenia zakresu zastosowania klauzuli naprawy. Trybunał nie wypowiedział się dotychczas jeszcze w kwestii stosunku istniejącego między ochroną praw przyznanych z tytułu znaku towarowego a tą klauzulą. Zdaniem tego sądu art. 241 CPI i art. 110 rozporządzenia nr 6/2002 mogą być interpretowane na dwa sposoby, między którymi jest podzielone włoskie orzecznictwo. Zgodnie z pierwszą interpretacją brzmienie tych przepisów i miejsce, jakie zajmują w regulacjach je zawierających, sugerują, że klauzula naprawy uprawnia producenta takiego jak spółka Wheeltrims do sprzedaży części zamiennych identycznych z częścią oryginalną jedynie w wypadku, gdy produkcja tych części ma na celu odtworzenie pierwotnego wyglądu produktu złożonego i gdy oznacza jedynie odstępstwo od ochrony przyznanej przez wzór a nie od innego prawa chroniącego własność przemysłową, a ściśle rzecz ujmując, zarejestrowany znak towarowy. Według drugiej wykładni klauzula naprawy ma charakter bezwzględny i jej zakres stosowania należy rozumieć w sposób rozszerzający, mając na uwadze konieczność dokładnego odtworzenia oryginalnego wyglądu produktu złożonego niezależnie od istnienia innych praw chroniących własność przemysłową, zwłaszcza tych wynikających z rejestracji znaku towarowego. Konieczność ta służy zagwarantowaniu producentowi części zamiennej prowadzenia działalności na rynku na zasadzie równości z producentem części oryginalnych – niezależnie od charakteru ochrony dochodzonej przez ten ostatni podmiot – poprzez zezwolenie temu producentowi części zamiennych na odtworzenie części oryginalnej odpowiadającej wszystkim cechom zarówno funkcjonalnym, jak i estetycznym. Sąd odsyłający uściśla, że tę drugą wykładnię przyjmują inne sądy włoskie, w szczególności Corte de Appello di Milano (sąd apelacyjny w Mediolanie. Tribunale di Torino zwraca uwagę, że interpretacja ta została również przyjęta przez sędziów, którzy odrzucili wniosek spółki Ford w przedmiocie zastosowania środków tymczasowych oparty na tych samych okolicznościach faktycznych co okoliczności będące podstawą wystąpienia do tego sądu. Sędziowie orzekający w przedmiocie zastosowania środka tymczasowego stwierdzili zasadniczo, że spółce Ford przeciwstawiano klauzulę naprawy przewidzianą w art. 241 CPI w zakresie, w jakim klauzula ta gwarantuje podstawowe prawo gospodarcze dla producentów części zamiennych do wytwarzania idealnego zamiennika oryginalnego produktu złożonego. W powyższych okolicznościach Tribunale di Torino postanowił zawiesić postępowanie i przedłożyć Trybunałowi następujące pytania prejudycjalne: „1) Czy zgodnie z prawem Unii art. 14 dyrektywy 98/71 i art. 110 rozporządzenia nr 6/2002 należy interpretować w ten sposób, że przepisy te przyznają producentom części zamiennych i akcesoriów prawo do używania zarejestrowanych znaków towarowych osób trzecich celem zezwolenia ostatecznemu kupującemu na przywrócenie oryginalnego wyglądu produktu złożonego, a zatem także gdy właściciel znaku zastosuje omawiane znaki odróżniające na części zamiennej lub akcesoriach przeznaczonych do zamontowania w produkcie złożonym w taki sposób, że pozostaną one widoczne na zewnątrz, co wpłynie na wygląd zewnętrzny produktu złożonego? 2) Czy klauzulę naprawy, o której mowa w art. 14 dyrektywy 98/71 i art. 110 rozporządzenia nr 6/2002 należy interpretować w ten sposób, że ustanawia ona prawo podmiotowe na rzecz innych producentów części zamiennych i akcesoriów i czy takie prawo podmiotowe obejmuje uprawnienie tych podmiotów trzecich do używania zarejestrowanego znaku towarowego innych producentów w odniesieniu do części zamiennych i akcesoriów, tytułem odstępstwa od norm, o których mowa w rozporządzeniu nr 207/2009 i w dyrektywie 89/104, a zatem także w sytuacji, gdy właściciel znaku zastosuje omawiane znaki odróżniające na części zamiennej lub akcesoriach przeznaczonych do zamontowania w produkcie złożonym w taki sposób, że pozostaną one widoczne na zewnątrz, co wpłynie na wygląd zewnętrzny produktu złożonego?”. W przedmiocie pytań prejudycjalnych Zgodnie z art. 99 regulaminu postępowania przed Trybunałem, jeżeli odpowiedź na pytanie prejudycjalne nie pozostawia żadnych uzasadnionych wątpliwości, Trybunał może w każdej chwili, na wniosek sędziego sprawozdawcy i po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, orzec w formie postanowienia z uzasadnieniem. Należy zastosować ten przepis w ramach niniejszego odesłania prejudycjalnego. W przedmiocie dopuszczalności Rząd niemiecki wyraża wątpliwości odnośnie do dopuszczalności wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym. Sąd odsyłający nie przedstawił bowiem powodów, dla których dla rozstrzygnięcia sporu w postępowaniu głównym jest niezbędna odpowiedź na pytanie dotycząca możliwości transponowania w dziedzinie znaków towarowych klauzuli naprawy, która jest właściwa dziedzinie wzorów przemysłowych. Problem podniesiony w taki sposób ma zatem charakter czysto hipotetyczny. Należy przypomnieć w tym względzie, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału pytania dotyczące wykładni prawa Unii, z którymi zwrócił się sąd krajowy w ramach stanu prawnego i faktycznego, za którego ustalenie jest on odpowiedzialny, i których prawidłowość nie podlega ocenie Trybunału, korzystają z domniemania, iż mają znaczenie dla sprawy. Odmowa wydania przez Trybunał orzeczenia w trybie prejudycjalnym, o które wnioskował sąd krajowy, jest możliwa tylko wtedy, gdy jest oczywiste, że wykładnia prawa Unii, o którą wnioskowano, nie ma żadnego związku ze stanem faktycznym lub z przedmiotem sporu w postępowaniu głównym, gdy problem jest natury hipotetycznej bądź gdy Trybunał nie dysponuje danymi na temat stanu faktycznego i prawnego, które są konieczne do udzielenia użytecznej odpowiedzi na pytania, które zostały mu przedstawione (wyroki: Fish Legal i Shirley, C‑279/12, EU:C:2013:853, pkt 30 i przytoczone tam orzecznictwo, a także Idrodinamica Spurgo Velox i in., C‑161/13, EU:C:2014:307, pkt 29). W niniejszej sprawie z postanowienia odsyłającego wynika, że będące przedmiotem postępowania głównego kołpaki produkowane przez spółkę Wheeltrims odtwarzają znak towarowy Ford w ten sposób, że gdyby przyjąć wykładnię opisaną w pkt 27 niniejszego postanowienia, to ten producent części nieoryginalnych powinien być uznany winnym z tytułu naruszenia tego znaku towarowego, natomiast jeżeli przeważałaby interpretacja przedstawiona w pkt 28 niniejszego postanowienia, wówczas nie zachodzi naruszenie tego znaku towarowego. Nie wynika zatem w sposób oczywisty, że problem podniesiony w ramach wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym ma charakter czysto hipotetyczny. Wniosek ten jest zatem dopuszczalny. Co do istoty Sąd odsyłający poprzez swoje pytania, które należy rozpatrzyć łącznie, zmierza zasadniczo do ustalenia, czy art. 14 dyrektywy 98/71 i art. 110 rozporządzenia nr 6/2002 należy interpretować w ten sposób, że zezwalają one na zasadzie odstępstwa od przepisów dyrektywy 2008/95 i rozporządzenia nr 207/2009 producentowi części zamiennych i akcesoriów do samochodów, takich jak kołpaki, na umieszczanie na swoich produktach oznaczenia identycznego z zarejestrowanym przez producenta samochodów znakiem towarowym, między innymi dla takich towarów, bez zgody tego producenta na tej podstawie, że użycie w taki sposób znaku towarowego stanowi jedyny środek naprawy danego pojazdu, odtwarzając jego oryginalny wygląd jako produktu złożonego. W pierwszej kolejności trzeba podnieść, że z brzmienia art. 14 dyrektywy 98/71 i art. 110 rozporządzenia nr 6/2002 wynika, iż przepisy te wprowadzają pewne ograniczenia wyłącznie odnośnie do ochrony na podstawie wzorów, bez odsyłania w jakikolwiek sposób do ochrony na podstawie znaków towarowych. W drugiej kolejności należy stwierdzić, że zgodnie z art. 2 dyrektywy 98/71 akt ten ma zastosowanie wyłącznie do przeprowadzonej przed niektórymi organami krajowymi i międzynarodowymi rejestracji wzorów, jak również do wniosków o rejestrację wzorów w tym celu. Ponadto z art. 1 rozporządzenia nr 6/2002 w związku z motywem 5 tego rozporządzenia wynika, że akt ten ma jedynie na celu stworzenie wzoru wspólnotowego stosowanego bezpośrednio w każdym państwie członkowskim. W trzeciej kolejności trzeba stwierdzić, że z jednej strony z motywów 7 i 16 dyrektywy 98/71 i, z drugiej strony, z motywu 31 i art. 96 ust. 1 rozporządzenia nr 6/2002 wynika, iż te akty prawa Unii stosuje się bez uszczerbku dla przepisów tego prawa lub prawa zainteresowanego państwa członkowskiego odnoszących się w szczególności do znaków towarowych. Z tych motywów wynika, że art. 14 dyrektywy 98/71 i art. 110 rozporządzenia nr 6/2002 nie zawierają jakiegokolwiek odstępstwa od przepisów dyrektywy 2008/95 i rozporządzenia nr 207/2009. Odnośnie do tezy przedstawionej przez sąd odsyłający i bronionej przez spółkę Wheeltrims, zgodnie z którą realizowany przez Unię cel ochrony niezakłóconej konkurencji wymaga rozszerzenia stosowania art. 14 dyrektywy 98/71 i art. 110 rozporządzenia nr 6/2002 na ochronę na podstawie znaków towarowych, to należy stwierdzić, iż cel ten został już uwzględniony przez prawodawcę Unii w ramach dyrektywy 2008/95 i rozporządzenia nr 207/2009. Ograniczając skutki praw przysługujących właścicielowi znaku towarowego na mocy art. 5 dyrektywy 2008/95 lub – odnośnie do wspólnotowego znaku towarowego – art. 9 rozporządzenia nr 207/2009, art. 6 tej dyrektywy i art. 12 tego rozporządzenia mają bowiem na celu pogodzenie podstawowych interesów ochrony praw do znaku z interesem swobodnego przepływu towarów oraz swobody świadczenia usług na wspólnym rynku i to w taki sposób, że prawo znaków towarowych może odegrać swoją rolę zasadniczego elementu systemu niezakłóconej konkurencji, którego utworzenie i utrzymanie ma na celu traktat (wyroki: BMW, C‑63/97, EU:C:1999:82, pkt 62; a także Gillette Company i Gillette Group Finland, C‑228/03, EU:C:2005:177, pkt 29). Ponadto z utrwalonego orzecznictwa Trybunału wynika, że art. 5–7 dyrektywy 2008/95 dokonują pełnej harmonizacji przepisów dotyczących praw przyznanych przez znak towarowy i określają w ten sposób uprawnienia, jakie przysługują właścicielom znaków towarowych w obrębie Unii. W rezultacie, z zastrzeżeniem szczególnych przypadków określonych w art. 8 i nast. wspomnianej dyrektywy, sąd krajowy nie może w ramach sporu dotyczącego wykonywania prawa wyłącznego przyznanego przez znak towarowy ograniczyć tego prawa w sposób, który wykraczałby poza ograniczenia wynikające z art. 5–7 omawianej dyrektywy (wyrok Martin Y Paz Diffusion, C‑661/11, EU:C:2013:577, pkt 54, 55 i przytoczone tam orzecznictwo). W świetle powyższych rozważań na zadane pytania należy udzielić odpowiedzi, że art. 14 dyrektywy 98/71 i art. 110 rozporządzenia nr 6/2002 należy interpretować w ten sposób, iż nie zezwalają one, na zasadzie odstępstwa od przepisów dyrektywy 2008/95 i rozporządzenia nr 207/2009, producentowi części zamiennych i akcesoriów do samochodów, takich jak kołpaki, na umieszczanie na swoich produktach oznaczenia identycznego z zarejestrowanym przez producenta samochodów znakiem towarowym, między innymi dla takich towarów, bez zgody tego producenta, na tej podstawie, że użycie znaku towarowego w taki sposób stanowi jedyny środek naprawy danego pojazdu poprzez odtworzenie jego oryginalnego wyglądu jako produktu złożonego. W przedmiocie kosztów Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.   Z powyższych względów Trybunał (trzecia izba) orzeka, co następuje:   Artykuł 14 dyrektywy 98/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 1998 r. w sprawie prawnej ochrony wzorów i art. 110 rozporządzenia Rady (WE) nr 6/2002 z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie wzorów wspólnotowych należy interpretować w ten sposób, że nie zezwalają one, na zasadzie odstępstwa od przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/95/WE z dnia 22 października 2008 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych i rozporządzenia Rady (WE) nr 207/2009 z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego, producentowi części zamiennych i akcesoriów do samochodów, takich jak kołpaki, na umieszczanie na swoich produktach oznaczenia identycznego z zarejestrowanym przez producenta samochodów znakiem towarowym, między innymi dla takich towarów, bez zgody tego producenta, na tej podstawie, że użycie znaku towarowego w taki sposób stanowi jedyny środek naprawy danego pojazdu poprzez odtworzenie jego oryginalnego wyglądu jako produktu złożonego.   Podpisy ( * )   Język postępowania: włoski.