C-503/19
WyrokTSUE2020-09-03CELEX: 62019CJ0503ECLI:EU:C:2020:629
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. 6 ust. 1 dyrektywy 2003/109/WE stoi na przeszkodzie krajowej regulacji lub jej wykładni, która pozwala na odmowę przyznania statusu rezydenta długoterminowego obywatelowi państwa trzeciego wyłącznie na podstawie uprzedniej karalności, bez konkretnego badania jego sytuacji?Ratio decidendi
Trybunał stwierdził, że art. 6 ust. 1 dyrektywy 2003/109/WE przewiduje możliwość, a nie obowiązek, odmowy przyznania statusu rezydenta długoterminowego ze względów porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego. Zgodnie z tym przepisem, decyzja o odmowie musi uwzględniać i wyważyć szereg czynników, takich jak waga i charakter przestępstwa, zagrożenie, jakie stanowi dana osoba, okres zamieszkiwania w państwie członkowskim oraz istniejące powiązania z tym państwem. Automatyczna odmowa statusu wyłącznie na podstawie uprzedniej karalności, bez indywidualnej oceny tych okoliczności, jest sprzeczna z dyrektywą, ponieważ środki uzasadnione względami porządku publicznego wymagają oceny, czy indywidualne zachowanie stanowi aktualnie rzeczywiste i wystarczająco poważne zagrożenie.Stan faktyczny
W sprawach głównych UQ i SI, obywatele państw trzecich, złożyli wnioski o przyznanie statusu rezydenta długoterminowego w Hiszpanii, spełniając wymóg pięcioletniego legalnego pobytu. Ich wnioski zostały oddalone przez hiszpańskie władze imigracyjne (Subdelegación del Gobierno en Barcelona) z powodu uprzedniej karalności: UQ za prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu, a SI za fałszowanie dokumentów. Hiszpański Tribunal Supremo interpretował krajowe przepisy w ten sposób, że sama uprzednia karalność, niezależnie od jej natury, stanowiła wystarczającą podstawę do odmowy statusu, bez indywidualnej oceny okoliczności. Sądy odsyłające miały wątpliwości co do zgodności takiej wykładni z dyrektywą 2003/109/WE.Rozstrzygnięcie
Artykuł 6 ust. 1 dyrektywy Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 r. dotyczącej statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie uregulowaniu państwa członkowskiego, które zgodnie z jego wykładnią dokonywaną przez część sądów tego państwa przewiduje, że obywatelowi państwa trzeciego można odmówić statusu rezydenta długoterminowego w tym państwie członkowskim wyłącznie na tej podstawie, że był on uprzednio karany, bez konkretnego badania jego sytuacji, w szczególności w odniesieniu do charakteru popełnionego przez niego przestępstwa, zagrożenia, jakie ewentualnie stanowi dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego, okresu zamieszkiwania na terytorium tego państwa członkowskiego i istnienia powiązań z tym państwem.Pełny tekst orzeczenia
WYROK TRYBUNAŁU (czwarta izba)
z dnia 3 września 2020 r. (
*1
)
Odesłanie prejudycjalne – Status obywateli państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi – Dyrektywa 2003/109/WE – Artykuł 6 ust. 1 – Okoliczności, jakie należy wziąć pod uwagę – Uregulowanie krajowe – Nieuwzględnienie tych okoliczności – Odmowa przyznania statusu rezydenta długoterminowego z powodu uprzedniej karalności zainteresowanego
W sprawach połączonych C‑503/19 i C‑592/19
mających za przedmiot dwa wnioski o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożone przez Juzgado de lo Contencioso-Administrativo no 17 de Barcelona (sąd administracyjny szczebla prowincji nr 17 w Barcelonie, Hiszpania) (C‑503/19) i Juzgado de lo Contencioso-Administrativo no 5 de Barcelona (sąd administracyjny szczebla prowincji nr 5 w Barcelonie, Hiszpania) (C‑592/19), postanowieniami z dni 7 czerwca 2019 r. i 15 lipca 2019 r., które wpłynęły do Trybunału odpowiednio w dniach 2 lipca 2019 r. i 2 sierpnia 2019 r., w postępowaniach:
UQ (C‑503/19),
SI (C‑592/19)
przeciwko
Subdelegación del Gobierno en Barcelona,
TRYBUNAŁ (czwarta izba),
w składzie: M. Vilaras (sprawozdawca), prezes izby, S. Rodin, D. Šváby, K. Jürimäe i N. Piçarra, sędziowie,
rzecznik generalny: J. Richard de la Tour,
sekretarz: A. Calot Escobar,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
rozważywszy uwagi, które przedstawili:
–
w imieniu rządu hiszpańskiego – L. Aguilera Ruiz, w charakterze pełnomocnika,
–
w imieniu Komisji Europejskiej – S. Pardo Quintillán oraz C. Cattabriga, w charakterze pełnomocników,
podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
wydaje następujący
Wyrok
Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczą wykładni art. 6 ust. 1 dyrektywy Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 r. dotyczącej statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi (Dz.U. 2004, L 16, s. 44).
Wnioski te zostały złożone w ramach dwóch sporów między UQ (sprawa C‑503/19) i SI (sprawa C‑592/19) a Subdelegación del Gobierno en Barcelona (delegaturą rządu w Barcelonie, Hiszpania), dotyczących oddalenia złożonych przez zainteresowanych wniosków o przyznanie statusu rezydenta długoterminowego.
Ramy prawne
Prawo Unii
Dyrektywa 2003/109 zawiera rozdział II, zatytułowany „Status rezydenta długoterminowego w państwie członkowskim”, który obejmuje jej art. 4–13. Artykuł 4 ust. 1 wspomnianej dyrektywy stanowi:
„Państwa członkowskie przyznają status rezydenta długoterminowego obywatelom państw trzecich, którzy zamieszkiwali legalnie i nieprzerwanie na ich terytorium przez okres pięciu lat, bezpośrednio poprzedzający złożenie właściwego wniosku”.
Artykuł 5 tej dyrektywy przewiduje:
„1. Państwa członkowskie żądają od obywateli państw trzecich przedstawienia dowodów, że posiadają oni, w odniesieniu do siebie i do członków swoich rodzin pozostających na ich utrzymaniu:
a)
stałe i regularne dochody wystarczające do utrzymania danej osoby i członków jej rodziny, bez konieczności korzystania z systemu pomocy społecznej danego państwa członkowskiego. Państwa członkowskie oceniają te dochody pod względem charakteru i regularności oraz mogą wziąć pod uwagę poziom minimalnych płac i rent lub emerytur przed złożeniem wniosku o przyznanie statusu rezydenta długoterminowego;
b)
ubezpieczenie zdrowotne w odniesieniu do wszystkich ryzyk normalnie pokrywanych dla obywateli w danym państwie członkowskim.
2. Państwa członkowskie mogą zażądać od obywateli państwa trzeciego, aby spełniali oni warunki integracji, zgodnie z prawem krajowym”.
Artykuł 6 ust. 1 dyrektywy 2003/109 ma następujące brzmienie:
„Państwa członkowskie mogą odmówić przyznania statusu rezydenta długoterminowego ze względów porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego.
Przy podejmowaniu odnośnej decyzji państwo członkowskie uwzględnia powagę i rodzaj przestępstwa przeciwko porządkowi publicznemu lub bezpieczeństwu publicznemu lub też zagrożenie, jakie stanowi dana osoba, jednocześnie uwzględniając należycie czas zamieszkania i istnienie związków z państwem zamieszkania”.
Zgodnie z art. 7 ust. 3 tej dyrektywy, jeżeli warunki przewidziane w art. 4 i 5 tej dyrektywy są spełnione, a zainteresowana osoba nie stanowi zagrożenia w rozumieniu art. 6 wspomnianej dyrektywy, dane państwo członkowskie przyznaje obywatelowi państwa trzeciego status rezydenta długoterminowego.
Zgodnie z art. 12 ust. 1 i 3 tej samej dyrektywy:
„1. Państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o wydaleniu rezydenta długoterminowego wyłącznie, jeżeli osoba ta stanowi faktyczne i wystarczająco poważne zagrożenie dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego.
[…]
3. Przed podjęciem decyzji o wydaleniu rezydenta długoterminowego państwa członkowskie biorą pod uwagę następujące czynniki:
a)
czas zamieszkania na ich terytorium;
b)
wiek danej osoby;
c)
konsekwencje dla danej osoby i członków jej rodziny;
d)
powiązania z państwem zamieszkania lub brak powiązań z krajem pochodzenia”.
Rozdział III dyrektywy 2003/109 jest zatytułowany „Zamieszkanie w innych państwach członkowskich” Zgodnie z zawartym w tym rozdziale art. 14 ust. 1 tej dyrektywy rezydent długoterminowy nabywa prawo do zamieszkiwania na terytorium państw członkowskich innych niż państwo, które przyznało mu status rezydenta długoterminowego, przez okres przekraczający trzy miesiące, jeżeli spełnione są warunki określone w tym rozdziale.
Artykuł 17 ust. 1 rzeczonej dyrektywy, ujęty tym samym rozdziale, stanowi:
„Państwa członkowskie mogą odmówić zezwolenia na pobyt rezydentowi długoterminowemu lub członkowi jego rodziny, jeżeli dana osoba stanowi zagrożenie dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego.
Przy podejmowaniu odnośnej decyzji państwo członkowskie uwzględnia wagę lub rodzaj przestępstwa przeciwko porządkowi publicznemu lub bezpieczeństwu publicznemu, popełnionego przez rezydenta długoterminowego lub członka albo członków jego rodziny, lub też zagrożenie, które stanowi dana osoba”.
Prawo hiszpańskie
Ustawa organiczna 4/2000
Ley Orgánica 4/2000 sobre derechos y libertades de los extranjeros en España y su integración social (ustawa organiczna 4/2000 dotycząca praw i swobód cudzoziemców w Hiszpanii i ich integracji społecznej) z dnia 11 stycznia 2000 r. (BOE nr 10 z dnia 12 stycznia 2000 r., s. 1139), w brzmieniu mającym zastosowanie do sporów rozpatrywanych w postępowaniach głównych (zwana dalej „ustawą organiczną 4/2000”), zawiera art. 31, zatytułowany „Sytuacja pobytu czasowego”. Artykuł 31 ust. 7 tej ustawy ma następujące brzmienie:
„Do celów przedłużenia zezwolenia na pobyt czasowy w danym przypadku badane są:
a) uprzednia karalność, z uwzględnieniem istnienia ułaskawienia lub sytuacji przedterminowego zwolnienia lub warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności.
[…]
Przy przedłużaniu tych zezwoleń uwzględnia się, w szczególności, wysiłki podejmowane przez cudzoziemca w celu integracji, przemawiające na korzyść przedłużenia, wykazane w pozytywnej opinii danej wspólnoty autonomicznej […]”.
Artykuł 32 ustawy organicznej 4/2000 dotyczy pobytu długoterminowego. Przepis ten stanowi:
„1. Pobyt długoterminowy oznacza sytuację, która pozwala na zamieszkiwanie i pracę w Hiszpanii bez ograniczenia czasowego, na takich samych warunkach co obywatele hiszpańscy.
2. Prawo do pobytu długoterminowego przysługuje osobom, które w sposób nieprzerwany przebywały czasowo na terytorium Hiszpanii przez co najmniej pięć lat i spełniają warunki ustanowione w rozporządzeniu. Do celów pobytu długoterminowego uwzględnia się okresy uprzedniego i nieprzerwanego zamieszkiwania w innych państwach członkowskich w charakterze posiadacza niebieskiej karty UE. Zamieszkiwanie uważa się za nieprzerwane, nawet jeżeli cudzoziemiec opuścił czasowo terytorium krajowe na okresy urlopowe lub z innych powodów określonych w rozporządzeniu.
3. Cudzoziemcy będący rezydentami długoterminowymi w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej mogą wnioskować o wydanie im zezwolenia na pobyt długoterminowy w Hiszpanii oraz to zezwolenie otrzymać, jeżeli będą wykonywać pracę najemną lub działalność na własny rachunek lub w innych celach, na warunkach określonych w rozporządzeniu. Jednak jeżeli cudzoziemcy będący rezydentami długoterminowymi w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej chcą zachować status rezydenta długoterminowego uzyskany w tym pierwszym państwie członkowskim, mogą wnioskować o wydanie im zezwolenia na pobyt czasowy w Hiszpanii oraz to zezwolenie otrzymać.
[…]”.
Rozporządzenie do ustawy organicznej 4/2000
Artykuł 148 rozporządzenia do ustawy organicznej 4/2000, zatwierdzonego Real Decreto 557/2011 por el que se aprueba el Reglamento de la Ley Orgánica 4/2000, tras su reforma por Ley Orgánica 2/2009 (dekretu królewskiego 557/2011 w sprawie zatwierdzenia rozporządzenia do ustawy organicznej 4/2000 po jej zmianie ustawą organiczną 2/2009) z dnia 20 kwietnia 2011 r. (BOE nr 103 z dnia 30 kwietnia 2011 r., s. 43821) przewiduje:
„1. Prawo do otrzymania zezwolenia na pobyt długoterminowy przysługuje cudzoziemcom, którzy legalnie i nieprzerwanie zamieszkiwali na terytorium Hiszpanii przez pięć lat.
Prawo do otrzymania tego zezwolenia przysługuje również cudzoziemcom, którzy przez ten okres zamieszkiwali nieprzerwanie w Unii Europejskiej w charakterze posiadaczy niebieskiej karty UE, jeżeli w ciągu dwóch lat przed złożeniem wniosku zamieszkiwali na terytorium Hiszpanii.
[…]”.
Artykuł 149 rozporządzenia do ustawy organicznej 4/2000 reguluje procedurę, której należy przestrzegać w celu otrzymania zezwolenia na pobyt długoterminowy. Artykuł 149 ust. 2 lit. f) tego rozporządzenia stanowi, że do wniosku o wydanie takiego zezwolenia należy załączyć zaświadczenie z rejestru karnego lub równoważny dokument wydawany przez organy państwa pochodzenia lub państw, w których wnioskodawca zamieszkiwał w ciągu ostatnich pięciu lat. W dokumencie tym nie może figurować wzmianka o żadnym skazaniu za przestępstwo przewidziane w hiszpańskim porządku prawnym.
Postępowania główne i pytania prejudycjalne
Sprawa C‑503/19
UQ jest obywatelem państwa trzeciego posiadającym zezwolenie na pobyt czasowy w Hiszpanii.
Za prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu w dniu 2 listopada 2014 r. został on w dniu 10 listopada 2014 r. skazany na karę 40 dni pracy na cele społeczne oraz odebrano mu prawo jazdy na osiem miesięcy i dwa dni.
W dniu 2 lutego 2018 r. UQ, który na ten dzień zamieszkiwał już w Hiszpanii legalnie przynajmniej od pięciu lat na podstawie zezwolenia na pobyt, złożył w Oficina de Extranjeros de Barcelona (urzędzie ds. cudzoziemców w Barcelonie, Hiszpania) wniosek mający na celu uzyskanie prawa pobytu długoterminowego w rozumieniu art. 32 ustawy organicznej 4/2000.
Decyzją z dnia 27 marca 2018 r. urząd ds. cudzoziemców w Barcelonie oddalił ten wniosek z powodu uprzedniej karalności UQ, o której mowa w pkt 15 niniejszego wyroku. UQ odwołał się od tej decyzji, lecz decyzją z dnia 6 lipca 2018 r. jego odwołanie również zostało oddalone.
W związku z tym UQ wniósł na decyzję z dnia 6 lipca 2018 r. skargę do sądu odsyłającego w sprawie C‑503/19.
Sąd ten wskazuje, że orzecznictwo różnych sądów hiszpańskich jest niejasne i wzajemnie sprzeczne, jeżeli chodzi o kwestię, czy uprzednia karalność zainteresowanego jest sama w sobie wystarczająca do odmowy przyznania mu statusu rezydenta długoterminowego, czy przeciwnie – odmowa taka wymaga dokonania w każdym konkretnym przypadku oceny okoliczności faktycznych w celu ustalenia, czy zainteresowany stanowi rzeczywiste, aktualne i dostatecznie poważne zagrożenie godzące w jeden z podstawowych interesów społeczeństwa.
Sąd odsyłający w sprawie C‑503/19 podaje, że Tribunal Supremo (sąd najwyższy, Hiszpania) w wyroku z dnia 5 lipca 2018 r. rozwiał wątpliwości, które wzbudzało niejasne orzecznictwo sądów niższych instancji. W wyroku tym Tribunal Supremo (sąd najwyższy) na podstawie w szczególności art. 149 ust. 2 lit. f) rozporządzenia do ustawy organicznej 4/2000 uznał zasadniczo, że samo istnienie uprzedniej karalności zainteresowanego stanowi przeszkodę do przyznania mu statusu rezydenta długoterminowego. Tribunal Supremo (sąd najwyższy) uznał ponadto, że taka wykładnia nie pozostaje w sprzeczności ani z duchem, ani z celem przepisów dyrektywy 2003/109.
Wątpliwości sądu odsyłającego w sprawie C‑503/19 w pierwszej kolejności budzi zgodność stanowiska, które zajął Tribunal Supremo (sąd najwyższy) w wyroku wspomnianym w punkcie poprzedzającym, z dyrektywą 2003/109.
W drugiej kolejności wyraża on również wątpliwość co do zgodności z tą dyrektywą uregulowania hiszpańskiego w odniesieniu do możliwości odmowy przyznania obywatelowi państwa trzeciego statusu rezydenta długoterminowego ze względów porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego, zgodnie z art. 6 ust. 1 wspomnianej dyrektywy. Zdaniem tego sądu przepis ten przewiduje możliwość, ale nie obowiązek, odmowy przez państwo członkowskie przyznania statusu rezydenta długoterminowego z tych powodów. Sąd odsyłający w sprawie C‑503/19 uważa, że uregulowanie państwa członkowskiego, aby było zgodne z dyrektywą 2003/109, powinno być przejrzyste i zrozumiałe. Tymczasem Królestwo Hiszpanii nie skorzystało z tej możliwości. Zdaniem sądu odsyłającego w sprawie C‑503/19 art. 149 ust. 2 lit. f) rozporządzenia do ustawy organicznej 4/2000 nie można interpretować w ten sposób, że przewiduje on taką podstawę odmowy.
W trzeciej kolejności sąd ten zauważa, że stanowisko, które zajął Tribunal Supremo (sąd najwyższy) w wyroku wspomnianym w pkt 20 niniejszego wyroku, oznacza, że obywatelowi państwa trzeciego łatwiej jest uzyskać przedłużenie zezwolenia na pobyt czasowy w Hiszpanii, niż otrzymać status rezydenta długoterminowego. Uprzednia karalność nie stanowi bowiem bezwzględnej przeszkody dla przedłużenia zezwolenia na pobyt, jako że art. 31 ust. 7 lit. a) ustawy organicznej 4/2000 stanowi jedynie, że „[jest ona] badan[a]” do celów takiego przedłużenia. Sąd ten zastanawia się nad zgodnością takiej sytuacji z prawem Unii w zakresie, w jakim obywatel państwa trzeciego mający jakąkolwiek przeszłość karną byłby zniechęcany do ubiegania się o status rezydenta długoterminowego i byłby przetrzymywany bezterminowo w sytuacji rezydenta czasowego.
W tych właśnie okolicznościach Juzgado de lo Contencioso-Administrativo no 17 de Barcelona (sąd administracyjny szczebla prowincji nr 17 w Barcelonie, Hiszpania), sąd odsyłający w sprawie C‑503/19, postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1)
Czy zgodna z art. 6 ust. 1 i art. 17 dyrektywy 2003/109 jest dokonywana przez sądy krajowe wykładnia, zgodnie z którą uprzednia karalność, niezależnie od jej natury, jest wystarczającą podstawą odmowy przyznania statusu rezydenta długoterminowego?
2)
Czy sąd krajowy powinien wziąć pod uwagę, poza samym faktem uprzedniej karalności, również inne okoliczności, jak wymiar orzeczonej kary, zagrożenie, jakie wnioskodawca stanowi dla społeczeństwa, okres jego wcześniejszego, zgodnego z prawem zamieszkania, a także związki, jakie ma on z danym państwem, i dokonać łącznej oceny wszystkich tych okoliczności?
3)
Czy art. 6 ust. 1 dyrektywy 2003/109 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, które pozwala na odmowę przyznania na podstawie art. 4 statusu rezydenta długoterminowego ze względów porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego bez ustanowienia kryteriów oceny, o których mowa w art. 6 ust. 1 i art. 17 dyrektywy [2003/109]?
4)
Czy art. 6 ust. 1 i art. 17 dyrektywy 2003/109 należy interpretować w ten sposób, że zgodnie z wynikającą z orzecznictwa Trybunału zasadą skutku wertykalnego dyrektyw w relacji państwo-jednostka sąd krajowy jest uprawniony do bezpośredniego zastosowania przepisów art. 6 ust. 1 i art. 17 [tej dyrektywy] w celu oceny faktu wcześniejszej karalności w świetle wagi przestępstwa, wymiaru orzeczonej kary i zagrożenia, jakie stanowi wnioskodawca?
5)
Czy prawo Unii, w szczególności prawo do otrzymania statusu rezydenta długoterminowego, a także zasady jasności, przejrzystości i zrozumiałości, należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie dokonanej przez sądy hiszpańskie wykładni art. 147–149 [rozporządzenia do ustawy organicznej 4/2000] i art. 32 [ustawy organicznej] 4/2000, zgodnie z którą podstawą odmowy przyznania statusu rezydenta długoterminowego mogą być względy porządku publicznego i bezpieczeństwa publicznego, pomimo iż przepisy te nie określają podstaw odmowy w sposób jasny i przejrzysty?
6)
Czy zgodny z zasadą skuteczności dyrektywy 2003/109, a w szczególności z art. 6 ust. 1 tej dyrektywy, jest przepis prawa krajowego i jego wykładnia dokonywana przez sądy krajowe, które skutkują utrudnieniem dostępu do statusu rezydenta długoterminowego, a ułatwieniem pobytu czasowego?”.
Sprawa C‑592/19
SI jest obywatelem państwa trzeciego. Posiada on zezwolenie na pobyt czasowy w Hiszpanii, gdzie jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony i jest zarejestrowany w systemie zabezpieczenia społecznego.
Wyrokiem Juzgado de lo Penal no 18 de Barcelona (sądu karnego szczebla prowincji nr 18 w Barcelonie, Hiszpania) z dnia 17 października 2016 r. SI został skazany jako sprawca przestępstwa fałszowania dokumentów urzędowych i posługiwania się takimi dokumentami na karę 11 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na dwa lata, licząc od dnia 17 października 2016 r., za czyny popełnione w dniu 30 listopada 2011 r.
SI złożył w delegaturze rządu w Barcelonie wniosek o przyznanie statusu rezydenta długoterminowego. Decyzją delegatury rządu w Barcelonie z dnia 30 października 2017 r. wniosek ten został oddalony w szczególności z powodu uprzedniej karalności SI. SI złożył odwołanie od tej decyzji, lecz decyzją z dnia 13 marca 2018 r. zostało również oddalone.
W związku z tym SI wniósł na decyzję z dnia 13 marca 2018 r. skargę do sądu odsyłającego w sprawie C‑592/19.
Sąd ten powtarza w istocie informacje przedstawione przez sąd odsyłający w sprawie C‑503/19, streszczone w pkt 19 i 20 niniejszego wyroku. Wskazuje on, że gdyby miał zastosować przepisy hiszpańskie zgodnie z ich wykładnią zawartą w wyroku Tribunal Supremo (sądu najwyższego), o którym mowa w pkt 20 niniejszego wyroku, nie mógłby on dokonać żadnej oceny sytuacji osobistej i integracji SI w Hiszpanii, statusu wykonania kary wymierzonej mu wyrokiem Juzgado de lo Penal no 18 de Barcelona (sądu karnego szczebla prowincji nr 18 w Barcelonie), o którym mowa w pkt 26 niniejszego wyroku, popełnionego przestępstwa lub innych okoliczności, ponieważ stanąłby w obliczu uprzedniego skazania, nadal figurującego w rejestrze karnym zainteresowanego. Tymczasem sąd ten ma wątpliwości co do zgodności takiego podejścia z prawem Unii, a w szczególności z dyrektywą 2003/109.
W tych właśnie okolicznościach Juzgado de lo Contencioso-Administrativo no 5 de Barcelona (sąd administracyjny szczebla prowincji nr 5 w Barcelonie, Hiszpania), sąd odsyłający w sprawie C‑592/19, również postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:
„Czy art. 4 i art. 6 ust. 1 dyrektywy 2003/109 należy interpretować w ten sposób, że uprzednia karalność, niezależnie od jej natury, jest wystarczającą podstawą odmowy przyznania statusu rezydenta długoterminowego, bez konieczności dokonywania oceny okresu zamieszkania i istnienia związków z państwem zamieszkania?”.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
Na wstępie, w zakresie, w jakim sąd krajowy w sprawie C‑503/19 powołał się w pierwszym, trzecim i czwartym pytaniu na art. 17 dyrektywy 2003/109, należy zaznaczyć, że przepis ten, stanowiący część rozdziału III tej dyrektywy, zatytułowanego „Zamieszkanie w innych państwach członkowskich”, dotyczy sytuacji obywatela państwa trzeciego, który uzyskał status rezydenta długoterminowego w pierwszym państwie członkowskim i który pragnie zamieszkać w drugim państwie członkowskim.
Wspomniany artykuł jest w konsekwencji bez znaczenia w sytuacji takiej jak w sprawach przed sądem krajowym, w ramach których rozpatrywana jest dokonana przez państwo członkowskie odmowa przyznania statusu rezydenta długoterminowego obywatelowi państwa trzeciego, który zamieszkiwał na jego własnym terytorium legalnie i nieprzerwanie przez okres pięciu lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku przez zainteresowanego.
Po dokonaniu tego uściślenia należy stwierdzić, że poprzez swoje pytania, które należy rozpatrzyć łącznie, sądy odsyłające zmierzają w istocie do ustalenia, czy art. 6 ust. 1 dyrektywy 2003/109 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie uregulowaniu państwa członkowskiego, które zgodnie z jego wykładnią dokonywaną przez niektóre sądy tego państwa przewiduje, że obywatelowi państwa trzeciego można odmówić statusu rezydenta długoterminowego w tym państwie członkowskim wyłącznie na tej podstawie, że był on uprzednio karany, bez konkretnego badania jego sytuacji, w szczególności w odniesieniu do charakteru popełnionego przez niego przestępstwa, zagrożenia, jakie ewentualnie stanowi dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego, okresu zamieszkiwania na terytorium tego państwa członkowskiego i istnienia powiązań z tym państwem.
W tym względzie należy przede wszystkim przypomnieć, że art. 6 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy 2003/109 przewiduje możliwość, a nie obowiązek, odmowy przez państwa członkowskie przyznania statusu rezydenta długoterminowego ze względów porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału przepisy dyrektywy powinny być wprowadzone w życie z niepodważalną mocą wiążącą oraz ze szczegółowością, precyzją i jasnością koniecznymi, aby spełnić wymóg pewności prawa (wyrok z dnia 11 września 2014 r.Komisja/Portugalia, C‑277/13, EU:C:2014:2208, pkt 43 i przytoczone tam orzecznictwo).
Wynika stąd, że państwo członkowskie, w celu prawidłowego wdrożenia art. 6 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy 2003/109, powinno przewidzieć w swoim prawie krajowym możliwość odmowy przyznania statusu rezydenta długoterminowego obywatelowi państwa trzeciego ze względów porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego – ze szczegółowością, precyzją i jasnością koniecznymi, aby spełnić wymóg pewności prawa.
W konsekwencji do sądów odsyłających, które są wyłącznie właściwe do dokonywania wykładni prawa krajowego w ramach postępowania przewidzianego w art. 267 TFUE (zob. podobnie wyroki: z dnia 16 czerwca 2015 r., Gauweiler i in., C‑62/14, EU:C:2015:400, pkt 28; a także z dnia 21 listopada 2018 r., De Diego Porras, C‑619/17, EU:C:2018:936, pkt 80), należy ustalenie, czy prawo hiszpańskie zawiera przepis posiadający cechy wspomniane w punkcie poprzedzającym niniejszego wyroku.
Jeżeli chodzi o kwestię, czy taki przepis może przewidywać, że samo istnienie uprzedniej karalności zainteresowanego jest wystarczające do odmowy przyznania mu statusu rezydenta długoterminowego ze względów porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego, to z samego brzmienia art. 6 ust. 1 akapit drugi dyrektywy 2003/109 wynika, że taka odmowa zakłada uwzględnienie i wyważenie szeregu czynników, a mianowicie, z jednej strony, wagi lub charakteru przestępstwa popełnionego przez daną osobę, zagrożenia, jakie stanowi ona dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego, z drugiej zaś strony, okresu jej zamieszkiwania w przyjmującym państwie członkowskim oraz ewentualnych powiązań z tym państwem członkowskim.
Uwzględnienie wszystkich tych elementów wymaga oceny każdego przypadku z osobna, co wyklucza możliwość odmowy przyznania zainteresowanemu statusu rezydenta długoterminowego wyłącznie z powodu jego uprzedniej karalności, bez względu na jej naturę.
Taka wykładnia art. 6 ust. 1 dyrektywy 2003/109 znajduje potwierdzenie w utrwalonym orzecznictwie Trybunału, zgodnie z którym środki uzasadnione względami porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego mogą być podejmowane jedynie po dokonaniu przez właściwe organy krajowe oceny, w każdym konkretnym przypadku, czy indywidualne zachowanie danej osoby stanowi aktualnie rzeczywiste i wystarczająco poważne zagrożenie dla jednego z podstawowych interesów społeczeństwa [wyrok z dnia 2 maja 2018 r., K. i H.F. (Prawo pobytu i zarzuty dotyczące zbrodni wojennych), C‑331/16 i C‑366/16, EU:C:2018:296, pkt 52 i przytoczone tam orzecznictwo].
I tak orzeczono już, w odniesieniu do art. 12 ust. 3 dyrektywy 2003/109, który jest sformułowany w sposób bardzo zbliżony do art. 6 ust. 1 akapit drugi tej dyrektywy, że nie można przyjąć decyzji o wydaleniu wobec obywatela państwa trzeciego będącego rezydentem długoterminowym wyłącznie ze względu na to, że został on skazany na karę pozbawienia wolności przekraczającą jeden rok (wyrok z dnia 7 grudnia 2017 r.López Pastuzano, C‑636/16, EU:C:2017:949, pkt 28).
Wynika stąd, że właściwe organy państwa członkowskiego nie mogą automatycznie uznać, że obywatelowi państwa trzeciego należy odmówić statusu rezydenta długoterminowego ze względów porządku publicznego, zgodnie z art. 6 ust. 1 dyrektywy 2003/109, z tego tylko powodu, że został skazany za przestępstwo [zob. analogicznie wyrok z dnia 12 grudnia 2019 r., G.S. i V.G. (Zagrożenie dla porządku publicznego), C‑381/18 i C‑382/18, EU:C:2019:1072, pkt 65].
W świetle ogółu powyższych rozważań na przedłożone pytania prejudycjalne należy udzielić następującej odpowiedzi: art. 6 ust. 1 dyrektywy 2003/109 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie uregulowaniu państwa członkowskiego, które zgodnie z jego wykładnią dokonywaną przez część sądów tego państwa przewiduje, że obywatelowi państwa trzeciego można odmówić statusu rezydenta długoterminowego w tym państwie członkowskim wyłącznie na tej podstawie, że był on uprzednio karany, bez konkretnego badania jego sytuacji, w szczególności w odniesieniu do charakteru popełnionego przez niego przestępstwa, zagrożenia, jakie ewentualnie stanowi dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego, okresu zamieszkiwania na terytorium tego państwa członkowskiego i istnienia powiązań z tym państwem.
W przedmiocie kosztów
Dla stron w postępowaniach głównych niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionych przed sądami odsyłającymi, do nich zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniach głównych, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (czwarta izba) orzeka, co następuje:
Artykuł 6 ust. 1 dyrektywy Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 r. dotyczącej statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie uregulowaniu państwa członkowskiego, które zgodnie z jego wykładnią dokonywaną przez część sądów tego państwa przewiduje, że obywatelowi państwa trzeciego można odmówić statusu rezydenta długoterminowego w tym państwie członkowskim wyłącznie na tej podstawie, że był on uprzednio karany, bez konkretnego badania jego sytuacji, w szczególności w odniesieniu do charakteru popełnionego przez niego przestępstwa, zagrożenia, jakie ewentualnie stanowi dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego, okresu zamieszkiwania na terytorium tego państwa członkowskiego i istnienia powiązań z tym państwem.
Podpisy
(
*1
) Język postępowania: hiszpański.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło