C-506/07

Postanowienie Trybunału (siódma izba) z dnia 3 września 2009 r. – Lubricantes y Carburantes Galaicos przeciwko GALP Energía España (sprawa C‑506/07) Artykuł 104 § 3 akapit pierwszy regulaminu – Konkurencja – Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki – Artykuł 81 WE – Zawarta między dostawcą a podmiotem prowadzącym stację benzynową i zawierająca klauzulę wyłączności umowa w przedmiocie dostawy paliw – Wyłączenie – Porozumienie o niewielkim znaczeniu – Rozporządzenie (EWG) nr 1984/83 – Artykuł 12 ust. 2 – Rozporządzenie (WE) nr 2790/1999 – Artykuł 4 lit. a) i art. 5 lit. a) – Okres wyłączności – Ustalanie detalicznej ceny sprzedaży 1.                     Konkurencja – Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki – Zakaz – Przesłanki – Wpływ na handel między państwami członkowskimi – Naruszenie konkurencji – Znaczący wpływ – Umowa w sprawie wyłącznej dystrybucji paliw zawarta między dostawcą a podmiotem prowadzącym stację paliw niekorzystającym z wyłączenia grupowego (art. 81 ust. 1 WE) (por. pkt 22–26, 33; pkt 1 sentencji) 2.                     Konkurencja – Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki – Naruszenie konkurencji – Umowy w sprawie wyłącznego zakupu – Kryteria oceny – Dostępność rynku (art. 81 ust. 1 WE) (por. pkt 28–32) 3.                     Konkurencja – Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki – Zakaz – Wyłączenie grupowe – Umowy w sprawie wyłącznego zakupu –Rozporządzenie nr 1984/83 – Umowa w sprawie wyłącznej dystrybucji paliw zawarta między dostawcą a podmiotem prowadzącym stację paliw –Maksymalny okres obowiązywania – Odstępstwo (art. 81 ust. 3 WE; rozporządzenie Komisji nr 1984/83, zmienione rozporządzeniem nr 1582/97, art. 12 ust. 2) (por. pkt 34–41; pkt 2 sentencji) 4.                     Konkurencja – Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki – Zakaz – Wyłączenie grupowe – Porozumienia wertykalne – Rozporządzenie nr 2790/1999 – Umowa w sprawie wyłącznej dystrybucji paliw zawarta między dostawcą a podmiotem prowadzącym stację paliw – Maksymalny okres obowiązywania – Odstępstwo (art. 81 ust. 3 WE; rozporządzenie Komisji nr 2790/1999, art. 5 lit. a)) (por. pkt 42–47; pkt 3 sentencji) 5.                     Konkurencja – Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki – Zakaz – Wyłączenie grupowe – Umowy w sprawie wyłącznego zakupu – Rozporządzenie nr 1984/83 – Porozumienia wertykalne – Rozporządzenie nr 2790/1999 – Ustalenie zalecanej ceny sprzedaży (rozporządzenia Komisji: nr 1984/83, zmienione rozporządzeniem nr 1582/97, art. 11; nr 2790/1999, art. 4 lit. a)) (por. pkt 49–56; pkt 4 sentencji) Przedmiot Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym – Audiencia Provincial de La Coruña – Wykładnia art. 81 ust. 1 lit. a) WE, motywu ósmego oraz art. 10 i art. 12 ust. 1 lit. c) oraz art. 12 ust. 2 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 1984/83 z dnia 22 czerwca 1983 r. w sprawie zastosowania art. 85 ust. 3 traktatu do kategorii porozumień o wyłączności zakupu (Dz.U. L 173, s. 5), a także art. 4 lit. a) i art. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2790/1999 z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie stosowania art. 81 ust. 3 traktatu do kategorii porozumień wertykalnych i praktyk uzgodnionych (Dz.U. L 336, s. 21) – Zawarta między dostawcą a podmiotem prowadzącym stację benzynową i zawierająca klauzulę wyłączności umowa w przedmiocie dystrybucji paliw – Stacja benzynowa wybudowana przez dostawcę na podstawie prawa powierzchni przyznanego mu przez odsprzedawcę na okres 25 lat, której prawo użytkowania zostało przyznane temu ostatniemu na ten sam okres. Sentencja 1) Umowa, taka jak rozpatrywana w postępowaniu przed sądem krajowym, przewidująca ustanowienie prawa rzeczowego zwanego „prawem powierzchni” na rzecz dostawcy produktów naftowych na okres 25 lat i upoważniająca tego dostawcę do wybudowania stacji benzynowej i oddania jej w najem właścicielowi terenu na czas odpowiadający okresowi obowiązywania tego prawa, w sytuacji, gdy zawiera ona klauzule dotyczące ustalania cen sprzedaży detalicznej lub też zobowiązań do wyłącznego zakupu i zakazu konkurencji, których okres obowiązywania przekracza ograniczenia czasowe ustanowione w rozporządzeniu Komisji (EWG) nr 1984/83 z dnia 22 czerwca 1983 r. w sprawie zastosowania art. [81] ust. 3 traktatu do kategorii porozumień o wyłączności zakupu, zmienionym przez rozporządzenie Komisji (WE) nr 1582/97 z dnia 30 lipca 1997 r., a także w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 2790/1999 z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie stosowania art. 81 ust. 3 traktatu do kategorii porozumień wertykalnych i praktyk uzgodnionych, nie jest objęta zakazem ustanowionym w art. 81 ust. 1 WE, pod warunkiem że nie wpływa ona na wymianę handlową między państwami członkowskimi i że jej celem bądź skutkiem nie jest istotne ograniczenie konkurencji, co powinien ustalić sąd krajowy, uwzględniając w szczególności kontekst gospodarczy i prawny zawarcia tej umowy. 2) Artykuł 12 ust. 2 rozporządzenia nr 1984/83, zmienionego przez rozporządzenie nr 1582/97, należy interpretować w ten sposób, że przepis ten nie sprzeciwia się temu, aby, w ramach wprowadzania w życie ustanowionego w nim odstępstwa, okres obowiązywania porozumienia z klauzulą wyłączności przekraczał ograniczenia czasowe przewidziane w tym rozporządzeniu, w sytuacji gdy właściciel gruntu przeniósł na dostawcę prawo powierzchni na okres 25 lat, a dostawca ten zobowiązał się do wybudowania stacji benzynowej i oddania jej w najem właścicielowi gruntu w celu jej eksploatacji przez okres odpowiadający okresowi obowiązywania tego prawa. 3) Artykuł 5 lit. a) rozporządzenia nr 2790/1999 należy interpretować w ten sposób, że przepis ten nie sprzeciwia się temu, aby, w ramach wprowadzania w życie ustanowionego w nim odstępstwa, okres obowiązywania porozumienia z klauzulą wyłączności przekraczał ograniczenia czasowe przewidziane w tym rozporządzeniu, w sytuacji gdy właściciel gruntu przeniósł na dostawcę prawo powierzchni na okres 25 lat, a dostawca ten zobowiązał się do wybudowania stacji benzynowej i oddania jej w najem właścicielowi gruntu w celu jej eksploatacji przez okres odpowiadający okresowi obowiązywania tego prawa. 4) Klauzule umowne odnoszące się do detalicznych cen sprzedaży produktów, takie jak klauzule będące przedmiotem sprawy zawisłej przed sądem krajowym, mogą być objęte wyłączeniami grupowymi przewidzianymi w rozporządzeniu nr 1984/83, zmienionym rozporządzeniem nr 1582/97, oraz w rozporządzeniu nr 2790/1999, w sytuacji gdy dostawca ogranicza się do narzucenia maksymalnej ceny sprzedaży albo do zalecenia ceny sprzedaży i tym samym odsprzedawca ma realną możliwość ustalenia tej detalicznej ceny sprzedaży. Natomiast klauzule takie nie mogą być objęte tymi wyłączeniami, jeśli prowadzą – bezpośrednio lub za pomocą środków pośrednich lub ukrytych – do ustalenia detalicznej ceny sprzedaży albo narzucenia minimalnej ceny sprzedaży przez dostawcę. Do sądu krajowego należy ustalenie, czy odsprzedawca nie jest ograniczany w ten sposób, z uwzględnieniem wszystkich zobowiązań wynikających z umowy, podjętych w danym kontekście gospodarczym i prawnym, jak również zachowania stron sprawy przed sądem krajowym.