C-509/04

Opinia rzecznika generalnegoTSUE2006-01-17CELEX: 62004CC0509ECLI:EU:C:2006:40

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy art. 7 ust. 1 lit. bb) dyrektywy 69/335/EWG należy interpretować w ten sposób, że pięcioletni okres zachowania udziałów, warunkujący zwolnienie z podatku kapitałowego, ma zastosowanie do akcji spółki przejmującej, otrzymanych w wyniku połączenia, gdy pierwotna spółka, której udziały zostały nabyte, przestała istnieć?
Ratio decidendi
Rzecznik Generalny uznał, że art. 7 ust. 1 lit. bb) dyrektywy 69/335/EWG ustanawia precyzyjny i szczegółowy system zwolnienia z podatku kapitałowego, określając warunki zachowania zwolnienia, w tym możliwość zbycia udziałów w ramach innych czynności zwolnionych (np. połączenia). Dyrektywa nie przewiduje dodatkowych ograniczeń ani przenoszenia obowiązku zachowania udziałów na akcje otrzymane w wyniku późniejszych restrukturyzacji. Celem dyrektywy jest ułatwianie restrukturyzacji przedsiębiorstw, a rozszerzanie warunków zwolnienia na takie operacje byłoby sprzeczne z tym celem. Fakt, że spółka przekazująca przestaje istnieć w wyniku połączenia, nie ma znaczenia dla zachowania zwolnienia, jeśli połączenie samo w sobie jest czynnością zwolnioną.
Stan faktyczny
W 1998 r. Magpar VI BV (spółka nabywająca) nabyła całość udziałów w spółce M.J. Hoffmann Beheer BV (spółka przekazująca) w zamian za własne udziały, co zostało zwolnione z podatku kapitałowego. Krótko po tym, Hoffmann połączyła się z Magnus Holding NV, a Magpar otrzymała akcje Magnus Holding w zamian za udziały w Hoffmann. Następnie Magpar zbyła te akcje Magnus Holding na rzecz spółdzielni. Niderlandzkie organy podatkowe uznały, że Magpar naruszyła pięcioletni zakaz zbywania udziałów, co skutkowało naliczeniem podatku kapitałowego.
Rozstrzygnięcie
1. Jeśli w okresie pięciu lat po dniu nabycia udziałów zwolnionych z podatku kapitałowego spółka nabywająca nie posiada już tych udziałów, ponieważ spółka przekazująca połączyła się z inną spółką, przesłanki przewidziane w art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 69/335/EWG, zmienionej dyrektywą Rady 85/303/EWG, nie mają zastosowania do akcji spółki przejmującej spółkę przekazującą, których posiadaczem w wyniku dokonanego połączenia stała się spółka nabywająca. 2. Okoliczność, że spółka przekazująca przestaje istnieć w wyniku połączenia takiego jak będące przedmiotem postępowania przed sądem krajowym, nie ma znaczenia z punktu widzenia zachowania przywileju zwolnienia z zapłaty podatku kapitałowego w rozumieniu art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 69/335/EWG, zmienionej dyrektywą Rady 85/303/EWG.

Pełny tekst orzeczenia

OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO ANTONIA TIZZANA przedstawiona w dniu 17 stycznia 2006 r.(1) Sprawa C‑509/04 Magpar VI BV przeciwko Staatssecretaris van Financiën [wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Hoge Raad der Nederlanden (Niderlandy)] Dyrektywa 69/335/EWG – Podatki pośrednie od gromadzenia kapitału – Podatek kapitałowy – Zwolnienie 1.     Przedmiotem niniejszego postępowania są dwa pytania prejudycjalne skierowane do Trybunału zgodnie z art. 234 WE przez Hoge Raad der Nederlanden (Sąd Najwyższy Niderlandów; zwany dalej „Hoge Raad”), dotyczące wykładni art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 69/335/EWG z dnia 17 lipca 1969 r. dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału(2), zmienionej dyrektywami Rady 73/79/EWG(3) i 85/303/EWG(4) (zwanej dalej „dyrektywą 69/335” lub „dyrektywą”). I –    Ramy prawne Prawo wspólnotowe znajdujące zastosowanie w sprawie 2.     Jak wynika z motywu pierwszego, dyrektywa 69/335 ma na celu wspieranie swobodnego przepływu kapitału. Realizacja tego celu zakłada w szczególności, że podatek „od gromadzenia kapitału [...] w ramach wspólnego rynku przez spółkę [...] może być naliczany tylko jednorazowo oraz że wysokość tego podatku powinna być identyczna we wszystkich państwach członkowskich, tak aby nie powodowała utrudnień w przepływie kapitału” (motyw szósty). W związku z tym dyrektywa przewiduje harmonizację tego podatku, zarówno pod względem jego struktury, jak i stawek (motyw siódmy). 3.     W związku z tym art. 1 dyrektywy stanowi, iż „[p]aństwa członkowskie naliczają podatek od wkładu kapitałowego do spółek kapitałowych, ujednolicony zgodnie z przepisami art. 2 i 9 [art. 2–9] [...]”. 4.     Dla celów niniejszej sprawy należy również przytoczyć art. 7, zgodnie z którym: „1.      […] a)      stawka podatku kapitałowego nie może być wyższa niż 2% i niższa niż 1%; b)      ta stawka zostanie zmniejszona o 50% lub więcej, jeżeli jedna lub kilka spółek kapitałowych przeniesie wszystkie swoje aktywa i pasywa, lub jedną bądź więcej gałęzi swojej działalności do jednej lub więcej spółek kapitałowych, które są w trakcie tworzenia lub już istnieją. Zmniejszenie zależy od następujących warunków: –       rekompensatą za wkłady będzie wyłącznie przyznanie udziałów w spółce lub spółkach, chociaż państwa członkowskie mają prawo to zmniejszenie rozszerzyć na przypadki, w których rekompensatą za wkłady jest przyznanie udziałów w spółce lub spółkach oraz płatność gotówkowa nieprzekraczająca 10% nominalnej wartości udziałów, –       spółki biorące udział w operacji mają swoje rzeczywiste centrum zarządzania lub statutową siedzibę na terytorium państwa członkowskiego; […]”. 5.     Dyrektywa 73/79/EWG zmieniła treść przepisu art. 7 ust. 1, dodając lit. bb), zgodnie z którą: „stawka podatku kapitałowego może zostać zmniejszona o 50% lub więcej, jeżeli spółka kapitałowa, w trakcie tworzenia lub już istniejąca, otrzyma udziały stanowiące przynajmniej 75% kapitału innej spółki kapitałowej. W przypadku gdy ta wartość procentowa została osiągnięta w wyniku kilku czynności, obniżoną stawkę stosuje się wyłącznie do czynności, dzięki której wartość ta została osiągnięta, jak również do kolejnych czynności zwiększających tę wartość. Jednakże kwota podatku nienaliczonego na podstawie niniejszego przepisu podlega zapłacie, jeżeli spółka, która nabyła udziały, nie zachowała, przez okres pięciu lat od dnia dokonania czynności objętej obniżoną stawką, wszystkich udziałów innej spółki – i co najmniej 75% kapitału tej spółki – które posiada w wyniku tej czynności, włączając w to udziały nabyte wcześniej i posiadane w chwili dokonania tej czynności. Obniżona stawka znajduje jednak zastosowanie, jeżeli we wspomnianym okresie udziały te zostaną przeniesione na inny podmiot w ramach czynności, która jest objęta obniżoną stawką na mocy postanowień akapitu pierwszego lub lit. b), lub też w toku likwidacji spółki, która nabyła udziały. Zmniejszenie zależy od następujących warunków: –       rekompensatą za wkłady będzie wyłącznie przyznanie udziałów w spółce lub spółkach, chociaż państwa członkowskie mają prawo to zmniejszenie rozszerzyć na przypadki, w których rekompensatą za wkłady jest przyznanie udziałów w spółce lub spółkach oraz płatność gotówkowa nieprzekraczająca 10% nominalnej wartości udziałów, –       spółka otrzymująca wkład kapitałowy oraz spółka, której udziały są przedmiotem wkładu, mają swoje rzeczywiste centrum zarządzania lub statutową siedzibę na terytorium państwa członkowskiego” [tłumaczenie nieoficjalne, podobnie jak wszystkie cytaty z tej dyrektywy poniżej]. 6.     Należy na koniec odnieść się do dyrektywy 85/303, która nadała art. 7 następujące brzmienie: „1.      Państwa członkowskie zwolnią z podatku kapitałowego operacje, inne niż operacje określone w art. 9, które w dniu 1 lipca 1984 r. były zwolnione z podatku lub opodatkowane stawką 0,50% lub niższą. Zwolnienie zależy od warunków, które w tamtym dniu były stosowane do przyznania zwolnienia lub, zależnie od okoliczności, nałożenia podatku według stawki 0,50% lub niższej. […]”. 7.     Ze względu na okoliczność, iż w zakresie dotyczącym zwolnienia od podatku kapitałowego art. 7 ust. 1 w nowym brzmieniu odnosi się wyraźnie do „warunków, które w tamtym dniu [1 lipca 1984 r.] były stosowane do przyznania zwolnienia lub, zależnie od okoliczności, nałożenia podatku według stawki 0,50% lub niższej”, mają więc zastosowanie warunki przewidziane w art. 7 ust. 1 lit. b) i bb) dyrektywy 69/335 w brzmieniu zmienionym przez dyrektywę 73/79. Prawo krajowe 8.     W Niderlandach podatek kapitałowy jest uregulowany przepisami Wet op belastingen van rechtsverkeer (ustawy dotyczącej opodatkowania obrotu prawnego; zwanej dalej „WBR”)(5). Zgodnie z art. 32 ust. 1 WBR podatek kapitałowy nalicza się od wkładów kapitałowych do spółek posiadających siedzibę w Niderlandach. 9.     Artykuł 37 tej ustawy przewiduje ponadto, iż: „1.      Przy zachowaniu warunków, które zostaną określone w przepisach o charakterze ogólnym, gromadzenie kapitału jest zwolnione od podatku w następujących przypadkach: a.      w przypadku łączenia, podziału i przekształcenia wewnętrznego; […] 2.      Zwolnienie przewidziane w ust. 1 lit. a) stosuje się wyłącznie w następujących przypadkach: a.      podmiot, którego kapitał podzielony jest na udziały, nabywa, w zamian za przyznanie własnych udziałów, wyłącznie udziały innego podobnego podmiotu, przy czym na podstawie tej czynności nabywa co najmniej 75% udziałów tego podmiotu lub powiększa posiadany pakiet udziałów do 75% lub więcej; b.      podmiot, którego kapitał podzielony jest na udziały, nabywa, w zamian za przyznanie własnych udziałów, wyłącznie całość majątku lub całość przedsiębiorstwa lub zorganizowaną część przedsiębiorstwa innego podobnego podmiotu; […]”(6). 10.   Dla celów niniejszego postępowania należy również przytoczyć art. 14 rozporządzenia wykonawczego do WBR(7), który stanowi, iż: „1.      Podatek, który na podstawie art. 37 ust. 1 lit. a) ustawy nie został naliczony w przypadku łączenia, w rozumieniu art. 37 ust. 2 lit. a) ustawy, podlega jednak zapłacie przez podmiot, który nabył udziały innego podmiotu, jeżeli przez okres pięciu lat od dnia wniesienia wkładu nie zachowuje on wszystkich nabytych lub już posiadanych w tym dniu udziałów, a co najmniej 75% udziałów tego innego podmiotu. 2.      Przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku przeniesienia udziałów w ramach łączenia lub przekształcenia wewnętrznego, w rozumieniu art. 37 ust. 2 ustawy, jak również w przypadku rozwiązania lub likwidacji podmiotu, który nabył udziały”(8). 11.   Należy na koniec przywołać art. 311 księgi drugiej niderlandzkiego kodeksu cywilnego, zgodnie z którym, poza osobą prawną, która nabywa majątek, w wyniku wejścia w życie połączenia łączące się osoby prawne przestają istnieć. II – Okoliczności faktyczne i postępowanie 12.   W 1998 r. spółka M.J. Hoffmann Beheer BV (zwana dalej „Hoffmann” lub „spółką przekazującą”) oraz cztery inne spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zawiązały spółkę jawną pod firmą Magnus Management Consultants. Każda z tych pięciu spółek (zwanych dalej „dawnymi spółkami”) posiadała jedynego wspólnika, osobę fizyczną, do której należały wszystkie udziały w danej spółce. 13.   W sierpniu 1998 r. została utworzona spółka Magpar VI BV (zwana dalej „Magpar” lub „spółką nabywającą”) oraz cztery inne spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Każda z tych pięciu spółek (zwanych dalej „nowymi spółkami”) nabyła, w zamian za swoje własne udziały, całość udziałów jednej z dawnych spółek. W ramach tej wymiany udziałów Magpar nabyła całość udziałów Hoffmann, jednej z dawnych spółek. 14.   Wniesienie udziałów Hoffmann do Magpar było zwolnione od podatku kapitałowego na mocy przepisu art. 37 ust. 1 lit. a) w związku z art. 37 ust. 2 lit. a) WBR (zwane dalej „czynnością zwolnioną”). 15.   W dniu 31 sierpnia 1998 r. w drodze połączenia została utworzona spółka Magnus Holding NV (zwana dalej „Magnus Holding”). W ramach tego połączenia, i) majątek dawnych spółek (w tym Hoffmann) nabyła pod tytułem ogólnym Magnus Holding oraz ii) nowe spółki (w tym Magpar) – z których każda posiadała całość udziałów w każdej z dawnych spółek – nabyły, proporcjonalnie do swoich udziałów w dawnych spółkach, akcje Magnus Holding. 16.   W tym samym dniu została utworzona Coöperatie Pym UA (zwana dalej „spółdzielnią”), do której przystąpiło trzynaście spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, w tym Magpar. Ta ostatnia spółka przeniosła posiadane akcje Magnus Holding na spółdzielnię w zamian za przyznanie jej praw członkowskich. 17.   W dniu 27 listopada 1998 r. akcje Magnus Holding zostały dopuszczone do obrotu na giełdzie amsterdamskiej. 18.   W dniu 5 lutego 1999 r. Magpar otrzymała decyzję podatkową dotyczącą zapłaty podatku kapitałowego w kwocie 87 782 NLG, z którego to podatku, jak już zostało wskazane, była początkowo zwolniona. 19.   Magpar zarzucono w szczególności naruszenie zakazu zbywania udziałów ustanowionego w art. 14 rozporządzenia wykonawczego do WBR, ponieważ w okresie pięciu lat po dokonaniu czynności zwolnionej wyzbyła się akcji Magnus Holding, czyli akcji otrzymanych w ramach połączenia w zamian za udziały będące przedmiotem zwolnienia (udziały w Hoffmann). Innymi słowy, niderlandzkie organy podatkowe oceniły, iż obowiązek zachowania udziałów przez okres pięciu lat, dotyczący udziałów w Hoffmann, należy uważać za przeniesiony na akcje Magnus Holding, przejmującego spółkę przekazującą, posiadane przez Magpar przed przeniesieniem ich na spółdzielnię. 20.   Po oddaleniu odwołania Magpar od tej decyzji przez Inspecteur der Belastingdienst/Ondernemingen (niderlandzkiego inspektora podatkowego), spółka ta wniosła skargę do Gerechtshof te Arnhem (sądu w Arnhem). 21.   Jednakże wspomniana skarga również została oddalona. Magpar wniosła wówczas skargę kasacyjną do Hoge Raad. Sąd ten, mając wątpliwości co do wykładni art. 7 ust. 1 dyrektywy, zdecydował, postanowieniem z dnia 10 grudnia 2004 r., zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi: „1)      Czy wykładni art. 7 ust. 1 lit. bb) dyrektywy Rady 69/335/EWG, zmienionej dyrektywą Rady 73/79/EWG, należy dokonywać w ten sposób, że jeśli spółka, w okresie pięciu lat od nabycia udziałów w ramach połączenia w drodze wymiany tytułów uczestnictwa zwolnionego od podatku kapitałowego, przestaje posiadać te udziały, gdyż spółka, której udziały posiadała, połączyła się z inną spółką, to warunki, o których mowa w tym przepisie, mają zastosowanie do posiadanych udziałów w spółce przejmującej? 2)      Czy dla odpowiedzi na powyższe pytanie ma znaczenie fakt, że spółka, której udziały zostały nabyte, przestała istnieć w związku z wejściem w życie połączenia z inną spółką (art. 311 ust. 1 księgi drugiej kodeksu cywilnego), wobec czego nie można mówić o przeniesieniu udziałów w znaczeniu literalnym?”. 22.   W postępowaniu wszczętym wskutek tych pytań uwagi przedstawiły rząd niderlandzki i Komisja. III – Analiza prawna W przedmiocie pytania pierwszego 23.   W pierwszym pytaniu Hoge Raad zwraca się w istocie do Trybunału o wyjaśnienie zakresu zakazu zbywania przewidzianego w art. 7 ust. 1 lit. bb) dyrektywy, zmienionej dyrektywą 73/79, do którego odnosi się obecnie obowiązująca wersja tego przepisu. Jak już zostało wskazane, przepis ten stanowi, iż podatek kapitałowy niepobrany w związku z czynnością wymiany udziałów „podlega zapłacie, jeżeli spółka [która nabyła udziały], nie zachowała, przez okres pięciu lat od dnia dokonania czynności objętej obniżoną stawką, wszystkich udziałów [spółki przekazującej] – i co najmniej 75% kapitału tej spółki”. 24.   Dla lepszego zrozumienia tego pytania przydatne wydaje mi się przede wszystkim krótkie przypomnienie różnych czynności, które legły u podstaw sporu przed sądem krajowym. 25.   W drodze pierwszej z wyżej wspomnianych czynności Magpar, jak zostało wskazane, nabyła poprzez wymianę udziałów całość udziałów w Hoffmann. Ze względu na to, iż była to czynność nabycia udziałów stanowiących całość kapitału zakładowego spółki, została ona zwolniona z podatku kapitałowego zgodnie z art. 7 ust. 1 dyrektywy. Zwolnienie to obejmowało między innymi zakaz zbywania udziałów w Hoffmann w okresie pięciu lat od dnia ich nabycia przez Magpar. 26.   Przed upływem miesiąca po dniu dokonania czynności zwolnionej, całość majątku Hoffmann została przeniesiona na rzecz Magnus Holding w drodze połączenia. Mimo iż w wyniku tej czynności Magpar nie posiadała już udziałów w Hoffmann, które zostały przez nią wcześniej nabyte, zachowała ona jednak przywilej zwolnienia, ponieważ wspomniane połączenie również stanowiło czynność zwolnioną zgodnie z art. 7 ust. 1 lit. b) dyrektywy. 27.   Wreszcie Magpar zbyła na rzecz spółdzielni akcje Magnus Holding otrzymane w wyniku połączenia. 28.   Tymczasem to właśnie ta ostatnia czynność zbycia akcji mogła stanowić, zdaniem sądu odsyłającego, naruszenie wspomnianego zakazu zbywania. 29.   Hoge Raad zastanawia się bowiem nad możliwością zastosowania wspomnianego zakazu do akcji (w niniejszej sprawie do akcji Magnus Holding) otrzymanych przez spółkę, która skorzystała ze zwolnienia z podatku kapitałowego, w zamian za udziały, które były przedmiotem przeniesienia (w niniejszej sprawie udziały w Hoffmann). Innymi słowy, sąd odsyłający zwraca się z pytaniem, czy obowiązek zachowania udziałów przewidziany w art. 7 ust. 1 lit. bb) może być przeniesiony na udziały inne niż te, które były przedmiotem nabycia zwolnionego. Niemniej jednak, zdaniem tego sądu, wykładnia taka skutkowałaby tym, iż aby korzystać ze zwolnienia, Magpar musiałaby zachować akcje Magnus Holding przez okres pięciu lat, którego to warunku oczywiście nie spełniła, przenosząc wspomniane akcje na rzecz spółdzielni przed upływem tego terminu. 30.   Królestwo Niderlandów i Komisja udzielają na to pytanie całkowicie odmiennych odpowiedzi, przedstawiając uzasadnienia, które zostaną, w razie potrzeby, przedstawione w dalszej kolejności. Zdaniem Komisji, zastosowanie obowiązku zachowania udziałów, o którym mowa w art. 7 ust. 1, do udziałów nabytych w zamian za udziały wcześniej wniesione, stanowi nieprzewidziany w tym przepisie dodatkowy warunek zastosowania zwolnienia z podatku kapitałowego. Rząd niderlandzki twierdzi z kolei, iż wykładnia zakazu zbywania przedstawiona przez sąd a quo jest zgodna zarówno z literą, jak i duchem dyrektywy, ponieważ sprzyja ona w szczególności stabilności inwestycji. 31.   Muszę od razu stwierdzić, iż nie podzielam stanowiska rządu niderlandzkiego. Uważam bowiem, podobnie jak Komisja, iż odpowiedź na to pytanie może być w łatwy sposób wywiedziona z samego brzmienia art. 7 ust. 1 dyrektywy. 32.   Jak już wskazałem, omawiany przepis ustanawia precyzyjny i szczegółowy zharmonizowany system w zakresie zwolnienia z podatku kapitałowego (zobacz pkt 4–6 powyżej). W szczególności przepis ten określa rodzaje czynności prawnych, które mogą podlegać zwolnieniu, a następnie ustanawia przesłanki zwolnienia dotyczące wynagrodzenia za nabyte udziały, siedzib zarządów spółek, których dotyczy zwolnienie, oraz minimalny okres zachowania wniesionego wkładu przez beneficjenta zwolnienia. 33.   Jeśli chodzi o ten ostatni aspekt, szczególnie istotny dla niniejszego postępowania, to art. 7 ust. 1 lit. bb) przewiduje, iż w przypadku przeniesienia udziałów nabytych w wyniku czynności zwolnionej w okresie pięciu lat po dokonaniu tej czynności zwolnienie zostaje utrzymane, jeśli dane udziały zostały zbyte „w ramach czynności, która jest objęta obniżoną stawką na mocy postanowień akapitu pierwszego lub lit. b), lub też w toku likwidacji spółki, która nabyła udziały”. 34.   Aby zwolnienie było utrzymane, wystarcza zatem spełnienie tej przesłanki, czyli wystarczy, aby beneficjent zwolnienia nie posiadał już danych udziałów w wyniku późniejszej wymiany udziałów [art. 7 ust. 1 lit. bb) akapit pierwszy], przeniesienia aktywów i pasywów lub gałęzi działalności spółki kapitałowej [art. 7 ust. 1 lit. b)] lub jej likwidacji. 35.   Oprócz tej przesłanki dyrektywa nie ustanawia żadnego innego ograniczenia w tym zakresie, a w szczególności żadnego dodatkowego zakazu zbywania, takiego jak rozważany przez sąd a quo. 36.   Ponadto – przeciwnie do twierdzeń władz niderlandzkich – uważam ten wniosek za spójny z celem dyrektywy, która ma w szczególności zmniejszyć „konsekwencje gospodarcze podatku kapitałowego [które] są niekorzystne dla łączenia i rozwoju przedsiębiorstw” (motyw drugi dyrektywy 85/303)(9). 37.   Wydaje mi się bowiem, iż rozwiązanie niekorzystne dla podatnika, które uzależniałoby zachowanie zwolnienia od dodatkowych warunków, byłoby trudne do pogodzenia z tym celem. Tym bardziej jeśli, tak jak w niniejszej sprawie, zastosowanie spornej dodatkowej przesłanki zostałoby rozszerzone i obciążałaby ona również czynności restrukturyzacji lub przekształceń spółek, innych niż czynność początkowo zwolniona, zniechęcając tym samym beneficjenta zwolnienia do uczestniczenia w tych czynnościach bądź w każdym razie czyniąc jego uczestnictwo bardziej kosztownym. 38.   Z tych względów uważam zatem, iż jeśli w okresie pięciu lat po dniu nabycia udziałów zwolnionych z podatku kapitałowego spółka nabywająca nie posiada już tych udziałów, ponieważ spółka przekazująca połączyła się z inną spółką, przesłanki przewidziane w art. 7 ust. 1 dyrektywy nie mają zastosowania do akcji spółki przejmującej spółkę przekazującą, których posiadaczem w wyniku dokonanego połączenia stała się spółka nabywająca. W przedmiocie pytania drugiego 39.   W drugim pytaniu sąd odsyłający zmierza w istocie do ustalenia, czy dla celów zastosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dyrektywy, ma znaczenie fakt, iż spółka przekazująca (Hoffmann) przestała istnieć w wyniku połączenia z inną spółką (Magnus Holding). 40.   Formułując to pytanie, sąd a quo odniósł się w szczególności do art. 311 ust. 1 księgi drugiej niderlandzkiego kodeksu cywilnego, zgodnie z którym spółka przejęta w wyniku połączenia przez inną spółkę „przestaje istnieć” w chwili wejścia w życie połączenia. W tym zakresie, w postępowaniu przed sądem krajowym zostały podniesione pewne wątpliwości co do zastosowania art. 7 ust. 1 lit. bb) do połączeń, takich jak w niniejszej sprawie, w zakresie dotyczącym przesłanek zachowania zwolnienia. Problem wynika z faktu, że przepis ten przewiduje, że aby można było w dalszym ciągu korzystać ze zwolnienia, udziały będące pierwotnie przedmiotem nabycia powinny zostać „przeniesione” w ramach czynności zwolnionej. Tymczasem, z formalnego punktu widzenia, udziały w spółce, która przestanie istnieć wskutek połączenia, nie mogą zostać „przeniesione”. Zgodnie bowiem z prawem niderlandzkim połączenie wiążące się z rozwiązaniem spółki przejętej nie prowadzi do przeniesienia udziałów(10), a zatem rozpatrywana przesłanka może nie być spełniona. 41.   Jeśli chodzi o mnie, zgadzam się z rządem niderlandzkim i Komisją, iż należy odpowiedzieć na to pytanie w sposób przeczący. 42.   O ile bowiem prawdą jest, iż zastosowanie wyrażenia „przeniesienie” w art. 7 ust. 1 lit. bb)(11) akapit drugi nie jest całkowicie jednoznaczne, wydaje mi się jednak, iż pełne brzmienie tego przepisu pozwala z łatwością rozstrzygnąć wszelkie wątpliwości co do jego wykładni. 43.   Jak bowiem wcześniej wskazałem (pkt 33 i 34 powyżej), przepis ten przewiduje wyraźnie, iż beneficjent zwolnienia z podatku kapitałowego może zbyć nabyte udziały, nie tracąc jednak wspomnianej korzyści, nie tylko w wyniku późniejszej czynności wymiany udziałów, lecz również w wyniku innych czynności takich, jak przeniesienie całości aktywów i pasywów spółki kapitałowej albo jednej lub kilku gałęzi jej działalności. Jednakże, nawet jeśli w takich przypadkach spółka nabywająca nie „przenosi” formalnie udziałów będących przedmiotem nabycia, rezultat jest taki sam, ponieważ traci ona posiadanie tych udziałów w wyniku czynności, która również jest zwolniona. 44.   Podsumowując, przeniesienie udziałów sensu stricto nie stanowi jedynego sposobu „zachowania” zwolnienia przewidzianego w art. 7 ust. 1 lit. bb). Uważam zresztą, iż w świetle dyrektywy wspomniane czynności przeniesienia aktywów i pasywów są uznawane za całkowicie „podobne z punktu widzenia gospodarczego” do wymiany udziałów (motyw drugi dyrektywy 73/79)(12). 45.   Wydaje mi się zatem, iż fakt, że czynność połączenia nie obejmuje przeniesienia udziałów, nie stanowi sama w sobie okoliczności istotnej z punktu widzenia zachowania zwolnienia, jeśli dane połączenie mieści się w ramach czynności wymienionych w art. 7 ust. 1 lit. bb). Zresztą, moim zdaniem, jest tak z pewnością w przypadku połączeń takich, jak będące przedmiotem niniejszego postępowania, w których spółka kapitałowa nabywa wszystkie aktywa i pasywa innej spółki. 46.   Zatem w mojej ocenie można podsumować, że okoliczność, iż spółka przekazująca przestaje istnieć w wyniku połączenia takiego jak będące przedmiotem postępowania przed sądem krajowym, nie ma znaczenia z punktu widzenia zachowania przywileju zwolnienia z zapłaty podatku kapitałowego w rozumieniu art. 7 ust. 1 dyrektywy. IV – Wnioski 47.   W świetle powyższych rozważań proponuję odpowiedzieć niderlandzkiej Hoge Raad w następujący sposób: 1.      Jeśli w okresie pięciu lat po dniu nabycia udziałów zwolnionych z podatku kapitałowego spółka nabywająca nie posiada już tych udziałów, ponieważ spółka przekazująca połączyła się z inną spółką, przesłanki przewidziane w art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 69/335/EWG, zmienionej dyrektywą Rady 85/303/EWG, nie mają zastosowania do akcji spółki przejmującej spółkę przekazującą, których posiadaczem w wyniku dokonanego połączenia stała się spółka nabywająca. 2.      Okoliczność, że spółka przekazująca przestaje istnieć w wyniku połączenia takiego jak będące przedmiotem postępowania przed sądem krajowym, nie ma znaczenia z punktu widzenia zachowania przywileju zwolnienia z zapłaty podatku kapitałowego w rozumieniu art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 69/335/EWG, zmienionej dyrektywą Rady 85/303/EWG. 1 – Język oryginału: włoski. – Dz.U. L 249, str. 25. – Dyrektywa Rady z dnia 9 kwietnia 1973 r. zmieniająca zakres zastosowania obniżonej stawki podatku kapitałowego przewidzianej dla niektórych działań restrukturyzacyjnych spółek przez art. 7 ust. 1 lit. b) dyrektywy dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału (zwana dalej „dyrektywą 73/79”; Dz.U. L 103, str. 13). – Dyrektywa Rady z dnia 10 czerwca 1985 r. zmieniająca dyrektywę 69/335/EWG dotyczącą podatków pośrednich od gromadzenia kapitału (zwana dalej „dyrektywą 85/303”; Dz.U. L 156, str. 23). – Stb. 1970, nr 611, zmieniona następnie ustawą z dnia 13 grudnia 1996 r., Stb. 1996, nr 652. –      Tłumaczenie nieoficjalne. – Dekret z dnia 22 czerwca 1971 r., Stb. nr 793, zmieniony ostatnio w zakresie istotnym dla niniejszej sprawy dekretem z dnia 27 lutego 1996 r., Stb. nr 144. –      Tłumaczenie nieoficjalne. – Zobacz też podobnie wyrok z dnia 13 października 1992 r. w sprawie C‑50/91 Commerz‑Credit‑Bank, Rec. str. I‑5225, pkt 11. Należy stwierdzić, iż motyw trzeci dyrektywy 85/303 stanowi wręcz, iż „najlepszym rozwiązaniem w tym celu [promocji przekształceń i rozwoju przedsiębiorstw oraz wspierania inwestycji] byłoby zniesienie podatku kapitałowego”. – W swojej opinii przedstawionej w postępowaniu przed sądem krajowym – którą przywołuje sąd krajowy w postanowieniu odsyłającym – rzecznik generalny przy Hoge Raad wyjaśnia, iż zgodnie z prawem niderlandzkim połączenie takie jak będące przedmiotem postępowania przed sądem krajowym nie stanowi rzeczywistego przeniesienia udziałów. W rzeczywistości w wyniku połączenia wspólnicy spółki przejmowanej nabywają automatycznie status wspólników spółki lub spółek przejmujących. – Odnoszę się do następującego zdania w treści art. 7 ust. 1 lit. bb): „[o]bniżona stawka znajduje jednak zastosowanie, jeżeli we wspomnianym okresie udziały te zostaną przeniesione na inny podmiot w ramach czynności, która jest objęta obniżoną stawką na mocy postanowień akapitu pierwszego lub lit. b), lub też w toku likwidacji spółki, która nabyła udziały”. – Zobacz również w tym znaczeniu wyrok z dnia 13 grudnia 1991 r. w sprawie C‑164/90 Muwi Bouwgroep, Rec. str. I‑6049, pkt 23.

© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło