C-513/21
Opinia rzecznika generalnegoTSUE2023-01-12CELEX: 62021CC0513ECLI:EU:C:2023:17
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd naruszył prawo, odrzucając zarzut dotyczący braku właściwości organu, który wydał decyzje Europejskiego Banku Centralnego (EBC) o rozwiązaniu stosunku pracy i odmowie wznowienia postępowania, w kontekście wewnętrznego delegowania uprawnień w EBC?Ratio decidendi
Rzecznik Generalny stwierdził, że art. 8.3.17 regulaminu pracowniczego EBC, który stanowi, że Sekretarz Generalny Służb działa „w imieniu Zarządu” przy nakładaniu kar dyscyplinarnych na niektórych pracowników, nie pozbawia Zarządu jego inherentnych uprawnień decyzyjnych. Wykładnia ta opiera się na fakcie, że Zarząd zachowuje ostateczną odpowiedzialność za takie decyzje, jest informowany o wszczęciu postępowań dyscyplinarnych (co pozwala na interwencję), a także na tym, że przepisy wyższego rzędu (art. 44(ii) warunków zatrudnienia) rezerwują najsurowsze kary dla Zarządu. W związku z tym decyzja Zarządu o bezpośrednim skorzystaniu z uprawnień dyscyplinarnych w sprawie DI nie stanowiła zmiany regulaminu pracowniczego wymagającej konsultacji, lecz była zgodnym z prawem wykonaniem jego zachowanych kompetencji. Ponadto, podział kompetencji w EBC, interpretowany w ten sposób, jest wystarczająco jasny i zgodny z zasadą pewności prawa oraz dobrej administracji, ponieważ Zarząd ma prawo do uznania w zakresie organizacji wewnętrznego systemu zarządzania odpowiedzialnością dyscyplinarną, a jego interwencja w tej sprawie była przewidywalna i uzasadniona.Stan faktyczny
DI, pracownik EBC od 1999 r., był przedmiotem postępowania dyscyplinarnego w związku z zarzutami o nieprawidłowe obciążanie EBC kosztami faktur za fizjoterapię (od kosmetyczki) i fałszywych potwierdzeń zapłaty za produkty farmaceutyczne, a później także za korepetycje. W 2014 r. został zawieszony. W 2016 r. Sekretarz Generalny Służb wszczął postępowanie dyscyplinarne, a w 2017 r. rozszerzył jego zakres. Komisja dyscyplinarna zaleciła łagodniejszą karę. Jednakże w lipcu 2018 r. Zarząd EBC podjął decyzję o skorzystaniu z uprawnień dyscyplinarnych w tej sprawie, a w maju 2019 r. rozwiązał stosunek pracy DI bez wypowiedzenia. Wniosek DI o wznowienie postępowania został odrzucony w czerwcu 2019 r.Rozstrzygnięcie
Rzecznik Generalny proponuje, aby Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej oddalił w całości jako bezpodstawny zarzut pierwszy odwołania sformułowany przez wnoszącego odwołanie.Pełny tekst orzeczenia
OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO
MACIEJA SZPUNARA
przedstawiona w dniu 12 stycznia 2023 r. ( )
Sprawa C‑513/21 P
DI
przeciwko
Europejskiemu Bankowi Centralnemu
Odwołanie – Personel Europejskiego Banku Centralnego (EBC) – Warunki zatrudnienia – Właściwy organ – Delegowanie – Postępowanie dyscyplinarne – Rozwiązanie umowy o pracę wnoszącego odwołanie – Skarga o uchylenie oraz o zadośćuczynienie
I. Wprowadzenie
1.
W swoim odwołaniu DI wnosi o uchylenie wyroku Sądu Unii Europejskiej z dnia 9 czerwca 2021 r., DI/EBC (T‑514/19, zwanego dalej zaskarżonym wyrokiem, EU:T:2021:332), oddalającego jego skargę wniesioną na podstawie art. 270 TFUE i art. 50a statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w której DI domagał się, po pierwsze, stwierdzenia nieważności decyzji Europejskiego Banku Centralnego (EBC) z dnia 7 maja 2019 r., na mocy której jego stosunek pracy został rozwiązany bez wypowiedzenia z przyczyn dyscyplinarnych (zwanej dalej „decyzją o rozwiązaniu stosunku pracy”), oraz decyzji EBC z dnia 25 czerwca 2019 r. o odmowie wznowienia postępowania (zwanych dalej łącznie „spornymi decyzjami”), po drugie, nakazania przywrócenia go do pracy z dniem 11 maja 2019 r. i, po trzecie, zasądzenia zadośćuczynienia za krzywdę, jakiej miał doznać w następstwie spornych decyzji oraz ze względu na przewlekłość postępowania dyscyplinarnego.
2.
Zgodnie z wnioskiem Trybunału niniejsza opinia ograniczy się do analizy zarzutu pierwszego odwołania. Zarzut ten dotyczy naruszenia prawa, jakiego Sąd miał się dopuścić, odrzucając jeden z zarzutów sformułowanych w skardze o stwierdzenie nieważności, który odnosił się do braku właściwości organu, który wydał sporne decyzje.
3.
Wnoszący odwołanie w zarzucie pierwszym podnosi w istocie, że zgodnie z przepisami mającymi zastosowanie w sprawie sporne decyzje powinny były zostać wydane przez podmiot, na rzecz którego dokonano delegacji, działający w imieniu podmiotu delegującego, podczas gdy w niniejszym wypadku decyzje te zostały wydane samodzielnie przez podmiot delegujący. Zarzut ten stwarza Trybunałowi okazję do pochylenia się nad systemem upoważniania wprowadzonym w EBC i, w szerszej perspektywie, nad problematyką wewnątrzinstytucjonalnego delegowania uprawnień w zakresie zarządzania personelem.
II. Ramy prawne
A.
Statut ESBC
4.
Artykuł 12.3 Protokołu (nr 4) w sprawie statutu Europejskiego Systemu Banków Centralnych (ESBC) i EBC, załączonego do traktatu UE i do traktatu FUE (zwanego dalej „statutem ESBC”) stanowi:
„Rada Prezesów przyjmuje regulamin wewnętrzny, który określa wewnętrzną organizację EBC i jego organów decyzyjnych”.
5.
Zgodnie z art. 36.1 statutu ESBC:
„Rada Prezesów na wniosek Zarządu ustanawia warunki zatrudnienia personelu EBC”.
B.
Warunki zatrudnienia
6.
Na podstawie art. 36.1 statutu ESBC Rada Prezesów przyjęła decyzję z dnia 9 czerwca 1998 r. w sprawie przyjęcia warunków zatrudnienia personelu Europejskiego Banku Centralnego, zmienioną następnie w dniu 31 marca 1999 r. ( ) Artykuł 44 warunków zatrudnienia, w brzmieniu mającym zastosowanie w stanie faktycznym w niniejszej sprawie (zwanych dalej „warunkami zatrudnienia”), przewiduje:
„Następujące kary dyscyplinarne mogą być nakładane, w zależności od przypadku, na pracowników lub byłych pracowników, do których mają zastosowanie niniejsze warunki zatrudnienia, a którzy w sposób zamierzony lub w wyniku zaniedbania uchybili ciążącym na nich obowiązkom zawodowym:
[…]
(ii)
Zarząd może nałożyć ponadto jedną z następujących kar:
[…]
–
rozwiązanie stosunku pracy za wypowiedzeniem lub bez wypowiedzenia […];
–
całkowite lub częściowe oraz tymczasowe lub trwałe odebranie pracownikowi, któremu przysługuje świadczenie emerytalne lub renta inwalidzka, prawa do pobierania takiego świadczenia lub renty […]
[…]”.
C.
Regulamin wewnętrzny
7.
Na podstawie art. 12.3 statutu ESBC Rada Prezesów przyjęła regulamin wewnętrzny EBC (zwany dalej „regulaminem wewnętrznym”).
8.
Artykuł 10.2 tego regulaminu wewnętrznego przewiduje, że wszystkie jednostki organizacyjne EBC podlegają zwierzchniemu kierownictwu Zarządu.
9.
Artykuł 21 tego regulaminu wewnętrznego, zatytułowany „Warunki zatrudnienia”, stanowił, w brzmieniu mającym zastosowanie do 2004 r., które od tego czasu nie uległo zmianom mogącym wpłynąć na rozumowanie przedstawione w niniejszej opinii:
„21.1 Stosunek pracy pomiędzy EBC a jego pracownikami określają warunki zatrudnienia oraz regulamin pracowniczy.
21.2 Rada Prezesów, na wniosek Zarządu, zatwierdza i zmienia warunki zatrudnienia. Zasięga się przy tym, w trybie ustalonym w niniejszym regulaminie wewnętrznym, opinii Rady Ogólnej.
21.3 Warunki zatrudnienia podlegają wykonaniu zgodnie z postanowieniami regulaminu pracowniczego, który przyjmuje i zmienia Zarząd.
21.4 Przed przyjęciem nowych warunków zatrudnienia lub nowych postanowień regulaminu pracowniczego zasięga się opinii przedstawicieli pracowników. Opinia ta przedkładana jest Radzie Prezesów lub Zarządowi”.
D.
Regulamin pracowniczy
10.
Na podstawie art. 21.3 regulaminu wewnętrznego oraz art. 9 lit. a) warunków zatrudnienia Zarząd EBC przyjął dokument pod nazwą „European Central Bank Staff Rules” (zwany dalej „regulaminem pracowniczym”), którego art. 8.3.17 stanowi:
„Sekretarz generalny służb, działając w imieniu Zarządu, w odniesieniu do członków personelu znajdujących się w grupie zaszeregowania I lub niższej, lub Zarząd, w odniesieniu do członków personelu znajdujących się w grupie zaszeregowania wyższej niż grupa I, decyduje o najodpowiedniejszej karze dyscyplinarnej […]”.
III. Okoliczności powstania sporu
11.
Okoliczności powstania sporu zostały przedstawione w pkt 1–26 zaskarżonego wyroku w następujący sposób:
„1.
Skarżący, DI, dołączył do personelu [EBC] w 1999 r. […]
2.
W drodze kilku pism sporządzonych w okresie od [dnia] 13 grudnia 2013 r. do [dnia] 23 listopada 2015 r. spółka zarządzająca systemem ubezpieczenia zdrowotnego EBC (zwana dalej »spółką A«) poinformowała EBC o dwóch grupach okoliczności faktycznych. Po pierwsze, skarżący miał w sposób niezgodny z prawem obciążyć EBC obowiązkiem zwrotu kosztów faktur za fizjoterapię, podczas gdy faktury te zostały wystawione przez B, która jest kosmetyczką, a po drugie, zażądał również od niego zwrotu kosztów fałszywych potwierdzeń zapłaty za produkty farmaceutyczne.
[…]
4.
Decyzją z dnia 21 października 2014 r. Zarząd EBC postanowił zawiesić skarżącego w pełnieniu obowiązków i potrącać przez maksymalny okres czterech miesięcy 30% jego wynagrodzenia podstawowego począwszy od listopada 2014 r. Decyzja ta została uzasadniona informacjami dostarczonymi przez spółkę A oraz koniecznością ochrony śledztwa i postępowania dyscyplinarnego.
[…]
6.
Po przesłuchaniu skarżącego w dniu 3 lutego 2016 r. Dyrekcja Generalna (DG) ds. Zasobów Ludzkich, Budżetu i Organizacji EBC sporządziła w dniu 8 września 2016 r.»sprawozdanie w sprawie ewentualnego uchybienia obowiązkom zawodowym« (zwane dalej »sprawozdaniem nr 1«) na podstawie art. 8.3.2 [regulaminu pracowniczego]. Sprawozdanie to opierało się na dwóch grupach okoliczności faktycznych obciążających skarżącego. Po pierwsze, w okresie od [dnia] 12 listopada 2009 r. do [dnia] 29 września 2014 r. skarżący miał przedstawić spółce A 86 faktur dotyczących usług fizjoterapii świadczonych przez B jego żonie, ich dzieciom, a także jemu samemu na kwotę 61490 EUR, z której otrzymał zwrot w wysokości 56041,09 EUR, podczas gdy B nie jest fizjoterapeutką, lecz kosmetyczką. Po drugie, w okresie od lutego 2009 r. do września 2013 r. skarżący miał również w sposób noszący znamiona oszustwa przedstawić spółce A odręcznie wypisane potwierdzenia zapłaty za produkty farmaceutyczne na łączną kwotę 21289,08 EUR, z której zwrócono mu 19427,86 EUR.
[…]
8.
W dniu 18 listopada 2016 r. sekretarz generalny służb EBC »działający w imieniu Zarządu« wszczął przeciwko skarżącemu w związku z domniemanym uchybieniem przez niego obowiązkom zawodowym postępowanie dyscyplinarne wymagające zwrócenia się do komisji dyscyplinarnej i wystąpił do niej o wydanie opinii zgodnie z art. 8.3.15 regulaminu pracowniczego. Postępowanie to, wszczęte na podstawie sprawozdania nr 1, dotyczyło okoliczności faktycznych odnoszących się do rachunków ze sesje fizjoterapii i potwierdzeń zapłaty za produkty farmaceutyczne.
9.
Komisja dyscyplinarna wymieniła ze skarżącym szereg pism i wysłuchała go w dniu 13 lutego 2017 r.
10.
W dniu 5 września 2017 r. Dyrekcja Generalna ds. Zasobów Ludzkich, Budżetu i [Organizacji] EBC sporządziła drugie »sprawozdanie dotyczące ewentualnego uchybienia obowiązkom zawodowym« w rozumieniu art. 8.3.2 regulaminu pracowniczego (zwane dalej »sprawozdaniem nr 2«). Sprawozdanie to dotyczyło rachunków za korepetycje dla dwojga dzieci skarżącego, których zwrotu skarżący żądał na podstawie art. 3.8.4 regulaminu pracowniczego w latach 2010, 2012 i 2014 i ponownie w styczniu 2017 r. Zgodnie z tym sprawozdaniem istniało [uzasadnione] podejrzenie, że rachunki wystawione przez korepetytorkę C z tytułu udzielania korepetycji nie [były] prawdziwe ani wiarygodne.
11.
W świetle sprawozdania nr 2 sekretarz generalny służb, »działając w imieniu Zarządu«, postanowił w dniu 19 września 2017 r. rozszerzyć mandat komisji dyscyplinarnej o te czyny.
[…]
13.
W dniu 17 października 2017 r. komisja dyscyplinarna wysłuchała skarżącego i jego małżonki.
[…]
15.
W dniu 11 kwietnia 2018 r. komisja dyscyplinarna wydała swoją opinię. Przede wszystkim stwierdziła ona, że nieautentyczność rachunków za fizjoterapię nie została wystarczająco udowodniona, lecz skarżący wiedział, iż B nie jest fizjoterapeutką, ale kosmetyczką, albo powinien był przynajmniej zastanowić się nad jej kwalifikacjami. Następnie komisja dyscyplinarna oceniła, że okoliczności faktyczne leżące u podstaw zarzutów dotyczących przedstawienia potwierdzeń zapłaty za produkty farmaceutyczne i rachunków za korepetycje również nie zostały wystarczająco wykazane i że należy zamknąć postępowanie w tym zakresie, z zastrzeżeniem jego wznowienia w przypadku przedstawienia nowych dowodów. W świetle powyższego komisja dyscyplinarna zaleciła nałożenie na skarżącego kary polegającej na tymczasowym obniżeniu wynagrodzenia o 400 EUR miesięcznie w okresie dwunastu miesięcy.
16.
Po przedstawieniu przez skarżącego uwag w przedmiocie opinii komisji dyscyplinarnej z dnia 11 kwietnia 2018 r. sekretarz generalny służb doręczył mu decyzję Zarządu z dnia 10 lipca 2018 r. o skorzystaniu w tym przypadku z uprawnień dyscyplinarnych (zwaną dalej »decyzją z dnia 10 lipca 2018 r.«).
17.
Następnie sekretarz generalny służb przekazał skarżącemu projekt decyzji Zarządu w sprawie rozwiązania z nim stosunku pracy bez wypowiedzenia. Po tym przekazaniu doszło do wymiany pism.
18.
W dniu 7 maja 2019 r. Zarząd podjął decyzję o rozwiązaniu stosunku pracy ze skarżącym bez wypowiedzenia [w drodze decyzji o rozwiązaniu stosunku pracy].
[…]
25.
Pismem z dnia 12 czerwca 2019 r. skarżący poinformował sekretarza generalnego służb o wyniku postępowania wszczętego przez [organ krajowy] w przedmiocie rachunków za korepetycje i zażądał, aby EBC ponownie rozpatrzył swoją decyzję o rozwiązaniu z nim stosunku pracy.
26.
Pismem z dnia 26 czerwca 2019 r. sekretarz generalny służb poinformował skarżącego o decyzji Zarządu z dnia 25 czerwca tego samego roku o niewznowieniu postępowania dyscyplinarnego […]”.
IV. Postępowanie przed Sądem i zaskarżony wyrok
12.
Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 18 lipca 2019 r. wnoszący odwołanie wniósł skargę o stwierdzenie nieważności spornych decyzji, o nakazanie przywrócenia go do pracy oraz o zasądzenie zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.
13.
Na poparcie żądania stwierdzenia nieważności wnoszący odwołanie sformułował dziewięć zarzutów, na podstawie których Sąd wyodrębnił dziesięć zarzutów. Zarzut pierwszy dotyczy braku właściwości organu, który wydał sporne decyzje.
14.
W istocie, jak podsumowuje to Sąd w pkt 43, 44 i 47 zaskarżonego wyroku, wnoszący odwołanie podniósł, że cofnięcie upoważnienia sekretarzowi generalnemu służb wynikające z decyzji z dnia 10 lipca 2018 r. wymagało uprzedniej konsultacji z komitetem pracowniczym. W jego ocenie w przypadku braku takiej konsultacji decyzja ta jest wadliwa, co oznacza, że decyzję o rozwiązaniu stosunku pracy wydał Zarząd zamiast organu właściwego zgodnie z prawem.
15.
Mówiąc bardziej szczegółowo, wnoszący odwołanie wskazał w pierwszej kolejności, że decyzja z dnia 10 lipca 2018 r. stanowiła zmianę regulaminu pracowniczego i że zmiana ta wymagała konsultacji z komitetem pracowniczym zgodnie z treścią art. 21 regulaminu wewnętrznego i z zasadą paralelizmu procedur. W drugiej kolejności wnoszący odwołanie podniósł, że nawet gdyby decyzja z dnia 10 lipca 2018 r. dotyczyła wyłącznie jego, możliwość powołania się przez Zarząd na indywidualne przypadki skutkowałaby tym, że art. 8.3.17 regulaminu pracowniczego można by postrzegać nie jako przepis o ustalonej treści, ale jako przepis podlegający zmianie według uznania EBC. Tymczasem w sprawach dyscyplinarnych konieczne jest zagwarantowanie pewności prawa i jawności. Wnoszący odwołanie uważa, że w tych okolicznościach skonsultowanie się z komitetem pracowniczym byłoby użyteczne.
16.
Z powodów przedstawionych w pkt 44–52 zaskarżonego wyroku Sąd oddalił ten zarzut jako bezpodstawny. Sąd ustalił bowiem w pierwszej kolejności, że decyzja z dnia 10 lipca 2018 r. miała charakter indywidualny i nie prowadziła do zmiany postanowień regulaminu pracowniczego, co wymagałoby konsultacji z komitetem pracowniczym z uwagi na zasadę pewności prawa i jawności. W drugiej kolejności Sąd wskazał przede wszystkim, że powierzając sekretarzowi generalnemu służb zadanie podejmowania indywidualnych decyzji o rozwiązaniu stosunku pracy „w imieniu Zarządu”, art. 8.3.17 regulaminu pracowniczego wpisuje się w ramy szerokiego uznania, jaki przysługuje instytucjom Unii w płaszczyźnie wewnętrznej w zakresie ich organizacji, i że zasada pewności prawa nie stoi na przeszkodzie temu, żeby decyzje sekretarza generalnego służb w tym zakresie wyrażały decyzje Zarządu, który ponosi za nie pełną odpowiedzialność i któremu można je prawnie przypisać. Następnie Sąd wskazał, że przepis ten był opublikowany i że EBC uzasadnił decyzję o niepodaniu do publicznej wiadomości decyzji z dnia 10 lipca 2018 r. w interesie wnoszącego odwołanie, o czym został on poinformowany. Sąd dodał wreszcie, że wnoszący odwołanie nie został pozbawiony żadnej gwarancji ochrony swoich praw, jako że kolegialne wykonywanie kompetencji zapewnia co do zasady wyższy poziom takiej ochrony.
V. Postępowanie przed Trybunałem i żądania stron
17.
Wnoszący odwołanie zwraca się do Trybunału o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz o stwierdzenie nieważności spornych decyzji i, w każdym wypadku, o zasądzenie od EBC zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w wysokości 20000 EUR oraz o obciążenie EBC kosztami postępowania przed Sądem i przed Trybunałem.
18.
EBC wnosi do Trybunału o oddalenie odwołania w całości oraz obciążenie wnoszącego odwołanie kosztami postępowania.
VI. Analiza
19.
W zarzucie pierwszym wnoszący odwołanie krytykuje rozważania Sądu przedstawione w pkt 44–52 zaskarżonego wyroku.
20.
Sąd uznał w istocie, że na mocy art. 8.3.17 regulaminu pracowniczego Zarząd posiadał kompetencję do wydania spornych decyzji. Wnoszący odwołanie nie zgadza się z tym ustaleniem, jako że decyzja z dnia 10 lipca 2018 r., wydana bez uprzedniej konsultacji z komitetem pracowniczym, nie wpłynęła na podział kompetencji wewnątrz EBC i że w konsekwencji jedynie sekretarz generalny służb był właściwy do wydania spornych decyzji.
21.
W odpowiedzi na odwołanie i w duplice EBC wyraża wątpliwości co do dopuszczalności zarzutu pierwszego i ocenia, że – w każdym wypadku – zarzut ten jest bezpodstawny.
A.
W przedmiocie dopuszczalności
22.
Zgodnie ze stanowiskiem EBC w zarzucie pierwszym nie wskazano w sposób wystarczająco precyzyjny części uzasadnienia zaskarżonego wyroku, które są kwestionowane, i ograniczono się do powtórzenia stanowiska zaprezentowanego przez wnoszącego odwołanie przed Sądem.
23.
EBC wskazuje poza tym, że z argumentacji wnoszącego odwołanie, zgodnie z którą decyzja z dnia 10 lipca 2018 r. miała doprowadzić do zmiany postanowień regulaminu pracowniczego, nie wynika jasno, czy argumentacja ta odnosi się do zagadnień prawnych, czy kwestii faktycznych.
24.
Mówiąc bardziej szczegółowo, EBC wskazuje, że Sąd ustalił w pkt 45 i 51 zaskarżonego wyroku, że „decyzja z dnia 10 lipca 2018 r. nie uchyliła art. 8.3.17 regulaminu pracowniczego” i że „[decyzja ta] nie prowadzi do zmiany regulaminu pracowniczego”. W tym kontekście EBC podnosi, że wnoszący odwołanie twierdzi w treści odwołania, że te ustalenia Sądu stanowią część okoliczności faktycznych. EBC odwołuje się w tym celu do fragmentu odwołania, zgodnie z którym „jest faktem, że decyzją z dnia 10 lipca 2018 r. dokonano zmiany art. 8.3.17 regulaminu pracowniczego” ( ). EBC oświadcza, że zgadza się z tym twierdzeniem, i wskazuje, że argument wnoszącego odwołanie, zgodnie z którym postanowienia regulaminu pracowniczego zostały zmienione, wydaje się zatem niedopuszczalny.
25.
Należy jednak stwierdzić przede wszystkim, że wnoszący odwołanie wskazuje w treści uzasadnienia zarzutu pierwszego kwestionowane punkty zaskarżonego wyroku oraz powody, dla których punkty te są jego zdaniem dotknięte wadą w postaci naruszenia prawa. Jak przedstawia to poniższa analiza sprawy co do istoty, te dwa aspekty są wystarczająco jasne i precyzyjne, aby Trybunał mógł rozpoznać odwołanie.
26.
Następnie zarzut pierwszy dotyczy naruszenia prawa, jakiego Sąd miał dopuścić się w procesie wykładni i stosowania prawa Unii, które to naruszenie miało doprowadzić Sąd do przyjęcia, że Zarząd posiadał kompetencję do wydania spornych decyzji, i odrzucenia jednego z zarzutów sformułowanych w skardze o stwierdzenie nieważności, który dotyczył braku właściwości organu, który wydał te decyzje. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą w takich przypadkach kwestie prawne rozpatrywane w pierwszej instancji mogą być ponownie przedmiotem rozważań w postępowaniu odwoławczym. Gdyby bowiem wnoszący odwołanie nie mógł tym sposobem oprzeć odwołania na zarzutach i argumentach podniesionych już przed Sądem, postępowanie odwoławcze byłoby częściowo pozbawione sensu ( ).
27.
Wreszcie – przeciwnie do tego, co wydaje się sugerować EBC – ustalenie prawnego charakteru aktu administracji oraz określenie skutków, jakie wywiera ten akt, stanowią zagadnienie prawne. Jest tak tym bardziej w przypadkach, w których taki akt może prowadzić, jak twierdzi wnoszący odwołanie, do zmiany przepisów, które mają zastosowanie w sprawie.
28.
Wynika z tego, że zarzut pierwszy odwołania jest dopuszczalny.
B.
Co do istoty
1. Argumenty stron
29.
Na poparcie zarzutu pierwszego wnoszący odwołanie przywołuje trzy argumenty dotyczące istoty sporu, których zasadność EBC kwestionuje.
30.
Aby osadzić argumenty stron w kontekście, muszę wskazać, że – jak to wynika z decyzji z dnia 10 lipca 2018 r. – Zarząd postanowił podjąć działanie w ramach postępowania, którego wynikiem były sporne decyzje, z jednej strony z uwagi na to, że ten organ decyzyjny włączył się już wcześniej do tego postępowania przy wydawaniu decyzji z dnia 21 października 2014 r. ( ), a z drugiej strony z uwagi na wrażliwy charakter sprawy („sensitivity of the matter”).
31.
W tym względzie wnoszący odwołanie podnosi w pierwszej kolejności, że decyzja z dnia 10 lipca 2018 r. zmieniła art. 8.3.17 regulaminu pracowniczego. Jego zdaniem Zarząd – za pomocą tej decyzji – chciał wycofać upoważnienie udzielone sekretarzowi generalnemu służb do celów prowadzenia postępowania dyscyplinarnego przeciwko wnoszącemu odwołanie. Przyznaje on, że zmiana ta ograniczona była jedynie do jego osoby i z tego względu może być uznana za akt o charakterze indywidualnym. Wnoszący odwołanie utrzymuje jednak, że była to jednocześnie zmiana aktu o charakterze generalnym, to jest zmiana regulaminu pracowniczego. Podwójny charakter decyzji z dnia 10 lipca 2018 r. w jego ocenie wiąże się z obowiązkiem skonsultowania się z komitetem pracowniczym.
32.
Zdaniem EBC wykładnia art. 8.3.17 regulaminu pracowniczego, jakiej dokonuje wnoszący odwołanie, a według której przepis ten przekazuje ostateczną i nieodwołalną kompetencję Zarządu sekretarzowi generalnemu służb, w związku z czym Zarząd powinien dokonać zmiany tego przepisu, jeżeli chciałby skorzystać samodzielnie z tej kompetencji, jest błędna. W ocenie EBC przepis ten w rzeczywistości przewiduje nie „delegację kompetencji”, która wiązałaby się z koniecznością odzyskania tej delegowanej kompetencji, ale raczej „upoważnienie” ( ), jako że z litery tego przepisu wynika jasno, że Zarząd nie przyznał sekretarzowi generalnemu służb kompetencji osobistej, a więc wyłącznej. Zarząd nie dokonał więc zmiany owego przepisu, a jedynie skorzystał z tego, co jest nieodłącznym elementem tego przepisu, wykonując w danym przypadku swoją własną kompetencję.
33.
W drugiej kolejności wnoszący odwołanie wskazuje, że uznanie, iż Zarząd może dokonać jednostkowej zmiany reguły określonej w art. 8.3.17 regulaminu pracowniczego i odebrać kompetencje przyznane sekretarzowi generalnemu służb, oznacza, że podział kompetencji w EBC nie jest jasno określony, co stanowiłoby naruszenie zasady pewności prawa i zasad dobrej administracji. Okoliczność, że wnoszący odwołanie został poinformowany o decyzji z dnia 10 lipca 2018 r., nie wystarcza jego zdaniem do zaradzenia temu problemowi. Wnoszący odwołanie zauważa, że wyrok Kuchta/EBC ( ), przytoczony w pkt 50 zaskarżonego wyroku, nakłada podwójny warunek, to jest że podział kompetencji w EBC powinien być z jednej strony jasno określony, a z drugiej strony – należycie opublikowany.
34.
W tym względzie EBC podnosi, iż – biorąc pod uwagę brzmienie i cel art. 8.3.17 regulaminu pracowniczego – to, że Zarząd podejmuje decyzje o tym, żeby – w określonym przypadku – skorzystać ze swojej kompetencji, nie jest nieprzewidywalne. W niniejszym wypadku decyzję tę tłumaczyć może udział Zarządu w zawieszeniu wnoszącego odwołanie oraz wrażliwy charakter sprawy. Podobna decyzja byłaby konieczna również w przypadku nieobecności, przeszkody w sprawowaniu funkcji lub konfliktu interesów po stronie sekretarza generalnego służb. Stanowisko wyrażane przez wnoszącego odwołanie stoi zdaniem EBC w sprzeczności z koniecznością zapewnienia ciągłości działania administracji jako takiej.
35.
W trzeciej kolejności wnoszący odwołanie wskazuje, że zaskarżony wyrok narusza prawo w zakresie, w jakim Sąd uznał, że wnoszący odwołanie nie został pozbawiony żadnej gwarancji ochrony swoich praw. Przyznaje on, że kolegialność stanowi jedną z gwarancji bezstronności, „ale nie całość tych gwarancji”. Wnoszący odwołanie wskazuje przy tym w jego pkt 14, że już wyjaśniał, dlaczego skonsultowanie się z komitetem pracowniczym „mogło mieć wpływ” na jego sytuację, nie przedstawiając jednak tych wyjaśnień w treści odwołania ( ).
36.
W treści dupliki EBC zauważa, że wnoszący odwołanie nie wskazał, że Zarząd zapewnił mu mniej gwarancji ochrony jego praw, podejmując decyzję o rozwiązaniu stosunku pracy, i że – nawet zakładając brak kompetencji po stronie tego organu – nie oznaczałoby to nieważności tej decyzji z mocy prawa. W tym względzie EBC odwołuje się do orzecznictwa Sądu, zgodnie z którym stwierdzenie nieważności decyzji wydanej przez organ niewłaściwy z uwagi na naruszenie przepisów o podziale kompetencji, które są mu przyznane, może nastąpić jedynie wtedy, gdy naruszenie tych przepisów prowadzi do naruszenia jednej z gwarancji przyznanych urzędnikom w Regulaminie pracowniczym urzędników Unii Europejskiej lub zasad dobrej administracji w kontekście zarządzania personelem ( ).
2. Ocena
37.
Aby móc udzielić dokonać oceny zarzutu pierwszego odwołania, należy określić w pierwszej kolejności, czy pod rządami regulaminu pracowniczego Zarząd posiadał kompetencję do decydowania o karach dyscyplinarnych członków personelu znajdujących się w grupie zaszeregowania I lub niższej. W tym celu należy zweryfikować, czy – jak twierdzi wnoszący odwołanie w treści swojego pierwszego argumentu – na mocy art. 8.3.17 tego regulaminu Zarząd pozbawił się części swojej kompetencji decyzyjnej na rzecz sekretarza generalnego służb, czy też – jak utrzymuje EBC – Zarząd mógł wydać sporne decyzje samodzielnie, bez udziału sekretarza generalnego służb. Przy analizowaniu tego zagadnienia pochylę się nad kwestią tego, czy podział kompetencji w EBC spełnia wymogi ustalone w orzecznictwie co do jasności („jasno określony”) i transparentności („należycie opublikowany”), jako że kwestia ta została podniesiona przez wnoszącego odwołanie w jego drugim argumencie sformułowanym na poparcie zarzutu pierwszego odwołania.
38.
Jedynie w przypadku uznania, że Zarząd nie posiadał kompetencji do wydania spornych decyzji, należałoby zbadać w drugiej kolejności, czy decyzja z dnia 10 lipca 2018 r., wydana bez uprzedniej konsultacji z komitetem pracowniczym, skutecznie wpłynęła na podział kompetencji w EBC, jeżeli chodzi o stosowanie kar dyscyplinarnych względem członków personelu przez Zarząd bez udziału sekretarza generalnego służb.
39.
Jeśli nie, należałoby w trzeciej kolejności zbadać, czy w świetle orzecznictwa wskazanego w pkt 36 niniejszej opinii należy koniecznie stwierdzić nieważność spornych decyzji dotkniętych wadą w postaci braku właściwości.
a) Uwagi wstępne w przedmiocie delegacji wewnątrzinstytucjonalnych
40.
W porządku prawnym Unii problematyka „delegacji” uprawnień lub kompetencji, w szerokim znaczeniu tego słowa ( ), posiada długą historię i stała się podstawą pokaźnego orzecznictwa oraz dużego korpusu tekstów doktrynalnych. Wysiłki orzecznicze i doktrynalne skupione były początkowo na sytuacjach dotyczących „delegacji” dokonywanej pomiędzy instytucjami Unii lub przez jedną z nich na rzecz podmiotu zewnętrznego ( ).
41.
W niniejszej sprawie nie chodzi jednakże o delegację międzyinstytucjonalną lub delegację na rzecz podmiotu zewnętrznego względem EBC. „Delegacja”, o której mowa w zarzucie pierwszym odwołania, ma w rzeczywistości charakter wewnątrzinstytucjonalny i dotyczy podejmowania decyzji w odniesieniu do pracowników danej instytucji. W konsekwencji nasuwa się pytanie, czy i jeżeli tak, w jakim zakresie orzecznictwo odnoszące się do delegacji międzyinstytucjonalnych można zastosować do delegacji wewnątrzinstytucjonalnych.
42.
Przedstawiciele doktryny zauważają, że w odniesieniu do delegacji, których dokonuje się wewnątrz instytucji Unii, Trybunał przyjął podejście mniej rygorystyczne niż w przypadku delegacji uprawnień pomiędzy instytucjami ( ), a zgodnie z którym delegacje wewnątrzinstytucjonalne poddane są ograniczeniom i zasadom, które stosuje się do delegacji międzyinstytucjonalnych, jedynie częściowo ( ).
43.
Wytłumaczyć to można z jednej strony tym, że w ramach swojej autonomii instytucjonalnej EBC, tak jak i pozostałe instytucje Unii, dysponuje szerokim uznaniem w odniesieniu do organizacji swoich służb w zależności od zadań, które są mu powierzone ( ). Z drugiej strony, jak wyjaśnił to Trybunał, podział kompetencji wewnątrz EBC nie znajduje się w zakresie zastosowania zasady równowagi instytucjonalnej ( ).
44.
Przepis, który znajduje się w centrum niniejszej sprawy, to jest art. 8.3.17 regulaminu pracowniczego, wpisuje się w ten kontekst.
45.
Z art. 21.3 regulaminu wewnętrznego, który przyjmuje Rada Prezesów, wynika w rzeczywistości, że warunki zatrudnienia, które są także są ustalane przy udziale Rady Prezesów, są wdrażane przez postanowienia regulaminu pracowniczego przyjmowanego przez Zarząd.
46.
Podział kompetencji wewnątrz EBC w odniesieniu do środków dyscyplinarnych, który określa art. 8.3.17 regulaminu pracowniczego, jest wynikiem wyboru dokonanego przez sam Zarząd. Wnoszący odwołanie nie neguje, że Zarząd ma prawo delegować swoje kompetencje sekretarzowi generalnemu służb. Kwestionuje on natomiast wykładnię tego przepisu dokonaną przez Sąd, a w szczególności skutki, jakie Sąd przypisał temu przepisowi w odniesieniu do kompetencji Zarządu do podjęcia decyzji o środku dyscyplinarnym w przypadku, w którym dokonano „delegacji” na rzecz sekretarza generalnego służb.
47.
Należy wskazać, że na poparcie swoich argumentów wnoszący odwołanie i EBC odwołują się w szczególności do orzecznictwa Sądu, które dokonuje rozróżnienia pomiędzy przekazaniem uprawnień a upoważnieniem do złożenia podpisu.
48.
W wyrokach składających się na to orzecznictwo Sąd wskazał bowiem, że chodziło o upoważnienie do składania podpisu, które zdaniem tego sądu różni się od przekazania uprawnień tym, że podmiot delegujący nie przekazuje kompetencji podmiotowi, na rzecz którego dokonano delegacji, gdy ten ostatni może jedynie przygotować i podpisać w imieniu i na odpowiedzialność podmiotu delegującego dokument decyzji „w określonym przez niego brzmieniu” ( ). Sąd uznał również za posiadającą charakter upoważnienia do składania podpisu sytuację, w której pracownik lub urzędnik jest upoważniony do podejmowania „w imieniu i pod kontrolą administracji” jasno określonych działań z zakresu zarządzania lub administracji ( ). Poza tym orzecznictwo Trybunału, które legło u podstaw tych wyroków Sądu, dotyczyło sytuacji, w których składający podpis „ograniczył się do podpisu pisma w sprawie przedstawienia zarzutów […] zatwierdzonego uprzednio przez [właściwy organ]” ( ) i w których „otrzymał [on] instrukcje” ( ).
49.
W porządku prawnym Unii nie każda delegacja musi być jednak rozumiana tylko jako przekazanie uprawnień lub upoważnienie do składania podpisu odpowiadające w pełni cechom przedstawionym w orzecznictwie Sądu wskazanym w pkt 48 niniejszej opinii ( ). Chociaż bowiem niewątpliwie istnieje pewna zbieżność pomiędzy rozwiązaniami stosowanymi przez instytucje Unii, to dysponują one szerokim uznaniem w płaszczyźnie wewnętrznej w zakresie ich organizacji w zależności od ich potrzeb ( ).
50.
Spostrzeżenie to potwierdza wyrok Tralli/EBC ( ), w którym Trybunał wskazał, że Zarząd może, nie pozbawiając się swoich uprawnień regulacyjnych, upoważnić swoich członków do podejmowania niektórych decyzji w jego imieniu, takich jak decyzje indywidualne o przedłużeniu okresu próbnego nowo zatrudnionemu pracownikowi.
51.
Można by wprawdzie wywieść z ustaleń Trybunału dotyczących systemu upoważniania poddanego analizie w wyroku Tralli/EBC, że podmiot delegujący (Zarząd) nie pozbawił się swoich uprawnień decyzyjnych pomimo tego, że upoważnił podmiot, na rzecz którego dokonano delegacji, do wykonywania pewnych uprawnień dyskrecjonalnych, jednak – w odróżnieniu od spornych decyzji w niniejszej sprawie – decyzję, której prawidłowość była przedmiotem badania sąd w tym wyroku, wydał nie podmiot delegujący, lecz podmiot, na rzecz którego dokonano delegacji (wiceprezesa EBC).
52.
Co jeszcze istotniejsze, wnioski sformułowane przez Trybunał w wyroku Tralli/EBC dotyczyły delegacji dokonanej przez organ delegujący (Zarząd) na rzecz członka tego organu (wiceprezesa EBC) ( ). To może stanowić wytłumaczenie powodu, dla którego Trybunał oparł się na swoim orzecznictwie zapoczątkowanym wyrokiem AKZO Chemie i AKZO Chemie UK/Komisja ( ), dotyczącym upoważnienia przez Komisję swoich członków do podejmowania niektórych decyzji w jej imieniu. Sekretarz generalny służb nie jest jednakże członkiem Zarządu.
53.
Niezależnie od powyższego wyrok Tralli/EBC wskazuje, że aby określić skutki, jakie wynikają z systemu upoważniania wprowadzonego w EBC, należy dokonać analizy kontekstu, w który system ten się wpisuje, i zasad jego funkcjonowania.
54.
Mając to na względzie, uważam, że wyrok Tralli/EBC dostarcza użytecznych wskazówek dotyczących charakterystyki „systemu upoważniania”, który nie prowadzi do pozbawienia Zarządu jego kompetencji. W wyroku tym Trybunał, nie odnosząc się do pojęcia „upoważnienia do składania podpisu” ani nie precyzując, że chodziło o decyzję zatwierdzoną uprzednio przez podmiot delegujący lub przyjętą zgodnie z jego instrukcjami, uznał bowiem, że ten „system upoważniania” nie prowadził do pozbawienia Zarządu jego uprawnień regulacyjnych, że decyzje były podejmowane w jego imieniu, że ponosił on za nie pełną odpowiedzialność i że takie upoważnienie ograniczało się do decyzji indywidualnych, nie odnosząc się do decyzji o charakterze generalnym.
55.
Proponuję dokonać analizy pierwszego argumentu przedstawionego przez wnoszącego odwołanie na poparcie zarzutu pierwszego odwołania w świetle tych właśnie wskazówek.
b) W przedmiocie uprawnień decyzyjnych Zarządu jako podmiotu delegującego
56.
Artykuł 8.3.17 regulaminu pracowniczego przewiduje, że Zarząd podejmuje decyzje o karach dyscyplinarnych względem członków personelu znajdujących się powyżej grupy zaszeregowania I, podczas gdy „sekretarz generalny służb, działając w imieniu Zarządu”, podejmuje decyzje w sprawie kar dyscyplinarnych względem członków personelu w grupie zaszeregowania I lub niższej.
57.
W rzeczywistości prawie wszystkie postanowienia regulaminu pracowniczego, w których mowa o sekretarzu generalnym służb, wskazują, że działa on w imieniu Zarządu ( ).
58.
W tym względzie należy zauważyć, po pierwsze, że na podstawie art. 8.3.17 regulaminu pracowniczego sekretarz generalny wykonuje uprawnienie o charakterze dyskrecjonalnym co do wyboru „najodpowiedniejszej” kary – by zacytować ten przepis. W ramach wykonywania tego uprawnienia działa on jednak w imieniu Zarządu, który musi ponosić odpowiedzialność za tego rodzaju decyzje. Jeżeli pod rządami systemu upoważniania ustanowionego przez Zarząd decyzje indywidualne w przedmiocie kar dyscyplinarnych nadal wchodzą w zakres jego odpowiedzialności, to w świetle wskazówek wynikających z wyroku Tralli/EBC nie jest możliwe uznanie, że przyjmując taki przepis, Zarząd pozbawił się przysługujących mu uprawnień do podejmowania decyzji w przedmiocie tego rodzaju kar.
59.
Po drugie, art. 8.3.2 regulaminu pracowniczego przewiduje, że Zarząd (w odniesieniu do członków personelu znajdujących się powyżej grupy zaszeregowania L) lub działający w jego imieniu sekretarz generalny służb (w odniesieniu do członków personelu w grupie zaszeregowania L lub niższej) mogą podjąć decyzję o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego. Należy zauważyć, że zgodnie z tym przepisem, jeżeli postępowanie wszczyna sekretarz generalny służb, Zarząd musi być o tym niezwłocznie poinformowany.
60.
Na tej podstawie wnioskuję, że kiedy sekretarz generalny służb działa „w imieniu Zarządu”, nie ogranicza się on do wykonywania woli Zarządu, ale decyduje samodzielnie o podejmowanych działaniach. W innym wypadku obowiązek poinformowania Zarządu, ustanowiony w art. 8.3.2 regulaminu pracowniczego, byłby pozbawiony sensu.
61.
Obowiązek poinformowania Zarządu o działaniach sekretarza generalnego podjętych przez niego w imieniu Zarządu rzeczywiście nie jest przewidziany w innych postanowieniach regulaminu pracowniczego. Obowiązku takiego w szczególności nie wprowadzono wyraźnie w treści art. 8.3.17 tego regulaminu.
62.
Moim zdaniem powód, dla którego jedynie art. 8.3.2 regulaminu pracowniczego przewiduje, że Zarząd musi być niezwłocznie poinformowany o decyzji sekretarza generalnego, odpowiada naturze systemu upoważniania określonego w art. 8.3.17 tego regulaminu. Będąc poinformowanym o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego przeciwko członkowi personelu znajdującemu się w grupie zaszeregowania L lub niższej, Zarząd może zdecydować o tym, czy włączyć się do tego postępowania w celu podjęcia decyzji w przedmiocie kary dyscyplinarnej. Tak jak obowiązek poinformowania Zarządu o wszczęciu postępowania, który ma zastosowanie do wszystkich postępowań wszczętych przez sekretarza generalnego służb, możliwość włączenia się do postępowania dyscyplinarnego wszczętego przez sekretarza generalnego służb jest zatem nierozerwalnie związana z art. 8.3.17 przywołanego regulaminu. W związku z tym Zarząd nie musi w celu skorzystania z tej możliwości dokonywać zmiany tego regulaminu.
63.
Wreszcie, po trzecie, kontekst, w który wpisuje się art. 8.3.17 regulaminu pracowniczego, wydaje się również potwierdzać wykładnię, zgodnie z którą przyjęcie takiego postanowienia nie skutkowało całkowitym pozbawieniem Zarządu jego uprawnień, biorąc pod uwagę, że przepis wyższego rzędu, to znaczy art. 44 (ii) warunków zatrudnienia, zastrzega orzekanie najcięższych kar do kompetencji tego kolegialnego organu ( ). Pragnę wskazać ponadto, że podejście, zgodnie z którym stopień dolegliwości kary może w odpowiednim przypadku mieć wpływ na to, jaki organ podejmuje w rzeczywistości działania w celach związanych z postępowaniem dyscyplinarnym, bez konieczności zmiany postanowień owego regulaminu, przyjął sam Zarząd, który dał temu wyraz także w innych postanowieniach niźli tylko art. 8.3.17. Zgodnie bowiem z art. 8.3.2 tego regulaminu, jeżeli kara dyscyplinarna, której nałożenie grozi w danej sprawie, stanowi jedną z dwóch najłagodniejszych kar, decyzja o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego może zostać wydana nie przez Zarząd lub przez sekretarza generalnego służb, ale przez dyrektora generalnego ds. zasobów ludzkich lub przez członka Zarządu, w zależności od grupy zaszeregowania członka personelu, którego sprawa dotyczy ( ).
64.
Na zakończenie tej części rozważań pragnę wskazać, że moim zdaniem system upoważniania ustanowiony w art. 8.3.17 regulaminu pracowniczego nie pociąga za sobą pozbawienia Zarządu wszelkich uprawnień decyzyjnych w zakresie kar dyscyplinarnych nakładanych na członków personelu z grupy zaszeregowania I lub niższej. Tym samym Sąd w sposób zasadny ustalił w pkt 48 zaskarżonego wyroku, że decyzja z dnia 10 lipca 2018 r. nie wpłynęła na podział kompetencji wynikający z regulaminu pracowniczego. Pierwszy argument przedstawiony przez wnoszącego odwołanie na poparcie zarzutu pierwszego odwołania nie zasługuje zatem na uznanie.
65.
W tej sytuacji należy w tym miejscu dokonać analizy drugiego argumentu przedstawionego przez wnoszącego odwołanie, zgodnie z którym podział kompetencji w EBC określony w ten sposób pozostaje w sprzeczności z zasadą pewności prawa i zasadami dobrej administracji.
c) W przedmiocie jasności podziału kompetencji w EBC
66.
W ramach drugiego argumentu sformułowanego na wypadek, gdyby Trybunał potwierdził wykładnię dokonaną przez Sąd, zgodnie z którą art. 8.3.17 regulaminu pracowniczego nie doprowadził do pozbawienia Zarządu jego uprawnień decyzyjnych dotyczących spornych decyzji, wnoszący odwołanie zarzuca Sądowi, że w pkt 49–51 zaskarżonego wyroku uznał, że wykładnia ta nie stoi w sprzeczności z zasadą pewności prawa ani z zasadami dobrej administracji.
67.
Na poparcie tego argumentu wnoszący odwołanie utrzymuje, że okoliczność, iż poinformowano go o decyzji z dnia 10 lipca 2018 r., nie wystarcza do zapewnienia zgodności z zasadą pewności prawa i zasadami dobrej administracji. Wnoszący odwołanie wskazuje przy tym, że w wyroku Kuchta/EBC ( ) Trybunał stawia dwa warunki, to jest, że podział kompetencji w EBC powinien być jasno określony oraz należycie opublikowany.
68.
Na wstępie pragnę przypomnieć, że z utrwalonego orzecznictwa wynika, że – jak podnosi wnoszący odwołanie – zasada dobrej administracji wymaga, aby podział kompetencji oraz uprawnień do składania podpisu w instytucjach był opublikowany i jasno określony ( ). Chociaż wnoszący odwołanie wspomina o obu tych warunkach, wydaje się, że robi to po to, żeby podkreślić, że Sąd orzekł jedynie o pierwszym warunku, który dotyczy publikacji tej kompetencji ( ), nie pochylając się nad drugim z nich, który dotyczy jej określenia.
69.
Nadal tytułem uwag wstępnych pragnę zauważyć, że wyrok Teeäär/EBC ( ), do którego odwołuje się EBC, może sugerować, że nie jest konieczne zbadanie tych dwóch warunków, żeby przesądzić o prawidłowości podziału kompetencji i tym samym żeby udzielić odpowiedzi na pytanie, czy sporna decyzja została wydana przez właściwy organ decyzyjny.
70.
Pobieżna lektura tego wyroku może rzeczywiście wywoływać wrażenie, że warunki te należy uwzględnić jedynie w razie ustalenia, że sporna decyzja obarczona jest wadą braku właściwości. W tej perspektywie warunki te miałyby zastosowanie do określenia, czy należy stwierdzić nieważność owej decyzji, biorąc pod uwagę orzecznictwo przytoczone w pkt 36 niniejszej opinii, zgodnie z którym nieposzanowanie reguł podziału uprawnień pociąga za sobą stwierdzenie nieważności decyzji jedynie w przypadku, w którym prowadzi ono do naruszenia jednej z gwarancji przyznanych urzędnikom w Regulaminie pracowniczym urzędników Unii Europejskiej lub zasad dobrej administracji w kontekście zarządzania personelem ( ).
71.
Jednakże z jednej strony Sąd w sprawie, której dotyczył wyrok Teeäär/EBC ( ), miał do czynienia z sytuacją szczególną, w której istniała wątpliwość co do organu, który wydał sporną decyzję. Sąd nie miał więc możliwości zbadania jasności reguł dotyczących właściwości tego organu. Z drugiej strony w niniejszej sprawie wnoszący odwołanie podnosi, że podział kompetencji wynikający z art. 8.3.17 regulaminu pracowniczego, zgodnie z jego wykładnią dokonaną przez Sąd, nie jest zgodny ani z zasadami dobrej administracji, ani z zasadą pewności prawa, stanowiącą przy tym ogólną zasadę prawa Unii, której naruszenie może pociągać za sobą nieważność normy prawnej.
72.
Jeżeli chodzi o zasadę pewności prawa i jasność art. 8.3.17 regulaminu pracowniczego, Sąd wskazał w pkt 49 zaskarżonego wyroku, że zasada ta nie stoi na przeszkodzie temu, aby przepis ten interpretować w ten sposób, że decyzje sekretarza generalnego służb z tego zakresu wyrażają decyzje Zarządu, który ponosi za nie pełną odpowiedzialność i któremu można je prawnie przypisać.
73.
Z powodów, które przedstawiłem, żeby oddalić pierwszy argument wnoszącego odwołanie ( ), uważam, że art. 8.3.17 regulaminu pracowniczego jest wystarczająco jasny, aby członkowie personelu mogli zrozumieć, że kary dyscyplinarne są zawsze nakładane w imieniu Zarządu, który ponosi za nie odpowiedzialność, i że w odpowiednich przypadkach Zarząd może włączyć się do postępowania dyscyplinarnego w celu nałożenia takiej kary ( ). Należy zauważyć w tym kontekście, że powody te opierają się na tradycyjnych dyrektywach wykładni, to jest na wykładni literalnej i systemowej tego przepisu.
74.
Zgodnie z wykładnią art. 8.3.17 regulaminu pracowniczego dokonaną przez Sąd Zarząd dysponuje wprawdzie pewnym zakresem uznania co do decyzji o ewentualnym włączeniu się do postępowania dyscyplinarnego wszczętego przeciwko członkowi personelu z grupy wynagrodzenia I lub niższej, jednak – jak zauważył Sąd w pkt 49 zaskarżonego wyroku – zasada pewności prawa nie nakazuje EBC ograniczenia zakresu uznania, którym dysponuje on w zakresie organizacji systemu wewnętrznego zarządzania w sprawach odpowiedzialności dyscyplinarnej.
75.
Na marginesie pragnę zauważyć, że jeżeli chodzi o niniejszą sprawę, to decyzja Zarządu o włączeniu się do postępowania dyscyplinarnego była dyskrecjonalna, nie będąc jednocześnie decyzją arbitralną.
76.
W niniejszym przypadku decyzją z dnia 10 lipca 2018 r. Zarząd poinformował wnoszącego odwołanie, przed wydaniem spornych decyzji w 2019 r., o włączeniu się do postępowania ze wskazaniem powodów, które go do tego przywiodły.
77.
Tytułem przypomnienia należy wskazać, że decyzja Zarządu o włączeniu się do postępowania dyscyplinarnego wszczętego przeciwko wnoszącemu odwołanie wiązała się z udziałem Zarządu w zawieszeniu wnoszącego odwołanie oraz z wrażliwym charakterem sprawy. Decyzja ta odpowiada logice, która stoi za przepisami dotyczącymi postępowań dyscyplinarnych ustanowionymi zarówno w warunkach zatrudnienia, jak i w regulaminie pracowniczym, zgodnie z którą stopień dotkliwości kary może w odpowiednim przypadku mieć wpływ na organ podejmujący decyzję bez konieczności zmiany regulaminu pracowniczego ( ). Decyzja ta mogła być zatem z łatwością przewidziana przez wnoszącego odwołanie.
78.
W tej sytuacji należy więc oddalić drugi argument wnoszącego odwołanie, zgodnie z którym system upoważniania wprowadzony w EBC na podstawie art. 8.3.17 regulaminu pracowniczego narusza zasadę pewności prawa i nie określa w sposób wystarczająco jasny podziału kompetencji w tej instytucji.
79.
W konsekwencji nie ma podstaw do rozpatrywania trzeciego argumentu wnoszącego odwołanie, poprzez który twierdzi on, że – wobec wyjaśnienia już przez niego powodów, dla których przeprowadzenie konsultacji z komitetem pracowniczym mogło wpłynąć na jego sytuację –zaskarżony wyrok narusza prawo w zakresie, w jakim Sąd uznał w pkt 52 tego wyroku, że wnoszący odwołanie nie został pozbawiony żadnej gwarancji ochrony swoich praw. Krytykę wyrażoną przez wnoszącego odwołanie w odniesieniu do tego punktu należy bowiem uznać za bezskuteczną, jako że odnosi się ona do rozważań dodatkowych. Z jednej strony, jak wynika to z mojej analizy pierwszego argumentu wnoszącego odwołanie, Sąd słusznie orzekł w pkt 44, 45 i 51 wspomnianego wyroku, że Zarząd nie miał obowiązku skonsultowania się z komitetem pracowniczym przed przyjęciem decyzji z dnia 10 lipca 2018 r. oraz spornych decyzji. Z drugiej strony nie wykluczam tego, że wnoszący odwołanie formułuje swój trzeci argument na wypadek, gdyby Trybunał uznał, że sporne decyzje są dotknięte wadami w postaci braku właściwości i że należałoby zbadać, czy w świetle orzecznictwa przytoczonego w pkt 36 niniejszej opinii należy stwierdzić nieważność spornych decyzji. To, jak wynika z mojej analizy, nie ma miejsca w niniejszej sprawie.
80.
W związku z powyższym należy uznać, że zarzut pierwszy odwołania jest bezpodstawny i powinien zostać w całości oddalony.
VII. Wnioski
81.
Mając na względzie powyższe rozważania, proponuję, aby Trybunał oddalił w całości jako bezpodstawny zarzut pierwszy odwołania sformułowany przez wnoszącego odwołanie.
( ) Język oryginału: francuski.
( ) Dz.U. 1999, L 125, s. 32.
( ) Użyłem kursywy dla odzwierciedlenia podkreślenia znajdującego się w tekście odpowiedzi EBC na odwołanie.
( ) Zobacz wyrok z dnia 23 listopada 2021 r., Rada/Hamas (C‑833/19 P, EU:C:2021:950, pkt 53 i przytoczone tam orzecznictwo).
( ) Tę decyzję przyjęto jeszcze przed utworzeniem stanowiska sekretarza generalnego służb EBC. Jak bowiem zauważył wnoszący odwołanie w skardze przed Sądem, stanowisko sekretarza generalnego służb utworzono dopiero na podstawie decyzji Zarządu z dnia 4 sierpnia 2015 r. [Decision of the European Central Bank of 4 August 2015 amending the European Central Bank Staff Rules as regards the selection and appointment of the Chief Services Officer (ECB/2015/NP18)]. Wspomniana decyzja zgodnie z jej art. 2 weszła w życie dopiero z dniem 1 września 2015 r.
( ) EBC odnosi się w tym względzie do wyroku z dnia 26 maja 2005 r. (C-301/02 P, zwanego dalej wyrokiem Tralli/EBC, EU:C:2005:306, pkt 60) i wyroku z 22 listopada 2018 r. w sprawie Janssen-Cases/Komisja (T‑688/16, EU:T:2018:822, pkt 31). Na podstawie tych wyroków EBC wnioskuje, że delegowanie kompetencji stanowi akt, który pozbawia organ delegujący kompetencji delegowanej na rzecz jej adresata, podczas gdy „upoważnienie” nie wywiera takiego skutku.
( ) Wyrok z dnia 9 lipca 2008 r. (F‑89/07, EU:F:2008:97).
( ) W tym względzie pragnę zauważyć, że wnoszący odwołanie ogranicza się do podniesienia w treści pkt 10 odwołania, że „ocena prawna”, zgodnie z którą Zarząd nie miał obowiązku skonsultowania się z komitetem pracowniczym, pozbawia obowiązek konsultacji jego istoty i może prowadzić do przypadków nadużyć, w tym nadużyć proceduralnych. Wydaje się ponadto, że pkt 14 odwołania czytać należy w związku z jego pkt 7, w którym wnoszący odwołanie oświadcza, że wyjaśnił, dlaczego miał interes w tym, aby przeprowadzono konsultację z komitetem pracowniczym. Wnoszący odwołanie wspomina także w treści pkt 7 odwołania treść pkt 18 swojej repliki przed Sądem, w którym wskazywał, że miał interes w tym, żeby konsultacje z komitetem pracowniczym odbyły się przed „zmianą delegacji”.
( ) W duplice EBC przywołuje wyroki: z dnia 7 lutego 2007 r., Caló/Komisja (T‑118/04 i T‑134/04, EU:T:2007:37, pkt 67, 68); z dnia 17 listopada 2017 r., Teeäär/EBC (T‑555/16, niepublikowany, EU:T:2017:817, pkt 52); z dnia 19 grudnia 2019 r., XG/Komisja (T‑504/18, EU:T:2019:883, pkt 93).
( ) Porządek prawny Unii nie zawiera definicji pojęcia „delegacji”, jeżeli chodzi o kompetencje lub uprawnienia, a zadania jej opracowania podjęła się doktryna. Zobacz podobnie K. Lenaerts, Regulating the Regulatory Process: „Delegation of Powers” in the European Community, European Law Review, 1993, 18(1), s. 24. Biorąc pod uwagę, że taka delegacja może występować w różnych formach i służyć różnym celom, jej definicja powinna być z konieczności, aby obejmować wszystkie odpowiednie przypadki, dość szeroka i ogólna.
( ) Zobacz w szczególności wyrok z dnia 13 czerwca 1958 r., Meroni/Wysoka Władza (9/56, EU:C:1958:7).
( ) Zobacz T. Tridimas, Community Agencies, Competition Law, and ECSB Initiatives on Securities Clearing and Settlement, Yearbook of European Law, 2009, s. 255.
( ) Zobacz A. Volpato, Delegation of Powers in the EU Legal System, Londyn, Routledge 2022, s. 31.
( ) Zobacz wyrok z dnia 14 października 2004 r., Pflugradt/EBC (C‑409/02 P, EU:C:2004:625, pkt 43).
( ) Zobacz podobnie wyrok Tralli/EBC (pkt 46).
( ) Zobacz wyrok z dnia 13 lipca 2006 r., Vounakis/Komisja (T‑165/04, EU:T:2006:213, pkt 45). Zobacz również opinia rzecznika generalnego G. Cosmasa w sprawie Le Canne/Komisja (C‑10/98 P, EU:C:1999:159, pkt 34, 35).
( ) Zobacz wyrok z dnia 8 września 2021 r., AH/Eurofound (T‑52/19, EU:T:2021:537, pkt 55).
( ) Zobacz wyrok z dnia 14 lipca 1972 r., Geigy/Komisja (52/69, EU:C:1972:73, pkt 5). Zobacz również wyroki: z dnia 14 lipca 1972 r., Imperial Chemical Industries/Komisja (48/69, EU:C:1972:70, pkt 12, 13); a także z dnia 17 października 1972 r., Vereeniging van Cementhandelaren/Komisja (8/72, EU:C:1972:84, pkt 11, 12). Zobacz również w nawiązaniu do tego orzecznictwa H.C.H. Hofmann, G.C. Rowe, A.H. Türk, „Delegation and the European Union Constitutional Framework”, w: Administrative Law and Policy of the European Union, ed. C.H. Hofmann, Oxford, Oxford University Press 2011, s. 255.
( ) Zobacz wyrok z dnia 17 stycznia 1984 r., VBVB i VBBB/Komisja (43/82 i 63/82, EU:C:1984:9, pkt 13).
( ) Zgodnie z podobnym tokiem rozumowania jest prawdą, że rozwiązania przyjęte w porządku prawnym Unii są, przynajmniej częściowo, wzorowane na rozwiązaniach stosowanych w porządkach prawnych państw członkowskich. Nie uważam jednakże przy tym, by na tym etapie rozwoju prawa Unii i biorąc pod uwagę szerokie uznanie, jakim dysponują instytucje Unii, których zadania stały się wyspecjalizowane i specyficzne, konieczne, czy też odpowiednie było odwoływanie się do prawodawstw krajowych w celu dokonania charakterystyki systemu upoważniania ustanowionego na podstawie art. 8.3.17 regulaminu pracowniczego. Po pierwsze bowiem, niektórzy przedstawiciele doktryny argumentują (zob. w szczególności Volpato, A., Delegation of Powers in the EU Legal System, Londyn, Routledge 2022, s. 11), że w przypadku porządków prawnych państw członkowskich z jednej strony podmiot delegujący zachowuje często swoją kompetencję do podejmowania decyzji, których dotyczy delegacja (co odpowiada nie skutkowi, jakie nadał delegowaniu uprawnień w swoim orzecznictwie Sąd, ale raczej jego wizji upoważnienia do składania podpisu), a z drugiej strony podmiot, na rzecz którego dokonano delegacji, działa w imieniu własnym, a nie w imieniu podmiotu delegującego (co odpowiada z kolei nie charakterystyce upoważnienia do składania podpisu w orzecznictwie Sądu, ale przekazaniu uprawnień). Pragnę zauważyć tytułem przykładu, że w prawie francuskim tradycyjny podział na przekazanie uprawnień i upoważnienie do składania podpisu został podważony, tak że w niektórych przypadkach uznać można, że pomimo przekazania uprawnień dyscyplinarnych upoważniający może podejmować decyzje, których dotyczy to przekazanie. Zobacz G. Tusseau, Le juge administratif et la délégation du pouvoir de suspension d’un fonctionnaire: à propos de l’arrêt du Conseil d’État du 22 novembre 2004, Ministre de la jeunesse, de l’éducation nationale et de la recherche c/ M.A., req. no 244515, Revue française de droit administratif, 2005, s. 4 i nast. Po drugie, należy zauważyć, że w ramach przysługującej mu autonomii funkcjonalnej EBC jest niezależny od prawodawstw państw członkowskich. Zobacz podobnie wyrok z dnia 22 października 2002 r., Pflugradt/EBC (T‑178/00 i T‑341/00, EU:T:2002:253, pkt 48).
( ) Jest tak tym bardziej w przypadku EBC, któremu przysługuje autonomia funkcjonalna w odniesieniu do przepisów, które mają zastosowanie do jego pracowników, a które są odrębne od przepisów mających zastosowanie do urzędników i innych pracowników Unii.
( ) Punkty 59 i 60 tego wyroku.
( ) Zgodnie z art. 11.1 statutu ESBC w skład Zarządu wchodzi prezes i wiceprezes EBC oraz cztery inne osoby powoływane przez Radę Europejską.
( ) Wyrok z dnia 23 września 1986 r. (5/85, EU:C:1986:328, pkt 39).
( ) Można wprawdzie pośród postanowień regulaminu pracowniczego, w których mowa o sekretarzu generalnym służb, wskazać również takie, które dotyczą działań podejmowanych przez niego, a które nie wspominają o tym, że działa on w imieniu Zarządu, jednak działania, do których odnoszą się te postanowienia, różnią się od działań objętych zakresem zastosowania art. 8.3.17 regulaminu pracowniczego i nie dotyczą decyzji podejmowanych względem członków personelu. Artykuł 0.4bis.7.7 regulaminu pracowniczego w obowiązującym brzmieniu przewiduje bowiem, że w przypadku różnicy zdań przełożonych co do konfliktu interesów muszą oni zwrócić się do sekretarza generalnego służb, który decyduje o tym, który z nich jest właściwy do rozpoznania wniosku o ochronę przed działaniami odwetowymi. Podobnie art. 2a.11.6.3 i 2a.11.6.4 tego regulaminu, nie wspominając o Zarządzie, przewidują kompetencję sekretarza generalnego służb do wskazania osoby odpowiedzialnej za przygotowanie raportu dotyczącego gotowości do uzyskania awansu („readiness report”).
( ) Zgodnie z art. 44 (i) warunków zatrudnienia jedynie dwie najłagodniejsze kary mogą zostać zastosowane przez jedną osobę, dyrektora generalnego ds. zasobów ludzkich lub członka Zarządu, w zależności od grupy zaszeregowania członka personelu, którego sprawa dotyczy.
( ) Zgodnie z tym przepisem, jeżeli środkiem dyscyplinarnym, jaki może być zastosowany, jest pisemne upomnienie lub nagana na piśmie, dyrektor generalny ds. zasobów ludzkich lub jego zastępca (w odniesieniu do członków personelu z grup wynagrodzenia od A do J) lub członek Zarządu, któremu Dyrekcja Generalna ds. Zasobów Ludzkich sprawozdaje (w odniesieniu do członków personelu z grup wynagrodzenia K lub L), mogą podjąć decyzję w przedmiocie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego.
( ) Wyrok z dnia 9 lipca 2008 r. (F‑89/07, EU:F:2008:97).
( ) Zobacz w szczególności wyroki: z dnia 12 marca 2020 r., QB/EBC (T‑215/18, niepublikowany, EU:T:2020:92, pkt 142); z dnia 8 września 2021 r., AH/Eurofound (T‑52/19, EU:T:2021:537, pkt 59).
( ) Wystarczy w każdym wypadku wskazać w tym względzie, że – jak zauważył to Trybunał w pkt 50 zaskarżonego wyroku – art. 8.3.17 regulaminu pracowniczego jest opublikowany i że EBC uzasadnił, dlaczego podjął decyzję o niepodaniu do publicznej wiadomości decyzji z dnia 10 lipca 2018 r. w interesie wnoszącego odwołanie, aby chronić jego dobre imię, w czasie, gdy nie można było przesądzić o ostatecznym wyniku postępowania dyscyplinarnego, powiadamiając przy tym o tej decyzji wnoszącego odwołanie. Poza tym w wyroku z dnia 23 września 1986 r., AKZO Chemie i AKZO Chemie UK/Komisja (5/85, EU:C:1986:328, pkt 39), odpowiadając na argument oparty na braku publikacji decyzji o udzieleniu upoważnienia wewnątrz Komisji, Trybunał wskazał, że brak publikacji decyzji o udzieleniu upoważnienia członkowi Komisji nie skutkował pozbawieniem skarżącego możliwości podważenia prawidłowości ani tej decyzji, ani też decyzji wydanej na podstawie udzielonego upoważnienia.
( ) Wyrok z dnia 17 listopada 2017 r. (T‑555/16, niepublikowany, EU:T:2017:817, pkt 52).
( ) Zobacz wyrok z dnia 17 listopada 2017 r., Teeäär/EBC (T‑555/16, niepublikowany, EU:T:2017:817, pkt 52).
( ) Wyrok z dnia 17 listopada 2017 r. (T‑555/16, niepublikowany, EU:T:2017:817, pkt 47).
( ) Zobacz pkt 58–63 niniejszej opinii.
( ) W tym kontekście pragnę zaznaczyć, że w treści repliki przed Sądem oraz w treści odwołania wnoszący odwołanie sam przyznaje, że decyzje sekretarza generalnego służb podejmowane na podstawie art. 8.3.17 regulaminu pracowniczego mogą być „prawnie przypisane” Zarządowi oraz że to Zarząd jest w pełni odpowiedzialny za te decyzje. Zobacz pkt 11 odwołania oraz pkt 11 repliki przed Sądem, w których wnoszący odwołanie wskazuje wręcz, że decyzje te są podejmowane „w imieniu” Zarządu.
( ) Zobacz pkt 63 niniejszej opinii.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło