C-517/24
PostanowienieTSUE2026-02-26CELEX: 62024CO0517(01)ECLI:EU:C:2026:141
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. 2 i 19 ust. 1 TUE oraz art. 6 ust. 1–3 TUE w związku z art. 47 Karty Praw Podstawowych należy interpretować w ten sposób, że Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego nie jest sądem ustanowionym na mocy ustawy, a w konsekwencji, czy sąd krajowy rozpoznający sprawę o wydanie wyroku łącznego jest zobowiązany lub uprawniony do pominięcia orzeczeń tej Izby jako nieprawomocnych?Ratio decidendi
Trybunał uznał wniosek za niedopuszczalny, ponieważ pytania prejudycjalne nie były obiektywnie niezbędne do rozstrzygnięcia sporu w postępowaniu głównym. Sąd odsyłający, rozpatrujący wniosek o wydanie wyroku łącznego, nie posiadał kompetencji na podstawie prawa krajowego do oceny zgodności z prawem obsadzenia składów orzekających Izby Odpowiedzialności Zawodowej, które wydały prawomocne orzeczenia dyscyplinarne. Pytania dotyczyły zatem etapu postępowania, który został już prawomocnie zakończony i był odrębny od toczącego się sporu, co czyniło je hipotetycznymi i wykraczającymi poza funkcję sądowniczą Trybunału na mocy art. 267 TFUE.Stan faktyczny
Sędzia VG został ukarany kilkoma karami dyscyplinarnymi w latach 2019–2021. Niektóre z tych kar zostały zmienione lub utrzymane w postępowaniu odwoławczym przez Izbę Dyscyplinarną, a następnie Izbę Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego. VG złożył wniosek o wydanie wyroku łącznego obejmującego te kary. Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w Gdańsku, rozpatrując ten wniosek, powziął wątpliwości co do prawomocności orzeczeń wydanych przez Izbę Odpowiedzialności Zawodowej, kwestionując jej status jako sądu ustanowionego na mocy ustawy ze względu na sposób powoływania sędziów i udział ławników.Rozstrzygnięcie
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w Gdańsku (Polska) postanowieniem z dnia 28 czerwca 2024 r., jest oczywiście niedopuszczalny.Pełny tekst orzeczenia
POSTANOWIENIE TRYBUNAŁU (dziewiąta izba)
z dnia 26 lutego 2026 r.(*)
Odesłanie prejudycjalne – Artykuł 267 TFUE – Artykuł 53 § 2 regulaminu postępowania przed Trybunałem – Państwo prawne – Artykuł 19 ust. 1 akapit drugi TUE – Skuteczna ochrona prawna w dziedzinach objętych prawem Unii – Niezawisłość sędziowska – Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego (Polska) – Możliwość wzruszenia prawomocnego skazania w sprawie dyscyplinarnej na etapie postępowania w przedmiocie wyroku łącznego – Oczywista niedopuszczalność
W sprawie C‑517/24 [Broski](i)
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w Gdańsku (Polska) postanowieniem z dnia 28 czerwca 2024 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 26 lipca 2024 r., w postępowaniu:
VG
przy udziale:
Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowym w Gdańsku,
TRYBUNAŁ (dziewiąta izba),
w składzie: M. Condinanzi, prezes izby, I. Jarukaitis (sprawozdawca), prezes czwartej izby, i N. Jääskinen, sędzia,
rzecznik generalny: N. Emiliou,
sekretarz: A. Calot Escobar,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
rozważywszy uwagi, które przedstawili:
– w imieniu rządu polskiego – B. Majczyna, w charakterze pełnomocnika,
– w imieniu Komisji Europejskiej – K. Herrmann, P.J.O. Van Nuffel oraz M. Wasmeier, w charakterze pełnomocników,
podjąwszy, po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
wydaje następujące
Postanowienie
1 Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 2, art. 6 ust. 1–3 i art. 19 ust. 1 TUE, art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „Kartą”) oraz zasad pierwszeństwa i skuteczności prawa Unii w związku z art. 4 ust. 1 i 2, art. 10 ust. 1 i motywem 16 zdanie pierwsze dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/343 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie wzmocnienia niektórych aspektów domniemania niewinności i prawa do obecności na rozprawie w postępowaniu karnym (Dz.U. 2016, L 65, s. 1).
2 Wniosek ten został złożony w ramach postępowania w przedmiocie wyroku łącznego z wniosku VG, sędziego Sądu Rejonowego w Śremie (Polska), w następstwie skazania go za kilka przewinień dyscyplinarnych.
Ramy prawne
Konstytucja
3 Artykuł 179 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (zwanej dalej „Konstytucją”) stanowi:
„Sędziowie są powoływani przez Prezydenta Rzeczypospolitej, na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, na czas nieoznaczony”.
Znowelizowana ustawa o Sądzie Najwyższym
4 Na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. z 2018 r., poz. 5), która weszła w życie w dniu 3 kwietnia 2018 r., między innymi utworzono w Sądzie Najwyższym (Polska) nową izbę o nazwie Izba Dyscyplinarna.
5 Ustawą z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1259) zlikwidowano Izbę Dyscyplinarną i zastąpiono ją Izbą Odpowiedzialności Zawodowej.
6 W myśl znowelizowanego ustawą o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw art. 3 pkt 4a ustawy o Sądzie Najwyższym w brzmieniu wynikającym z tekstu jednolitego z dnia 23 kwietnia 2024 r. (Dz.U. poz. 622) (zwanej dalej „znowelizowaną ustawą o Sądzie Najwyższym”):
„Sąd Najwyższy dzieli się na Izby:
[…]
Odpowiedzialności Zawodowej; […]”.
7 Artykuł 22a tej ustawy przewiduje:
„§ 1. W Izbie Odpowiedzialności Zawodowej orzeka 11 sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, wyznaczonych do orzekania w tej izbie na kadencję, o której mowa w art. 22b § 1 albo art. 22c § 3, przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej spośród sędziów Sądu Najwyższego wylosowanych na posiedzeniu Kolegium Sądu Najwyższego przez przewodniczącego tego kolegium.
§ 2. Sędziów Sądu Najwyższego do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej losuje się nie później niż na 6 tygodni przed upływem kadencji dotychczasowych sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, w liczbie trzykrotnie większej niż liczba sędziów, o której mowa w § 1. Imiona i nazwiska sędziów Sądu Najwyższego nie mogą się powtarzać.
§ 3. Sędziów Sądu Najwyższego do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej losuje się spośród sędziów Sądu Najwyższego orzekających w pozostałych izbach Sądu Najwyższego.
[…]
§ 5. Sędziów Sądu Najwyższego do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej losuje się na posiedzeniu Kolegium Sądu Najwyższego przy udziale obecnych członków Kolegium Sądu Najwyższego. W sprawie losowania sędziów Sądu Najwyższego do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej nie przeprowadza się głosowania.
[…]
§ 7. Niezwłocznie po losowaniu sędziów Sądu Najwyższego do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, przewodniczący Kolegium Sądu Najwyższego przekazuje Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej listę wylosowanych sędziów Sądu Najwyższego […].
§ 8. Sędzia Sądu Najwyższego nie może odmówić udziału w losowaniu, wyznaczeniu do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, ani orzekania w tej izbie po wyznaczeniu przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej”.
8 Artykuł 22b § 1 wspomnianej ustawy przewiduje, że kadencja sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej wynosi 5 lat.
9 Artykuł 27a owej ustawy głosi:
„§ 1. Do właściwości Izby Odpowiedzialności Zawodowej należą sprawy:
1) dyscyplinarne:
a) sędziów Sądu Najwyższego,
b) rozpatrywane przez Sąd Najwyższy w związku z postępowaniami dyscyplinarnymi prowadzonymi na podstawie ustawy:
[…]
[z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. nr 98, poz. 1070)]
[…]”.
10 Artykuł 59 ustawy o Sądzie Najwyższym brzmi następująco:
„§ 1. W rozpoznawaniu skarg nadzwyczajnych, spraw, o których mowa w art. 27a § 1 pkt 1, oraz w innych postępowaniach dyscyplinarnych, w których Sąd Najwyższy jest właściwy na podstawie przepisów odrębnych ustaw, uczestniczą ławnicy Sądu Najwyższego.
§ 2. Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, w sprawach wskazanych w § 1, Sąd Najwyższy orzeka w składzie 2 sędziów Sądu Najwyższego i 1 ławnika Sądu Najwyższego.
§ 3. Ławnikiem Sądu Najwyższego może być osoba, która:
1) posiada wyłącznie obywatelstwo polskie i korzysta z pełni praw cywilnych i publicznych;
2) jest nieskazitelnego charakteru;
3) ukończyła 40 lat;
4) w dniu wyboru nie ukończyła 60 lat;
5) jest zdolna, ze względu na stan zdrowia, do pełnienia obowiązków ławnika Sądu Najwyższego;
6) posiada co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe”.
11 Zgodnie z art. 63 tej ustawy:
„§ 1. Listę wybranych ławników Sądu Najwyższego wraz z dokumentami, o których mowa w art. 62 § 4, Marszałek Senatu niezwłocznie przesyła Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego.
§ 2. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego wręcza ławnikom Sądu Najwyższego zawiadomienie o wyborze i odbiera od nich ślubowanie […].
[…]
§ 4. Odmowa złożenia ślubowania jest równoznaczna ze zrzeczeniem się funkcji ławnika Sądu Najwyższego.
§ 5. Po odebraniu ślubowania Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego wpisuje ławnika Sądu Najwyższego na listę ławników Sądu Najwyższego, którzy mogą być wyznaczani do orzekania, i wydaje mu legitymację.
§ 6. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego organizuje szkolenie dla ławników Sądu Najwyższego na temat skargi nadzwyczajnej oraz postępowania dyscyplinarnego. Udział ławników Sądu Najwyższego w szkoleniu jest obowiązkowy”.
Prawo o ustroju sądów powszechnych
12 Rozdział 3, zatytułowany „Odpowiedzialność dyscyplinarna sędziów i asesorów sądowych”, działu II ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, w brzmieniu mającym zastosowanie do sprawy w postępowaniu głównym (zwanej dalej „p.u.s.p.”), zawiera w szczególności art. 107, 109, 128 i 133a tej ustawy.
13 Artykuł 107 § 1 p.u.s.p. ma następujące brzmienie:
„Sędzia odpowiada dyscyplinarnie za przewinienia służbowe (dyscyplinarne), w tym za:
1) oczywistą i rażącą obrazę przepisów prawa; […]”.
14 Zgodnie z art. 109 § 1 p.u.s.p.:
„Karami dyscyplinarnymi są:
[…]
2a) obniżenie wynagrodzenia zasadniczego o 5 %–50 % na okres od sześciu miesięcy do dwóch lat;
[…]”.
15 Artykuł 128 p.u.s.p. przewiduje:
„W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale stosuje się odpowiednio przepisy części ogólnej Kodeksu karnego [ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. (Dz.U. poz. 553)] oraz przepisy Kodeksu postępowania karnego [ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. (Dz.U. poz. 555)], z wyłączeniem art. 344a i art. 396a, z uwzględnieniem odrębności wynikających z charakteru postępowania dyscyplinarnego”.
16 Artykuł 133a p.u.s.p. stanowi:
„§ 1. W razie jednoczesnego ukarania za kilka przewinień dyscyplinarnych sąd dyscyplinarny wymierza karę za poszczególne przewinienia dyscyplinarne, a następnie karę łączną.
§ 2. Przy orzekaniu kary łącznej stosuje się następujące zasady:
1) w razie orzeczenia kary upomnienia i nagany wymierza się łączną karę nagany;
2) kary upomnienia i nagany podlegają łączeniu z innymi karami, przy czym jako karę łączną wymierza się wówczas karę surowszą, o której mowa w art. 109 § 1 pkt 2a, 3, 4 lub 5;
3) przy orzeczonych za kilka przewinień karach rodzajowo różnych i karze złożenia sędziego z urzędu wymierza się tę karę jako karę łączną.
§ 3. W przypadku gdy obwiniony popełnił dwa lub więcej przewinienia dyscyplinarne, zanim zapadło pierwsze, choćby nieprawomocne, orzeczenie co do któregokolwiek z nich, na wniosek ukaranego wydaje się orzeczenie łączne, o ile orzeczone kary podlegają łączeniu według zasad przewidzianych w § 2”.
Kodeks postępowania karnego
17 Artykuł 569 § 1 ustawy – Kodeks postępowania karnego w brzmieniu mającym zastosowanie do sprawy w postępowaniu głównym (zwanej dalej „k.p.k.”) głosi:
„Jeżeli zachodzą warunki do orzeczenia kary łącznej w stosunku do osoby prawomocnie skazanej wyrokami różnych sądów, właściwy do wydania wyroku łącznego jest sąd, który wydał ostatni wyrok skazujący w pierwszej instancji, orzekający kary podlegające łączeniu”.
Postępowanie główne, pytania prejudycjalne oraz postępowanie przed Trybunałem
18 W latach 2019–2021 wobec VG orzeczono kilka kar dyscyplinarnych za popełnienie przewinień służbowych.
19 Na początku wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2019 r. Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w Łodzi (Polska) wymierzył VG dwie kary dyscyplinarne, z których każda polegała na obniżeniu jego wynagrodzenia zasadniczego o 5 % na okres 6 miesięcy. Wyrokiem z dnia 15 listopada 2022 r. Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego (zwana dalej „Izbą Odpowiedzialności Zawodowej”) zmieniła ten wyrok i na podstawie art. 133a § 2 p.u.s.p. orzekła wobec VG karę łączną obniżenia jego wynagrodzenia zasadniczego o 10 % na okres 6 miesięcy.
20 Następnie wyrokiem z dnia 4 października 2019 r. Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w Łodzi wymierzył VG trzy kary dyscyplinarne, z których każda polegała na obniżeniu jego wynagrodzenia zasadniczego o 5 % na okres 6 miesięcy. Na podstawie art. 133a § 1 p.u.s.p. sąd ten w miejsce trzech orzeczonych kar wymierzył jednak VG karę łączną obniżenia jego wynagrodzenia zasadniczego o 5 % na okres 6 miesięcy. Wyrokiem z dnia 2 września 2021 r. Izba Dyscyplinarna Sądu Najwyższego zmieniła ten wyrok i orzekła wobec VG karę obniżenia jego wynagrodzenia zasadniczego o 15 % na okres 18 miesięcy.
21 Wreszcie wyrokiem z dnia 27 września 2021 r. Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w Gdańsku (Polska) wymierzył VG siedem kar dyscyplinarnych obniżenia jego wynagrodzenia zasadniczego o 10 % na okres roku oraz jedną karę dyscyplinarną obniżenia jego wynagrodzenia zasadniczego o 25 % na okres roku. Sąd ten w miejsce tych ośmiu kar wymierzył karę łączną obniżenia jego wynagrodzenia zasadniczego o 30 % na okres roku. Wyrok ten został utrzymany wyrokiem Izby Odpowiedzialności Zawodowej z dnia 18 kwietnia 2023 r.
22 Ponieważ VG wystąpił do Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w Łodzi z wnioskiem o wydanie wobec niego orzeczenia łącznego obejmującego kary dyscyplinarne wymierzone mu w jednostkowych wyrokach, sąd ten, uznając się za niewłaściwy, przekazał sprawę Sądowi Dyscyplinarnemu przy Sądzie Apelacyjnym w Gdańsku, który jest sądem odsyłającym w niniejszej sprawie.
23 Sąd odsyłający wskazuje, że na podstawie art. 569 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 p.u.s.p. karę łączną można orzec jedynie w stosunku do osoby „prawomocnie” skazanej wyrokami poszczególnych sądów. Otóż w zakresie, w jakim sąd ten uważa, że Izba Dyscyplinarna Sądu Najwyższego nie jest sądem w rozumieniu art. 47 Karty i art. 6 europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, podpisanej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r., stoi on na stanowisku, że wyrok wydany przez tę izbę w dniu 2 września 2021 r. nie zakończył prawomocnie postępowania dyscyplinarnego, które doprowadziło do orzeczenia wobec VG kar dyscyplinarnych w dniu 4 października 2019 r. przez Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w Łodzi i że w związku z tym te kary dyscyplinarne nie mogą podlegać łączeniu.
24 Sąd odsyłający zastanawia się, czy nie powinno też tak być w przypadku kar dyscyplinarnych orzeczonych wobec VG w dniu 1 kwietnia 2019 r. i w dniu 27 września 2021 r., ponieważ ma on wątpliwości co do tego, czy Izbę Odpowiedzialności Zawodowej, która orzekała w postępowaniu odwoławczym w tych dwóch postępowaniach dyscyplinarnych, można uznać za niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony na mocy ustawy.
25 Sąd odsyłający dostrzega, po pierwsze, nieprawidłowości w sposobie wyznaczania sędziów do orzekania w tej izbie, ponieważ skład tej izby jest arbitralnie określany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym nie przewidziano żadnego środka zaskarżenia od jego decyzji o powołaniu.
26 Po drugie, zdaniem tego sądu inne nieprawidłowości wynikają z udziału ławników w orzekaniu przez Izbę Odpowiedzialności Zawodowej, ponieważ ławnicy ci są powoływani do Sądu Najwyższego przez Senat (Polska), który jest organem wyłącznie politycznym, są pozbawieni wiedzy specjalistycznej niezbędnej do rozpoznawania spraw dyscyplinarnych, a ponadto, w praktyce, przepisy mające zastosowanie do wyznaczania tych ławników do zasiadania w składach orzekających pozwalają na ich arbitralny wybór.
27 Po trzecie, sąd odsyłający wskazuje, że nieprawidłowości dotyczą również procesu powołania do Sądu Najwyższego sześciu z jedenastu sędziów Izby Odpowiedzialności Zawodowej, zważywszy, że tych sześciu sędziów zostało powołanych przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie uchwały Krajowej Rady Sądownictwa w nowym składzie wynikającym z ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3) pomimo orzeczenia sądowego wstrzymującego wykonanie tej uchwały.
28 W tych okolicznościach Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w Gdańsku postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1) Czy art. 2 i 19 ust. 1 [TUE] oraz art. 6 ust. 1–3 TUE w związku z art. 47 zd. 1 i 2 [Karty] należy rozumieć w ten sposób, że: nie jest sądem ustanowionym na podstawie ustawy w rozumieniu prawa Unii sąd, w którego składzie zasiadają członkowie Izb[y] Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego, która została utworzona w miejsce Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego na mocy nowelizacji ustawy o Sądzie Najwyższym […], do której właściwości należy kontrola decyzji wydanych w postępowaniach dyscyplinarnych prowadzonych między innymi wobec sędziów (art. 3 pkt 4a, art. 27a i art. 73 § 1 [znowelizowanej ustawy o Sądzie Najwyższym])[?]
2) [C]zy przepisy wskazane w pytaniu pierwszym, a także zasadę pierwszeństwa i zasadę efektywności w powiązaniu z art. 4 ust. 1 i 2 w zw. z art. 10 ust. 1 w zw. z motywem 16 zd. 1 [dyrektywy 2016/343] należy interpretować w ten sposób, że – w odniesieniu do orzeczeń zapadłych w sądach pierwszej instancji, co do których apelację rozpoznawał Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej – obligują one (względnie uprawniają) sąd krajowy rozpoznający sprawę o wydanie wyroku łącznego (orzeczenia łącznego) wobec sędziego do przyjęcia, iż nie doszło w tym zakresie do prawomocnego udowodnienia i stwierdzenia winy zgodnie z prawem, a tym samym – powołane wyżej przepisy obligują (względnie uprawniają) sąd krajowy do pominięcia takich orzeczeń w procesie rozstrzygania o karze łącznej (orzeczeniu łącznym), w ramach zastosowania środka naprawczego zapewniającego skutek polegający na postawieniu wnioskującego o wydanie takiego rozstrzygnięcia sędziego w takiej samej sytuacji, w jakiej znalazłby się, gdyby dane naruszenia nie wystąpiły?”.
29 Sąd odsyłający zwrócił się także do Trybunału o rozpoznanie odesłania prejudycjalnego w niniejszej sprawie w trybie przyspieszonym przewidzianym w art. 105 regulaminu postępowania przed Trybunałem.
30 Postanowieniem z dnia 5 listopada 2024 r., Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowym w Gdańsku i in. (C‑517/24, EU:C:2024:946), prezes Trybunału postanowił, po zapoznaniu się ze stanowiskiem sędziego sprawozdawcy i rzecznika generalnego, oddalić ten wniosek.
W przedmiocie dopuszczalności wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym
31 Zgodnie z art. 53 § 2 regulaminu postępowania, jeżeli wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest oczywiście niedopuszczalny, Trybunał, po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, może w każdej chwili wydać postanowienie z uzasadnieniem, bez dalszych czynności procesowych.
32 Powyższy przepis należy zastosować w niniejszej sprawie.
33 Z utrwalonego orzecznictwa wynika, że procedura ustanowiona w art. 267 TFUE jest instrumentem współpracy pomiędzy Trybunałem i sądami krajowymi, dzięki któremu Trybunał dostarcza sądom krajowym elementów wykładni prawa Unii, które są im niezbędne do rozstrzygnięcia zawisłych przed nimi sporów, oraz że odesłanie prejudycjalne nie ma służyć wydawaniu opinii doradczych w przedmiocie pytań ogólnych i hipotetycznych, lecz ma być podyktowane potrzebą skutecznego rozstrzygnięcia sporu [wyrok z dnia 9 stycznia 2024 r., G. i in. (Powoływanie sędziów sądów powszechnych w Polsce), C‑181/21 i C‑269/21, EU:C:2024:1, pkt 62 i przytoczone tam orzecznictwo].
34 Jak wynika z samego brzmienia art. 267 TFUE, orzeczenie w trybie prejudycjalnym, o którego wydanie wniesiono, musi być „niezbędne”, aby umożliwić sądowi odsyłającemu „wydanie wyroku” w zawisłej przed nim sprawie [wyrok z dnia 9 stycznia 2024 r., G. i in. (Powoływanie sędziów sądów powszechnych w Polsce), C‑181/21 i C‑269/21, EU:C:2024:1, pkt 63 i przytoczone tam orzecznictwo].
35 Trybunał konsekwentnie przypomina, że zarówno z brzmienia, jak i z systematyki art. 267 TFUE wynika, iż warunkiem zastosowania procedury prejudycjalnej jest rzeczywiste istnienie przed sądem krajowym sporu, w którym sąd ten ma wydać orzeczenie pozwalające na uwzględnienie orzeczenia prejudycjalnego [wyrok z dnia 9 stycznia 2024 r., G. i in. (Powoływanie sędziów sądów powszechnych w Polsce), C‑181/21 i C‑269/21, EU:C:2024:1, pkt 64 i przytoczone tam orzecznictwo].
36 W ramach postępowania w trybie prejudycjalnym konieczne jest zatem zaistnienie między owym sporem a przepisami prawa Unii, o których wykładnię się zwrócono, łącznika przejawiającego się w tym, że owa wykładnia jest obiektywnie niezbędna do celów wydania orzeczenia przez sąd odsyłający [wyrok z dnia 9 stycznia 2024 r., G. i in. (Powoływanie sędziów sądów powszechnych w Polsce), C‑181/21 i C‑269/21, EU:C:2024:1, pkt 65 i przytoczone tam orzecznictwo].
37 Tymczasem taki łącznik nie istnieje, po pierwsze, gdy pytania prejudycjalne są nierozerwalnie związane z etapem postępowania, który został prawomocnie zakończony i jest odrębny od sporu co do istoty, który jako jedyny dalej toczy się przed sądem odsyłającym, a po drugie, gdy nie wydaje się, aby sąd odsyłający był kompetentny na podstawie przepisów prawa krajowego do oceny zgodności z prawem, w świetle między innymi prawa Unii, obsadzenia składu orzekającego, który wydał prawomocne orzeczenie w przedmiocie tego wcześniejszego etapu postępowania [zob. podobnie wyrok z dnia 9 stycznia 2024 r., G. i in. (Powoływanie sędziów sądów powszechnych w Polsce), C‑181/21 i C‑269/21, EU:C:2024:1, pkt 76–78].
38 Trybunał orzekł zatem, że sąd, który prowadzi postępowanie o wykonanie prawomocnych wyroków skazujących w sprawach karnych, nie jest uprawniony do zwrócenia się do Trybunału z pytaniem, czy art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE stoi na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu zakazującemu mu badania, czy orzeczenia podlegające wykonaniu zostały wydane przez sąd ustanowiony na mocy ustawy, w sytuacji gdy nie ma oznak, że sąd ten jest kompetentny na podstawie przepisów prawa polskiego do oceny zgodności z prawem, w świetle między innymi prawa Unii, obsadzenia składów orzekających, które wydały te prawomocne wyroki skazujące (zob. podobnie wyrok z dnia 11 kwietnia 2024 r., Sapira i in., C‑114/23, C‑115/23, C‑132/23 i C‑160/23, EU:C:2024:290, pkt 35–38).
39 Podobnie Trybunał orzekł, że sąd odsyłający, który w postanowieniu sądu wyższej instancji, które stało się prawomocne, otrzymał wskazówki co do orzeczenia w kwestii obciążenia kosztami związanymi z postępowaniem i ich wysokości, nie jest uprawniony do stawiania pytań dotyczących prawidłowości wyznaczenia sędziów zasiadających w składzie orzekającym, który wydał to postanowienie, jeżeli na podstawie przepisów prawa krajowego nie jest on kompetentny do oceny zgodności z prawem, w świetle między innymi prawa Unii, obsadzenia tego składu [zob. podobnie postanowienie z dnia 27 maja 2024 r., Y.Ya. (Delegowanie sędziów), C‑797/21, EU:C:2024:425, pkt 31–33].
40 W niniejszej sprawie z postanowienia odsyłającego wynika, że sąd odsyłający ma orzec w przedmiocie wniosku o połączenie w wyroku łącznym szeregu kar dyscyplinarnych, które zostały orzeczone między innymi w dwóch postępowaniach dyscyplinarnych, o których mowa w pkt 19 i 21 niniejszego postanowienia, zakończonych w postępowaniu odwoławczym dwoma orzeczeniami Izby Odpowiedzialności Zawodowej. Według sądu odsyłającego tych dwóch orzeczeń nie należy uwzględniać, ponieważ Izba Odpowiedzialności Zawodowej, która je wydała, nie spełnia wymogów niezawisłości, bezstronności i uprzedniego ustanowienia na mocy ustawy w rozumieniu prawa Unii. W rezultacie jego zdaniem wyrok z dnia 1 kwietnia 2019 r. wydany w pierwszej instancji przez Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w Łodzi i wyrok z dnia 27 września 2021 r. wydany w pierwszej instancji przez Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w Gdańsku mogą nie być prawomocne, wobec czego kary dyscyplinarne orzeczone tymi wyrokami nie mogłyby podlegać łączeniu.
41 Tymczasem, po pierwsze, z postanowienia odsyłającego wynika z jednej strony, że orzeczenia wydane przez Izbę Odpowiedzialności Zawodowej w postępowaniu odwoławczym w ramach postępowań dyscyplinarnych wszczętych przeciwko VG są wykonalne i mają charakter ostateczny zgodnie z krajowym prawem procesowym. Z drugiej strony sąd odsyłający ma orzec na podstawie art. 569 § 1 k.p.k., który to przepis ma zastosowanie do postępowania dyscyplinarnego w kontekście postępowania dotyczącego orzeczenia kary łącznej w stosunku do osoby prawomocnie skazanej wyrokami różnych sądów.
42 Po drugie, nie wydaje się, aby sąd odsyłający był kompetentny na podstawie przepisów prawa krajowego do oceny zgodności z prawem, w świetle między innymi prawa Unii, obsadzenia składów orzekających Izby Odpowiedzialności Zawodowej, które wydały wyroki, o których mowa w pkt 19, 21 i 40 niniejszego postanowienia, prawomocnie kończące postępowania, które doprowadziły do nałożenia na VG kar dyscyplinarnych.
43 Wynika z tego, że pytania przedstawione w niniejszej sprawie są zatem nierozerwalnie związane z etapem poprzedzającym postępowanie w przedmiocie wyroku łącznego, który został prawomocnie zakończony i który jest odrębny od rzeczonego postępowania w przedmiocie wyroku łącznego.
44 Pytania te nie odpowiadają zatem obiektywnej potrzebie nierozerwalnie związanej z rozstrzygnięciem sporu w postępowaniu głównym, lecz zmierzają do uzyskania od Trybunału generalnej, oderwanej od potrzeb tego sporu oceny, czy Izba Odpowiedzialności Zawodowej posiada status „sądu” w rozumieniu prawa Unii.
45 W rezultacie pytania te wykraczają poza ramy funkcji sądowniczej powierzonej Trybunałowi na mocy art. 267 TFUE [zob. analogicznie wyrok z dnia 9 stycznia 2024 r., G. i in. (Powoływanie sędziów sądów powszechnych w Polsce), C‑181/21 i C‑269/21, EU:C:2024:1, pkt 79 i przytoczone tam orzecznictwo].
46 W tych okolicznościach należy stwierdzić, że wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w niniejszej sprawie jest oczywiście niedopuszczalny.
W przedmiocie kosztów
47 Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (dziewiąta izba) orzeka, co następuje:
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w Gdańsku (Polska) postanowieniem z dnia 28 czerwca 2024 r., jest oczywiście niedopuszczalny.
Podpisy
* Język postępowania: polski.
i Niniejszej sprawie została nadana fikcyjna nazwa. Nie odpowiada ona rzeczywistej nazwie ani rzeczywistemu nazwisku żadnej ze stron postępowania.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło