C-518/09

WyrokTSUE2011-07-21CELEX: 62009CJ0518ECLI:EU:C:2011:501

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne

Czy Republika Portugalska uchybiła zobowiązaniom wynikającym z art. 49 TFUE i 56 TFUE poprzez nałożenie restrykcyjnych wymogów na spółki i pośredników w obrocie nieruchomościami z innych państw członkowskich, w tym obowiązku utworzenia agencji, specyficznych wymogów ubezpieczeniowych i kapitałowych, kontroli dyscyplinarnej oraz ograniczeń zakresu działalności?

Ratio decidendi

Trybunał uznał, że portugalskie przepisy stanowią ograniczenie swobody przedsiębiorczości (art. 49 TFUE) i swobody świadczenia usług (art. 56 TFUE), ponieważ nakładają na podmioty z innych państw członkowskich dodatkowe wymogi, które nie są proporcjonalne ani uzasadnione nadrzędnymi względami interesu ogólnego. Obowiązek utworzenia agencji nieruchomości w Portugalii, specyficzne wymogi ubezpieczeniowe i kapitałowe, poddanie pełnej kontroli dyscyplinarnej krajowego organu oraz ograniczenie zakresu działalności do pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, bez możliwości prowadzenia innych powiązanych usług, stanowią nieuzasadnione bariery w dostępie do rynku i świadczeniu usług transgranicznych. Trybunał podkreślił, że państwo członkowskie musi wykazać, że środki te są odpowiednie do osiągnięcia zamierzonego celu i nie wykraczają poza to, co jest konieczne.

Stan faktyczny

Komisja Europejska wniosła skargę o uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego przeciwko Portugalii. Przedmiotem skargi były portugalskie przepisy regulujące działalność w zakresie obrotu nieruchomościami, które nakładały na spółki i pośredników w obrocie nieruchomościami z innych państw członkowskich szereg wymogów. Wymogi te obejmowały obowiązek utworzenia agencji nieruchomości w Portugalii, zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności zawodowej zgodnie z portugalskimi przepisami, posiadania dodatniego kapitału własnego oraz poddania się pełnej kontroli dyscyplinarnej krajowego organu (Instituto de Construção e do Imobiliário IP). Ponadto, przepisy te ograniczały zakres działalności spółek i pośredników wyłącznie do pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, wykluczając np. zarządzanie nieruchomościami na rachunek osób trzecich.

Rozstrzygnięcie

1) Republika Portugalska uchybiła zobowiązaniom, które na niej ciążą na mocy art. 56 TFUE: – zezwalając na wykonywanie działalności w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami wyłącznie w ramach agencji nieruchomości; – nakładając na spółki pośrednictwa w obrocie nieruchomościami oraz na pośredników w obrocie nieruchomościami z siedzibą w innych państwach członkowskich obowiązek ubezpieczenia odpowiedzialności zawodowej poprzez zawarcie umowy ubezpieczenia zgodnie z portugalskimi przepisami prawnymi; – nakładając na spółki pośrednictwa w obrocie nieruchomościami mające siedzibę w innych państwach członkowskich obowiązek posiadania dodatniego kapitału własnego w rozumieniu powyższych przepisów oraz – poddając spółki pośrednictwa w obrocie nieruchomościami oraz pośredników w obrocie nieruchomościami z siedzibą w innych państwach członkowskich pełnemu zakresowi kontroli dyscyplinarnej Instituto de Construção e do Imobiliário IP, oraz uchybiła zobowiązaniom, które na niej ciążą na mocy art. 49 TFUE i 56 TFUE: – nakładając na spółki pośrednictwa w obrocie nieruchomościami obowiązek prowadzenia wyłącznie działalności w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, z wyjątkiem zarządzania nieruchomościami na rachunek osób trzecich oraz – nakładając na pośredników w obrocie nieruchomościami obowiązek prowadzenia wyłącznie działalności pośrednika w obrocie nieruchomościami. 2) Republika Portugalska zostaje obciążona kosztami postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wyrok Trybunału (piąta izba) z dnia 21 lipca 2011 r. – Komisja przeciwko Portugalii (sprawa C‑518/09) Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego – Swoboda przedsiębiorczości i swoboda świadczenia usług – Wykonywanie działalności w zakresie obrotu nieruchomościami 1. Swoboda przedsiębiorczości – Swoboda świadczenia usług – Ograniczenia – Uregulowanie krajowe nie dokonujące rozróżnienia pomiędzy swobodą przedsiębiorczości a swobodą świadczenia usług w odniesieniu do spółek pośrednictwa w obrocie nieruchomościami oraz pośredników w obrocie nieruchomościami – Nałożony na spółki pośrednictwa w obrocie nieruchomościami oraz pośredników w obrocie nieruchomościami, mające siedzibę w innym państwie członkowskim, obowiązek utworzenia agencji nieruchomości w danym państwie członkowskim na potrzeby prowadzenia ich działalności – Niedopuszczalność – Względy uzasadniające – Brak (art. 49 TFUE, 56 TFUE) (por. pkt 61–75, 87; sentencja) 2. Swoboda świadczenia usług – Ograniczenia – Uregulowanie krajowe nakładające na spółki pośrednictwa w obrocie nieruchomościami oraz pośredników w obrocie nieruchomościami po pierwsze, obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia zgodnie z przepisami owego państwa członkowskiego i obowiązek posiadania dodatniego kapitału własnego oraz po drugie obowiązek poddania takich spółek pełnemu zakresowi kontroli dyscyplinarnej krajowego organu odpowiedzialnego za sektor budowlany – Niedopuszczalność – Względy uzasadniające – Brak (art. 56 TFUE) (por. pkt 76–84, 87; sentencja) 3. Swoboda świadczenia usług – Ograniczenia – Uregulowanie krajowe nakładające na spółki pośrednictwa w obrocie nieruchomościami obowiązek prowadzenia wyłącznie działalności w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, z wyjątkiem zarządzania nieruchomościami na rachunek osób trzecich oraz na pośredników w obrocie nieruchomościami obowiązek prowadzenia wyłącznie działalności pośrednika w obrocie nieruchomościami – Niedopuszczalność – Względy uzasadniające – Brak (art. 56 TFUE) (por. pkt 64–66, 85–87; sentencja) Przedmiot Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego – Naruszenie art. 49 TFUE i 56 TFUE – Wykonywanie działalności w zakresie obrotu nieruchomościami Sentencja 1) Republika Portugalska uchybiła zobowiązaniom, które na niej ciążą na mocy art. 56 TFUE – zezwalając na wykonywanie działalności w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami wyłącznie w ramach agencji nieruchomości; – nakładając na spółki pośrednictwa w obrocie nieruchomościami oraz na pośredników w obrocie nieruchomościami z siedzibą w innych państwach członkowskich obowiązek ubezpieczenia odpowiedzialności zawodowej poprzez zawarcie umowy ubezpieczenia zgodnie z portugalskimi przepisami prawnymi; – nakładając na spółki pośrednictwa w obrocie nieruchomościami mające siedzibę w innych państwach członkowskich obowiązek posiadania dodatniego kapitału własnego w rozumieniu powyższych przepisów oraz – poddając spółki pośrednictwa w obrocie nieruchomościami oraz pośredników w obrocie nieruchomościami z siedzibą w innych państwach członkowskich pełnemu zakresowi kontroli dyscyplinarnej Instituto de Construção e do Imobiliário IP, oraz uchybiła zobowiązaniom, które na niej ciążą na mocy art. 49 TFUE i 56 TFUE – nakładając na spółki pośrednictwa w obrocie nieruchomościami obowiązek prowadzenia wyłącznie działalności w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, z wyjątkiem zarządzania nieruchomościami na rachunek osób trzecich oraz – nakładając na pośredników w obrocie nieruchomościami obowiązek prowadzenia wyłącznie działalności pośrednika w obrocie nieruchomościami. 2) Republika Portugalska zostaje obciążona kosztami postępowania.