C-520/20

OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO PRIITA PIKAMÄEGO przedstawiona w dniu 13 stycznia 2022 r.(1) Sprawa C‑520/20 DB, LY przeciwko Nachalnik na Rayonno upravlenie Silistra pri Oblastna direktsia na Ministerstvo na vatreshnite raboti [wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Administrativen sad Silistra (sąd administracyjny w Silistrze, Bułgaria)] Odesłanie prejudycjalne – Współpraca wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych – System informacyjny Schengen drugiej generacji (SIS II) – Decyzja 2007/533/WSiSW – Artykuły 38 i 39 – Wpis dotyczący przedmiotów przeznaczonych do zajęcia lub wykorzystania jako dowodu w postępowaniu karnym – Wykonanie działania na podstawie wpisu – Konieczne działania – Krajowe przepisy i praktyki administracyjne zobowiązujące właściwy organ do wykonania wymaganego działania 1.        W niniejszej sprawie Administrativen sad Silistra (sąd administracyjny w Silistrze, Bułgaria) zwrócił się do Trybunału z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w przedmiocie wykładni art. 39 decyzji Rady 2007/533/WSiSW z dnia 12 czerwca 2007 r. w sprawie utworzenia, funkcjonowania i użytkowania Systemu Informacyjnego Schengen drugiej generacji (SIS II)(2). 2.        W wyroku, który wyda w tej sprawie, Trybunał będzie miał zatem okazję po raz pierwszy wyjaśnić aspekty mechanizmu ustanowionego przez ten instrument prawny w celu wspierania współpracy wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych, dotyczące przedmiotów objętych wpisem dokonanym w SIS II w celu ich zajęcia lub wykorzystania jako dowodu w postępowaniu karnym(3). W szczególności będzie musiał określić zakres swobody pozostawionej właściwym organom państw członkowskich przy wykonywaniu działań, o które zwrócono się we wpisie, oraz dalszego toku postępowania po ich wykonaniu. I.      Ramy prawne A.      Prawo Unii 3.        Dla niniejszej sprawy istotne są art. 38, 39, 45, 48 i 49 decyzji 2007/533. B.      Prawo bułgarskie 4.        Artykuł 84 Zakon za Ministerstvoto na vatreshnite raboti (ustawy o ministerstwie spraw wewnętrznych, zwanej dalej „ZMVR”)(4) stanowi, co następuje: „1)      Organy policji mogą tymczasowo zająć rzeczy wpisane jako poszukiwane w SIS lub w bazach danych Międzynarodowej Organizacji Policji Kryminalnej (Interpolu). 2)      Osobę, u której znajduje się rzecz poszukiwana zgodnie z ust. 1, wzywa się do jej dobrowolnego wydania. Sporządza się protokół dobrowolnego wydania rzeczy, podpisany przez osobę wydającą wykrytą rzecz […]. 3)      Jeżeli osoba odmówi wydania rzeczy w rozumieniu ust. 1, rzecz podlega zajęciu oraz sporządza się protokół zajęcia. […] […] 6)      […] O wydaniu lub zajęciu powiadamia się państwo członkowskie, które dokonało wpisu o poszukiwaniu w SIS lub w bazie danych SIS lub Interpolu. 7)      Powiadomienie państwa członkowskiego, które dokonało wpisu o poszukiwaniu w SIS lub w bazie danych Interpolu, przeprowadza właściwy wyspecjalizowany organ ministerstwa spraw wewnętrznych. 8)      […] Jeżeli w terminie 60 dni państwo członkowskie, które dokonało wpisu, wystąpi o zwrot rzeczy, rzecz tę w terminie 7 dni zwraca się osobie wskazanej we wniosku, w drodze nakazu wydanego przez kierownika jednostki właściwej w rozumieniu ust. 6. 9)      […] Jeżeli państwo członkowskie, które dokonało wpisu, nie wystąpi o zwrot rzeczy w terminie 60 dni, rzecz zwraca się osobie, która je wydała lub której ją skonfiskowano, w terminie 7 dni, w drodze nakazu wydanego przez kierownika jednostki właściwej w rozumieniu ust. 6. […]”. II.    Okoliczności faktyczne leżące u podstaw sporu, postępowanie główne, pytanie prejudycjalne i postępowanie przed Trybunałem 5.        EF, obywatel Bułgarii, nabył pojazd samochodowy, zaciągając w tym celu kredyt w norweskim banku Santander Consumer Bank. Jak się okazuje, w maju 2016 r. EF przestał spłacać ów kredyt, po czym bank przekazał sprawę Lindorff AS w celu odzyskania wierzytelności. W odpowiedzi na wezwanie do dobrowolnej zapłaty i powiadomienie o przymusowej egzekucji EF poinformował rzeczoną spółkę, że przedmiotowy pojazd znajduje się w Bułgarii. Pojazd ten został sprzedany AB, właścicielowi zameldowanemu w tym państwie, który odsprzedał go skarżącemu w postępowaniu głównym, DB. Ten ostatni bowiem nabył ów pojazd w marcu 2017 r. w Warnie (Bułgaria) i zarejestrował go. 6.        W dniu 24 maja 2017 r. Norwegia utworzyła i wprowadziła do krajowego systemu informacyjnego Schengen (SISN) wpis służący zajęciu pojazdu samochodowego zakwalifikowanego jako „rzecz skradziona, nabyta niezgodnie z prawem lub zagubiona”, przy czym pojazd ów został właściwie zidentyfikowany, w tym za pomocą numeru ramy pojazdu. 7.        W dniu 26 maja 2017 r. bułgarska policja odnalazła pojazd samochodowy zarejestrowany na DB na parkingu w Silistrze (Bułgaria) i po dokonaniu sprawdzenia w automatycznym systemie informacyjnym „Poszukiwania” – SIS II stwierdzono pełną zgodność z numerem ramy pojazdu, w odniesieniu do którego dokonano wpisu w Norwegii. Pojazd wraz z dowodem rejestracyjnym zajęto u skarżącego DB na podstawie art. 84 ust. 3 ZMVR. 8.        Po wymianie informacji między bułgarskim i norweskim biurami Sirene szef posterunku policji w Silistrze wydał nakaz zwrotu skonfiskowanych rzeczy. Z uzasadnienia nakazu wynika, że sporny pojazd samochodowy jest poszukiwany poprzez biuro Sirene w Norwegii w związku z popełnionym oszustwem lub nadużyciem zaufania – przestępstwem, które popełniono w dniu 23 grudnia 2014 r. w Hordalandzie (Norwegia). 9.        Norweska spółka handlowa Santander Consumer Bank, będąca właścicielem pojazdu, oświadczyła, że jest zainteresowana jego zwrotem, i w związku z tym udzieliła pełnomocnictwa spółce Lindorff AS, której przedstawicielem w Bułgarii była spółka Plam EOOD. 10.      W dniu 6 czerwca 2017 r. bułgarski organ policyjny otrzymał od Plam EOOD wniosek o wydanie zajętego pojazdu. Organ ten skontaktował się następnie z bułgarskim ministerstwem spraw wewnętrznych w celu przesłania przez Norwegię formalnego wniosku dotyczącego zwrotu rzeczy. W dniu 4 lipca 2017 r. rzeczony pojazd został przekazany CD, będącemu dyrektorem spółki Plam EOOD. W dniu 12 lipca 2017 r. dwie tablice rejestracyjne oraz dowód rejestracyjny pojazdu zostały zwrócone skarżącemu. 11.      DB i jego małżonka LY wnieśli do sądu odsyłającego skargę mającą na celu zakwestionowanie, na podstawie art. 84 ust. 8 ZMVR, legalności decyzji o wydaniu spornego pojazdu spółce Plam EOOD, wydanej przez organ policji będący stroną przeciwną w sprawie w postępowaniu głównym, z uwagi na nieuzasadniony charakter wpisu dokonanego przez Norwegię w SIS II wobec przekonujących dowodów na to, że w Norwegii zostało wszczęte i było prowadzone postępowanie karne dotyczące tego pojazdu. Skarżący w postępowaniu głównym złożyli również do wspomnianego organu wniosek o niezwłoczny zwrot pojazdu, uzasadniony w ten sposób, że zajęcia dokonano przymusowo i przy braku podstaw faktycznych i prawnych. Po otrzymaniu wyraźnej odmowy ze strony tego organu zaskarżyli ją przed sądem odsyłającym. Ta druga sprawa została zawieszona do czasu rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu głównym. 12.      W sprawie w postępowaniu głównym sąd odsyłający zwrócił się do organu będącego stroną przeciwną o przedstawienie wyciągu z kodeksu karnego obowiązującego w Norwegii wraz z tłumaczeniem, w należytej formie, na język bułgarski, zawierającego przepisy przyjęte za podstawę dokonania wpisu dotyczącego spornego pojazdu samochodowego w SIS II, czego organ ów nie uczynił. Na rozprawie w dniu 8 lipca 2020 r. sąd ten wskazał również ww. organowi, że spoczywa na nim obowiązek przedstawienia oficjalnej odpowiedzi norweskich organów policyjnych, czy w Norwegii zostało wszczęte postępowanie karne dotyczące tego pojazdu, a jeśli tak, to jakie przestępstwo było przedmiotem tego postępowania i na jakim etapie się ono znajduje. W następstwie tego wezwania na posiedzeniu sądu w dniu 26 sierpnia 2020 r. przedstawiono pismo naczelnika wydziału Sirene przy dyrekcji „Międzynarodowej współpracy operacyjnej” ministerstwa spraw wewnętrznych, w którym poinformowano, że sprawa i dochodzenie dotyczące tego pojazdu zostały umorzone w dniu 10 lipca 2017 r., ponieważ samochód ów został znaleziony i zwrócony do Norwegii. 13.      Sąd odsyłający wyraża wątpliwości co do tego, czy sporny pojazd był przedmiotem jakiegokolwiek postępowania karnego w Norwegii(5), i uważa, że w takim razie wpis do SIS II został dokonany poza zakresem stosowania określonym w art. 2 decyzji 2007/533, a tym samym z naruszeniem celu utworzenia SIS II, określonego w tej decyzji. 14.      W świetle tych rozważań sąd odsyłający zastanawia się nad zgodnością z decyzją 2007/533 krajowego przepisu ustawowego, takiego jak art. 84 ZMVR, który zobowiązuje właściwe organy bułgarskie do zajęcia rzeczy wpisanej jako poszukiwanej w SIS II, a jeżeli państwo członkowskie, które dokonało wpisu, zażąda jego zwrotu, do wydania tej rzeczy odnośnemu państwu, przy czym organy te nie mogą podnieść w toku postępowania niezgodności z prawem wpisu dokonanego w sposób opisany w poprzednim punkcie. W tym względzie sąd odsyłający zauważa w szczególności, że ewentualni właściciele działający w dobrej wierze, tacy jak skarżący w postępowaniu głównym, są z tego powodu pozbawieni jakiejkolwiek ochrony prawnej. 15.      W tych okolicznościach Administrativen sad Silistra (sąd administracyjny w Silistrze) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym: „Czy art. 39, a w szczególności art. 39 ust. 3, decyzji [2007/533] należy interpretować w ten sposób, że dopuszczalne są krajowe uregulowania i praktyka decyzyjna administracji, zgodnie z którymi – gdy istnieją dane uzasadniające wywód, że wpis dokonany w SIS wykracza poza zakres celów, dla których realizacji został on zarejestrowany, a w szczególności celów określonych w art. 38 ust. 1 tej decyzji – właściwy organ wykonujący może i powinien odmówić wykonania?”. 16.      Uwagi na piśmie złożyli DB, rząd bułgarski oraz Komisja Europejska. III. Analiza A.      Uwagi wstępne 17.      Moim zdaniem rozpatrywane pytanie wymaga przeformułowania. W tym względzie należy zauważyć, że pytanie to, w brzmieniu sformułowanym przez sąd odsyłający, wydaje się czysto hipotetyczne i w związku z tym odpowiedź Trybunału nie może przyczynić się do rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu głównym. 18.      Sąd odsyłający zwrócił się bowiem do Trybunału z pytaniem, czy krajowe przepisy lub praktyki administracyjne zobowiązujące organy wykonującego państwa członkowskiego do odmowy wykonania wpisu w SIS II, jeżeli uznają one, że wpis ten nie odpowiada celom decyzji 2007/533, są zgodne z art. 39 tej decyzji. 19.      Jak jednak wykazano powyżej, z art. 84 ZMVR wynika, że ustawodawstwo bułgarskie nie pozwala właściwym organom krajowym na taką odmowę w okolicznościach opisanych przez sąd odsyłający. Przeciwnie, organy te działają w ramach kompetencji związanej, ponieważ w przypadku odnalezienia rzeczy, w odniesieniu do której dokonano wpisu do SIS II, organy te są zobowiązane do jej zajęcia, a następnie, jeżeli otrzymają odpowiedni wniosek od państwa członkowskiego, które dokonało wpisu, w terminie 60 dni od powiadomienia tego państwa o zajęciu, do wydania rzeczy osobie wskazanej we wniosku. 20.      Dlatego zachęcam Trybunał do przeformułowania pytania, ale nie w sposób zaproponowany przez Komisję. Zdaniem Komisji sąd odsyłający chciałby ustalić, czy prawo bułgarskie jest zgodne z decyzją 2007/533 w zakresie, w jakim przewiduje bezwarunkowy zwrot przedmiotów zajętych na podstawie wpisu do SIS II, ponieważ kontrola, którą ma przeprowadzić ten sąd w postępowaniu głównym, dotyczy wyłącznie tego aspektu. 21.      Prawdą jest, że skarżący w postępowaniu głównym kwestionują legalność nakazu wydanego na podstawie art. 84 ust. 8 ZMVR, na mocy którego bułgarska policja podjęła działania w związku z pisemnym wnioskiem o zwrot przedmiotowego pojazdu przesłanym przez Norwegię. Jednakże szereg punktów postanowienia odsyłającego wyraźnie wskazuje moim zdaniem, że ich zarzuty dotyczą raczej niezgodności z prawem wynikającej z niespełnienia warunków uzasadniających dokonanie wpisu w SIS II, co uniemożliwiałoby jakiekolwiek działania na podstawie wpisu, ponieważ gdyby właściwe organy wezwanego państwa członkowskiego miały możliwość powołania się na taką niezgodność z prawem, nie byłoby możliwe ani zajęcie tego samochodu, ani jego zwrot Norwegii. W związku z tym należy oddalić wysuniętą przez Komisję propozycję przeformułowania pytania prejudycjalnego w taki sposób, aby odnosiło się ono wyłącznie do zgodności z decyzją 2007/533 przepisu krajowego dotyczącego bezwarunkowego charakteru zwrotu przedmiotów zajętych na podstawie wpisu do SIS II. 22.      Uważam zatem, że należy przeformułować zadane pytanie w ten sposób, że sąd odsyłający zwraca się do Trybunału o rozstrzygnięcie, czy art. 39 decyzji 2007/533 stoi na przeszkodzie przepisom krajowym, które nie zezwalają organom wezwanego państwa członkowskiego na odmowę wykonania wpisu dotyczącego przedmiotu zarejestrowanego w SIS II z powodu istnienia przesłanek wskazujących, że wpis ten nie odpowiada celowi określonemu w art. 38 tej decyzji. 23.      W dalszej części wrócę jeszcze do tej kwestii. B.      W przedmiocie pytania prejudycjalnego 24.      SIS, utworzony na mocy konwencji wykonawczej do układu z Schengen (zwanej dalej „KWUS”)(6), a następnie rozwinięty do swojej obecnej wersji SIS drugiej generacji (SIS II), jest wspólnym systemem informacyjnym umożliwiającym organom bezpieczeństwa państw członkowskich współpracę poprzez wymianę informacji w celu realizacji polityk niezbędnych do utworzenia w Unii obszaru bez kontroli na granicach wewnętrznych. W szczególności dzięki zautomatyzowanej procedurze wyszukiwania SIS zapewnia tym organom dostęp do wpisów dotyczących osób lub przedmiotów, wprowadzonych przez jedno z pozostałych państw członkowskich. Wpisy te są wykorzystywane do kontroli osób na granicach zewnętrznych lub na terytorium krajowym oraz do wydawania wiz i dokumentów pobytowych, a także we współpracy policyjnej i sądowej w sprawach karnych(7). SIS jest zatem istotnym narzędziem zarówno stosowania przepisów dorobku Schengen dotyczących swobodnego przepływu osób, jak i zapewnienia wysokiego poziomu bezpieczeństwa na tym obszarze(8). 25.      Mimo że SIS II jest jednym systemem, podlega dwóm odrębnym aktom prawnym, mianowicie rozporządzeniu (WE) nr 1987/2006(9) i decyzji 2007/533, przy czym taki dualizm jest konieczny, ponieważ system ten ma wspierać zarówno realizację polityk związanych ze swobodnym przepływem osób, które wchodzą w zakres TFUE, jak i współpracę w sprawach karnych, która wchodzi w zakres TUE. Akty te mają również zastosowanie do Islandii i Norwegii na mocy art. 2 umowy zawartej przez Radę Unii Europejskiej i Republikę Islandii oraz Królestwo Norwegii dotyczącej włączenia tych dwóch państw we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen(10). 26.      W odniesieniu do decyzji 2007/533, będącej przedmiotem wykładni, o którą zwrócił się sąd odsyłający w niniejszej sprawie, należy przede wszystkim zauważyć, że jej art. 2 ust. 1 stanowi, iż decyzja ta określa warunki i procedury dokonywania oraz przetwarzania wpisów w SIS II dotyczących osób i przedmiotów oraz wymiany informacji uzupełniających i danych dodatkowych w celach związanych ze współpracą policyjną i sądową w sprawach karnych. 27.      Wymiana „informacji uzupełniających” związanych z wpisem jest niezbędna do wykonania niektórych przepisów decyzji 2007/533(11). Zgodnie z art. 7 ust. 2 tej decyzji każde państwo członkowskie wyznacza organ, zwany „biurem Sirene”, który zapewnia wymianę tych informacji zgodnie z wytycznymi zawartymi w „podręczniku Sirene”, jak określono w art. 8 ust. 1 tej decyzji. 28.      Wpisy są sklasyfikowane i regulowane w decyzji 2007/533 na podstawie powodu ich rejestracji w SIS II. Każda określona w ten sposób kategoria wpisów stanowi temat odrębnego rozdziału, zawierającego zawsze przepis dotyczący danych umożliwiających zidentyfikowanie lub odnalezienie osoby lub przedmiotu, których dotyczy wpis, oraz przepis dotyczący działań, jakie mają podjąć właściwe organy wezwanego państwa członkowskiego w celu wykonania wpisu. 29.      Wpisy dotyczące przedmiotów dzielą się na wpisy dokonywane w celu przeprowadzania kontroli niejawnych lub kontroli szczególnych, unormowane w art. 36 i 37 decyzji 2007/533, oraz wpisy dotyczące przedmiotów przeznaczonych do zajęcia lub wykorzystania jako dowodu w postępowaniu karnym, unormowane w art. 38 i 39 tej decyzji. W odniesieniu do tej drugiej kategorii wpisów dane umożliwiające zidentyfikowanie lub odnalezienie danego przedmiotu określono w kategoriach przedmiotów łatwych do zidentyfikowania, o których mowa w art. 38 ust. 2 tej decyzji. 30.      Nie ulega zaś wątpliwości, że wpis będący przedmiotem postępowania głównego został wprowadzony do SIS II przez Norwegię w celu zajęcia rozpatrywanego pojazdu, a pojazd ten, wraz z dowodem rejestracyjnym i tablicami rejestracyjnymi, należy do kategorii „pojazdy silnikowe o pojemności skokowej przekraczającej 50 cm3” [art. 38 ust. 2 lit. a) decyzji 2007/533] oraz „dowody rejestracyjne i tablice rejestracyjne pojazdów, które zostały skradzione, przywłaszczone, utracone lub unieważnione” [art. 38 ust. 2 lit. f) tej decyzji]. 31.      Działanie wymagane we wpisie do celów zajęcia lub wykorzystania jako dowodu w postępowaniu karnym, jak w niniejszej sprawie, jest przedmiotem art. 39 decyzji 2007/533. Ustęp 1 tego artykułu ma następującą treść: „Jeżeli wyszukiwanie w systemie wykaże istnienie wpisu dotyczącego przedmiotu, który został znaleziony, organ, który stwierdził zgodność wpisu z przedmiotem, zgłasza ten fakt organowi, który dokonał wpisu, tak by ustalić konieczne działania […]”. 32.      Mimo że brzmienie tego przepisu pozostawia pewne wątpliwości co do dokładnego działania, jakie mają podjąć właściwe organy wezwanego państwa członkowskiego, wystarczy odnieść się do pkt 2.2.2 dodatku 2 do podręcznika Sirene, aby stwierdzić, że takie działanie składa się z następujących czynności: pierwszym krokiem jest zajęcie przedmiotu lub podjęcie wszelkich niezbędnych środków zabezpieczających, drugim – ustalenie tożsamości osoby będącej w posiadaniu przedmiotu, a trzecim – skontaktowanie się z biurem Sirene państwa członkowskiego, które dokonało wpisu (w celu uzgodnienia niezbędnych środków). 33.      W odniesieniu do realizacji działań, które należy podjąć, art. 39 ust. 2 decyzji 2007/533 stanowi, że w tym celu właściwe organy zainteresowanych państw członkowskich komunikują się ze sobą w drodze wymiany informacji uzupełniających. W szczególności pkt 8.3 Podręcznika Sirene wskazuje, że zorganizowana wymiana informacji odbywa się między biurem Sirene państwa członkowskiego, które dokonało wpisu, a biurem Sirene wezwanego państwa członkowskiego za pośrednictwem formularzy Sirene. Państwo członkowskie za pomocą formularza G powiadamia biuro Sirene państwa członkowskiego, które dokonało wpisu, o uzyskaniu podczas automatycznego wyszukiwania w SIS II trafienia dotyczącego przedmiotu objętego wpisem autorstwa tego biura. W przypadku wniosku o udzielenie informacji uzupełniających biuro Sirene tego państwa członkowskiego przekazuje je za pomocą formularza P. 34.      Wydaje się zatem, że po dokonaniu w SIS II wpisu do celów zajęcia przedmiotu lub wykorzystania jako dowodu w postępowaniu karnym właściwe organy wezwanego państwa członkowskiego są w zasadzie zobowiązane do przeprowadzenia działań, o które zwrócono się we wpisie. 35.      W szczególności nie mogą odmówić wykonania wymaganego działania na podstawie ich własnej oceny okoliczności uzasadniających dokonanie wpisu w SIS II, takich jak okoliczności związane z istnieniem toczącego się postępowania karnego w państwie członkowskim, które dokonało wpisu. Wniosek ten wynika w szczególności z przepisów art. 49 ust. 1 i 2 decyzji 2007/533, zgodnie z którymi jedynie na państwie członkowskim, które dokonało wpisu, spoczywa obowiązek zapewnienia, by dane były dokładne, aktualne i wprowadzane do SIS II zgodnie z prawem, przy czym do zmiany, uzupełniania, korekty, aktualizacji lub usuwania wprowadzonych danych upoważnione jest także wyłącznie państwo członkowskie, które dokonało wpisu(12). W tym samym duchu art. 21 tej decyzji stanowi, że ocena poprzedzająca dokonanie wpisu, a dotycząca tego, czy dany przypadek jest na tyle stosowny, odpowiedni i ważny, by uzasadnione było wprowadzenie tego wpisu do SIS II, należy do państwa członkowskiego dokonującego wpisu. 36.      Jak wyjaśnił Trybunał w wyroku Komisja/Hiszpania(13), taki wniosek nie jest zaskakujący. 37.      W tej sprawie Trybunał miał orzec w przedmiocie naruszenia postanowień KWUS – obecnie włączonych do rozporządzenia nr 1987/2006 – regulujących wjazd na terytorium i odmowę wydania wizy każdemu obywatelowi państwa trzeciego, objętego wpisem w SIS do celów odmowy wjazdu. W tym względzie Trybunał zauważył przede wszystkim, iż postanowienia te przewidywały, po pierwsze, że ocena okoliczności uzasadniających dokonanie wpisu w SIS należy do państwa członkowskiego dokonującego wpisu (art. 94 ust. 1 i art. 105 KWUS) oraz, po drugie, że inne umawiające się państwa, o ile nie zaistnieją szczególne okoliczności, mają obowiązek odmowy wjazdu i wydania wizy cudzoziemcowi, który jest objęty wpisem do celów odmowy wjazdu (art. 5 i 15 KWUS). Następnie wyjaśnił, że „automatyzm” tej odmowy „wynika z zasady współpracy pomiędzy umawiającymi się państwami”, która stanowi podstawę dorobku Schengen i jest niezbędna dla funkcjonowania SIS(14). 38.      Taki automatyzm jest również, moim zdaniem, cechą decyzji 2007/533, ponieważ ta ostatnia także zawiera przepisy ustanawiające kompetencje państwa członkowskiego dokonującego wpisu do oceny okoliczności, na których opiera się wpis w SIS II (art. 49 ust. 1 i 2 oraz art. 21), oraz obowiązek podjęcia działania, o które zwrócono się we wpisie, przez organy wezwanego państwa członkowskiego (art. 39). Nie można zatem uciec od faktu, odnotowanego przez Trybunał w wyroku Komisja/Hiszpania(15), że co do realizacji wymaganego działania na podstawie wpisu istnieje pewien automatyzm, przy czym potrzebę takiego automatyzmu uzasadnia okoliczność, iż jest on wyrazem zasady lojalnej współpracy między państwami członkowskimi, leżącej u podstaw dorobku Schengen, niezbędnej dla funkcjonowania zintegrowanego systemu zarządzania mającego na celu zagwarantowanie wysokiego poziomu bezpieczeństwa w przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości Unii, opartej na swobodnym przepływie osób przez granice w obrębie strefy Schengen. 39.      Wprawdzie niektóre wpisy można zakwestionować i doprowadzić do odmowy ich wykonania, jednak nie dotyczy to wpisów dotyczących przedmiotów przeznaczonych do zajęcia lub wykorzystania jako dowodu w postępowaniu karnym. 40.      Należy bowiem zauważyć, że art. 24 decyzji 2007/533 – umożliwiający wezwanemu państwu członkowskiemu zażądanie umieszczenia przy wpisie „znacznika”, w efekcie którego wpis nie będzie wykonany na jego terytorium, jeżeli państwo to uzna, że wykonanie wpisu jest niezgodne z jego prawem krajowym, zobowiązaniami międzynarodowymi lub podstawowymi interesami narodowymi – nie obejmuje tych dwóch kategorii. Z uwagi na brzmienie tego przepisu jego zastosowanie jest ograniczone do wpisów dokonywanych zgodnie z art. 26 („Wpisy dotyczące osób poszukiwanych w celu aresztowania ich i wydania lub ekstradycji”), art. 32 („Wpisy dotyczące osób zaginionych”) lub art. 36 („Wpisy dotyczące osób lub przedmiotów wprowadzane w celu przeprowadzania kontroli niejawnych lub kontroli szczególnych”) tej decyzji. 41.      Artykuł 48 decyzji 2007/533 przewiduje przypadek niewykonania wpisu, ale nie w wyniku odmowy jego wykonania przez organy wezwanego państwa członkowskiego. Przepis ten nakłada na wezwane państwo członkowskie obowiązek bezpośredniego poinformowania państwa członkowskiego, które dokonało wpisu, „jeśli żądane działanie nie może być wykonane”. W tym względzie należy zauważyć, że chodzi o sytuację obiektywnej niemożności, jak wynika z wyjaśnienia w pkt 2.4 podręcznika Sirene, zgodnie z którym obowiązek poinformowania wyrażony w tym przepisie spoczywa na wezwanym państwie członkowskim, „które na podstawie wszystkich dostępnych informacji zdecydowanie nie jest w stanie zastosować procedur [przewidzianej w przypadku trafienia]”(16), i dotyczy „przypadków, gdy nie można zastosować procedur”(17) (jak również przyczyn tej niemożności)(18). 42.      Dla pełnego obrazu sytuacji należy wyjaśnić, że art. 49 ust. 3 decyzji 2007/533 w przypadku spełnienia wymienionych w nim przesłanek w żaden sposób nie daje właściwym organom wezwanego państwa członkowskiego możliwości odmowy wykonania wymaganego działania na podstawie wpisu. Przepis ten stanowi bowiem, że jeżeli wezwane państwo członkowskie posiada dowody wskazujące, że element danych jest niezgodny ze stanem faktycznym lub jest przechowywany niezgodnie z prawem, informuje o tym – w drodze wymiany informacji uzupełniających – państwo członkowskie, które dokonało wpisu, możliwie szybko (i nie później niż dziesięć dni po stwierdzeniu istnienia takich dowodów), a w braku porozumienia z tym ostatnim państwem powinno przekazać sprawę Europejskiemu Inspektorowi Ochrony Danych (EIOD), aby mógł on podjąć działania mediacyjne wraz z zainteresowanymi krajowymi organami nadzorczymi. Innymi słowy, właściwe organy wezwanego państwa członkowskiego muszą jedynie poinformować państwo członkowskie, które dokonało wpisu, że dane są nieścisłe lub zachowane niezgodnie z prawem, a ostateczną odpowiedzialność za poprawienie lub usunięcie danych ponosi to właśnie państwo. 43.      Należy wyjaśnić, że w każdym razie art. 49 ust. 3 i 4 decyzji 2007/533 nie dotyczy sytuacji, w której właściwe organy wezwanego państwa członkowskiego wskazują na bezprawność danych na tej podstawie, że wpis w SIS II nie odpowiada celom określonym w decyzji 2007/533. Wniosek ten znajduje poparcie zarówno w wykładni językowej, jak i kontekstowej. Z językowego punktu widzenia nie mogę nie zauważyć, że art. 49 ust. 3 odnosi się do „niezgodności ze stanem faktycznym” i do danych „przechowywanych niezgodnie z prawem”, a nie „wprowadzonych niezgodnie z prawem”, co sugeruje, że owa niezgodność z prawem nie dotyczy warunków regulujących dokonywanie wpisów w SIS II. Z kontekstowego punktu widzenia zauważam, po pierwsze, że art. 49 decyzji 2007/533 jest częścią rozdziału XI tej decyzji, zatytułowanego „Ogólne zasady przetwarzania danych”(19), a po drugie, że nie ma powodu, by twierdzić, iż wyrażenie „dane przechowywane niezgodnie z prawem” w rozumieniu tego artykułu należy interpretować w inny sposób niż analogiczne wyrażenie zawarte w art. 58 ust. 5 tej samej decyzji, zgodnie z którym „[k]ażdy ma prawo do żądania, by […] dotyczące go dane przechowywane z naruszeniem prawa [zostały] usunięte”. Moim zdaniem płynie stąd wniosek, że niezgodność tych danych z prawem wynika z naruszenia krajowych lub unijnych przepisów dotyczących ochrony danych osobowych, o czym świadczy fakt, iż ewentualne mediacje między wezwanym państwem członkowskim a państwem członkowskim dokonującym wpisu powierzono EIOD. 44.      W świetle powyższego moim zdaniem nie ulega wątpliwości, że decyzja 2007/533 nie daje właściwym organom wezwanego państwa członkowskiego żadnej możliwości zakwestionowania zgodności z prawem wpisu do celów zajęcia przedmiotu lub wykorzystania go jako dowodu w postępowaniu karnym, a tym samym odmowy wykonania tego wpisu ze względu na jego niezgodność z celami uzasadniającymi dokonywanie wpisów w SIS II. Ponadto efektywność SIS II uległaby poważnemu osłabieniu, gdyby decyzję tę interpretowano w ten sposób, że państwa członkowskie mogą odmówić wykonania wpisu ze względu na wyżej wymienioną przyczynę. 45.      Stąd wniosek, że przepisów bułgarskich zastosowanych w okolicznościach, które doprowadziły do postępowania głównego, a mianowicie art. 84 ZMVR, nie można uznać za niezgodne z decyzją 2007/533 z tego względu, iż przepisy te nakładają na krajowe organy policyjne bezwarunkowy obowiązek tymczasowego zajęcia znalezionego przedmiotu, gdy organy te stwierdzą, że jest on objęty wpisem w SIS II. 46.      Co się tyczy zwrotu pojazdu zajętego przez bułgarskie organy policyjne w postępowaniu głównym, należy zauważyć, że należy on do „koniecznych działań”, których treść powinna zostać uzgodniona między wezwanym państwem członkowskim a państwem członkowskim, które dokonało wpisu, w następstwie wymiany informacji w rozumieniu art. 39 decyzji 2007/533. O ile wymiana informacji uzupełniających między biurami Sirene tych państw członkowskich w celu uzgodnienia rzeczonych działań jest jednym z elementów działania podejmowanego zgodnie z wnioskiem zawartym we wpisie dotyczącym przedmiotów przeznaczonych do zajęcia lub wykorzystania jako dowodu w postępowaniu karnym(20), o tyle realizacja takich działań nie wchodzi w zakres wykonania owego wpisu zgodnie z decyzją 2007/533. Stąd wniosek, że zgodnie z art. 39 ust. 3 tej decyzji realizacja ta podlega wyłącznie prawu krajowemu. 47.      Oznacza to, że przepisy bułgarskie, zgodnie z ich wykładnią dokonaną przez sądy krajowe, mogą rzeczywiście przewidywać możliwość powstrzymania się przez właściwe organy krajowe od zwrotu przedmiotu, gdyby jego zwrot był sprzeczny z poszanowaniem prawa własności nabywcy działającego w dobrej wierze, takiego jak skarżący w postępowaniu głównym. Oznacza to jednak również, że innego wyboru legislacyjnego, takiego jak w tym przypadku zwrot bezwarunkowy, nie można uznać za niezgodny z decyzją 2007/533. Jak słusznie bowiem zauważa Komisja w swoich uwagach na piśmie, z decyzji tej nie wynika obowiązek zwrotu. 48.      Moim zdaniem za taką wykładnią przemawia treść przepisów prawnych dotyczących usuwania wpisów. 49.      Artykuł 45 ust. 1 i 3 decyzji 2007/533 przewiduje, że wpisy dotyczące przedmiotów wprowadzane do SIS II są przechowywane przez okres konieczny do osiągnięcia celów, w których zostały wprowadzone, przy czym maksymalnie przez okres 10 lat w przypadku wpisów dokonywanych w celu zajęcia lub wykorzystania jako dowodu w postępowaniu karnym. Jeżeli chodzi o tę ostatnią kategorię wpisów, w pkt 8.4 podręcznika Sirene wyjaśniono, że ich usunięcie następuje nie tylko z chwilą wygaśnięcia wpisu [lit. b)] lub wydania decyzji o usunięciu przez właściwy organ państwa członkowskiego, które dokonało wpisu, decyzji o usunięciu wpisu [lit. c)], ale również „zajęcia przedmiotu lub zastosowania równoważnego środka po przeprowadzeniu niezbędnej następczej wymiany informacji uzupełniających pomiędzy biurami Sirene lub gdy przedmiot ten zostanie objęty innym postępowaniem sądowym lub administracyjnym”(21), i przytoczono tytułem przykładu postępowanie sądowe dotyczące zakupu w dobrej wierze, spornego prawa własności lub też współpracy sądowej w sprawie dowodów. Innymi słowy, jeżeli dany przedmiot jest objęty w wezwanym państwie członkowskim postępowaniem sądowym wszczętym w wyniku zakwestionowania jego własności, jak ma to miejsce w tym przypadku, wpis musi zostać usunięty. 50.      Wyjaśnienie zaczerpnięte z podręcznika Sirene należy uzupełnić odesłaniem do katalogu zaleceń i najlepszych praktyk dotyczących właściwego stosowania systemu informacyjnego Schengen (SIS II) oraz wymiany informacji uzupełniających(22), w którym wskazano, że „w odniesieniu do usuwania wpisów niniejszy katalog zawiera przykłady uzupełniające zwięzłe sformułowania zawarte w podręczniku Sirene”(23). Jeśli usuwany wpis dotyczy przedmiotów, katalog wyjaśnia, że „SIS umożliwia zlokalizowanie osób i przedmiotów. Nie odgrywa on żadnej roli w późniejszych postępowaniach prowadzonych przez krajowe organy sądowe. W związku z tym wpisy dotyczące przedmiotów istnieją po to, aby możliwe było dokonanie zajęcia wskazanego przedmiotu (lub, w niektórych przypadkach, jego zlokalizowanie), a organy krajowe mogły przeprowadzić dalsze postępowanie niezwiązane z SIS”(24), następnie zaś dodaje, że „jeżeli sprawa jest złożona, tak jak w przypadku sporu dotyczącego własności lub zakupu w dobrej wierze, kwestie te należy uznać za wykraczające poza zakres SIS”(25). 51.      Innymi słowy, art. 38 i 39 decyzji 2007/533 odnoszą się do wpisów dotyczących przedmiotów przeznaczonych do zajęcia lub wykorzystania jako dowodu w postępowaniu karnym. Wynika z tego, że po zajęciu danego przedmiotu (lub zastosowaniu innego równoważnego środka) sprawa staje się sprawą z zakresu cywilnego prawa rzeczowego, a wpis może zostać usunięty, ponieważ osiągnął już swój cel. Decyzja 2007/533 zatem całkowicie ustępuje miejsca prawu krajowemu. 52.      Oznacza to, że jeżeli prawo krajowe, zgodnie z wykładnią dokonaną w odpowiednim orzecznictwie, przewiduje, jak w niniejszej sprawie, że zajęty przedmiot należy przekazać państwu członkowskiemu, które dokonało wpisu, przy czym właściwe organy wezwanego państwa członkowskiego nie mają możliwości zakwestionowania zgodności wpisu z celem decyzji 2007/533, to na podstawie owej decyzji takiego wyboru legislacyjnego nie można w żaden sposób zakwestionować. 53.      W związku z tym uważam, że automatyczny charakter rozpatrywanego przepisu ustawodawczego, a mianowicie art. 84 ZMVR, zgodnie z którym w przypadku, gdy bułgarski organ policyjny odkryje pojazd samochodowy wpisany do SIS II, zajmuje go i na ewentualny wniosek państwa członkowskiego, które dokonało wpisu, zwraca go, jest w pełni zgodny z art. 39 decyzji 2007/533. IV.    Wnioski 54.      W świetle powyższego proponuję Trybunałowi, by na pytanie przedstawione przez Administrativen sad Silistra (sąd administracyjny w Silistrze, Bułgaria) odpowiedział następująco: Artykuł 39 decyzji Rady 2007/533/WSiSW z dnia 12 czerwca 2007 r. w sprawie utworzenia, funkcjonowania i użytkowania Systemu Informacyjnego Schengen drugiej generacji (SIS II) nie stoi na przeszkodzie przepisom krajowym, które nie zezwalają organom wezwanego państwa członkowskiego na odmowę wykonania wpisu dotyczącego przedmiotu zarejestrowanego w SIS II w powodu istnienia przesłanek wskazujących, że wpis ten nie odpowiada celowi określonemu w art. 38 ust. 1 tej decyzji. Zwrot przedmiotu stanowi część koniecznych działań, które państwa członkowskie powinny uzgodnić w następstwie wymiany informacji uzupełniających, a których realizacja nie wchodzi w zakres stosowania decyzji 2007/533. 1      Język oryginału: francuski. 2      Dz.U. 2007, L 205, s. 63. 3      Niektóre inne przepisy decyzji 2007/533, a mianowicie art. 41 ust. 2 i art. 45 ust. 2, uzyskały wykładnię Trybunału w postanowieniu z dnia 7 czerwca 2018 r., Gaki/Europol (C‑671/17 P, niepublikowanym, EU:C:2018:416, pkt 24–30). 4      DV nr 53 z dnia 27 czerwca 2014 r., ustawy ostatnio zmienionej i uzupełnionej (DV nr 58 z dnia 23 lipca 2019 r.). 5      W tym względzie sąd odsyłający zauważa, że zachowanie kredytobiorcy EF odpowiadające niewykonaniu umowy kredytu bankowego zakwalifikowano między innymi jako „poważne oszustwo” i „wymuszenie”, które to kwalifikacje karne nie mogły zostać zaakceptowane w prawie bułgarskim w kontekście wspomnianego stosunku prawnego. 6      Konwencji wykonawczej do układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r. między rządami państw Unii Gospodarczej Beneluksu, Republiki Federalnej Niemiec oraz Republiki Francuskiej w sprawie stopniowego znoszenia kontroli na wspólnych granicach (Dz.U. 2000, L 239, s. 19 – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 19, t. 2 s. 9), art. 92–119. 7      Zobacz projekt decyzji Rady w sprawie ustanowienia, funkcjonowania i wykorzystywania systemu informacyjnego Schengen drugiej generacji (SIS II) (COM/2005/230 wersja ostateczna – CNS 2005/0103), s. 2, 4. 8      Zobacz w tym względzie motyw 5 decyzji 2007/533. 9      Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie utworzenia, funkcjonowania i użytkowania Systemu Informacyjnego Schengen drugiej generacji (SIS II) (Dz.U. 2006, L 381, s. 4). 10      Dz.U. 1999, L 176, s. 36. 11      Artykuł 3 ust. 1 lit. b) decyzji 2007/533 definiuje pojęcie „informacji uzupełniających” w następujący sposób: „informacje, które nie są przechowywane w SIS II, ale są związane z wpisami do SIS II, i które są wymieniane w następujących okolicznościach: (i) w celu umożliwienia państwom członkowskim wzajemnej konsultacji lub wzajemnego informowania się podczas dokonywania wpisu; (ii) w celu umożliwienia podjęcia odpowiednich działań po uzyskaniu potwierdzenia w systemie; (iii) w przypadku niemożności podjęcia wymaganego działania; (iv) w przypadku rozwiązywania kwestii jakości danych SIS II; (v) w przypadku rozwiązywania kwestii zgodności i priorytetu wpisów; (vi) w przypadku rozwiązywania kwestii związanych z prawami dostępu”. 12      Zobacz podobnie postanowienie z dnia 7 czerwca 2018 r., Gaki/Europol (C‑671/17 P, niepublikowane, EU:C:2018:416, pkt 29), w którym Trybunał podtrzymał ustalenie Sądu, że Europol nie był właściwy do rozpatrywania skarg dotyczących braku zasadności danych wprowadzonych do SIS II, stwierdziwszy, co do istoty, między innymi, że zgodnie z art. 49 ust. 2 decyzji 2007/533 ocena zasadności tych danych należy do wyłącznej kompetencji państwa członkowskiego dokonującego wpisu. 13      Wyroku z dnia 31 stycznia 2006 r., Komisja/Hiszpania (C‑503/03, EU:C:2006:74). 14      Wyrok z dnia 31 stycznia 2006 r., Komisja/Hiszpania (C‑503/03, EU:C:2006:74, pkt 36, 37). 15      Wyroku z dnia 31 stycznia 2006 r. (C‑503/03, EU:C:2006:74). 16      Wyróżnienie własne. 17      Wyróżnienie własne. 18      W pkt 2.4 podręcznika Sirene wskazano również, że po wypełnieniu przez wezwane państwo członkowskie obowiązku udzielenia informacji zgodnie z art. 48 decyzji 2007/533 zainteresowane państwa członkowskie mogą ustalić, jakie działania należy podjąć przy poszanowaniu ustawodawstwa krajowego i przepisów instrumentów prawnych SIS II. 19      Wyróżnienie własne. 20      Zobacz w tym względzie Grupa ds. Koordynacji Nadzoru nad SIS II, Wspólne stanowisko nr 1/2016 w sprawie usuwania wpisów dotyczących skradzionych pojazdów w celu ich zajęcia lub wykorzystania jako dowód w postępowaniu karnym oraz w sprawie wykładni art. 38 decyzji Rady 2007/533/WSiSW [tłumaczenie nieoficjalne], pkt 17 i 18, które wskazują zasadniczo, że cel wpisu nie został osiągnięty, a zatem wpisu nie można usunąć, jeżeli w wyniku wymiany informacji wymaganej na mocy art. 39 decyzji 2007/533 nie podjęto decyzji co do koniecznych działań. 21      Wyróżnienie własne. 22      Załącznik do zalecenia Komisji C(2015) 9169 final z dnia 16 grudnia 2015 r. w sprawie ustanowienia Katalogu zaleceń i najlepszych praktyk dotyczących właściwego stosowania systemu informacyjnego Schengen (SIS II) oraz wymiany informacji uzupełniających przez właściwe organy państw członkowskich wdrażające i wykorzystujące SIS II. 23      Mówiąc bardziej ogólnie, katalog ten zawiera, zgodnie ze stwierdzeniem zapisanym na s. 2 zalecenia Komisji, do którego jest załączony, „niewiążące prawnie wytyczne dla państw członkowskich, dotyczące różnych aspektów wykorzystania SIS oraz wymiany informacji uzupełniających”. 24      Wyróżnienie własne. 25      Wyróżnienie własne.