C-533/20
WyrokTSUE2022-03-24CELEX: 62020CJ0533ECLI:EU:C:2022:211
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. 18 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 należy interpretować w ten sposób, że w przypadku dodania witamin do środków spożywczych wykaz składników musi zawierać, poza nazwą witaminy, również informację o zastosowanej formie chemicznej tej witaminy?Ratio decidendi
Trybunał stwierdził, że witaminy, choć są składnikami odżywczymi, mogą być również składnikami w rozumieniu rozporządzenia nr 1169/2011 i muszą być wymienione w wykazie składników. Analizując kontekst i cele rozporządzenia, TSUE uznał, że nazwy witamin, takie jak „witamina A” czy „witamina D”, są konsekwentnie używane w rozporządzeniu nr 1169/2011 (np. w załączniku XIII dotyczącym wartości odżywczej) i są wystarczające. Celem rozporządzenia jest zapewnienie wysokiego poziomu ochrony konsumentów poprzez dostarczanie rzetelnych, jasnych i łatwych do zrozumienia informacji. Podawanie skomplikowanych nazw chemicznych witamin, które są nieznane przeciętnemu konsumentowi, mogłoby uczynić informacje mniej zrozumiałe i techniczne, co byłoby sprzeczne z tym celem. Rozporządzenie nr 1925/2006, choć wymienia formy chemiczne, nie reguluje kwestii etykietowania dla konsumentów.Stan faktyczny
Spór dotyczył etykietowania produktu „Flóra ProActiv – margaryna o 35% zawartości tłuszczu z dodatkiem steroli roślinnych” wprowadzanego do obrotu na Węgrzech przez Upfield Hungary Kft. Węgierski urząd administracji (Somogy Megyei Kormányhivatal) nakazał spółce zmianę etykiety, ponieważ wskazywała ona witaminy jako „witaminy (A, D)”, a urząd uważał, że należy podać ich formy chemiczne. Sąd krajowy uchylił tę decyzję, uznając, że prawo UE nie wymaga podawania form chemicznych.Rozstrzygnięcie
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004, a w szczególności jego art. 18 ust. 2, należy interpretować w ten sposób, że w przypadku dodania do środka spożywczego witaminy wykaz składników tego środka spożywczego nie musi zawierać, poza wskazaniem nazwy tej witaminy, informacji o zastosowanej formie chemicznej tej witaminy.Pełny tekst orzeczenia
WYROK TRYBUNAŁU (siódma izba)
z dnia 24 marca 2022 r. (
*1
)
Odesłanie prejudycjalne – Ochrona konsumentów – Rozporządzenie (UE) nr 1169/2011 – Przekazywanie konsumentom informacji na temat środków spożywczych – Etykietowanie – Obowiązkowe dane szczegółowe – Wykaz składników – Nazwa szczegółowa tych składników – Dodanie witaminy do środka spożywczego – Obowiązek wskazania nazwy szczegółowej tej witaminy – Brak obowiązku wskazania zastosowanej formy chemicznej witaminy
W sprawie C‑533/20
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Kúria (sąd najwyższy, Węgry) postanowieniem z dnia 20 października 2020 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 21 października 2020 r., w postępowaniu:
Somogy Megyei Kormányhivatal
przeciwko
Upfield Hungary Kft.,
TRYBUNAŁ (siódma izba),
w składzie: J. Passer (sprawozdawca), prezes izby, F. Biltgen i N. Wahl, sędziowie,
rzecznik generalny: L. Medina,
sekretarz: A. Calot Escobar,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
rozważywszy uwagi, które przedstawili:
–
w imieniu Somogy Megyei Kormányhivatal – Sz. Kovács‑Tátrai, w charakterze pełnomocnika,
–
w imieniu Upfield Hungary Kft. – J. Kovács, ügyved,
–
w imieniu rządu węgierskiego – M.Z. Fehér i R. Kissné Berta, w charakterze pełnomocników,
–
w imieniu rządu chorwackiego – G. Vidović Mesarek, w charakterze pełnomocnika,
–
w imieniu Komisji Europejskiej – A. Sipos, B. Rous Demiri i K. Talabér‑Ritz, w charakterze pełnomocników,
po zapoznaniu się z opinią rzecznik generalnej na posiedzeniu w dniu 16 grudnia 2021 r.,
wydaje następujący
Wyrok
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz.U. 2011, L 304, s. 18; sprostowania: Dz.U. 2021, L 355, s. 143; Dz.U. 2019, L 39, s. 28; Dz.U. 2016, L 266, s. 7; Dz.U. 2014, L 331, s. 40).
Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy Somogy Megyei Kormányhivatal (urzędem administracji dla komitatu Somogy, Węgry) a Upfield Hungary Kft. w przedmiocie decyzji, na mocy której urząd ten nakazał Upfield Hungary zmianę sposobu etykietowania produktu, który spółka ta wprowadza do obrotu na Węgrzech.
Ramy prawne
Prawo Unii
Rozporządzenie nr 1169/2011
Artykuł 1 rozporządzenia nr 1169/2011, zatytułowany „Przedmiot i zakres stosowania”, stanowi w ust. 1:
„Niniejsze rozporządzenie stanowi podstawę zapewnienia wysokiego poziomu ochrony konsumentów w zakresie informacji na temat żywności, przy uwzględnieniu różnic percepcji ze strony konsumentów i ich potrzeb informacyjnych, z równoczesnym zapewnieniem płynnego funkcjonowania rynku wewnętrznego”.
Artykuł 2 ust. 2 lit. f), n), o) i s) tego rozporządzenia uściśla, że do celów tego rozporządzenia pojęcie „składnika”, wyrażenie „nazwa przewidziana w przepisach”, wyrażenie „nazwa zwyczajowa” i pojęcie „składnika odżywczego” mają następujące znaczenia:
„f)
»składnik« oznacza każdą substancję lub produkt, w tym środki aromatyzujące, dodatki do żywności, enzymy spożywcze oraz każdy komponent składnika złożonego, użyte przy wytworzeniu lub przygotowywaniu danego środka spożywczego i nadal obecne w produkcie gotowym, nawet jeżeli ich forma uległa zmianie; […]
[…]
n)
»nazwa przewidziana w przepisach« oznacza nazwę środka spożywczego określoną w mających zastosowanie przepisach unijnych lub, w przypadku braku takich przepisów unijnych, nazwę przewidzianą w przepisach ustawowych, wykonawczych i administracyjnych mających zastosowanie w państwie członkowskim, w którym żywność ta jest sprzedawana konsumentowi finalnemu lub zakładom żywienia zbiorowego;
o)
»nazwa zwyczajowa« oznacza nazwę, która jest akceptowana jako nazwa środka spożywczego przez konsumentów w państwie członkowskim, w którym żywność ta jest sprzedawana, bez potrzeby jej dalszego wyjaśniania;
[…]
s)
»składnik odżywczy« oznacza białko, węglowodany, tłuszcz, błonnik, sód, witaminy i składniki mineralne wymienione w pkt 1 części A załącznika XIII do niniejszego rozporządzenia oraz substancje, które należą do jednej z tych kategorii lub stanowią jej składniki”.
Artykuł 3 wspomnianego rozporządzenia, zatytułowany „Cele ogólne”, stanowi w ust. 1:
„Podawanie informacji na temat żywności służy wysokiemu poziomowi ochrony zdrowia i interesów konsumentów przez zapewnienie konsumentom finalnym podstaw do dokonywania świadomych wyborów oraz bezpiecznego stosowania żywności, ze szczególnym uwzględnieniem uwarunkowań zdrowotnych, ekonomicznych, środowiskowych, społecznych i etycznych”.
Artykuł 7 tego rozporządzenia, zatytułowany „Rzetelne informowanie”, przewiduje w szczególności w ust. 2:
„Informacje na temat żywności muszą być rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia dla konsumenta”.
Artykuł 9 rozporządzenia nr 1169/2011, zatytułowany „Wykaz danych szczegółowych, których podanie jest obowiązkowe”, stanowi w ust. 1:
„Zgodnie z art. 10–35 i z zastrzeżeniem określonych w niniejszym rozdziale wyjątków obowiązkowe jest podanie następujących danych szczegółowych:
[…]
b)
wykaz składników;
[…]
l)
informacja o wartości odżywczej”.
Artykuł 17 tego rozporządzenia, zatytułowany „Nazwa środka spożywczego”, przewiduje w ust. 1:
„Nazwą środka spożywczego jest jego nazwa przewidziana w przepisach. W przypadku braku takiej nazwy nazwą środka spożywczego jest jego nazwa zwyczajowa, a jeśli nazwa zwyczajowa nie istnieje lub nie jest stosowana, przedstawia się nazwę opisową tego środka spożywczego”.
Artykuł 18 wspomnianego rozporządzenia, zatytułowany „Wykaz składników”, wyjaśnia w ust. 1 i 2:
„1. Wykaz składników rozpoczyna się lub jest poprzedzony właściwym nagłówkiem, który składa się z wyrazu »składniki« lub zawiera ten wyraz. Obejmuje on wszystkie składniki środka spożywczego, w malejącej kolejności ich masy w momencie użycia składników przy wytwarzaniu tego środka spożywczego.
2. Składniki oznaczane są ich szczegółowymi nazwami, o ile mają one zastosowanie, zgodnie z zasadami określonymi w art. 17 […]”.
Artykuł 30 tego rozporządzenia, który odnosi się do treści informacji o wartości odżywczej, o której mowa w art. 9 ust. 1 lit. l) tego rozporządzenia, stanowi w ust. 1 i 2:
„1. Obowiązkowa informacja o wartości odżywczej obejmuje następujące elementy:
a)
wartość energetyczna; oraz
b)
ilość tłuszczu, kwasów tłuszczowych nasyconych, węglowodanów, cukrów, białka oraz soli.
[…]
2. Treść obowiązkowej informacji o wartości odżywczej, o której mowa w ust. 1, może zostać uzupełniona informacją o ilości jednego lub większej liczby z następujących składników:
[…]
f)
każda z witamin lub każdy ze składników mineralnych wymienionych w załączniku XIII część A pkt 1 i obecnych w znaczącej ilości zgodnie z jej definicją w załączniku XIII część A pkt 2”.
Załącznik XIII do rozporządzenia nr 1169/2011, zatytułowany „Referencyjne wartości spożycia”, zawiera część A, dotyczącą dziennych referencyjnych wartości spożycia witamin i składników mineralnych dla osób dorosłych, której pkt 1 wymienia witaminy i składniki mineralne, które mogą być podawane, oraz ich referencyjne wartości spożycia. Wśród tych witamin znajdują się między innymi witamina A i witamina D.
Rozporządzenie nr 1925/2006
Rozporządzenie (WE) nr 1925/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie dodawania do żywności witamin i składników mineralnych oraz niektórych innych substancji (Dz.U. 2006, L 404, s. 26), zmienione rozporządzeniem nr 1169/2011 (zwane dalej „rozporządzeniem nr 1925/2006”) zawiera art. 3, zatytułowany „Wymagania dotyczące dodawania witamin i składników mineralnych”, którego ust. 1 stanowi, że „[d]o żywności można dodawać tylko witaminy lub składniki mineralne określone w wykazie zawartym w załączniku I, w formach wymienionych w załączniku II, z zastrzeżeniem przepisów określonych w niniejszym rozporządzeniu”.
Artykuł 7 tego rozporządzenia, zatytułowany „Etykietowanie, prezentacja i reklama”, przewiduje w ust. 3:
„Etykietowanie dotyczące wartości odżywczej [przedstawiające wartość odżywczą] produktów z dodatkiem witamin i składników mineralnych, które objęte są niniejszym rozporządzeniem, jest obowiązkowe. Wymagana informacja zawiera elementy określone w art. 30 ust. 1 rozporządzenia [nr 1169/2011] oraz całkowite ilości witamin i składników mineralnych obecne w żywności po ich dodaniu”.
Załącznik I do wspomnianego rozporządzenia, zatytułowany „Witaminy i składniki mineralne, które mogą być dodawane do żywności”, odnosi się między innymi do „witaminy A” i „witaminy D”.
W załączniku II do tego rozporządzenia, wśród form chemicznych witamin i składników mineralnych, które mogą być dodawane do żywności, w części zatytułowanej „witamina A” wymieniono cztery formy chemiczne tej witaminy, a mianowicie retinol, octan retinylu, palmitynian retinylu i beta‑karoten. W załączniku tym wymieniono także, w części zatytułowanej „witamina D”, dwie formy chemiczne tej witaminy, a mianowicie „cholekalcyferol” i „ergokalcyferol”.
Prawo węgierskie
Stosownie do § 10 ust. 1 az élelmiszerláncról és hatósági felügyeletéről szóló 2008. évi XLVI. törvény (ustawy nr XLVI z 2008 r. dotyczącej łańcucha żywnościowego i urzędowego nadzoru nad nim) żywność może być wprowadzana do obrotu tylko wtedy, gdy jej etykieta w języku węgierskim wskazuje w sposób powszechnie zrozumiały, jednoznaczny i należycie czytelny informacje określone w przepisach wykonawczych do tej ustawy oraz w bezpośrednio obowiązujących aktach prawnych Unii.
Postępowanie główne i pytanie prejudycjalne
Upfield Hungary prowadzi działalność związaną z wprowadzaniem do obrotu na Węgrzech produktu o nazwie „Flóra ProActiv – margaryna o 35% zawartości tłuszczu z dodatkiem steroli roślinnych”. Na etykiecie tego produktu podane są między innymi dane szczegółowe: „witaminy (A, D)”.
Urząd administracji dla komitatu Somogy, którego zadaniem jest między innymi czuwanie nad przestrzeganiem przepisów obowiązujących w dziedzinie ochrony konsumentów, uznał, że te dane szczegółowe nie są zgodne z przepisami rozporządzenia nr 1169/2011, ponieważ przepisy te wymagają umieszczania na etykietach środków spożywczych co do zasady nazwy szczegółowej różnych składników wchodzących w ich skład, a w szczególnym przypadku, gdy składniki te są witaminami, form chemicznych witamin, które zawierają. W konsekwencji urząd ten wydał decyzję nakazującą Upfield Hungary zmianę etykiety omawianego produktu.
Wspomniana spółka wniosła skargę na tę decyzję, a właściwy sąd stwierdził jej nieważność, opierając się na dwóch okolicznościach. Z jednej strony uznał on zasadniczo, że rozporządzenie nr 1169/2011 nie określa, co należy uważać co do zasady za „nazwę szczegółową” składników wchodzących w skład środków spożywczych. Z drugiej strony sąd ten zauważył, że rozporządzenie nr 1925/2006 nie reguluje również nazw witamin, składników mineralnych i innych substancji, do których się odnosi, wymieniając jednocześnie między innymi w załączniku II różne formy chemiczne witaminy A i witaminy D, które mogą być dodawane do środków spożywczych. W świetle tych okoliczności sąd ten doszedł do wniosku, że ani dwa omawiane rozporządzenia, ani żaden inny przepis prawa Unii nie stoją na przeszkodzie używaniu, do celów etykietowania danego środka spożywczego, nazw „witamina A” i „witamina D”.
Urząd administracji dla komitatu Somogy wniósł w związku z tym skargę kasacyjną do Kúria (sądu najwyższego, Węgry), podnosząc w jej uzasadnieniu, po pierwsze, że rozporządzenie nr 1169/2011 wymaga co do zasady umieszczania na etykiecie środków spożywczych oznaczenia nazwy szczegółowej każdego ze składników wchodzących w ich skład, a po drugie, że jeśli chodzi w szczególności o składniki takie jak witaminy A i D, to ta nazwa szczegółowa odpowiada formie chemicznej witaminy dodanej do danego środka spożywczego, która to forma chemiczna witaminy musi być jedną z form dopuszczonych do stosowania zgodnie z załącznikiem II do rozporządzenia nr 1925/2006.
Sąd odsyłający uważa, że argumentacja ta rodzi pytanie o to, w jaki sposób należy rozumieć pojęcie „nazwy szczegółowej” zawarte w art. 18 ust. 2 rozporządzenia nr 1169/2011 w przypadku składników takich jak witaminy. Ponieważ stanowisko sądów krajowych w tym zakresie nie jest jednolite, zdaniem sądu odsyłającego konieczne jest zwrócenie się w tej kwestii do Trybunału.
W tych okolicznościach Kúria (sąd najwyższy) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:
„Czy przepisy rozporządzenia [nr 1169/2011], a w szczególności jego art. 18 ust. 2, należy interpretować w ten sposób, że w przypadku dodania witamin do środków spożywczych trzeba przy oznaczaniu składników środków spożywczych wymienić, poza nazwami witamin, również ich oznaczenie, zgodnie z formami chemicznymi witamin, które można dodać do środków spożywczych?”.
W przedmiocie pytania prejudycjalnego
Poprzez swoje pytanie sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy rozporządzenie nr 1169/2011, a w szczególności jego art. 18 ust. 2, należy interpretować w ten sposób, że w przypadku dodania do środka spożywczego witaminy wykaz składników tego środka spożywczego musi zawierać, poza wskazaniem nazwy tej witaminy, informację o zastosowanej formie chemicznej tej witaminy.
W tym względzie tytułem wstępu należy zauważyć, po pierwsze, że rozporządzenie nr 1169/2011 rozróżnia pojęcia „składnika” i „składnika odżywczego”.
Artykuł 2 ust. 2 lit. f) tego rozporządzenia precyzuje bowiem, że pojęcie „składnika” oznacza „każdą substancję lub produkt, w tym środki aromatyzujące, dodatki do żywności, enzymy spożywcze oraz każdy komponent składnika złożonego, użyte przy wytworzeniu lub przygotowywaniu danego środka spożywczego i nadal obecne w produkcie gotowym, nawet jeżeli ich forma uległa zmianie”.
Jednocześnie art. 2 ust. 2 lit. s) wspomnianego rozporządzenia stanowi, że „składnik odżywczy” oznacza „białko, węglowodany, tłuszcz, błonnik, sód, witaminy i składniki mineralne wymienione w pkt 1 części A załącznika XIII” do tego rozporządzenia.
Po drugie, art. 9 ust. 1 lit. b) i l) rozporządzenia nr 1169/2011 przewiduje, że składniki i składniki odżywcze występujące w środkach spożywczych wyprodukowanych lub wprowadzanych do obrotu w Unii Europejskiej stanowią odrębne dane szczegółowe, których podanie na tych środkach spożywczych jest obowiązkowe w postaci „wykazu składników” oraz „informacji o wartości odżywczej”.
Pierwsze z tych danych szczegółowych, których podanie jest obowiązkowe, powinny, zgodnie z art. 18 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia, obejmować wszystkie składniki występujące w danym środku spożywczym.
Drugie ze wspomnianych danych szczegółowych, których podanie jest obowiązkowe, powinny natomiast obejmować, zgodnie z art. 30 ust. 1 tego rozporządzenia, wartość energetyczną i ilość tłuszczu, nasyconych kwasów tłuszczowych, węglowodanów, cukrów, białka oraz soli występujących w danym środku spożywczym. Ponadto informacja o wartości odżywczej może zostać uzupełniona, zgodnie z ust. 2 tego artykułu, informacją o zawartości witamin obecnych w znaczącej ilości w tym środku spożywczym.
Z powyższego wynika, że w rozporządzeniu nr 1169/2011 witaminy są co do zasady uznane za składniki odżywcze i w związku z tym mogą być wskazane w informacji o wartości odżywczej, o której mowa w art. 9 ust. 1 lit. l) i w art. 30 tego rozporządzenia, jeżeli są obecne w znaczącej ilości w danym środku spożywczym, przy czym wskazanie to nie ma charakteru obowiązkowego.
Należy jednak wyjaśnić, że – jak zauważyła rzecznik generalna w pkt 32–34 opinii – kwalifikacja ta nie oznacza, że witaminy nie mogą stanowić jednocześnie „składników” w rozumieniu rozporządzenia nr 1169/2011.
Przeciwnie, pojęcie „składnika” obejmuje, jak wynika z pkt 25 niniejszego wyroku, każdy produkt, substancję lub komponent, który został „użyt[y]” przy wytworzeniu lub przygotowaniu danego środka spożywczego i który jest „nadal obecn[y]” w produkcie gotowym, co może mieć miejsce w przypadku witaminy.
Z powyższego wynika, że w przypadku dodania do środka spożywczego witaminy musi ona obowiązkowo zostać wymieniona w wykazie składników przewidzianym w art. 9 ust. 1 lit. b) i art. 18 rozporządzenia nr 1169/2011. Natomiast nie musi być ona wymieniona i określona ilościowo w informacji o wartości odżywczej, o której mowa w art. 9 ust. 1 lit. l) i art. 30 tego rozporządzenia.
Jeśli chodzi o kwestię nazwy, pod jaką taka witamina musi figurować w wykazie składników znajdującym się na danym środku spożywczym, należy zauważyć, że zgodnie z art. 18 ust. 2 rozporządzenia nr 1169/2011 składniki występujące w danym środku spożywczym muszą być oznaczane ich szczegółowymi nazwami, o ile mają one zastosowanie, zgodnie z zasadami określonymi w art. 17 tego rozporządzenia.
W tym względzie należy zauważyć, że art. 17 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011 stanowi, iż nazwę składnika należy rozumieć albo jako nazwę danego składnika przewidzianą w przepisach, albo, w braku nazwy przewidzianej w przepisach, jako nazwę zwyczajową tego składnika, albo też, jeśli nazwa zwyczajowa nie istnieje lub nie jest stosowana, jako nazwę opisową.
Jednakże ani odesłanie do „nazwy szczegółowej” zawartej w art. 18 ust. 2 rozporządzenia nr 1169/2011, ani odesłania do „nazwy przewidzianej w przepisach”, do „nazwy zwyczajowej” i do „nazwy opisowej” zawarte w art. 17 ust. 1 tego rozporządzenia nie pozwalają same w sobie, wobec braku dalszych uściśleń w tekście, na ustalenie nazwy, pod jaką witamina dodana do środka spożywczego wyprodukowanego lub wprowadzonego do obrotu w Unii powinna widnieć w wykazie składników tego środka spożywczego.
W tych okolicznościach, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału, należy dokonać wykładni tych przepisów przy uwzględnieniu nie tylko ich brzmienia, lecz także kontekstu, w jakim zostały umieszczone, oraz celów regulacji, której część stanowią (wyroki: z dnia 7 czerwca 2005 r., VEMW i in., C‑17/03, EU:C:2005:362, pkt 41; a także z dnia 21 stycznia 2021 r., Niemcy/Esso Raffinage, C‑471/18 P, EU:C:2021:48, pkt 81).
W tym względzie, jeśli chodzi w pierwszej kolejności o kontekst, w jakim zostały umieszczone rozpatrywane przepisy, należy zauważyć, po pierwsze, że art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 1169/2011 definiuje, odpowiednio pod lit. n) i o), wyrażenia „nazwa przewidziana w przepisach” i „nazwa zwyczajowa”, uściślając, że pierwsza z nich odnosi się do „nazw[y] środka spożywczego określon[ej] w mających zastosowanie przepisach unijnych lub, w przypadku braku takich przepisów unijnych, nazw[y] przewidzian[ej] w przepisach ustawowych, wykonawczych i administracyjnych mających zastosowanie w państwie członkowskim, w którym żywność ta jest sprzedawana”, a druga do „nazw[y], która jest akceptowana jako nazwa środka spożywczego przez konsumentów w państwie członkowskim, w którym żywność ta jest sprzedawana, bez potrzeby jej dalszego wyjaśniania”.
Po drugie, rozporządzenie to odnosi się, w art. 30 ust. 2 lit. f) oraz w pkt 1 części A załącznika XIII, do witamin, które mogą być wskazane i wyrażone ilościowo w informacji o wartości odżywczej przewidzianej w art. 9 ust. 1 lit. l) tego rozporządzenia, jeżeli występują w znaczącej ilości w środku spożywczym wyprodukowanym lub wprowadzonym do obrotu w Unii. Otóż, jak podkreśliła rzecznik generalna w pkt 47 opinii, wspomniany pkt 1 części A załącznika XIII wymienia rozpatrywane witaminy pod takimi nazwami jak „witamina A”, „witamina D” lub „witamina E”, nie przewidując jednak, że są to nazwy przewidziane w przepisach na podstawie prawa Unii.
Po trzecie, ani te przepisy, ani żaden inny przepis rozporządzenia nr 1169/2011 nie odnosi się do tych witamin pod innymi nazwami.
Po czwarte, rozporządzenie nr 1925/2006, które zbliża przepisy krajowe dotyczące dodawania witamin, składników mineralnych i niektórych innych substancji do środków spożywczych, przewiduje w art. 3 ust. 1, że „[d]o żywności można dodawać tylko witaminy lub składniki mineralne określone w wykazie zawartym w załączniku I, w formach wymienionych w załączniku II”. Jak wynika z pierwszego z tych dwóch załączników, nazwy różnych witamin, o których mowa, odpowiadają nazwom określonym w pkt 1 części A załącznika XIII do rozporządzenia nr 1169/2011, przypomnianym w pkt 39 niniejszego wyroku, przy czym należy zauważyć, że jedynie formy chemiczne witamin wyraźnie wymienione w drugim ze wspomnianych załączników mogą być dodawane do środków spożywczych wyprodukowanych lub wprowadzanych do obrotu w Unii.
Po piąte, celem rozporządzenia nr 1925/2006 nie jest jednak regulowanie kwestii oznaczania wartości odżywczej czy, szerzej rzecz ujmując, przekazywania konsumentom informacji na temat obecności witamin w tych środkach spożywczych; przeciwnie – kwestia ta jest regulowana wyłącznie, jak wynika z art. 7 ust. 3 tego rozporządzenia i jak wskazała rzecznik generalna w pkt 45 opinii, przez rozporządzenie nr 1169/2011. Form chemicznych witamin wymienionych w załączniku II do rozporządzenia nr 1925/2006 nie można zatem uznać za nazwy uzupełniające nazwy, o których mowa w pkt 39 niniejszego wyroku, tym bardziej że załącznik ten precyzuje, iż chodzi jedynie o różne „formy” poszczególnych omawianych witamin.
Z całości powyższych przepisów wynika zatem, że nazwy witamin występujących w znaczącej ilości w środkach spożywczych wyprodukowanych lub wprowadzonych do obrotu w Unii są na podstawie rozporządzenia nr 1169/2011 podawane do celów ich wskazania w informacji o wartości odżywczej przewidzianej w art. 9 ust. 1 lit. l) i art. 30 tego rozporządzenia oraz w załączniku XIII do tego rozporządzenia właśnie pod takimi nazwami jak „witamina A”, „witamina D” czy „witamina E”.
W celu zapewnienia spójnej wykładni i spójnego stosowania poszczególnych przepisów tego rozporządzenia należy uznać, że pod tymi samymi nazwami należy takie witaminy przedstawiać również do celów ich wskazania w wykazie składników przewidzianym w art. 9 ust. 1 lit. b) i art. 18 wspomnianego rozporządzenia.
W drugiej kolejności należy zauważyć, że rozporządzenie nr 1169/2011 ma w szczególności na celu, jak wynika z art. 1 ust. 1 tego aktu prawnego w związku z jego art. 3 ust. 1, zapewnienie wysokiego poziomu ochrony konsumentów w zakresie informacji na temat żywności, przy uwzględnieniu istniejących między nimi różnic percepcji, poprzez zapewnienie im podstaw do dokonywania w pełni świadomych wyborów (zob. podobnie wyrok z dnia 13 stycznia 2022 r., Tesco Stores ČR, C‑881/19, EU:C:2022:15, pkt 43, 44 i przytoczone tam orzecznictwo).
Cel ten przekłada się w szczególności na określony w art. 7 ust. 2 wspomnianego rozporządzenia wymóg, zgodnie z którym dostarczane konsumentom informacje na temat żywności wyprodukowanej lub wprowadzanej do obrotu w Unii muszą być rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia.
Wymóg ten należy oceniać nie tylko z uwzględnieniem możliwych różnic percepcji między poszczególnymi konsumentami, jak wspomniano w pkt 45 niniejszego wyroku, lecz również z uwzględnieniem jako punktu odniesienia przeciętnego, właściwie poinformowanego oraz dostatecznie uważnego i rozsądnego konsumenta, jak wynika to z utrwalonego orzecznictwa Trybunału (wyroki: z dnia 16 lipca 1998 r., Gut Springenheide i Tusky, C‑210/96, EU:C:1998:369, pkt 31; a także z dnia 10 września 2009 r., Severi, C‑446/07, EU:C:2009:530, pkt 61).
Otóż wspomniany cel i wspomniany wymóg potwierdzają wykładnię przyjętą w pkt 44 niniejszego wyroku. Okoliczność, że w informacji o wartości odżywczej oraz w wykazie składników, o których mowa w rozporządzeniu nr 1169/2011, witaminy są określane konsekwentnie i wyłącznie takimi nazwami jak „witamina A” czy „witamina D”, gwarantuje bowiem, że przekazywane informacje są rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia dla przeciętnego konsumenta, który jest właściwie poinformowany oraz dostatecznie uważny i rozsądny.
I odwrotnie, stosowanie samych tylko tych nazw w informacji o wartości odżywczej przy równoległym dodawaniu w wykazie składników odpowiednich form chemicznych witamin wymienionych w załączniku II do rozporządzenia nr 1925/2006, takich jak „octan retinylu” czy „cholekalcyferol”, zważywszy na stosunkowo zawiły i nieznany szerokiemu kręgowi odbiorców charakter większości tych form chemicznych witamin, stwarzałoby ryzyko, że informacje te będą bardziej złożone, bardziej techniczne, a w konsekwencji mniej jasne i mniej zrozumiałe dla przeciętnego konsumenta.
W świetle całości powyższych rozważań na zadane pytanie należy odpowiedzieć, że rozporządzenie nr 1169/2011, a w szczególności jego art. 18 ust. 2, należy interpretować w ten sposób, że w przypadku dodania do środka spożywczego witaminy wykaz składników tego środka spożywczego nie musi zawierać, poza wskazaniem nazwy tej witaminy, informacji o zastosowanej formie chemicznej tej witaminy.
W przedmiocie kosztów
Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (siódma izba) orzeka, co następuje:
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004, a w szczególności jego art. 18 ust. 2, należy interpretować w ten sposób, że w przypadku dodania do środka spożywczego witaminy wykaz składników tego środka spożywczego nie musi zawierać, poza wskazaniem nazwy tej witaminy, informacji o zastosowanej formie chemicznej tej witaminy.
Podpisy
(
*1
) Język postępowania: węgierski.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 12.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło