C-542/07
WyrokTSUE2009-06-11CELEX: 62007CJ0542ECLI:EU:C:2009:362
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. 7 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 40/94 w sprawie wspólnotowego znaku towarowego należy interpretować w ten sposób, że znak towarowy musi uzyskać charakter odróżniający w następstwie używania przed dniem dokonania zgłoszenia do rejestracji, czy też może go uzyskać w toku postępowania rejestracyjnego?Ratio decidendi
Trybunał orzekł, że charakter odróżniający znaku towarowego, wymagany na podstawie art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 40/94, musi zostać uzyskany w następstwie używania, które miało miejsce przed dniem dokonania zgłoszenia do rejestracji. Uzasadnienie opiera się na dosłownej wykładni przepisu (użycie czasowników w czasie przeszłym w wyrażeniach „znak towarowy uzyskał” oraz „w następstwie używania, które miało miejsce”), potwierdzonej analizą różnych wersji językowych. Ponadto, Trybunał wskazał na rozwój ustawodawstwa (porównanie z dyrektywą 89/104), który odzwierciedla zamiar prawodawcy wspólnotowego, aby ochrona dotyczyła znaków, które uzyskały charakter odróżniający przed zgłoszeniem. Taka wykładnia zapewnia również spójność systemu bezwzględnych i względnych podstaw odmowy rejestracji, gdzie data zgłoszenia określa pierwszeństwo znaku towarowego, oraz zapobiega nadużywaniu długości postępowania rejestracyjnego. Trybunał odrzucił argumentację opartą na art. 51 ust. 2 rozporządzenia nr 40/94, podkreślając, że przepis ten stanowi wyjątek interpretowany zawężająco i dotyczy uzasadnionych oczekiwań właściciela już zarejestrowanego znaku, a nie zgłoszonego.Stan faktyczny
Imagination Technologies Ltd złożyła w OHIM zgłoszenie wspólnotowego znaku towarowego dla oznaczenia słownego „PURE DIGITAL” w dniu 1 października 2001 r. dla towarów i usług z klas 9 i 38. Ekspert OHIM, a następnie Druga Izba Odwoławcza OHIM, odmówiły rejestracji, uznając znak za opisowy i pozbawiony charakteru odróżniającego na podstawie art. 7 ust. 1 lit. b) i c) rozporządzenia nr 40/94, a także wykluczyły zastosowanie art. 7 ust. 3. Imagination Technologies Ltd zaskarżyła tę decyzję, argumentując, że charakter odróżniający mógł zostać uzyskany również po dacie zgłoszenia.Rozstrzygnięcie
1) Odwołanie zostaje oddalone.
2) Imagination Technologies Ltd zostaje obciążona kosztami postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sprawa C‑542/07 P
Imagination Technologies Ltd
przeciwko
Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM)
Odwołanie – Wspólnotowy znak towarowy – Odmowa rejestracji – Rozporządzenie (WE) nr 40/94 – Artykuł 7 ust. 3 – Uzyskanie charakteru odróżniającego w następstwie używania – Używanie po dniu dokonania zgłoszenia do rejestracji
Streszczenie wyroku
Wspólnotowy znak towarowy – Definicja i uzyskanie wspólnotowego znaku towarowego – Bezwzględne podstawy odmowy rejestracji
– Znaki towarowe pozbawione charakteru odróżniającego – Wyjątek – Uzyskanie charakteru odróżniającego w następstwie używania
(rozporządzenie Rady nr 40/94, art. 7 ust. 3)
Zgodnie z art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 40/94 w sprawie wspólnotowego znaku towarowego „[u]stęp 1 lit. b), c) i d) nie ma
zastosowania, jeżeli w następstwie używania znak towarowy uzyskał charakter odróżniający w odniesieniu do towarów lub usług,
dla których występuje się o rejestrację”.
Zatem z samego brzmienia tego przepisu, a w szczególności z zastosowania czasowników w czasie przeszłym w wyrażeniach „znak
towarowy uzyskał” oraz „w następstwie używania, które miało miejsce”, wynika, że charakter odróżniający musiał już zostać
uzyskany przez znak towarowy poprzez wcześniejsze używanie w chwili dokonywania zgłoszenia do rejestracji.
To stwierdzenie, które dotyczy wersji francuskiej, potwierdza analiza różnych innych wersji językowych, w szczególności wersji
angielskiej, niemieckiej, włoskiej i niderlandzkiej.
Ponadto rozwój ustawodawstwa w tej dziedzinie jasno odzwierciedla, że zamiarem prawodawcy wspólnotowego było przyznanie ochrony
z tytułu wspólnotowego znaku towarowego tylko tym znakom towarowym, które uzyskały charakter odróżniający w następstwie używania
mającego miejsce przed zgłoszeniem do rejestracji.
W dodatku tylko dosłowna wykładnia art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 40/94 nie narusza spójności systemu bezwzględnych i względnych
podstaw odmowy rejestracji w dziedzinie rejestracji znaków towarowych, zgodnie z którym data dokonania zgłoszenia do rejestracji
określa pierwszeństwo danego znaku towarowego względem innego.
Co więcej, znak towarowy pozbawiony charakteru odróżniającego w momencie dokonywania zgłoszenia do rejestracji mógłby motywować
zastosowanie, w ramach sprzeciwu lub wniosku o unieważnienie, względnej podstawy odmowy rejestracji wobec innego znaku towarowego,
którego data zgłoszenia byłaby późniejsza od daty zgłoszenia pierwszego znaku towarowego. Takie założenie jest tym bardziej
niedopuszczalne, jeżeli w chwili zgłoszenia drugi znak towarowy cechuje się już charakterem odróżniającym, podczas gdy pierwszy
nie uzyskał jeszcze takiego charakteru w następstwie używania.
(por. pkt 41–44, 51, 52)
WYROK TRYBUNAŁU (piąta izba)
z dnia 11 czerwca 2009 r.(*)
Odwołanie – Wspólnotowy znak towarowy – Odmowa rejestracji – Rozporządzenie (WE) nr 40/94 – Artykuł 7 ust. 3 – Uzyskanie charakteru odróżniającego w następstwie używania – Używanie po dniu dokonania zgłoszenia do rejestracji
W sprawie C‑542/07 P
mającej za przedmiot odwołanie w trybie art. 56 statutu Trybunału Sprawiedliwości, wniesione w dniu 30 listopada 2007 r.,
Imagination Technologies Ltd, z siedzibą w Kings Langley, Hertfordshire (Zjednoczone Królestwo), reprezentowana przez M. Edenborough, barrister, umocowanego
przez P. Brownlowa i N. Jenkinsa, solicitors,
wnosząca odwołanie,
w której drugą stroną postępowania jest:
Urząd Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory), reprezentowany przez D. Botisa, działającego w charakterze pełnomocnika,
strona pozwana w pierwszej instancji,
TRYBUNAŁ (piąta izba),
w składzie: M. Ilešič, prezes izby, A. Tizzano i J.J. Kasel (sprawozdawca), sędziowie,
rzecznik generalny: Y. Bot,
sekretarz: M. Ferreira, główny administrator,
uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 12 lutego 2009 r.,
podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
wydaje następujący
Wyrok
1 W swoim odwołaniu Imagination Technologies Ltd (zwana dalej „Imagination Technologies”) wnosi o uchylenie wyroku Sądu Pierwszej
Instancji Wspólnot Europejskich z dnia 20 września 2007 r. w sprawie T‑461/04 Imagination Technologies przeciwko OHIM (PURE
DIGITAL) (zwanego dalej „zaskarżonym wyrokiem”), na mocy którego Sąd oddalił jej skargę o stwierdzenie nieważności decyzji
Drugiej Izby Odwoławczej OHIM z dnia 16 września 2004 r. odmawiającej rejestracji jako wspólnotowego znaku towarowego oznaczenia
słownego „PURE DIGITAL” (zwanej dalej „sporną decyzją”) na podstawie tego, że rozpatrywany znak towarowy był „opisowy i pozbawiony
jakiegokolwiek odróżniającego charakteru” w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. b) i c) rozporządzenia Rady (WE) nr 40/94 z dnia
20 grudnia 1993 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz.U. 1994, L 11, s. 1) oraz że w świetle przedstawionych dowodów
art. 7 ust. 3 nie miał zastosowania.
Ramy prawne
2 Rozporządzenie nr 40/94 zostało uchylone przez rozporządzenie Rady (WE) nr 207/2009 z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie wspólnotowego
znaku towarowego (wersja ujednolicona) (Dz.U. L 78, s. 1), które weszło w życie w dniu 13 kwietnia 2009 r. Jednakże rozpatrywany
spór nadal podlega przepisom rozporządzenia nr 40/94 ze względu na datę zajścia okoliczności faktycznych.
3 Na podstawie art. 7 ust. 1 rozporządzenia nr 40/94 nie są rejestrowane:
„[…]
b) znaki towarowe, które pozbawione są jakiegokolwiek odróżniającego charakteru;
c) znaki towarowe, które składają się wyłącznie z oznaczeń lub wskazówek, mogących służyć w obrocie do oznaczania rodzaju, jakości,
ilości, przeznaczenia, wartości, pochodzenia geograficznego lub czasu produkcji towaru lub świadczenia usługi, lub innych
właściwości towarów lub usług;
[…]”.
4 Zgodnie z art. 7 ust. 3 „[u]stęp 1 lit. b), c) i d) nie ma zastosowania, jeżeli w następstwie używania znak towarowy uzyskał
charakter odróżniający w odniesieniu do towarów lub usług, dla których występuje się o rejestrację”.
5 Artykuł 9 ust. 3 rozporządzenia nr 40/94 stanowi:
„3. Prawa przyznane przez wspólnotowy znak towarowy są skuteczne wobec stron trzecich z dniem opublikowania rejestracji znaku
towarowego. Jednakże można dochodzić odpowiedniego odszkodowania w odniesieniu do spraw wynikłych [z tytułu czynów dokonanych]
po dacie opublikowania zgłoszenia wspólnotowego znaku towarowego, które to sprawy [czyny] po opublikowaniu rejestracji znaku
byłyby zakazane na mocy tej publikacji. Sąd rozpatrujący sprawę nie może wydać orzeczenia co do istoty sprawy, dopóki rejestracja
nie zostanie opublikowana”.
6 Artykuł 51 ust. 1 i 2 wspomnianego rozporządzenia, zatytułowany „Bezwzględne podstawy unieważnienia”, stanowi:
„1. Nieważność wspólnotowego znaku towarowego stwierdza się [wspólnotowy znak towarowy unieważnia się] […]:
[…]
b) w przypadku gdy zgłaszający działał w złej wierze w momencie dokonywania zgłoszenia znaku towarowego.
2. W przypadku gdy wspólnotowy znak towarowy został zarejestrowany z naruszeniem przepisów art. 7 ust. 1 lit. b), c) i d), nie
można jednakże stwierdzić jego nieważności, jeżeli w wyniku [znaku nie można jednakże unieważnić, jeżeli w następstwie] jego
używania uzyskał on po jego rejestracji odróżniający charakter w odniesieniu do towarów lub usług, dla których jest zarejestrowany”.
Okoliczności faktyczne leżące u podstaw sporu
7 W dniu 1 października 2001 r. Imagination Technologies dokonała w OHIM zgłoszenia wspólnotowego znaku towarowego na podstawie
rozporządzenia nr 40/94.
8 Znakiem towarowym, o którego rejestrację wniesiono, było oznaczenie słowne „PURE DIGITAL”. Towary i usługi, dla których wniesiono
o rejestrację, należą do klas 9 i 38 Porozumienia nicejskiego dotyczącego międzynarodowej klasyfikacji towarów i usług dla
celów rejestracji znaków z dnia 15 czerwca 1957 r., ze zmianami, i odpowiadają następującemu opisowi:
– klasa 9: „elektryczne i elektroniczne urządzenia do używania z multimedialnymi systemami rozrywkowymi; urządzenia instalacyjne
do odbioru, nagrywania i reprodukcji dźwięku, wideo i informacji cyfrowych; cyfrowe adaptery wideo i interaktywne adaptery
wideo do użytku z komputerami, aparaturą wideo, sprzętem komputerowym, oprogramowanie do użytku z aplikacjami multimedialnymi
i aplikacjami graficznymi; głośniki, wzmacniacze, dekodery, systemy DVD i radia cyfrowego; przenośne komputery kieszonkowe
i urządzenia komunikacyjne; karty, karty dźwiękowe i kartridże; taśmy, płyty, kasety i inne nośniki zapisu danych, dźwięku
i obrazu; systemy przeznaczone do rozrywki w samochodzie, w tym przypadku pokładowe systemy nawigacyjne, samochodowe radia
lub magnetowidy działające we wszystkich pokładowych systemach odtwarzania; części, instalacje i podzespoły elektroniczne
dla wszystkich wyżej wymienionych towarów”;
– klasa 38: „telekomunikacja informacyjna, oprogramowanie, gry i programy dla komputerów i instalacji wideo; usługi poczty elektronicznej;
udzielanie dostępu za pośrednictwem usług telekomunikacyjnych do informatycznych baz danych i Internetu”.
9 Decyzją z dnia 12 grudnia 2003 r. ekspert OHIM odrzucił zgłoszenie ze względu na to, że rozpatrywany znak towarowy ma charakter
opisowy i pozbawiony jest jakiegokolwiek charakteru odróżniającego w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. b) i c) rozporządzenia
nr 40/94. W świetle dowodów przedstawionych przez Imagination Technologies ekspert wykluczył ponadto zastosowanie art. 7 ust. 3.
10 W dniu 29 stycznia 2004 r. Imagination Technologies wniosła do OHIM odwołanie od wspomnianej decyzji. W spornej decyzji Druga
Izba Odwoławcza OHIM oddaliła to odwołanie, utrzymując tym samym w mocy odmowę rejestracji zgłoszonego znaku towarowego.
Postępowanie przed Sądem i zaskarżony wyrok
11 Pismem złożonym w dniu 1 grudnia 2004 r. w sekretariacie Sądu Imagination Technologies wniosła skargę o stwierdzenie nieważności
spornej decyzji.
12 Na poparcie swojej skargi wnosząca odwołanie podniosła trzy zarzuty dotyczące:
– po pierwsze, naruszenia art. 7 ust. 1 lit. b) i c) rozporządzenia nr 40/94 ze względu na błędne stwierdzenie przez tę Izbę
Odwoławczą, że oznaczenie nie ma samoistnego charakteru odróżniającego;
– po drugie, naruszenia art. 38 ust. 2 rozporządzenia nr 40/94 ze względu na nieuwzględnienie przez Izbę Odwoławczą przewidzianej
w tym przepisie możliwości zażądania oświadczenia o zrzeczeniu się; i
– po trzecie, naruszenia art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 40/94 ze względu na to, że Izba Odwoławcza powinna była uznać, iż znak
towarowy uzyskał charakter odróżniający w następstwie używania go przez wnoszącą odwołanie.
13 Po oddaleniu dwóch pierwszych zarzutów jako bezzasadnych Sąd orzekał w przedmiocie argumentów dotyczących art. 7 ust. 3 rozporządzenia
nr 40/94, w szczególności argumentu dotyczącego niewzięcia pod uwagę dowodów używania ze względu na to, że pochodziły one
z okresu po dokonaniu zgłoszenia do rejestracji.
14 W tym względzie, odnosząc się w pkt 77 zaskarżonego wyroku do utrwalonego orzecznictwa [zob. wyroki Sądu: z dnia 12 grudnia
2002 r. w sprawie T‑247/01 eCopy przeciwko OHIM (ECOPY), Rec. s. II‑5301, pkt 36; z dnia 13 grudnia 2004 r. w sprawie T‑8/03
El Corte Inglés przeciwko OHIM – Pucci (EMILIO PUCCI), Zb.Orz. s. II‑4297, pkt 71, 72; a także z dnia 15 grudnia 2005 r. w sprawie
T‑262/04 BIC przeciwko OHIM (Kształt zapalniczki krzesiwowej), Zb.Orz. s. II‑5959, pkt 66], Sąd przypomniał na wstępie, że
znak towarowy musi uzyskać charakter odróżniający w następstwie używania mającego miejsce przed dokonaniem zgłoszenia tego
znaku towarowego.
15 Według Sądu tylko taka wykładnia nie narusza spójności systemu bezwzględnych i względnych podstaw odmowy rejestracji w dziedzinie
rejestracji znaków towarowych, na mocy którego dzień dokonania zgłoszenia do rejestracji określa pierwszeństwo danego znaku
towarowego względem innego. Taka wykładnia zapobiega także temu, by zgłaszający znak towarowy mógł nienależnie wykorzystać
długość postępowania rejestracyjnego w celu udowodnienia, że jego znak towarowy uzyskał charakter odróżniający w wyniku używania
mającego miejsce po dokonaniu zgłoszenia do rejestracji.
16 Następnie w pkt 78 zaskarżonego wyroku Sąd oddalił argument wnoszącej odwołanie dotyczący art. 51 ust. 2 rozporządzenia nr 40/94,
uściślając, że wspomniany przepis jest uzasadniony ze względu na uzasadnione oczekiwania właściciela znaku towarowego i nakłady
poczynione w okresie następującym po rejestracji, podczas gdy w przypadku zwykłego zgłoszenia do rejestracji nie istnieją
żadne uzasadnione oczekiwania. W rezultacie nie należy brać pod uwagę ewentualnego używania znaku towarowego po dokonaniu
zgłoszenia do rejestracji.
17 Wreszcie w pkt 79 zaskarżonego wyroku Sąd orzekł, że materiał dowodowy dotyczący okresu późniejszego nie pozwala na wyciągnięcie
wniosków w zakresie używania znaku towarowego mającego miejsce w dacie zgłoszenia (zob. podobnie postanowienia Trybunału:
z dnia 27 stycznia 2004 r. w sprawie C‑259/02 La Mer Technology, Rec. s. I‑1159, pkt 31; z dnia 5 października 2004 r. w sprawie
C‑192/03 P Alcon przeciwko OHIM, Zb.Orz. s. I‑8993, pkt 41).
18 Z tego względu Sąd oddalił zarzut trzeci jako bezzasadny.
19 Tym samym Sąd oddalił skargę w całości.
Postępowanie przed Trybunałem
20 W swoim odwołaniu wnosząca odwołanie wnosi do Trybunału o:
– uchylenie zaskarżonego wyroku;
– nakazanie zwrotu kosztów poniesionych przez nią w ramach postępowania odwoławczego i postępowania przed Sądem.
21 OHIM wnosi do Trybunału o:
– oddalenie odwołania w całości;
– obciążenie wnoszącej odwołanie kosztami postępowania.
W przedmiocie odwołania
Argumentacja stron
22 Na poparcie swojego odwołania Imagination Technologies przywołuje jedynie zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd art. 7 ust. 3
rozporządzenia nr 40/94 ze względu na stwierdzenie przez ten Sąd, że uzyskanie charakteru odróżniającego przez znak towarowy,
o którego rejestrację wniesiono, powinno nastąpić przed dniem dokonania zgłoszenia.
23 Imagination Technologies jest zdania, że wymagany charakter odróżniający nie musi koniecznie istnieć przed dniem dokonania
zgłoszenia do rejestracji, ale można go także uzyskać w toku postępowania rejestracyjnego i to do czasu wydania decyzji w przedmiocie
tego charakteru odróżniającego, czyli do momentu, w którym OHIM rozstrzyga, czy bezwzględne podstawy odmowy rejestracji stoją
na przeszkodzie rejestracji znaku towarowego.
24 Jednocześnie Imagination Technologies twierdzi, że „spójność systemu” bezwzględnych i względnych podstaw odmowy rejestracji,
na której Sąd opiera swoje rozumowanie w pkt 77 zaskarżonego wyroku, dopuszcza sytuację podobną do tej, do której prowadzi
sugerowana przez nią wykładnia art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 40/94.
25 Według wnoszącej odwołanie zgodnie z art. 51 ust. 2 rozporządzenia nr 40/94, gdy pierwszy znak towarowy został zgłoszony wbrew
art. 7 ust. 1 lit. b), c) lub d) tego rozporządzenia, jego rejestracji nie można bowiem już podważyć, jeśli znak ten w międzyczasie
uzyskał charakter odróżniający. Ta pierwsza rejestracja stoi zatem na przeszkodzie późniejszemu zgłoszeniu do rejestracji,
pomimo okoliczności, że pierwszy znak towarowy był pozbawiony charakteru odróżniającego w chwili dokonywania drugiego zgłoszenia
do rejestracji.
26 W kontekście art. 51 ust. 2 rozporządzenia nr 40/94 ocenę charakteru odróżniającego znaku towarowego można zatem przeprowadzić
po dokonaniu rejestracji. Według wnoszącej odwołanie nie jest natomiast wymagane, by także samo używanie z nim związane odbywało
się po dokonaniu tej rejestracji. Znak towarowy może zatem uzyskać charakter odróżniający w toku postępowania rejestracyjnego.
Jeżeli art. 51 ust. 2 rozporządzenia nr 40/94 dopuszcza dowód uzyskania charakteru odróżniającego w następstwie używania znaku
towarowego po dokonaniu zgłoszenia do rejestracji, to samo rozumowanie należałoby także zastosować do art. 7 ust. 3 wspomnianego
rozporządzenia.
27 Następnie wnosząca odwołanie twierdzi, że uzasadnione oczekiwania, na które powołuje się Sąd w pkt 78 zaskarżonego wyroku,
analizując art. 51 ust. 2 rozporządzenia nr 40/94, należy miarkować ze względu na okoliczność, że właściciel nieprawidłowo
zarejestrowanego znaku towarowego jest całkowicie świadomy niepewności swojej rejestracji.
28 Ponadto wnosząca odwołanie jest zdania, że dosłowna wykładnia art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 40/94, zgodnie z którą wyrażenie
„występuje się o rejestrację” dotyczyłoby wyłącznie momentu dokonywania zgłoszenia do rejestracji, nie jest w ogóle użyteczna,
jako że nie uwzględnia wszystkich zdarzeń, które mogą nastąpić później, na przykład zmiany wykazu towarów i usług ani cofnięcia
tego zgłoszenia.
29 Wnosząca odwołanie próbuje także powoływać się na art. 9 ust. 3 rozporządzenia nr 40/94, który w jej przekonaniu jest całkowicie
zgodny z jej stanowiskiem dotyczącym daty, którą należy wziąć pod uwagę w celu dokonania oceny charakteru odróżniającego znaku
towarowego. Gdyby bowiem ta data ostateczna była datą, w której OHIM rozstrzyga w przedmiocie charakteru odróżniającego, można
by było zatem przyznać na podstawie wspomnianego art. 9 ust. 3 „[odpowiednie] odszkodowani[e] w odniesieniu do spraw wynikłych
[z tytułu czynów dokonanych] po dacie opublikowania zgłoszenia wspólnotowego znaku towarowego” tylko, jeśli chodziłoby o znak
towarowy, który jest rzeczywiście odróżniający.
30 Wreszcie wnosząca odwołanie podnosi ustaloną w orzecznictwie zasadę, na mocy której należy rozpatrzyć istotne okoliczności
zaistniałe po wszczęciu odnośnego postępowania sądowego. I tak jej zdaniem Trybunał wziął pod uwagę okoliczności faktyczne,
które nastąpiły pomiędzy wniesieniem roszczenia o naruszenie prawa do znaku towarowego i ogłoszeniem orzeczenia w tej sprawie
(wyrok z dnia 27 kwietnia 2006 r. w sprawie C‑145/05 Levi Strauss, Zb.Orz. s. I‑3703, pkt 37).
31 Ponadto według wnoszącej odwołanie Sąd orzekł, że należy wziąć pod uwagę okoliczności, które nastąpiły po wniesieniu sprzeciwu
aż do dnia wydania decyzji [wyrok Sądu z dnia 13 września 2006 r. w sprawie T‑191/04 MIP Metro przeciwko OHIM – Tesco Stores
(METRO), Zb.Orz. s. II‑2855, pkt 46].
32 Natomiast OHIM twierdzi, że art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 40/94 został zastosowany w spornej decyzji w sposób poprawny.
33 Po pierwsze, według OHIM dosłowna wykładnia art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 40/94, a w szczególności wyrażenia „występuje
się o rejestrację”, potwierdza wykładnię, zgodnie z którą znak towarowy musi uzyskać charakter odróżniający w wymaganym stopniu
przed dniem dokonania zgłoszenia do rejestracji.
34 Po drugie, wykładnia celowościowa art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 40/94, odnosząca się do „spójności systemu” bezwzględnych
i względnych podstaw odmowy rejestracji, stoi na przeszkodzie dopuszczeniu dowodów uzyskania charakteru odróżniającego znaku
towarowego po dokonaniu zgłoszenia do rejestracji, gdyż takie założenie niosłoby ryzyko sztucznego rozciągnięcia wyłączności
właściciela znaku towarowego i zachęcałoby zgłaszających do jak najszybszego dokonywania zgłoszeń znaków towarowych pozbawionych
charakteru odróżniającego w jedynym celu skorzystania z daty pierwszeństwa ochrony dla odnośnych oznaczeń.
35 Według OHIM, o ile system ochrony ustanowiony przez rozporządzenie nr 40/94 dopuszcza na podstawie art. 7 ust. 3 tego rozporządzenia
wyjątek od zasady, zgodnie z którą tylko oznaczenia zgodne z wymogami tego rozporządzenia mogą być chronione jako wspólnotowe
znaki towarowe, o tyle dzieje się tak z powodu używania, które w odniesieniu do danego oznaczenia miało już miejsce w chwili
rozpoczęcia okresu ochronnego.
36 Jeśli chodzi o rzekomą niepewność uzasadnionych oczekiwań, OHIM uważa, że argument wnoszącej odwołanie pozbawiony jest podstaw,
jako że nie może ona mieć już uzasadnionych oczekiwań co do tego, że jej znak towarowy zostanie zarejestrowany. Według OHIM,
gdyby wszyscy zgłaszający znaki towarowe byli świadomi niepewności ich zgłoszeń, to należałoby ich uznać za działających w złej
wierze, a wyjątek przewidziany w art. 51 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94 straciłby rację bytu. Wyrażenie „uzasadnione
oczekiwania” należy rozumieć w tym sensie, że w razie rejestracji znaku towarowego powstaje domniemanie prawne ważności wyłącznego
prawa właściciela.
37 OHIM ponadto podnosi, że art. 7 ust. 3 i art. 51 ust. 2 rozporządzenia nr 40/94 są merytorycznie i prawnie tak różne, iż nie
można rozumować w tym względzie przez analogię. Jest tak tym bardziej, że przepisy te powinny być interpretowane zawężająco
jako wyjątki od zasady odmowy rejestracji oznaczenia, którego dotyczy bezwzględna podstawa odmowy. Samo istnienie art. 51
ust. 2 rozporządzenia nr 40/94 wskazuje zresztą, że prawodawca wspólnotowy chciał nadać znaczenie charakterowi odróżniającemu
uzyskanemu po rejestracji wyłącznie w tym przypadku.
38 W odniesieniu do art. 9 ust. 3 rozporządzenia nr 40/94 dotyczącego odszkodowania, którego można domagać się od daty opublikowania
znaku towarowego, OHIM jest zdania, że przepis ten nie ma żadnego wpływu na prawo przyznane właścicielowi na podstawie daty
pierwszeństwa jego rejestracji.
39 OHIM twierdzi, że przyjęcie rozumowania wnoszącej odwołanie niosłoby ze sobą w każdym razie ryzyko naruszenia zasad ekonomiki
procesowej i pewności prawa, gdyż zgłaszający skłanialiby się wtedy do przedłużania swoich zgłoszeń, co pociągałoby za sobą
rozciągnięcie czasu trwania postępowania w sprawie rozpatrywania zgłoszenia i wzrost kosztów administracyjnych oraz zwiększone
ryzyko składania przez osoby trzecie zgłoszeń dla oznaczeń identycznych z tymi, co do których postępowanie rejestracyjne jest
w toku.
40 Jeśli chodzi w końcu o wyroki, na które powołuje się wnosząca odwołanie, OHIM uściśla, że chodzi tutaj o sprawy dotyczące
konieczności utrzymania ważności prawa wcześniejszego ze względu na okoliczności, które nastąpiły po rejestracji znaku towarowego,
tak że dla niniejszej sprawy nie mogą zostać wyciągnięte żadne wnioski.
Ocena Trybunału
41 Aby rozpatrzyć zarzut podniesiony przez wnoszącą odwołanie, należy przypomnieć, że zgodnie z art. 7 ust. 3 rozporządzenia
nr 40/94 „[u]stęp 1 lit. b), c) i d) nie ma zastosowania, jeżeli w następstwie używania znak towarowy uzyskał charakter odróżniający
w odniesieniu do towarów lub usług, dla których występuje się o rejestrację”.
42 Zatem z samego brzmienia tego przepisu, a w szczególności z zastosowania czasowników w czasie przeszłym w wyrażeniach „znak
towarowy uzyskał” oraz „w następstwie używania, które miało miejsce” wynika, że charakter odróżniający musiał już zostać uzyskany
przez znak towarowy poprzez wcześniejsze używanie w chwili dokonywania zgłoszenia do rejestracji.
43 Należy podkreślić, że to stwierdzenie, które dotyczy wersji francuskiej, potwierdza analiza różnych innych wersji językowych,
w szczególności wersji angielskiej, niemieckiej, włoskiej i niderlandzkiej.
44 Ponadto rozwój ustawodawstwa w tej dziedzinie jasno odzwierciedla, że zamiarem prawodawcy wspólnotowego było przyznanie ochrony
z tytułu wspólnotowego znaku towarowego tylko tym znakom towarowym, które uzyskały charakter odróżniający w następstwie używania
mającego miejsce przed zgłoszeniem do rejestracji.
45 Artykuł 7 ust. 3 rozporządzenia nr 40/94 jest bowiem w istocie taki sam jak art. 3 ust. 3 pierwszej dyrektywy Rady 89/104/EWG
z dnia 21 grudnia 1988 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych
(Dz.U. L 40, s. 1), uchylonej przez dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/95/WE z dnia 22 października 2008 r. mającą
na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych (wersja skodyfikowana) (Dz.U. L 299,
s. 25) (zwanej dalej „dyrektywą 89/104”), która weszła w życie w dniu 28 listopada 2008 r.
46 Artykuł 3 ust. 3 dyrektywy 89/104 brzmi następująco:
„Nie można odmówić rejestracji znaku towarowego ani stwierdzać jego nieważności [unieważnić go] zgodnie z ust. 1 lit. b),
c) lub d), jeżeli przed datą złożenia wniosku o rejestrację i w następstwie jego używania znak ten uzyskał charakter odróżniający.
Każde państwo członkowskie może ponadto postanowić, że niniejszy przepis będzie miał także zastosowanie, kiedy charakter odróżniający
został uzyskany po dacie złożenia wniosku o rejestrację lub po dacie rejestracji”.
47 W tym względzie motyw czwarty dyrektywy 89/104 uściśla, że dyrektywa ta nie pozbawia państw członkowskich prawa do dalszego
udzielania ochrony znakom towarowym nabytym poprzez ich używanie, ale bierze je pod uwagę jedynie w odniesieniu do związków
między nimi a znakami towarowymi nabytymi przez rejestrację.
48 Jednakże w zakresie, w jakim prawo wspólnotowe nie przewiduje od czasu wejścia w życie rozporządzenia nr 40/94, którego cel
polega na ustanowieniu wspólnotowego systemu znaków towarowych, możliwości stosowania przez państwa członkowskie art. 7 ust. 3
tego rozporządzenia do znaków towarowych, które uzyskały charakter odróżniający po zgłoszeniu do rejestracji lub po zarejestrowaniu,
należy stwierdzić, że prawodawca wspólnotowy zmierzał do ograniczenia ochrony znaków towarowych na podstawie art. 7 ust. 3
tego rozporządzenia wyłącznie do znaków, które uzyskały charakter odróżniający w następstwie używania mającego miejsce przed
zgłoszeniem do rejestracji.
49 Dosłowna wykładnia art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 40/94 i art. 3 ust. 3 zdanie pierwsze dyrektywy 89/104 pozwala zatem na
wysunięcie wniosku, że charakter odróżniający musi zostać uzyskany w następstwie używania znaku towarowego przed dniem dokonania
zgłoszenia do rejestracji.
50 Co do tego, że wnosząca odwołanie stara się podważyć dosłowną wykładnię art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 40/94, podkreślając,
że wykładnia ta nie dopuszcza uwzględnienia okoliczności, które mogą nastąpić po dokonaniu zgłoszenia do rejestracji, wystarczy
zauważyć, iż jej argumentacja nie wykazała, pod jakim względem zmiana wykazu towarów i usług lub cofnięcie zgłoszenia mogłyby
mieć wpływ na datę dokonywania oceny charakteru odróżniającego znaku towarowego. Należy zatem oddalić tę argumentację.
51 Ponadto – tak jak Sąd słusznie orzekł w pkt 77 zaskarżonego wyroku – tylko taka dosłowna wykładnia art. 7 ust. 3 rozporządzenia
nr 40/94 nie narusza spójności systemu bezwzględnych i względnych podstaw odmowy rejestracji w dziedzinie rejestracji znaków
towarowych, zgodnie z którym data dokonania zgłoszenia do rejestracji określa pierwszeństwo danego znaku towarowego względem
innego.
52 Co więcej, znak towarowy pozbawiony charakteru odróżniającego w momencie dokonywania zgłoszenia do rejestracji mógłby motywować
zastosowanie, w ramach sprzeciwu lub wniosku o unieważnienie, względnej podstawy odmowy rejestracji wobec innego znaku towarowego,
którego data zgłoszenia byłaby późniejsza od daty zgłoszenia pierwszego znaku towarowego. Takie założenie jest tym bardziej
niedopuszczalne, jeżeli w chwili zgłoszenia drugi znak towarowy cechuje się już charakterem odróżniającym, podczas gdy pierwszy
nie uzyskał jeszcze takiego charakteru w następstwie używania.
53 W tym względzie argument wnoszącej odwołanie dotyczący art. 51 ust. 2 rozporządzenia nr 40/94, zgodnie z którym artykuł ten
dopuszcza dowód używania po dokonaniu zgłoszenia do rejestracji, nie może być utrzymany.
54 Po pierwsze, art. 51 ust. 2 rozporządzenia nr 40/94, jako ustanawiający wyjątek od bezwzględnych podstaw unieważnienia uregulowanych
w art. 51 ust. 1, należy bowiem interpretować zawężająco i nie może on zatem służyć jako podstawa rozumowania przez analogię
w ramach dokonywania wykładni art. 7 ust. 3 tego rozporządzenia.
55 Po drugie, należy przypomnieć – tak jak to uczynił słusznie Sąd w pkt 78 zaskarżonego wyroku – że art. 51 ust. 2 rozporządzenia
nr 40/94 jest motywowany uzasadnionymi oczekiwaniami właściciela znaku towarowego co do jego rejestracji i że to właśnie na
podstawie tych uzasadnionych oczekiwań właściciel znaku towarowego mógł poczynić nakłady w okresie następującym po rejestracji.
Tymczasem należy stwierdzić, że na takie uzasadnione oczekiwania co do rejestracji znaku towarowego nie można się powoływać
przy zgłoszeniu do rejestracji.
56 W tym kontekście nie jest przekonujące twierdzenie wnoszącej odwołanie dotyczące tego, że należy powściągać uzasadnione oczekiwania,
na które może się powoływać właściciel nieprawidłowo zarejestrowanego znaku towarowego, ze względu na świadomość niepewności
rejestracji znaku towarowego, którą powinien mieć. Nawet zakładając, że każdego właściciela nieprawidłowo zarejestrowanego
znaku towarowego należy uważać za działającego w złej wierze, art. 51 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94, który uznaje
za bezwzględną podstawę unieważnienia złą wiarę zgłaszającego, należałoby stosować we wszystkich przypadkach nieprawidłowej
rejestracji znaku towarowego, tak iż art. 51 ust. 2 zostałby pozbawiony jakiegokolwiek znaczenia.
57 Co do twierdzenia wnoszącej odwołanie, że ocena charakteru odróżniającego znaku towarowego w dniu badania podstaw odmowy rejestracji
jest całkowicie zgodna z analizą art. 9 ust. 3 rozporządzenia nr 40/94, należy zauważyć, że wspomniany artykuł – poza okolicznością,
iż jest on także całkowicie zgodny z wykładnią, według której charakter odróżniający musi zostać uzyskany przed zgłoszeniem
do rejestracji – dotyczy odszkodowania, którego wypłatą mogą być obciążone osoby trzecie w odniesieniu do okoliczności zaistniałych
po dacie opublikowania znaku towarowego, ale przed jego rejestracją. Tymczasem wnosząca odwołanie nie wykazała, pod jakim
względem kwestia skuteczności wobec osób trzecich prawa przyznanego przez wspólnotowy znak towarowy mogłaby mieć wpływ na
kwestię dotyczącą charakteru odróżniającego w chwili dokonywania zgłoszenia do rejestracji.
58 W odniesieniu do wyroków, na które powołuje się wnosząca odwołanie na poparcie swojej tezy, należy zauważyć po pierwsze, że
w ww. sprawie Levi Strauss Trybunał rozstrzygał w przedmiocie wpływu zachowania właściciela na zakres ochrony znaku towarowego
uzyskanego zgodnie z prawem, a po drugie w ww. sprawie MIP Metro przeciwko OHIM – Tesco Stores (METRO) Sąd orzekł, iż należy
uwzględnić zmianę okoliczności, która nastąpiła pomiędzy wniesieniem sprzeciwu a wydaniem decyzji rozstrzygającej w przedmiocie
tego sprzeciwu.
59 Należy stwierdzić, że wyroki te nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia kwestii prawnej podniesionej w niniejszej sprawie,
która to kwestia dotyczy zgłoszenia do rejestracji znaku towarowego pozbawionego charakteru odróżniającego w momencie dokonywania
zgłoszenia.
60 W świetle powyższego należy stwierdzić, że Sąd słusznie orzekł, iż rozpatrywany znak towarowy powinien był uzyskać charakter
odróżniający przed dniem zgłoszenia do rejestracji i w następstwie jego używania.
61 W rezultacie jedyny zarzut dotyczący naruszenia art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 40/94 jest bezzasadny, w związku z czym odwołanie
należy oddalić.
W przedmiocie kosztów
62 Zgodnie z art. 69 § 2 regulaminu, mającym zastosowanie do postępowania odwoławczego na podstawie art. 118 tego regulaminu,
kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ OHIM wniósł o obciążenie Imagination
Technologies kosztami postępowania, a ta przegrała sprawę, należy obciążyć ją kosztami postępowania.
Z powyższych względów Trybunał (piąta izba) orzeka, co następuje:
1) Odwołanie zostaje oddalone.
2) Imagination Technologies Ltd zostaje obciążona kosztami postępowania.
Podpisy
* Język postępowania: angielski.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło