C-561/13
WyrokTSUE2014-10-15CELEX: 62013CJ0561ECLI:EU:C:2014:2287
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. 126 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 należy interpretować w ten sposób, że pojęcie „kryteriów przyjętych przez dane państwa członkowskie w roku 2006 i 2007” obejmuje także rok gospodarczy, jaki państwa członkowskie powinny wybrać do dnia 30 kwietnia 2006 r. jako okres reprezentatywny dla przyznawania oddzielnej płatności z tytułu cukru, na podstawie art. 143ba ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003?Ratio decidendi
Trybunał uznał, że art. 126 ust. 1 rozporządzenia nr 73/2009, mimo że nie wspomina wyraźnie o okresie reprezentatywnym, musi być interpretowany w kontekście i celach regulacji. Celem reformy wspólnej polityki rolnej i wsparcia dla sektora cukru było przejście od wsparcia produkcji do wsparcia dochodów rolników, co oznacza płatności niezwiązane z bieżącą produkcją. OPC ma wyrównywać straty dochodów poniesione przez plantatorów buraków cukrowych, którzy korzystali ze wsparcia cen przed reformą z 2006 r. Okresy reprezentatywne wskazane w art. 143ba ust. 1 rozporządzenia nr 1782/2003 były reprezentatywne dla okresu, w którym rolnicy korzystali z instytucjonalnego wsparcia cen. Zatem, pojęcie „kryteriów przyjętych w roku 2006 i 2007” obejmuje również rok gospodarczy wybrany jako okres reprezentatywny do dnia 30 kwietnia 2006 r. na podstawie art. 143ba ust. 1 rozporządzenia nr 1782/2003.Stan faktyczny
Powodowie w postępowaniu głównym (Hoštická a.s., J. Haškovec, Zemědělské družstvo Senice na Hané) to podmioty uprawiające buraki cukrowe, które otrzymały oddzielną płatność z tytułu cukru (OPC) od czeskiego Ministerstwa Rolnictwa. Kwestionują oni wysokość otrzymanej płatności, twierdząc, że została ona obliczona na podstawie błędnego okresu reprezentatywnego (roku gospodarczego 2005/2006), co narusza art. 126 rozporządzenia nr 73/2009. Ich zdaniem, okres reprezentatywny powinien być aktualny, tj. poprzedzający rok przyznania płatności, a pojęcie "kryteriów" w art. 126 nie obejmuje okresu reprezentatywnego.Rozstrzygnięcie
Artykuł 126 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 należy interpretować w ten sposób, że pojęcie „kryteriów przyjętych przez dane państwa członkowskie w roku 2006 i 2007” obejmuje rok gospodarczy, jaki państwa członkowskie powinny wybrać do dnia 30 kwietnia 2006 r. jako okres reprezentatywny dla przyznawania oddzielnej płatności z tytułu cukru, na podstawie art. 143ba ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001, zmienionego rozporządzeniem Rady (WE) nr 319/2006 z dnia 20 lutego 2006 r., rozporządzeniem Rady (WE) nr 2011/2006 z dnia 19 grudnia 2006 r. i rozporządzeniem Rady (WE) nr 2012/2006 z dnia 19 grudnia 2006 r.Pełny tekst orzeczenia
WYROK TRYBUNAŁU (dziewiąta izba)
z dnia 15 października 2014 r. (
*1
)
„Odesłanie prejudycjalne — Wspólna polityka rolna — Systemy wsparcia — Wprowadzenie systemów wsparcia w nowych państwach członkowskich — Rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 — Artykuł 143ba — Rozporządzenie (WE) nr 73/2009 — Artykuł 126 — Oddzielna płatność z tytułu cukru — Oderwanie tej płatności od produkcji — Pojęcie „kryteriów przyjętych przez dane państwa członkowskie w roku 2006 i 2007” — Okres reprezentatywny”
W sprawie C‑561/13
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Obvodní soud pro Prahu 1 (Republika Czeska) postanowieniem z dnia 30 maja 2013 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 29 października 2013 r., w postępowaniu:
Hoštická a.s.,
Jaroslav Haškovec,
Zemědělské družstvo Senice na Hané
przeciwko
Česká republika – Ministerstvo zemědělství,
TRYBUNAŁ (dziewiąta izba),
w składzie: K. Jürimäe (sprawozdawca), prezes izby, M. Safjan i A. Prechal, sędziowie,
rzecznik generalny: P. Cruz Villalón,
sekretarz: A. Calot Escobar,
rozważywszy uwagi przedstawione:
—
w imieniu rządu czeskiego przez M. Smolka, J. Vláčila oraz J. Vitákovą, działających w charakterze pełnomocników,
—
w imieniu Komisji Europejskiej przez P. Ondrůška oraz P. Rossiego, działających w charakterze pełnomocników,
podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
wydaje następujący
Wyrok
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 126 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U. L 30, s. 16).
Wniosek ten został przedstawiony w ramach sporu spółki Hoštická a.s., J. Haškovca i Zemědělské družstvo Senice na Hané z Česká republika – Ministerstvo zemědělství (Republiką Czeską – ministerstwem rolnictwa) w przedmiocie żądania naprawienia szkody poniesionej ze względu na przewidziany w prawie czeskim tryb przyznawania oddzielnej płatności z tytułu cukru (zwanej dalej „OPC”).
Ramy prawne
Prawo Unii
Rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
Zgodnie ze swym art. 1 rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz.U. L 270, s. 1; sprostowanie Dz.U. 2004, L 94, s. 70), zmienione rozporządzeniem Rady (WE) nr 319/2006 z dnia 20 lutego 2006 r. (Dz.U. L 58, s. 32), rozporządzeniem Rady (WE) nr 2011/2006 z dnia 19 grudnia 2006 r. (Dz.U. L 384, s. 1) i rozporządzeniem Rady (WE) nr 2012/2006 z dnia 19 grudnia 2006 r. (Dz.U. L 384, s. 8) (zwane dalej „rozporządzeniem nr 1782/2003”) określa:
„[…]
—
wspólne zasady dotyczące płatności bezpośrednich w ramach systemów wsparcia dochodowego wspólnej polityki rolnej […];
—
wsparcie dochodowe dla rolników (zwane następnie »systemem płatności jednolitych«);
—
przejściowe, uproszczone wsparcie dla dochodów rolników w nowych państwach członkowskich (dalej zwane »systemem jednolitej płatności obszarowej«).
[…]”.
Artykuł 2 lit. d) i g) tego rozporządzenia zawiera następujące definicje:
„d)
»płatność bezpośrednia« oznacza płatność przyznawaną bezpośrednio rolnikom w ramach systemu wsparcia dochodowego wyszczególnionego w załączniku I;
[…]
g)
»nowe państwa członkowskie«: Bułgaria, Republika Czeska, Estonia, Cypr, Łotwa, Litwa, Węgry, Malta, Polska, Rumunia, Słowenia i Słowacja”.
Artykuł 143ba rozporządzenia nr 1782/2003 został dodany przez art. 1 pkt 17 rozporządzenia nr 319/2006 i zmieniony przez art. 1 pkt 2 rozporządzenia nr 2011/2006, a także przez art. 1 pkt 17 rozporządzenia nr 2012/2006. Wskazany art. 143ba, zatytułowany „Oddzielna płatność z tytułu cukru”, stanowi:
„1. W drodze odstępstwa od art. 143b nowe państwa członkowskie stosujące system jednolitych płatności obszarowych mogą, do dnia 30 kwietnia 2006 r., zdecydować o przyznaniu rolnikom kwalifikującym się w ramach systemu jednolitych płatności obszarowych oddzielnej płatności z tytułu cukru za lata 2006–2010. Płatność ta jest przyznawana w odniesieniu do okresu reprezentatywnego, który może być różny dla każdego produktu i obejmować jeden rok gospodarczy lub więcej lat gospodarczych spośród lat gospodarczych 2004/2005, 2005/2006 i 2006/2007 i który został określony przez państwa członkowskie przed dniem 30 kwietnia 2006 r. na podstawie obiektywnych i niedyskryminujących kryteriów, takich jak:
—
ilość buraków cukrowych, trzciny cukrowej lub cykorii objętych umowami o dostawy zawartymi zgodnie z art. 19 rozporządzenia [nr 1260/2001] lub, w odpowiednich przypadkach, art. 6 rozporządzenia [Rady (WE) nr 318/2006 z dnia 20 lutego 2006 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru (Dz.U. L 58, s. 1)],
—
ilość cukru lub syropu inulinowego wyprodukowanego zgodnie z rozporządzeniem [nr 1260/2001] lub, w odpowiednich przypadkach, rozporządzeniem [nr 318/2006],
—
przeciętna liczba hektarów upraw buraków cukrowych, trzciny cukrowej lub cykorii wykorzystanych do produkcji cukru lub syropu inulinowego i objętych umowami o dostawy zawartymi zgodnie z art. 19 rozporządzenia [nr 1260/2001] lub, w odpowiednich przypadkach, art. 6 rozporządzenia [nr 318/2006].
[…]”.
Pozycja załącznika I do rozporządzenia nr 1782/2003 dotycząca buraków cukrowych, trzciny cukrowej i cykorii wykorzystywanych do produkcji cukru lub syropu inulinowego brzmi następująco:
Buraki cukrowe, trzcina cukrowa i cykoria wykorzystywane do produkcji cukru lub syropu inulinowego
Tytuł IV, rozdział 10e niniejszego rozporządzenia […] Tytuł IVa art. 143ba niniejszego rozporządzenia
Płatności rozdzielone [niezwiązane z wielkością produkcji]
Rozporządzenie nr 319/2006
Motywy 1, 2, 4, 7 i 9 rozporządzenia nr 319/2006 stanowią:
„(1)
Rozporządzenie [nr 318/2006] z dnia 20 lutego 2006 r. zakłada ważną reformę wspólnej organizacji rynku cukru. Środki wprowadzone tym rozporządzeniem obejmują realizowaną etapami znaczną redukcję instytucjonalnego wspierania cen cukru wspólnotowego.
(2)
W wyniku zmniejszenia wsparcia rynkowego w sektorze cukru, należy zwiększyć wspieranie dochodów rolników. Ogólna wielkość płatności powinna zwiększać się równolegle do stopniowego zmniejszania wsparcia rynkowego.
[…]
(4)
Aby osiągnąć cele stanowiące podstawę reformy wspólnej polityki rolnej, wsparcie dla producentów buraków cukrowych, trzciny cukrowej i cykorii wykorzystywanych do produkcji cukru lub syropu inulinowego powinno być oddzielone od wielkości produkcji i włączone do systemu jednolitych płatności.
[…]
(7)
Wysokość indywidualnego wsparcia dochodów powinna być obliczana na podstawie wsparcia, z którego rolnik korzystał w ramach wspólnej organizacji rynku w sektorze cukru przez określony przez państwa członkowskie okres jednego lub więcej niż jednego roku gospodarczego.
[…]
(9)
Plantatorzy buraków cukrowych i cykorii z nowych państw członkowskich korzystają od momentu przystąpienia do UE ze wspierania cen w ramach rozporządzenia [nr 1260/2001]. Z tego względu płatności z tytułu cukru oraz komponenty dotyczące cukru i cykorii w systemie jednolitych płatności nie powinny podlegać stosowaniu harmonogramu przyrostów określonych w art. 143a rozporządzenia [nr 1782/2003]. Z tych samych przyczyn państwa członkowskie stosujące system jednolitych płatności obszarowych powinny mieć także możliwość udzielenia wsparcia wynikającego z reformy sektora cukru w postaci odrębnej płatności bezpośredniej poza tym systemem”.
Rozporządzenie nr 73/2009
Rozporządzenie nr 1782/2003 zostało uchylone i zastąpione rozporządzeniem nr 73/2009.
Motyw 2 rozporządzenia nr 73/2009 stanowi:
„Doświadczenie wyniesione z wdrażania rozporządzenia [nr 1782/2003] pokazuje w szczególności, że niektóre elementy mechanizmów wsparcia wymagają dostosowania. W szczególności należy rozszerzyć oddzielenie wsparcia bezpośredniego od wielkości produkcji oraz uprościć funkcjonowanie systemu płatności jednolitej […]”.
Zgodnie ze swym art. 1 rozporządzenie to ustanawia:
„[…]
a)
wspólne zasady dotyczące płatności bezpośrednich;
b)
system wsparcia dochodów rolników (zwany dalej »systemem płatności jednolitej«);
c)
przejściowy uproszczony system wsparcia dochodów rolników w nowych państwach członkowskich określonych w art. 2 lit. g) (zwany dalej »systemem jednolitej płatności obszarowej«);
[…]”.
Artykuł 2 lit. d) i g) tego rozporządzenia ma brzmienie identyczne z tym samym przepisem rozporządzenia nr 1782/2003.
Artykuł 126 ust. 1 rozporządzenia nr 73/2009, zatytułowany „Oddzielna płatność z tytułu cukru”, stanowi:
„W przypadku gdy nowe państwo członkowskie skorzystało z możliwości przewidzianej w art. 143ba rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, przyznaje ono oddzielną płatność z tytułu cukru rolnikom kwalifikującym się w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej. Płatność ta przyznawana jest na podstawie kryteriów przyjętych przez dane państwa członkowskie w roku 2006 i 2007”.
Pozycja załącznika I do tego rozporządzenia dotycząca buraków cukrowych, trzciny cukrowej i cykorii wykorzystywanych do produkcji cukru lub syropu inulinowego brzmi następująco:
Buraki cukrowe, trzcina cukrowa i cykoria wykorzystywane do produkcji cukru lub syropu inulinowego
Artykuł 126 niniejszego rozporządzenia
Płatności niezwiązane z wielkością produkcji
Prawo czeskie
Rozporządzenie rządu nr 45/2007 w brzmieniu obowiązującym w dniu 1 stycznia 2010 r. określa warunki przyznawania OPC.
Paragraf 2 rozporządzenia rządu nr 45/2007, zatytułowany „Osoba wnioskująca o przyznanie płatności z tytułu cukru”, brzmi następująco:
„1.
Wnioski o przyznanie płatności z tytułu cukru za dany rok kalendarzowy mogą składać zgodnie z niniejszym rozporządzeniem osoby fizyczne lub prawne, które:
a)
uprawiają grunty rolne zarejestrowane na wnioskodawcę w rejestrze użytkowania gruntów rolnych zgodnie z zasadami użytkowania […],
b)
w roku gospodarczym 2005/2006 zawarły umowę dostawy buraków cukrowych A i buraków cukrowych B z producentem cukru, który ma siedzibę w Republice Czeskiej i który w roku gospodarczym 2005/2006 dysponował indywidualną kwotą produkcyjną na cukier A oraz indywidualną kwotą produkcyjną na cukier B […],
c)
przedstawią Funduszowi wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej za rok kalendarzowy, w odniesieniu do którego wnioskują o przyznanie płatności z tytułu cukru,
[…]”.
Paragraf 4 tego rozporządzenia rządu, zatytułowany „Przyznawanie płatności z tytułu cukru”, stanowi:
„1. Fundusz przyznaje wnioskodawcy płatność z tytułu cukru za dany rok kalendarzowy w odniesieniu do ilości buraków cukrowych uzgodnionej z producentem cukru w zawartej na rok gospodarczy 2005/2006 umowie dostawy buraków cukrowych A oraz buraków cukrowych B, przeznaczonych do produkcji cukru A oraz cukru B, obliczonej na podstawie zawartości cukru wynoszącej 16%.
2. Stawka płatności z tytułu cukru za dany rok kalendarzowy za tonę buraków cukrowych zależy od łącznej wysokości płatności z tytułu cukru ustalonej dla danego roku kalendarzowego, zgodnie z bezpośrednio stosowanymi uregulowaniami Wspólnoty Europejskiej, oraz od łącznej ilości buraków cukrowych przeznaczonych do produkcji cukru A i cukru B, uzgodnionej z producentem cukru w zawartej na rok gospodarczy 2005/2006 umowie dostawy buraków cukrowych A oraz buraków cukrowych B, obliczonej na podstawie zawartości cukru wynoszącej 16%.
[…]”.
Okoliczności faktyczne sporu w postępowaniu głównym i pytania prejudycjalne
Powodowie w postępowaniu głównym prowadzą działalność w zakresie uprawy buraków cukrowych w celu ich sprzedaży producentom cukru. Otrzymali oni od Ministerstvo zemědělství OPC na podstawie rozporządzenia rządu nr 45/2007, które określa warunki przyznawania tej płatności osobom uprawiającym buraki cukrowe.
Powodowie w postępowaniu głównym wnieśli pozew do sądu odsyłającego, żądając naprawienia szkody poniesionej w wyniku zastosowania przewidzianych w tym rozporządzeniu rządu zasad przyznawania OPC i argumentując, że zasady te naruszają właściwe przepisy prawa Unii, a mianowicie art. 126 rozporządzenia nr 73/2009.
Kwestionują oni w szczególności kwotę, jaką uzyskali z tytułu OPC, podnosząc, że została ona obliczona na podstawie błędnego okresu reprezentatywnego, czyli roku gospodarczego 2005/2006. Według nich, zgodnie z art. 126 rozporządzenia nr 73/2009, OPC należało przyznać na podstawie aktualnego okresu reprezentatywnego, czyli roku gospodarczego poprzedzającego rok przyznania tej opłaty.
Powodowie w postępowaniu głównym stoją na stanowisku, że chociaż art. 126 rozporządzenia nr 73/2009 stanowi, że OPC przyznaje się na podstawie kryteriów ustalonych w latach 2006 i 2007, to jednak prawodawca Unii miał tu na myśli jedynie kryteria, które zostały ustalone przez państwo członkowskie na podstawie art. 143ba rozporządzenia nr 1782/2003 w celu obliczenia kwoty płatności, a mianowicie wykorzystana do uprawy powierzchnia, wielkość produkcji lub kombinacja obu tych elementów. W art. 126 rozporządzenia nr 73/2009 nie wskazano wcale, że w celu przyznawania wsparcia dla każdego roku gospodarczego należy także uwzględnić ten sam okres reprezentatywny. Powodowie w postępowaniu głównym utrzymują, że w rozporządzeniu nr 73/2009 „kryteria” w sposób systematyczny są odróżniane od „okresu reprezentatywnego”, o czym świadczą na przykład art. 128 i 129 tego aktu. Twierdzą oni, że proponowana przez nich wykładnia jest podyktowana koniecznością zapobieżenia dyskryminacji na poziomie producentów.
Strona pozwana w postępowaniu głównym podnosi, że OPC jest płatnością niezwiązaną z wielkością produkcji. Oznacza to, że wbrew temu, co twierdzą powodowie w postępowaniu głównym, OPC nie powinna być obliczana na podstawie bieżącej produkcji buraków cukrowych i przyznawana tylko tym rolnikom, którzy w dalszym ciągu produkują buraki cukrowe. To rozróżnienie między płatnością związaną z wielkością produkcji a płatnością niezwiązaną z wielkością produkcji wynika jasno z rozporządzenia nr 73/2009. Zapoczątkowana w 2006 r. reforma rynku cukru ma na celu utrzymanie produkcji buraków cukrowych na obecnym poziomie, a nie stymulowanie jej wzrostu. Posługiwanie się aktualnymi danymi na temat wielkości produkcji nie jest więc konieczne. Ponadto art. 126 rozporządzenia nr 73/2009 ma na celu ustanowienie płatności niezwiązanej z wielkością produkcji. Tak więc nie tylko w świetle brzmienia, ale także w świetle celu tego przepisu pojęcie „kryteriów przyjętych przez dane państwa członkowskie w roku 2006 i 2007” obejmuje wszystkie czynniki dotyczące rozdzielania i przyznawania OPC uregulowane w art. 143ba ust. 1 rozporządzenia nr 1782/2003, czyli zarówno „okres reprezentatywny”, jak i „obiektywne i niedyskryminujące kryteria”.
W tych okolicznościach Obvodní soud pro Prahu 1 postanowił zawiesić postępowanie i przedłożyć Trybunałowi następujące pytania prejudycjalne:
„1)
Czy art. 126 [rozporządzenia nr 73/2009] należy interpretować w ten sposób, że oddzielna płatność z tytułu cukru jest płatnością niezwiązaną z wielkością produkcji?
2)
Czy art. 126 ust. 1 [rozporządzenia nr 73/2009] należy interpretować w ten sposób, że »kryteria przyjęte przez dane państwa członkowskie w roku 2006 i 2007« obejmują reprezentatywny okres wybrany w tym czasie przez państwo członkowskie na podstawie art. 143ba ust. 1 [rozporządzenia nr 1782/2003]?”.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
W swych pytaniach, które należy przeanalizować łącznie, sąd odsyłający zmierza w istocie do ustalenia, czy art. 126 ust. 1 rozporządzenia nr 73/2009 należy interpretować w ten sposób, że pojęcie „kryteriów przyjętych przez dane państwa członkowskie w roku 2006 i 2007” obejmuje także rok gospodarczy, jaki państwa członkowskie powinny wybrać do dnia 30 kwietnia 2006 r. jako okres reprezentatywny dla przyznawania OPC, na podstawie art. 143ba ust. 1 rozporządzenia nr 1782/2003.
Na wstępie należy przypomnieć, że rozporządzenie nr 1782/2003 ustanawia w szczególności w art. 1 wspólne zasady dotyczące płatności bezpośrednich w ramach systemów wsparcia dochodowego objętych wspólną polityką rolną, wsparcie dochodowe dla rolników, czyli system płatności jednolitych, oraz przejściowe, uproszczone wsparcie dla dochodów rolników w nowych państwach członkowskich, które przystąpiły do Unii Europejskiej w latach 2004 i 2007 i które zostały wymienione w art. 2 lit. g) tego rozporządzenia (zwanych dalej „nowymi państwami członkowskimi”), czyli system jednolitej płatności obszarowej. Zgodnie z art. 143a i 143b wskazanego rozporządzenia płatności bezpośrednie lub, w danym przypadku, system jednolitej płatności obszarowej są stopniowo wprowadzane w nowych państwach członkowskich (zob. podobnie wyrok Bábolna, C‑115/10, EU:C:2011:376, pkt 33, 34; a także postanowienie Brunovskis, C‑650/11, EU:C:2013:7, pkt 15).
Zgodnie z art. 143ba ust. 1 tego rozporządzenia państwa członkowskie, które postanowiły stosować system jednolitych płatności obszarowych, mogą zdecydować, „do dnia 30 kwietnia 2006 r.”, o przyznaniu OPC rolnikom kwalifikującym się w ramach tego systemu.
Wynika stąd, że rozporządzenie nr 1782/2003 przyznaje tym państwom członkowskim pewien zakres uznania w odniesieniu do przyznawania OPC w ramach reformy wspólnej polityki rolnej. Jednakże przy wykonywaniu swych uprawnień dyskrecjonalnych owe państwa członkowskie powinny spełnić dwa wymogi. Po pierwsze, płatność ta powinna być uwarunkowana stosowaniem przez państwa członkowskie obiektywnych i niedyskryminujących kryteriów (zob. podobnie wyrok Uzonyi, C‑133/09, EU:C:2010:563, pkt 29). Po drugie, nowe państwa członkowskie powinny także wybrać, do dnia 30 kwietnia 2006 r., okres lub okresy reprezentatywne, które będą uwzględniane przy przyznawaniu rzeczonej płatności, spośród lat gospodarczych wymienionych w art. 143ba ust. 1 tego rozporządzenia, czyli lat 2004/2005, 2005/2006 i 2006/2007.
W myśl art. 126 ust. 1 rozporządzenia nr 73/2009 nowe państwa członkowskie, które skorzystały z możliwości przyznania OPC na podstawie art. 143ba ust. 1 rozporządzenia nr 1782/2003, przyznają tę opłatę w dalszym ciągu.
W tym względzie należy stwierdzić, że w odróżnieniu od tego ostatniego przepisu art. 126 rozporządzenia nr 73/2009 wskazuje tylko, że OPC jest przyznawana na podstawie „kryteriów przyjętych w roku 2006 i 2007” przez te państwa członkowskie, przy czym w przepisie tym nie wspomniano wyraźnie o okresie reprezentatywnym, jaki należy uwzględnić.
Tymczasem zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przy dokonywaniu wykładni przepisów prawa Unii należy uwzględniać nie tylko ich brzmienie, lecz także ich kontekst oraz cele regulacji, której część przepisy te stanowią (zob. wyrok Maatschap Schonewille-Prins, C‑45/05, EU:C:2007:296, pkt 30 i przytoczone tam orzecznictwo).
Przede wszystkim, jeśli chodzi o cel rozporządzenia nr 1782/2003, to Trybunał orzekł już, że akt ten miał na celu umożliwienie stopniowego przejścia od wsparcia produkcji do wsparcia producenta w szczególności poprzez wprowadzenie niepowiązanego z produkcją systemu wsparcia dochodowego (zob. podobnie wyrok Panellinios Syndesmos Viomichanion Metapoiisis Kapnou, C‑373/11, EU:C:2013:567, pkt 17). Z motywu 2 rozporządzenia nr 73/2009 wynika, że służy ono realizacji tego samego celu.
Następie należy nadmienić, że, jak wskazano w motywie 1 rozporządzenia nr 319/2006, w roku 2006 prawodawca Unii rozpoczął ważną reformę wspólnej organizacji rynku cukru. Reforma ta polega w szczególności na znacznej redukcji instytucjonalnego wspierania cen cukru wspólnotowego.
Co się tyczy OPC, która została ustanowiona w rozporządzeniu nr 319/2006, jej celem – jak wynika z motywów 2 i 9 tego aktu – jest wyrównanie strat w dochodach wynikających z reformy wspólnej organizacji rynku w sektorze cukru, poniesionych przez plantatorów buraków cukrowych i cykorii z nowych państw członkowskich, którzy od momentu przystąpienia do UE korzystali ze wspierania cen w ramach wspólnej organizacji rynku. W tych okolicznościach należy uznać, że art. 143ba rozporządzenia nr 1782/2003 i art. 126 rozporządzenia nr 73/2009 mają na celu wspieranie rolników, którzy korzystali ze środków wsparcia na rynku cukru przed reformą przeprowadzoną w 2006 r.
Ponadto z motywu 7 rozporządzenia nr 319/2006 wynika, że wysokość indywidualnego wsparcia dochodów powinna być obliczana na podstawie wsparcia, z którego rolnik korzystał w ramach wspólnej organizacji rynku w sektorze cukru przez określony przez same państwa członkowskie okres jednego lub więcej niż jednego roku gospodarczego, który to okres powinien zostać ustalony przez same państwa członkowskie.
W tym celu art. 143ba ust. 1 rozporządzenia nr 1782/2003 wyraźnie wskazano lata gospodarcze 2004/2005, 2005/2006 i 2006/2007 jako okresy, które państwa członkowskie mogą wybrać w celu ustalenia okresu referencyjnego dla przyznawania OPC. Co więcej, jak trafnie podnosi Komisja Europejska w swych uwagach, ów okres reprezentatywny powinien zostać definitywnie ustalony przez dane państwo członkowskie do dnia 30 kwietnia 2006 r.
W tym względzie należy stwierdzić, że wskazane lata gospodarcze są reprezentatywne dla okresu, w trakcie którego rolnicy korzystali z instytucjonalnego wspierania cen cukru wspólnotowego.
Co się tyczy wreszcie kontekstu, w który wpisuje się art. 126 rozporządzenia nr 73/2009, należy stwierdzić, że z załącznika I do rozporządzeń nr 1782/2003 i 73/2003 jasno wynika, że OPC jest wsparciem dochodów przeznaczonym dla rolników z nowych państw członkowskich, które przyznaje się w ramach „płatności niezwiązanych z wielkością produkcji”. Tymczasem w świetle celu, który został przypomniany w pkt 30 niniejszego wyroku, należy uznać, że pojęcie to oznacza płatności, których kwota jest niezależna od rzeczywistej produkcji rolnika. Jest tak właśnie w sytuacji, gdy kwotę OPC oblicza się na podstawie produkcji z danego okresu historycznego lub na podstawie powierzchni przeznaczonej pod uprawę buraków cukrowych wykorzystanych do produkcji cukru w takim okresie.
W tym stanie rzeczy art. 126 ust. 1 rozporządzenia nr 73/2009 nie można interpretować w ten sposób, że w odniesieniu do przyznawania OPC dopuszcza on uwzględnienie okresu reprezentatywnego, który nie byłby którymś z lat gospodarczych wskazanych w art. 143ba ust. 1 rozporządzenia nr 1782/2003 i który powinien zostać definitywnie wybrany przez dane państwo członkowskie, na podstawie tego przepisu, do dnia 30 kwietnia 2006 r.
W świetle wszystkich powyższych rozważań na przedstawione pytania należy udzielić odpowiedzi, że art. 126 ust. 1 rozporządzenia nr 73/2009 należy interpretować w ten sposób, że pojęcie „kryteriów przyjętych przez dane państwa członkowskie w roku 2006 i 2007” obejmuje rok gospodarczy, jaki państwa członkowskie powinny wybrać do dnia 30 kwietnia 2006 r. jako okres reprezentatywny dla przyznawania OPC, na podstawie art. 143ba ust. 1 rozporządzenia nr 1782/2003.
W przedmiocie kosztów
Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (dziewiąta izba) orzeka, co następuje:
Artykuł 126 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 należy interpretować w ten sposób, że pojęcie „kryteriów przyjętych przez dane państwa członkowskie w roku 2006 i 2007” obejmuje rok gospodarczy, jaki państwa członkowskie powinny wybrać do dnia 30 kwietnia 2006 r. jako okres reprezentatywny dla przyznawania oddzielnej płatności z tytułu cukru, na podstawie art. 143ba ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001, zmienionego rozporządzeniem Rady (WE) nr 319/2006 z dnia 20 lutego 2006 r., rozporządzeniem Rady (WE) nr 2011/2006 z dnia 19 grudnia 2006 r. i rozporządzeniem Rady (WE) nr 2012/2006 z dnia 19 grudnia 2006 r.
Podpisy
(
*1
) Język postępowania: czeski.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło