C-566/11

OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO JULIANE KOKOTT przedstawiona w dniu 21 marca 2013 r. ( ) Sprawy połączone C‑566/11, C‑567/11, C‑580/11, C‑591/11, C‑620/11 i C‑640/11 Iberdrola SA i in. przeciwko Administración del Estado [wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Tribunal Supremo (Hiszpania)] „Środowisko naturalne — Dyrektywa 2003/87/WE — System handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych — Nieodpłatny przydział uprawnień — Eliminowanie „nadzwyczajnych zysków”” I – Wprowadzenie 1. Europejski system handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych określony w dyrektywie 2003/87 ( ) ma rozwiązać problem z zakresu polityki ochrony środowiska naturalnego za pomocą mechanizmu rynkowego. Podstawowy element jego wprowadzenia jest jednakże sprzeczny z wymogami rynku: uprawnienia do emisji musiały być przydzielane w spornym czasie w 95% bezpłatnie, mimo że mogą być przedmiotem sprzedaży na rynku wtórnym za gotówkę. 2. Niniejsza sprawa jest wynikiem podejmowanej przez Hiszpanię próby uporania się ze skutkami tego podejścia. To państwo członkowskie eliminuje bowiem tak zwane „nadzwyczajne zyski”, których beneficjentami są przedsiębiorstwa wytwarzające energię elektryczną z tego względu, że włączają one do ceny energii wartość wykorzystanych nieodpłatnie przydzielonych uprawnień do emisji. 3. Należy zbadać, czy to eliminowanie jest sprzeczne z obowiązkiem do nieodpłatnego przydziału uprawnień. Istotny jest przy tym cel dyrektywy 2003/87, sprowadzający się do redukcji emisji gazów cieplarnianych za pomocą mechanizmu rynkowego. II – Ramy prawne A – Prawo Unii 4. Cele i przedmiot dyrektywy 2003/87 są określone w art. 1: „Niniejsza dyrektywa ustanawia system handlu [uprawnieniami do] emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie (zwany dalej „systemem wspólnotowym”) w celu wspierania zmniejszania emisji gazów cieplarnianych w efektywny pod względem kosztów oraz skuteczny gospodarczo sposób”. 5. Poniższe motywy dyrektywy podkreślają zorientowany na rynek charakter tego systemu: „(5) […] Niniejsza dyrektywa ma na celu przyczynienie się do spełniania zobowiązań Wspólnoty Europejskiej oraz jej państw członkowskich bardziej skutecznie, przez skuteczny europejski obrót przydziałami [uprawnieniami do] emisji gazów cieplarnianych, z najmniejszym możliwym zmniejszeniem rozwoju gospodarczego oraz zatrudnienia. […] (7) Przepisy wspólnotowe odnoszące się do rozdzielania [uprawnień] przez państwa członkowskie są niezbędne w celu przyczynienia się do zachowania spójności rynku wewnętrznego oraz w celu uniknięcia zakłócania konkurencji. […] (20) Niniejsza dyrektywa będzie wspierała wykorzystanie bardziej energooszczędnych technologii [...], wytwarzając[ych] mniej emisji na jednostkę wydajności […]. […] (23) Handel [uprawnieniami do] emisji powinien tworzyć część wszechstronnego oraz spójnego pakietu polityk oraz środków wprowadzonych w życie w państwach członkowskich oraz na poziomie wspólnotowym. Bez uszczerbku dla stosowania art. 87 i 88 traktatu, w przypadku gdy działania objęte są systemem wspólnotowym, państwa członkowskie mogą uwzględniać implikacje polityk regulacyjnych, fiskalnych lub innych, które zmierzają do tych samych celów. [...] […] (26) Bez względu na niejednorodny potencjał mechanizmów rynkowych, strategia zmniejszania zmian klimatu Unii Europejskiej powinna zostać zbudowana w oparciu o równowagę między systemem wspólnotowym a innymi rodzajami wspólnotowego, krajowego lub międzynarodowego działania”. 6. Przydzielanie uprawnień do emisji jest uregulowane w art. 10 dyrektywy 2003/87: „Państwa członkowskie rozdzielają przynajmniej 95% [uprawnień] wolnych od opłat na trzyletni okres rozpoczynający się dnia 1 stycznia 2005 r. Na pięcioletni okres rozpoczynający się dnia 1 stycznia 2008 r. państwa członkowskie rozdzielają przynajmniej 90% [uprawnień] wolnych od opłat”. 7. Zgodnie z art. 9 ust. 1 dyrektywy 2003/87 plan przydziału uprawnień musi uwzględniać kryteria określone w załączniku III. Podkreślić należy wymóg równego traktowania określony w pkt 5 tego załącznika: „Plan nie powinien powodować dyskryminacji przedsiębiorstw lub sektorów w taki sposób, aby w nieuzasadniony sposób sprzyjać niektórym przedsiębiorstwom lub działaniom zgodnie z wymogami traktatu, w szczególności jego art. 87 i 88”. B – Prawo hiszpańskie 8. Artykuł 2 królewskiego dekretu z mocą ustawy 3/2006 przewiduje w produkcji energii elektrycznej zaliczenie [na poczet wynagrodzenia za działalność związaną z produkcją energii elektrycznej] wartości nieodpłatnie przydzielonych uprawnień do emisji: „[…] 1.   Począwszy od dnia 2 marca 2006 r. dla zestawień zleceń z dnia 3 marca 2006 r. wynagrodzenie za działalność związaną z produkcją energii elektrycznej […] będzie obniżone o kwotę odpowiadającą wartości uprawnień do emisji gazów cieplarnianych nieodpłatnie przydzielonych producentom energii elektrycznej […]. Dla celów obliczenia wysokości ewentualnych sald ujemnych w rozliczeniu taryfy z 2006 r. za okres od dnia 1 stycznia 2006 r. do dnia 2 marca 2006 r. włącznie, kwoty te obniżane będą […] o kwotę odpowiadającą wartości przydzielonych […] uprawnień do emisji […] w tym samym okresie. 2.   Jednostkową wartość referencyjną uprawnień do emisji stanowi cena rynkowa z odpowiadającego im okresu, obliczona w sposób przejrzysty i obiektywny”. 9. W celu wdrożenia tego przepisu minister przemysłu, handlu i turystyki wydał w dniu 15 listopada 2007 r. orden por la que se regula, para el año 2006, la minoración de la retribución de la actividad de producción de energía eléctrica en el importe equivalente al valor de los derechos de emisión de gases de efecto de invernadero asignados gratuitamente (zarządzenie ITC/3315/2007 w sprawie uregulowania zmniejszenia wynagrodzenia za działalność związaną z produkcją energii elektrycznej za rok 2006 o kwotę odpowiadającą wartości bezpłatnie przydzielonych uprawnień do emisji gazów cieplarnianych, zwane dalej „zarządzeniem ITC/3315/2007”) ( ). 10. Zgodnie z art. 3 ust. 1 zarządzenia ITC/3315/2007 hiszpańskie przedsiębiorstwa wytwarzające energię elektryczną podlegają w okresie od 3 marca 2006 r. do 31 grudnia 2006 r. opłacie, której celem jest redukcja wynagrodzenia za energię elektryczną o wartość nieodpłatnie przydzielonych uprawnień do emisji. 11. Artykuł 3 ust. 2 zarządzenia ITC/3315/2007 definiuje tę redukcję w następujący sposób: „Wielkość obniżenia jest proporcjonalna do dodatkowych zysków osiąganych na rynku przez internalizację wartości uprawnień […]”. 12. Obliczanie tej opłaty jest określone w art. 4 zarządzenia ITC/3315/2007. Litera a) reguluje opłatę dla instalacji, które nie wymagają przydziałów: „YTi = QTi × FEm × PCO2T przy czym: YTi oznacza zapłatę w EUR, którą należy uiścić na rzecz i‑tej instalacji, której nie przyznano uprawnień do emisji […]. QTi oznacza całkowitą produkcję energii elektrycznej i‑tej instalacji […]. PCO2T oznacza średnią cenę za ekwiwalent tony CO2, w okresie T, obejmującym odcinek czasowy od 3 marca do 31 grudnia 2006 r. włącznie, wyrażoną w EUR za każdą tonę ekwiwalentu CO2 […]. FEm jest współczynnikiem emisji instalacji opartej na cyklu łączonym z gazem ziemnym wyrażonym w ekwiwalencie ton CO2 za każdą megawatogodzinę. FEm odpowiada wartości 0,365 ton CO2/MWh”. 13. Artykuł 4 lit. b) zarządzenia ITC/3315/2007 reguluje obliczanie opłaty dla instalacji, które wymagają przydziałów uprawnień: „XTi = (d / 365) × DA2006i × PCO2T × (FEm / FEi)[…] przy czym: XTi jest płatnością w EUR, odprowadzaną na rzecz i‑tej instalacji, której przyznano uprawnienia do emisji […]. Dla każdej instalacji, w stosunku do której przyznano uprawnienia do emisji, najwyższą wartością dla XTi jest kwota, która wynika, gdy na podstawie art. 4 ust. a) względem tej instalacji zastosuje się wzór potrącenia dla technologii, w stosunku do której nie wydaje się uprawnień do emisji. d oznacza liczbę dni gospodarczego wykorzystania instalacji i w okresie T […]. DA2006i oznacza liczbę uprawnień przyznanych na rzecz i‑tej instalacji w ramach krajowego planu przydziału uprawnień 2005–2007, wyrażoną w ekwiwalencie ton CO2. FEi jest współczynnikiem emisji na rok 2006 i‑tej instalacji wyrażonym w ekwiwalencie ton CO2 za każdą megawatogodzinę. FEm i PCO2T są zmiennymi zdefiniowanymi w poprzednim ustępie”. 14. W odniesieniu do okresu od 1 stycznia 2006 r. do 2 marca 2006 r. odpowiednie uregulowania są zawarte w art. 5 i 6 zarządzenia ITC/3315/2007. III – Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym 15. Niniejsza sprawa oparta jest na okoliczności, że Hiszpania nakłada na przedsiębiorstwa wytwarzające energię elektryczną opłatę w celu wyeliminowania tak zwanego „nadzwyczajnego zysku”. 16. Ustalenie ceny energii elektrycznej na hiszpańskim rynku hurtowym i zawierającego się w niej nadzwyczajnego zysku ilustruje poniższa, przedstawiona przez rząd hiszpański grafika: 17. Mówiąc dokładniej: 18. W Hiszpanii cena energii elektrycznej na poziomie handlu hurtowego określana jest w drodze aukcji, w ramach której producenci energii elektrycznej oferują dostawy określonej ilości energii elektrycznej w odniesieniu do określonych terminów po określonych cenach. Cena ustalona jako wynik tej aukcji odpowiada najdroższej ofercie, która musi zostać uwzględniona, aby w pełni zaspokoić popyt na energię elektryczną w odniesieniu do danego okresu. Tę cenę otrzymują wszyscy oferenci, których oferty są uwzględniane, jak też oferenci, którzy składają znacznie bardziej korzystne oferty. Odpowiada ona linii P1 na grafice. 19. „Nadzwyczajny zysk” wynika z tego, że producenci energii elektrycznej wliczają w całości do ofert miarodajnych dla ceny jako tak zwane koszty alternatywne wartość uprawnień przydzielonych im bezpłatnie przez państwo hiszpańskie. Kosztami alternatywnymi są dochody, z których przedsiębiorstwo rezygnuje w sytuacji, gdy nie sprzedaje uprawnień na rynku wtórnym, lecz wykorzystuje je do produkcji energii elektrycznej. Te koszty alternatywne odpowiadają na grafice górnym (czerwonym) odcinkom obu prawych kolumn [Carbón, tj. węgiel i Ciclo combinado de gas, tj. elektrownie gazowo‑parowe (zwane dalej „elektrowniami GP”)]. 20. Niemniej jednak nie u wszystkich oferentów „nadzwyczajny zysk” odpowiada wliczonym do ceny kosztom alternatywnym. Przeciwnie, zysk ten przypada wyłącznie w wysokości kwoty, o którą ze względu na wliczenie kosztów alternatywnych zwiększyła się cena energii elektrycznej w najwyższej uwzględnionej jeszcze ofercie. 21. Według informacji przedstawionych przez Hiszpanię najwyższe jeszcze uwzględnione oferty zostały złożone w spornym okresie przez elektrownie GP, których oferty przedstawia prawa kolumna grafiki. W odniesieniu do tych typów elektrowni „nadzwyczajny zysk” odpowiada więc w pełni wartości wykorzystanych uprawnień przydzielonych nieodpłatnie. 22. Wszystkie inne typy elektrowni mają mniejsze koszty i dlatego też składają niższe oferty. Ponieważ ich wynagrodzenie jest jednak zależne od najdroższej oferty, ich „nadzwyczajny zysk” odpowiada kosztom alternatywnym wykorzystania uprawnień w ramach najdroższej oferty, tutaj złożonej przez elektrownie GP. Na grafice nadzwyczajny zysk ukazuje najwyższa, zakreskowana warstwa. 23. Opłata mająca na celu wyeliminowanie tego „nadzwyczajnego zysku” jest obliczana za pomocą wzorów określonych w art. 4 lit. b) i art. 6 lit. b) zarządzenia ITC/3315/2007. 24. Głównym czynnikiem tych wzorów jest efektywność energetyczna elektrowni. Chodzi w tym względzie o ilość dwutlenku węgla wyrażoną w tonach, która jest wytwarzana przez elektrownię przy produkcji jednej megawatogodziny energii elektrycznej. Ponieważ elektrownia węglowa wytwarza około tony dwutlenku węgla, aby wyprodukować tę ilość energii, wartość ta wynosi w odniesieniu do tego typu elektrowni 1. Elektrownie GP z wartością na poziomie 0,365 są znacznie bardziej efektywne pod względem energetycznym; wytwarzają one więc jedynie około jednej trzeciej ilości dwutlenku węgla, którą wytworzyłaby porównywalna elektrownia węglowa. 25. Wymienione wzory przewidują podzielenie wartości efektywności energetycznej elektrowni GP przez odpowiednią wartość danej elektrowni i pomnożenie wyniku tego dzielenia przez liczbę uprawnień, które zostały nieodpłatnie przydzielone tej elektrowni. Ta ostatnia wymieniona wielkość zależy od zapotrzebowania elektrowni, to jest od jej efektywności energetycznej. W przypadku elektrowni mniej efektywnych pod względem energetycznym w konsekwencji mnożony jest mniejszy współczynnik – w przypadku elektrowni węglowych 0,365/1= 0,365 – przez większą liczbę przydzielonych uprawnień, zaś w przypadku elektrowni bardziej efektywnych pod względem energetycznym większy współczynnik – w przypadku elektrowni GP 0,365/0,365 = 1 – przez większą liczbę przydzielonych uprawnień. Te obliczenia powinny w zasadzie prowadzić do zbliżonych do siebie wartości ( ). 26. Z uwagi na to, że wszystkie inne typy elektrowni, które wymagają przydziału uprawnień, pracują w sposób mniej efektywny pod względem energetycznym niż elektrownie GP, ich opłata odpowiada znacznie mniejszemu udziałowi wartości nieodpłatnie przyznanych uprawnień niż w przypadku elektrowni GP. Przykładowo w przypadku elektrowni węgla kamiennego, które muszą wykorzystać niemalże trzy razy więcej uprawnień niż elektrownie GP w celu wyprodukowania tej samej ilości energii elektrycznej, udział ten wynosi jedynie około jednej trzeciej udziału, który odprowadzają elektrownie GP. 27. Tytułem uzupełnienia należy wskazać, że opłacie podlegają również elektrownie, które nie wymagają przydziału uprawnień, to jest zwłaszcza elektrownie atomowe i wodne. Wyprodukowana przez nie energia elektryczna jest obciążona na mocy art. 4 lit. a) i art. 6 lit. a) zarządzenia ITC/3315/2007, tak jakby została wyprodukowana przez elektrownie GP, które wykorzystują wyłącznie nieodpłatnie przydzielone uprawnienia. 28. Różne hiszpańskie przedsiębiorstwa sektora elektroenergetycznego kwestionują tę opłatę. Po początkowym przegraniu sporu, ich sprawy są tymczasem przedmiotem postępowania toczącego się przed Tribunal Supremo. 29. Z uwagi na okoliczność, że przedsiębiorstwa powołują się między innymi na art. 10 dyrektywy 2003/87, Tribunal Supremo zwraca się w sprawach C‑566/11, C‑567/11, C‑580/11, C‑591/11, C‑620/11 i C‑640/11 do Trybunału z następującym pytaniem: Czy art. 10 dyrektywy 2003/87 należy interpretować w ten sposób, że nie sprzeciwia się stosowaniu krajowych przepisów, takich jak analizowane w niniejszej sprawie, których celem i skutkiem jest obniżenie wynagrodzenia z tytułu produkcji energii elektrycznej o kwotę odpowiadającą wartości nieodpłatnie przydzielonych uprawnień do emisji gazów cieplarnianych w odpowiednim okresie? 30. Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2012 r. prezes Trybunału połączył wszystkie wymienione sprawy do dalszego łącznego rozpoznania. 31. W pisemnym etapie postępowania oraz na rozprawie w dniu 7 lutego 2013 r. uczestniczyli Iberdrola, S.A., Gas Natural SDG, S.A., Tarragona Power, S.L., Bizkaia Energía, S.L., Bahía de Bizkaia Electricidad, S.L., E.ON Generación, S.L. i Endesa, S.A., jako strony postępowania zawisłego przed sądem odsyłającym, jak również Królestwo Hiszpanii i Komisja Europejska. IV – Ocena prawna A – W przedmiocie wykładni wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym 32. Tribunal Supremo pyta, czy wynagrodzenie z tytułu produkcji energii elektrycznej (na rynku hurtowym) może zostać obniżone o kwotę odpowiadającą wartości nieodpłatnie przydzielonych uprawnień do emisji gazów cieplarnianych w odpowiednim okresie. To pytanie powiela sformułowanie zawarte w art. 2 królewskiego dekretu z mocą ustawy 3/2006 oraz art. 3 ust. 1 i art. 5 ust. 1 zarządzenia ITC/3315/2007, które przewidują odpowiednią redukcję lub opłatę. 33. Pytanie to ujmuje sytuację jednak w sposób niejasny. Zgodnie z art. 3 ust. 2 i art. 5 ust. 2 zarządzenia ITC/3315/2007 opłata odpowiada dodatkowym dochodom osiągniętym na rynku w związku z przenoszeniem na ceny wartości uprawnień. Artykuły 4 i 6 zarządzenia oraz argumenty stron dowodzą, że wynagrodzenie nie zawsze jest obniżane o łączną wartość nieodpłatnie przydzielonych uprawnień. Jak wyraźnie przyznają wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, z uwagi na nieodpłatne otrzymywanie uprawnień do emisji, rząd ograniczył się do zneutralizowania ich wpływu na ceny końcowe energii elektrycznej. U podstaw tych krajowych przepisów leży idea, że producenci energii elektrycznej bez obniżenia wynagrodzenia staną się beneficjentami „nadzwyczajnych zysków”. 34. Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym należy więc interpretować w ten sposób, że [sąd odsyłający pyta], czy art. 10 dyrektywy 2003/87 sprzeciwia się stosowaniu krajowych przepisów, takich jak analizowane w niniejszej sprawie, których skutkiem jest obniżenie wynagrodzenia za działalność związaną z produkcją energii elektrycznej za pośrednictwem opłaty o kwotę, o którą wynagrodzenie to zwiększyło się w związku z nieodpłatnym otrzymaniem uprawnień do emisji. B – W przedmiocie wykładni art. 10 dyrektywy 2003/87 35. Zgodnie z art. 10 dyrektywy 2003/87 państwa członkowskie rozdzieliły w spornym czasie przynajmniej 95% przydziałów wolnych od opłat. Przepis ten sprzeciwia się więc z punktu widzenia samego jego brzmienia opłatom, które stanowiłyby wynagrodzenie za rozdzielenie przydziałów. 36. Natomiast art. 10 dyrektywy 2003/87 nie reguluje wykorzystania uprawnień. W tym względzie z art. 12 wynika, że posiadacze mogą je przenieść na inne osoby lub zużyć, wytwarzając w instalacjach objętych dyrektywą gazy cieplarniane. Dyrektywa nie reguluje, w jakim zakresie to wykorzystywanie może zostać obciążone opłatami na podstawie przepisów państw członkowskich. 37. Dlatego też należy przyjąć, że dyrektywa 2003/87 zasadniczo nie sprzeciwia się ogólnym uregulowaniom, które powodują powstanie kosztów w związku z wykorzystaniem przydziałów, na przykład podatków obrotowych lub dochodowych. 38. Zasada nieodpłatnego przydziału nie może być jednakże obchodzona przez przepisy, które pod względem zewnętrznej formy nie nawiązują do rozdzielenia, jednakże faktycznie skutkują pobieraniem wynagrodzenia za przydzielenie uprawnień. 39. Ponadto również inne uregulowania, które pośrednio wiążą obciążenie opłatą z przydzieleniem uprawnień, są również sprzeczne z dyrektywą 2003/87 i w szczególności z art. 10, jeżeli w swoim skutku byłyby one sprzeczne z systemem i celami tej dyrektywy. 40. Dlatego też najpierw zbadam, czy hiszpańską opłatę należy uznać bezpośrednio lub pośrednio za wynagrodzenie z tytułu przydziału uprawnień (w tym względzie pkt 1) i następnie przeanalizuję cele dyrektywy (w tym względzie pkt 2). Na koniec zajmę się jeszcze kartą praw podstawowych Unii Europejskiej (w tym względzie pkt 3). 1. W przedmiocie wynagrodzenia z tytułu przydziału uprawnień 41. Hiszpańskie uregulowanie nie skutkuje tym, że producenci energii elektrycznej muszą bezpośrednio płacić za przydzielenie spornych uprawnień. Przeciwnie, otrzymują oni te uprawnienia za darmo. 42. Opłata nawiązuje jednakże do sprzedaży energii elektrycznej na rynku tej energii. Zasadniczo obowiązki płatności przy sprzedaży energii elektrycznej mogą pośrednio naruszać wymóg bezpłatnego przydzielenia uprawnień do emisji gazów. W niniejszej sprawie przemawia za tym w szczególności okoliczność, że bezpłatne przydzielenie uprawnień w zakresie produkcji energii elektrycznej jest uwzględniane przy obliczaniu wielkości kwot dla celów eliminacji „nadzwyczajnych zysków”. Mogłoby to stanowić pobraną a posteriori opłatę za przydzielenie uprawnień. 43. Przeciwko temu poglądowi przemawia jednak to, że opłata nie jest wprost proporcjonalna do liczby przydzielonych uprawnień, lecz zależy od typu elektrowni. Jest ona – jak dowodzą tego choćby dane przedstawione przez Iberdrola i Tarragona Power ( ) – zasadniczo ustalona tak, że eliminuje wyłącznie narzut cenowy, który wynika z wliczenia do cen przez elektrownie GP alternatywnych kosztów uprawnień ( ). 44. Jak ponadto wyjaśnia Hiszpania, opłata dotyczy nie tylko producentów energii elektrycznej, którzy wykorzystują bezpłatnie przydzielone uprawnienia w celu produkcji tej energii, ale zgodnie z art. 4 lit. a) i art. 6 lit. a) zarządzenia ITC/3315/2007 również producentów energii elektrycznej, którzy nie wymagają uprawnień, na przykład operatorów elektrowni wodnych lub atomowych. Również ci operatorzy czerpią bowiem za pośrednictwem jednolitej ceny energii elektrycznej profity wynikające z przenoszenia na ceny przez operatorów elektrowni GP kosztów alternatywnych. 45. Do tego dodać należy wreszcie, że opłata nie jest należna w razie sprzedaży nieodpłatnie przydzielonych uprawnień przez operatorów elektrowni na rynku wtórnym. 46. W przeciwieństwie do argumentów zainteresowanych przedsiębiorstw, nie chodzi więc o pośrednie wynagrodzenie z tytułu przydzielenia uprawnień, lecz o opłatę od produkcji energii elektrycznej. Przydzielenie jest jedynie jednym z wielu czynników, który ma znaczenie przy jej obliczaniu. 2. W przedmiocie celów dyrektywy 2003/87 47. Wykładni dyrektywy 2003/87, a w szczególności jej art. 10 nie można jednak dokonywać w ten sposób, że dopuszcza ona obciążenie płatnościami odbiorców uprawnień, w przypadku gdy obciążenie to obok innych kryteriów uwzględnia również nieodpłatne przydzielenie i w ten sposób byłoby sprzeczne z systemem i celami tej dyrektywy. 48. Zgodnie z art. 1 dyrektywa 2003/87 ustanawia wspólnotowy system handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych w celu wspierania zmniejszania emisji gazów cieplarnianych w efektywny pod względem kosztów oraz skuteczny gospodarczo sposób. 49. Zatem o ile ostatecznym celem systemu handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych jest ochrona środowiska naturalnego poprzez zmniejszenie poziomu ich emisji, to system ten nie powoduje sam w sobie ich zmniejszenia, ale zachęca i sprzyja poszukiwaniu najniższych kosztów zmniejszenia emisji ( ). 50. Wynika stąd również, że gospodarcza logika systemu handlu uprawnieniami do emisji polega na działaniu w ten sposób, by ograniczenia emisji gazów cieplarnianych nastąpiły możliwie najniższym kosztem. System ten ma zachęcać wszystkich jego uczestników, w szczególności pozwalając na sprzedaż przyznanych uprawnień, do emisji niższych niż wartość pierwotnego uprawnienia w celu przeniesienia nadwyżki na innego uczestnika systemu, który wyemitował gazy w ilości przekraczającej przyznane mu uprawnienia ( ). 51. Dyrektywa 2003/87 może więc sprzeciwiać się hiszpańskiej opłacie, jeżeli narusza ona ustanowiony przez tę dyrektywę mechanizm rynkowy [w tym względzie pkt a)] lub zamierzony przez ten mechanizm cel zmniejszenia emisji [w tym względzie pkt b)]. a) W przedmiocie mechanizmu rynkowego W przedmiocie systemowej konieczności „nadzwyczajnego zysku” 52. Argumentacja przedsiębiorstw opiera się ostatecznie na założeniu, że wyeliminowanie „nadzwyczajnego zysku” jest sprzeczne z systemem. Ich zdaniem, skoro dyrektywa 2003/87 przyznaje im bezpłatnie uprawnienia, które mogą wykorzystać gospodarczo, to powinni oni mieć również możliwość zatrzymania dochodu uzyskanego z tych uprawnień, to jest w niniejszej sprawie „nadzwyczajny zysk”. 53. Temu stanowisku należy przyznać, że system dyrektywy bierze pod uwagę możliwość takiego „nadzwyczajnego zysku” i ani nie przewiduje wyeliminowania, ani nie wyraża w jakimkolwiek innym miejscu dezaprobaty dla „nadzwyczajnych zysków”. 54. Sytuacja, gdy Unia przyznaje określonym przedsiębiorstwom korzyści niewynikające ze świadczenia wzajemnego lub innych względów, jest sprzeczna jednakże z fundamentalnymi zasadami sprawiedliwości, w szczególności z zasadą równego traktowania. W niniejszej sprawie producenci energii elektrycznej otrzymują nieodpłatnie uprawnienia bez spełniania w związku z tym świadczenia wzajemnego. Mogą oni je sprzedać lub wykorzystać w celu produkcji energii elektrycznej i przy sprzedaży tej energii włączyć do swojej ceny koszty alternatywne uprawnień do emisji. Przedsiębiorstwa, które nie są objęte zakresem zastosowania dyrektywy 2003/87, nie otrzymują natomiast żadnych uprawnień. I nawet jeśli te inne przedsiębiorstwa zajmują się lokalnym zaopatrzeniem w dostawy energii elektrycznej, muszą one nawet przy zakupie tej energii finansować korzyść, której beneficjentem są elektrownie, to jest ich „nadzwyczajny zysk”. 55. Dyrektywy 2003/87 nie można więc interpretować w ten sposób, że zasadniczo zakazuje ona państwom członkowskim pozbawiania przedsiębiorstw wytwarzających energię elektryczną bez szczególnego uzasadnienia korzyści wynikających z wykorzystania nieodpłatnie przydzielonych uprawnień. Argumentacja przedsiębiorstw nie może być zatem skuteczna wyłącznie wtedy, jeśli „nadzwyczajny zysk” jest konieczny z innych przyczyn określonych w dyrektywie. W przedmiocie stopniowego wprowadzania systemu 56. Zgodnie z propozycją Komisji w sprawie dyrektywy 2003/87 uprawnienia powinny być przydzielane w spornym tutaj okresie nieodpłatnie, ponieważ nie istniały jeszcze żadne międzynarodowe zobowiązania w kwestii ograniczenia emisji gazów cieplarnianych ( ). Nie była również znana cena uprawnień do emisji ( ). Na podstawie uzyskanych doświadczeń Komisja zamierzała rozstrzygnąć o metodzie rozdzielania w odniesieniu do kolejnych okresów rozdzielania ( ). Odpowiada to podejściu progresywnemu, które charakteryzuje wprowadzenie systemu handlu uprawnieniami ( ). 57. To podejście może uzasadniać przydzielanie uprawnień początkowo nieodpłatnie. Nie wyklucza ono jednakże eliminowania wynikającej z tego przydzielania korzyści, jeżeli można ustalić jej zakres. W przedmiocie międzynarodowej konkurencji 58. Ponadto należy przyjąć, że nieodpłatne przydzielenie uprawnień powinno zostać przyporządkowane wymienionemu w motywie 5 dyrektywy 2003/87 celowi najmniejszego możliwego niekorzystnego wpływu na rozwój gospodarczy oraz zatrudnienie. Temu zasadniczo uprawnionemu celowi ( ) odpowiada przede wszystkim ograniczenie obciążeń przedsiębiorstw, które działają w warunkach międzynarodowej konkurencji. Jak podnosi Komisja, z trudem mogą one włączyć w ceny koszty uprawnień, jeżeli ich konkurenci nie muszą ponosić żadnych odpowiednich kosztów. 59. Producenci energii elektrycznej nie działają jednakże z reguły w warunkach międzynarodowej konkurencji. Dlatego też mogą oni w szerokim stopniu przenieść koszty uprawnień na stosowane przez nie ceny ( ) i nie wymagają tej ochrony. W przedmiocie konkurencji na rynku wewnętrznym 60. Zgodnie z motywem 7 dyrektywy 2003/87 przepisy unijne odnoszące się do rozdzielania uprawnień są jednak również niezbędne w celu przyczynienia się do zachowania spójności rynku wewnętrznego oraz w celu uniknięcia zakłócania konkurencji ( ). W znacznym stopniu nieodpłatne rozdzielanie uprawnień służy więc również tym celom. 61. Konkurencja na rynku wewnętrznym zasadniczo mogłaby zostać naruszona, jeżeli niektóre przedsiębiorstwa są beneficjentami „nadzwyczajnych zysków” w związku z przerzuceniem alternatywnych kosztów nieodpłatnie przydzielonych uprawnień, zaś inni muszą te zyski odprowadzać ( ). Dotyczy to również sektora energii elektrycznej, ponieważ Hiszpania utrzymuje stosunki w zakresie dostaw energii z Francją i Portugalią ( ). 62. Również na rynku wewnętrznym pełna harmonizacja opłat nie jest jednak konieczna. Różnice w prawie państw członkowskich mogą być dla zainteresowanych w zależności od konkretnego przypadku korzystne lub niekorzystne ( ). Dlatego też zasada nieodpłatnego rozdzielania uprawnień nie może sprzeciwiać się również z punktu widzenia ochrony konkurencji na rynku wewnętrznym każdemu obciążeniu, które państwa członkowskie łączą pośrednio z rozdzieleniem uprawnień. 63. W związku z powyższym również w tym względzie decydujące musi być to, że hiszpańska opłata nie nawiązuje do rozdzielania uprawnień, lecz do ich wykorzystania przy produkcji energii elektrycznej. Chociaż rozdzielanie uprawnień jest poddawane przez dyrektywę wspólnemu uregulowaniu, to nie dotyczy to opłat od wykorzystania uprawnień. Wyeliminowanie dodatkowo przypadającego „nadzwyczajnego zysku” ma znacznie mniejsze oddziaływanie na konkurencję niż odmienne koszty związane z przydzieleniem uprawnień, to jest nabycie niezbędnych środków produkcji. 64. Konieczna ochrona rynku wewnętrznego jest przy tym gwarantowana przez to, że państwa członkowskie muszą także przestrzegać prawa Unii przy eliminowaniu „nadzwyczajnego zysku” ( ), w szczególności swobód podstawowych. Właściwe tutaj ograniczenie ilościowe w wywozie w rozumieniu art. 35 TFUE wymaga jednak, aby dany środek wpływał w większym stopniu na wywóz produktów niż na wprowadzanie produktów na rynek krajowy ( ). Sporna opłata eliminuje jednakże „nadzwyczajny zysk” przy wywozie dokładnie tak samo, jak energię elektryczną, która jest wprowadzana do kraju. 65. Niektóre ze skarżących przedsiębiorstw podnoszą przeciwko opłacie także argument, że dotyczy ona wyłącznie produkcji energii elektrycznej, nie zaś innych gałęzi gospodarki, które otrzymują uprawnienia do emisji również nieodpłatnie. 66. Nie wynika stąd jednak, aby produkcja energii elektrycznej bezpośrednio konkurowała z innymi gałęziami gospodarki. Praktycznie nie ma możliwości zastąpienia na ekonomicznie racjonalnych warunkach dostaw w ramach sieci energii elektrycznej. Dlatego też odmienne traktowanie gałęzi gospodarki nie może w odczuwalny sposób naruszać konkurencji lub skuteczności mechanizmu rynkowego. Wniosek częściowy 67. Podsumowując, należy stwierdzić, że mechanizm rynkowy określony w dyrektywie 2003/87 nie sprzeciwia się opłacie będącej przedmiotem sporu w postępowaniu przed sądem odsyłającym. b) W przedmiocie celu zmniejszenia emisji 68. Opłata nie może jednak stwarzać w ramach tego mechanizmu również zachęty, która byłaby sprzeczna z celem dyrektywy 2003/87, polegającym na redukcji emisji gazów cieplarnianych. W przedmiocie cen dla odbiorców 69. Pierwszy konflikt z celem polegającym na redukcji emisji mógłby wynikać z oddziaływania opłaty na ceny dla odbiorców. Skarżący producenci energii elektrycznej podkreślają, że prawodawca unijny przyjął przy uchwalaniu dyrektywy 2003/87, że wartość bezpłatnie przydzielonych uprawnień będzie wliczona do ceny ( ). 70. Ta argumentacja opiera się na zasadniczo trafnych rozważaniach. Jeśli koszty alternatywne uprawnień do emisji zostaną wliczone do cen stosowanych wobec odbiorców, to odbiorcy ci otrzymają za pośrednictwem tego sygnału cenowego dodatkową zachętę do zużywania mniejszej ilości energii elektrycznej i tym samym do przyczyniania się do zmniejszania emisji gazów cieplarnianych. 71. Mimo że dyrektywa 2003/87 nie wymienia wyraźnie tej zachęty dla odbiorców końcowych, to mieści się ona w logice ustanowionego przez nią mechanizmu rynkowego. Mechanizm ten powinien właśnie wyznaczać cenę za zanieczyszczanie środowiska naturalnego, aby koszty te były uwzględniane w decyzjach wszystkich właściwych aktorów. 72. Wyeliminowanie „nadzwyczajnego zysku”, który wynika z uwzględnienia tych kosztów, nie jest jednak bezwzględnie sprzeczne z tym celem mechanizmu rynkowego. Cenowy sygnał do odbiorców końcowych nie ulega bowiem zakłóceniu wskutek tego, że przedsiębiorstwa wytwarzające energię elektryczną muszą odprowadzać ewentualne dodatkowe wpływy uzyskiwane na rynku handlu hurtowego. 73. Niniejsza opłata mogłaby być jednakże sprzeczna z tym mechanizmem rynkowym w zakresie, w jakim zmierza do odciążenia odbiorców końcowych o kwotę „nadzwyczajnego zysku” przedsiębiorstw wytwarzających energię elektryczną. 74. Według informacji przedstawionych przez Tribunal Supremo jest ona bowiem związana z roszczeniem, które prawdopodobnie w przyszłości będzie musiało zostać zaspokojone przez prywatnych odbiorców końcowych. To roszczenie odpowiada tak zwanemu deficytowi taryfowemu. Deficyt powstaje z tego względu, że ceny dla odbiorców są w Hiszpanii ustalane przez państwo. Od kilku lat ustalone w ten sposób ceny były zbyt niskie, aby pokryć koszty lokalnych przedsiębiorstw dostaw energii elektrycznej, które nabywają tę energię na rynku hurtowym. W przypadku tych przedsiębiorstw powstawał więc deficyt. Sporna kwota objęta eliminacją jest odliczana zgodnie z dodatkowym przepisem zarządzenia ITC/3315/2007 od kwoty deficytu, a więc przyczynia się do jego redukcji. Jeżeli przyjmie się, że państwo hiszpańskie przerzuci pewnego dnia deficyt taryfowy lokalnych przedsiębiorstw dostaw energii na odbiorców końcowych za pośrednictwem wyższych cen energii, to eliminacja ta odciążałaby w rezultacie odbiorców jedynie pośrednio. 75. Ten efekt odciążający jest jednakże zbyt niepewny, aby zakłócić sygnał cenowy. Przeciwnie, sygnał ten jest blokowany przez ustalanie cen dla użytkowników przez państwo, ponieważ są one tak niskie, że przerzucone koszty alternatywne nie powstają w związku z dostarczaniem energii odbiorcom. 76. Ewentualne odciążenie odbiorców przez wyeliminowanie „nadzwyczajnych zysków” jako takie nie jest więc sprzeczne z dyrektywą 2003/87. W przedmiocie dyskryminacji elektrowni bardziej efektywnych pod względem energetycznym 77. Iberdrola i Tarragona Power podnoszą za aprobatą Gas Natural, Bizkaya Energia i Bahía de Bizkaia Electricidad, że opłata dyskryminuje elektrownie bardziej efektywne pod względem energetycznym. Istotnie, w przypadku szczególnie efektywnych pod względem energetycznym elektrowni GP opłatą objęta jest znacznie większa część wartości rynkowej nieodpłatnie przydzielonych uprawnień niż w przypadku elektrowni mniej efektywnych pod względem energetycznym. W przedstawionych przez Iberdrola i Taragona Power przykładach ( ) dla elektrowni GP zostały przyznane uprawnienia o wartości około 11,9 mln EUR i pobrana opłata w wysokości 7,4 mln EUR, to jest około 62%. Na elektrownię węglową, która otrzymała uprawnienia o wartości około 12,7 mln EUR, przypadały zaś wyłącznie opłaty w wysokości 3 mln EUR, to jest 23,6%. To odmienne pod względem intensywności obciążenie stanowi nieuzasadnioną dyskryminację. 78. Ta argumentacja opiera się na znajdującej wyraz w motywie 20 dyrektywy 2003/87 idei, że zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych powinno zostać osiągnięte również przez bardziej efektywną pod względem energetycznym produkcję. Sprzeczne z tym celem byłyby środki, które ograniczają zachętę do korzystania z technologii bardziej efektywnych pod względem energetycznym. 79. Obciążenie typów elektrowni oddziałuje jednakże wyłącznie w stosunku do nieodpłatnego rozdzielania uprawnień. W rzeczywistości wszystkie typy elektrowni są obciążane jednakowo, a mianowicie w wysokości przypadającego im nadzwyczajnego zysku. Tylko że nie w każdym przypadku odpowiada on ilości nieodpłatnie przydzielonych uprawnień. 80. Ten efekt wynika z przedstawionego kształtowania cen za energię elektryczną na rynku hurtowym w Hiszpanii ( ). Ponieważ cena jest określana na podstawie ofert elektrowni GP, wszystkie elektrownie produkujące energię na bardziej korzystnych warunkach otrzymują za swoją energię i tak zysk marżowy w wysokości różnicy między ich pozostałymi kosztami i ceną [oferowaną] przez elektrownie GP. „Nadzwyczajny zysk” odpowiada wyłącznie części tego zysku marżowego, o którą zwiększa się on w związku z wliczeniem kosztów alternatywnych w związku z uprawnieniniami przez elektrownie GP. Ilustruje to również okoliczność, że ten „nadzwyczajny zysk” jest eliminowany w tej samej wysokości nawet w przypadku elektrowni, które w ogóle nie wymagają przydziałów uprawnień lub ich nie otrzymały ( ). 81. W przypadku innych elektrowni dalej idąca eliminacja nie byłaby już uzasadniona „przypadkowym zyskiem”. Dotyczyłaby ona dochodów, które przypadłyby również bez przerzucenia kosztów alternatywnych bezpłatnych uprawnień. 82. Szczególnie efektywne pod względem energetycznym elektrownie PG nie są więc stawiane w mniej korzystnej sytuacji w stosunku do innych elektrowni. Przeciwnie, ich stosunkowo większe obciążenie wynika raczej z tego, że ustalają one ceny energii elektrycznej i przerzucone przez nie koszty alternatywne uprawnień stanowią podlegający wyeliminowaniu „nadzwyczajny zysk”. Ostatecznie jest to konieczny skutek ich większych kosztów produkcji. W przedmiocie ograniczenia polepszania efektywności energetycznej 83. Hiszpańska opłata jest jednak ukształtowana w ten sposób, że ogranicza zachętę do zmniejszenia emisji. Na pytanie Trybunału rząd hiszpański potwierdził bowiem, że zgodnie z zastosowanym wzorem opłata zwiększy się, jeśli zostanie ulepszona efektywność energetyczna danej elektrowni. 84. Przyczyną tego efektu jest struktura wzoru na obliczanie opłaty. Przewiduje on bowiem dzielenie wskaźnika emisji danej elektrowni GP przez wskaźnik emisji elektrowni, której opłata musi zostać obliczona. Wskaźnikiem emisji danej instalacji jest ilość dwutlenku węgla w tonach wytwarzana przy produkcji megawatogodziny energii elektrycznej. 85. Z związku z polepszeniem efektywności energetycznej danej elektrowni powstaje mniej dwutlenku węgla przy produkcji energii elektrycznej, a więc jego wskaźnik jest mniejszy. Wynik wymienionego dzielenia wskaźnika emisji elektrowni GP przez zredukowany wskaźnik emisji będzie w rezultacie wyższy. Z uwagi na to, że wszystkie inne wskaźniki wzoru pozostają jednakowe, to opłata musi w tym przypadku ulec zwiększeniu. 86. Hiszpania wyjaśnia wprawdzie, że wzrost efektywności energetycznej jest korzystny pod względem gospodarczym z samego tego względu, że koniecznych jest mniej uprawnień. Niemniej jednak zwiększona opłata przynajmniej w stopniu znacznym redukuje tę gospodarczą korzyść. 87. Ilustruje to przedstawiony przez Hiszpanię na prośbę Trybunału przykład stosowania art. 4 lit. b) zarządzenia ITC/3315/2007. Badana hipotetyczna elektrownia wytwarzałaby początkowo przy produkcji megawatogodziny energii elektrycznej tonę dwutlenku węgla. Przy całkowitej produkcji 2259 gigawatogodzin wytworzonych zostałoby 2258762 ton dwutlenku węgla. Konieczne uprawnienia miałyby przy cenie 15,6636 EUR za tonę dwutlenku węgla wartość 35380339 EUR. Opłata wynosiłaby 9699252 EUR. 88. Gdyby efektywność energetyczna tej elektrowni została polepszona w ten sposób, że przy produkcji megawatogodziny energii elektrycznej powstałoby jedynie tylko 0,8 tony ekwiwalentu dwutlenku węgla, to konieczne byłyby jeszcze uprawnienia o wartości 28304271 EUR. Opłata wynosiłaby jednakże 12124065 EUR. 89. Korzyść w zakresie kosztów wynosząca 7076068 EUR i wynikająca z zaoszczędzenia uprawnień jest więc wskutek podwyższenia opłaty redukowana do kwoty 4651255 EUR. 90. W odniesieniu do bardziej efektywnych pod względem energetycznym typów instalacji możliwe do wyobrażenia jest nawet silniejsze zmniejszenie gospodarczej korzyści. Ponadto opłata uległaby obniżeniu w przypadku pogorszenia efektywności energetycznej. 91. Zatem bezsporne jest, że zróżnicowanie opłaty ogranicza na niekorzyść redukcji emisji zachętę do zwiększenia efektywności energetycznej i do zmniejszania utraty efektywności. W tym względzie hiszpańska opłata podkopuje system ustanowiony przez dyrektywę 2003/87 i jest z nim sprzeczna. 92. W ten sposób opłata nie zostaje jednak zakwestionowana w całości. Przeciwnie, wystarczy stosować sporne uregulowania w ten sposób, aby polepszenie efektywności energetycznej danej elektrowni nie powodowało powstania wyższej opłaty. Wniosek częściowy 93. Cel zmniejszenia emisji sprzeciwia się spornej w postępowaniu przed sądem krajowym opłacie wyłącznie w zakresie, w jakim polepszenie efektywności energetycznej danej elektrowni powoduje powstanie wyższej opłaty. C – W przedmiocie praw podstawowych prawa unijnego 94. W trosce o zupełność rozstrzygnięcia chciałabym jeszcze krótko przeanalizować kartę praw podstawowych Unii Europejskiej. Zgodnie z jej art. 51 ust. 1 wiąże ona państwa członkowskie jedynie wtedy, gdy stosują one prawo Unii ( ). 95. Hiszpańska opłata ani nie służy bezpośrednio wdrożeniu dyrektywy 2003/87, ani też Hiszpania nie wprowadziła jej podczas wykonywania powierzonych jej tą dyrektywą uprawnień ( ). Niemniej jednak opłata ta jest reakcją na problem, który wynika z zawartej w ww. dyrektywie zasady nieodpłatnego rozdziału uprawnień. Ponadto uprawnienia przydzielone nieodpłatnie na podstawie dyrektywy są wskaźnikiem do obliczania opłaty. Zatem opłata nie może być wyłączana z dziedziny stosowania prawa unijnego. Dlatego też zbadam poniżej zgodność opłaty z zasadą równego traktowania oraz z zasadami ochrony uzasadnionych oczekiwań i pewności prawa. W przedmiocie zasady równego traktowania 96. Zasada równego traktowania względnie zakaz dyskryminacji wymaga, aby porównywalne sytuacje nie były traktowane w różny sposób i by różne sytuacje nie były traktowane w identyczny sposób, chyba że takie traktowanie jest obiektywnie uzasadnione ( ) . Różnica traktowania jest uzasadniona, o ile jest ona oparta na kryterium racjonalnym i obiektywnym, to znaczy w sytuacji gdy jest konieczna z punktu widzenia prawnie dopuszczalnego celu realizowanego przez sporne przepisy oraz gdy różnica ta jest proporcjonalna do celu realizowanego za pomocą danego traktowania ( ). Dane uregulowanie musi być zatem proporcjonalne do różnic i podobieństw danej sytuacji ( ). W dyrektywie 2003/87 zasada ta znajduje szczególny wyraz w kryterium rozdzielenia określonym w pkt 5 załącznika III, które zakazuje państwom członkowskim sprzyjania w nieuzasadniony sposób niektórym przedsiębiorstwom lub działaniom. 97. Z uwagi na to, że hiszpańska opłata dotyczy wyłącznie produkcji energii elektrycznej, jest ona zgodna z zasadą równego traktowania, jeśli sektor ten różni się dostatecznie od innych gałęzi gospodarki. Za takimi różnicami przemawiają powyższe rozważania oraz okoliczność, że prawodawca unijny, dokonując przeglądu dyrektywy 2003/87, stwierdził, że sektor energii elektrycznej może przerzucić wzrost kosztów ze względu na system dyrektywy i w związku z tym uprawnienia w tym sektorze powinny być w całości przydzielane w drodze licytacji ( ). Tym samym prawodawca unijny założył jednocześnie, że w tym sektorze powstają „nadzwyczajne zyski”. W odniesieniu do innych sektorów nie dokonał podobnych stwierdzeń. Przeciwnie, nadal otrzymują one wymagane uprawnienia nieodpłatnie. W przedmiocie zasad ochrony uzasadnionych oczekiwań oraz pewności prawa 98. O ile zasada pewności prawa z reguły sprzeciwia się temu, by początek temporalnego zakresu obowiązywania unijnego aktu prawnego przypadał przed datą jego ogłoszenia, niemniej w drodze wyjątku dopuszczalne jest odstępstwo od tej reguły, jeżeli wymaga tego leżący w interesie ogólnym cel i odbywa się to z należytym poszanowaniem uzasadnionych oczekiwań zainteresowanych osób ( ). 99. Wysokość niniejszej opłaty ustalona została dopiero na mocy zarządzenia ITC/3315/2007 z dnia 15 listopada 2007 r., aczkolwiek miała ona zastosowanie w odniesieniu do roku 2006. Dlatego też nie można z góry wykluczyć konfliktu z zasadą pewności prawa. Jeżeli jednak założenia Hiszpanii dotyczące powstawania „nadzwyczajnych zysków” w związku z nieodpłatnie przydzielonymi uprawnieniami są w niniejszej sprawie trafne, to uznaję opłatę stosowaną z mocą wsteczną za uzasadnioną. Jeśli wysokość opłaty jest ustalona od początku, to należy bowiem obawiać się, że zostanie ona po prostu wliczona do ceny jako kolejny element kosztów. Z uwagi jednak na to, że z drugiej strony zasada odpłatności była ustalona już od wydania królewskiego dekretu z mocą ustawy 3/2006 w marcu 2006 r., przedsiębiorstwa nie mogłyby mieć również uzasadnionych oczekiwań co do tego, że będą mogły zatrzymać ewentualne „nadzwyczajne zyski”. V – Wnioski 100. Proponuję zatem, by na pytanie prejudycjalne Trybunał odpowiedział w następujący sposób: Artykuł 10 dyrektywy 2003/87/WE ustanawiającej system handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie oraz zmieniającej dyrektywę Rady 96/61/WE zasadniczo nie sprzeciwia się stosowaniu krajowych przepisów, takich jak analizowane w niniejszej sprawie, których skutkiem jest obniżenie wynagrodzenia z tytułu produkcji energii elektrycznej za pośrednictwem opłaty o kwotę, o którą wynagrodzenie to zwiększyło się w związku z nieodpłatnie otrzymanymi uprawnieniami do emisji. Takie przepisy nie mogą być jednak stosowane w ten sposób, że polepszenie efektywności energetycznej danej elektrowni powoduje powstanie wyższej opłaty. ( ) Język oryginału: niemiecki. ( ) Dyrektywa 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 2003 r. ustanawiająca system handlu [uprawnieniami do] emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie oraz zmieniająca dyrektywę Rady 96/61/WE (Dz.U. L 275, s. 32) zmieniona dyrektywą 2004/101/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 października 2004 r. (Dz.U. L 338, s. 18). Niemająca jeszcze zastosowania w niniejszej sprawie dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/29/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. zmieniająca dyrektywę 2003/87/WE w celu usprawnienia i rozszerzenia wspólnotowego systemu handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (Dz. U L 140, s. 63) znacząco zmieniła przepisy podlegające analizie. ( ) BOE nr 275 z dnia 16 listopada 2007 r., s. 53807. ( ) Odstępstwa mogą wynikać z różnych okresów eksploatacji, które są jednakże również uwzględniane we wzorach. ( ) Pismo z dnia 18 stycznia 2013 r., załącznik, s. 8 (tabela 3, porównanie elektrowni Anllares i Palos 2). Zobacz także pkt 15 pisma E.ON z dnia 18 stycznia 2013 r. ( ) Zobacz wyżej, pkt 26 i poniżej pkt 79 i nast. ( ) Wyroki: z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie C-127/07 Arcelor Atlantique i Lorraine i in., Zb.Orz. s. I-9895, pkt 31; z dnia 21 grudnia 2011 r. w sprawie C-366/10 Air Transport Association of America i in., Zb.Orz. s. I-13755, pkt 139. ( ) Wyroki: ww. w przypisie 7 w sprawie Arcelor Atlantique i Lorraine i in., pkt 32; ww. w przypisie 7 w sprawie Air Transport Association of America i in., pkt 140. ( ) COM(2001) 581 wersja ostateczna, pkt 1.2, s. 3. ( ) Ibidem, pkt 13, s. 11 i nast. ( ) Ibidem, pkt 13, s. 12. ( ) Zobacz ww. w przypisie 7 wyrok w sprawie Arcelor Atlantique i Lorraine i in., pkt 61 i nast. ( ) Wyrok z dnia 7 lipca 2009 r. w sprawie C-558/07 S.P.C.M. i in., Zb.Orz. s. I-5783, pkt 57. Zobacz także wyroki: z dnia 29 marca 2012 r. w sprawie C‑504/09 P Komisja przeciwko Polsce, pkt 77; w sprawie C‑505/09 P Komisja przeciwko Estonii, pkt 79. ( ) Zobacz motyw 19 dyrektywy 2009/29. Zobacz już komunikat Komisji do Rady i Parlamentu Europejskiego w sprawie oceny krajowych planów rozdziału uprawnień do emisji gazów cieplarnianych w drugim okresie programu handlu uprawnieniami do emisji UE dołączony do decyzji Komisji z dnia 29 listopada 2006 r. w sprawie krajowych planów rozdziału uprawnień Niemiec, Grecji, Irlandii, Łotwy, Litwy, Luksemburga, Malty, Słowacji, Szwecji i Zjednoczonego Królestwa zgodnie z dyrektywą 2003/87/WE [KOM(2006) 725 wersja ostateczna, s. 13, pkt 2.4, nagłówek Licytacja przydziałów uprawnień] oraz wniosek Komisji w sprawie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej dyrektywę 2003/87/WE w celu usprawnienia i rozszerzenia wspólnotowego systemu handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych [KOM(2008) 16 wersja ostateczna, s. 8 pkt 4]. ( ) Zobacz ww. w przypisie 13 wyroki w sprawie Komisja przeciwko Polsce oraz w sprawie Komisja przeciwko Estonii. ( ) Zobacz już ww. w przypisie 9 wniosek Komisji, pkt 13, s. 11. ( ) Zobacz Red Eléctrica de España, Intercambios internacionales físicos de energía eléctrica (http://www.ree.es/sistema_electrico/series_estadisticas.asp, przeglądana w dniu 12 lutego 2013 r.). ( ) Zobacz wyroki: z dnia 19 marca 2002 r. w sprawach połączonych C-393/99 i C-394/99 Hervein i in., Rec. s. I-2829, pkt 51; z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie C-387/01 Weigel, Rec. s. I-4981, pkt 55; z dnia 15 czerwca 2010 r. w sprawie C-211/08 Komisja przeciwko Hiszpanii, Zb.Orz. s. I-5267, pkt 61. ( ) Zobacz wyroki: z dnia 21 września 1999 r. w sprawie C-307/97 Saint-Gobain ZN, Rec. s. I-6161, pkt 57; z dnia 27 listopada 2012 r. w sprawie C‑370/12 Pringle, dotychczas nieopublikowany w Zbiorze, pkt 69. ( ) Wyrok z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie C-205/07 Gysbrechts i Santurel Inter, Zb.Orz. s. I-9947, pkt 43. ( ) Zobacz już zieloną księgę w sprawie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych w Unii Europejskiej z dnia 8 marca 2000 r. [KOM(2000) 87 wersja ostateczna, pkt 7.3, s. 23]. ( ) Punkt 17 pisma z dnia 18 stycznia 2013 r. ( ) Zobacz wyżej, pkt 17 i nast. ( ) Zobacz wyżej, pkt 12 i 27 [niniejszej opinii]. ( ) Zobacz odnośnie do innych wersji językowych tego przepisu: J. Kokott, Ch. Sobotta, Die Charta der Grundrechte der Europäischen Union nach dem Inkrafttreten des Vertrags von Lissabon, w: Europäische Grundrechte Zeitschrift, 2010, s. 265–271. ( ) Zobacz wyrok z dnia 26 kwietnia 2005 r. w sprawie C-376/02 „Goed Wonen”, Zb.Orz. s. I-3445, pkt 32. ( ) Wyroki: z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie C-344/04 IATA i ELFAA, Zb.Orz. s. I-403, pkt 95; z dnia 7 lipca 2009 r. w sprawie C-558/07 S.P.C.M. i in., Zb.Orz. s. I-5783, pkt 74; z dnia 14 września 2010 r. w sprawie C-550/07 P Akzo Nobel Chemicals i Akcros Chemicals przeciwko Komisji i in., Zb.Orz. s. I-8301, pkt 55. ( ) Wyżej wymieniony w pkt 7 wyrok w sprawie Arcelor Atlantique i Lorraine i in., pkt 47. ( ) Zobacz opinię rzecznika generalnego M. Poiaresa Madura z dnia 3 kwietnia 2008 r. w sprawie C-524/06 Huber, Zb.Orz. s. I-9705, pkt 7; moje opinie: z dnia 8 września 2005 r. w sprawie C-540/03 Parlament przeciwko Radzie, Zb.Orz. s. I-5769, pkt 107 i przywołane tam orzecznictwo; z dnia 10 marca 2009 r. w sprawie C-558/07 S.P.C.M. i in., Zb.Orz. s. I-5783, pkt 134. ( ) Zobacz orzecznictwo przywołane w przypisie 14. ( ) Wyżej wymieniony w przypisie 26 wyrok w sprawie „Goed Wonen”, pkt 33 i nast. i przytoczone tam orzecznictwo.