C-573/24

WYROK TRYBUNAŁU (ósma izba) z dnia 2 października 2025 r. ( *1 ) Odesłanie prejudycjalne – Uznawanie kwalifikacji zawodowych – Dyrektywa 2005/36/WE – Artykuł 2 – Zakres podmiotowy stosowania – Dyrektywa 2004/38/WE – Artykuł 3 – Pojęcie „beneficjentów” – Obywatel państwa trzeciego będący małżonkiem obywatela Unii, który nie skorzystał ze swobody przemieszczania się – Brak możliwości zastosowania – Niedopuszczalność W sprawie C‑573/24 mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Verwaltungsgericht Oldenburg (sąd administracyjny w Oldenburgu, Niemcy) postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2024 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 27 sierpnia 2024 r., w postępowaniu: B przeciwko Niedersächsischer Zweckverband zur Approbationserteilung (NiZzA), TRYBUNAŁ (ósma izba), w składzie: S. Rodin, prezes izby, N. Piçarra i N. Fenger (sprawozdawca), sędziowie, rzecznik generalny: T. Ćapeta, sekretarz: A. Calot Escobar, uwzględniając pisemny etap postępowania, rozważywszy uwagi, które przedstawili: – w imieniu rządu hiszpańskiego – A. Torró Molés, w charakterze pełnomocnika, – w imieniu rządu francuskiego – B. Dourthe oraz M. Guiresse, w charakterze pełnomocników, – w imieniu rządu włoskiego – S. Fiorentino, w charakterze pełnomocnika, którego wspierali E. Cicatelli, procuratore dello Stato, oraz E. Feola, avvocato dello Stato, – w imieniu rządu niderlandzkiego – M.K. Bulterman oraz M.H.S. Gijzen, w charakterze pełnomocników, – w imieniu rządu austriackiego – A. Posch, J. Schmoll oraz P. Selim, w charakterze pełnomocników, – w imieniu Komisji Europejskiej – L. Armati, M. Noll-Ehlers oraz J. Szczodrowski, w charakterze pełnomocników, – w imieniu Urzędu Nadzoru EFTA – J. Førde, K. Isaksen oraz M.‑M. Joséphidès, w charakterze pełnomocników, podjąwszy, po wysłuchaniu rzeczniczki generalnej, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii, wydaje następujący Wyrok Niniejszy wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 3 ust. 3, art. 21 ust. 1 i pkt 5.1.1 załącznika V do dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych (Dz.U. 2005, L 255, s. 22). Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy B a Niedersächsischer Zweckverband zur Approbationserteilung (NiZzA) (stowarzyszeniem Dolnej Saksonii ds. przyznawania prawa wykonywania zawodu lekarza) w przedmiocie odmowy przez to stowarzyszenie udzielenia B prawa wykonywania zawodu lekarza w Niemczech lub ewentualnie dopuszczenia jej do testu umiejętności. Ramy prawne Prawo Unii Dyrektywa 2004/38/WE Zgodnie z art. 2 dyrektywy 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich, zmieniającej rozporządzenie (EWG) nr 1612/68 i uchylającej dyrektywy 64/221/EWG, 68/360/EWG, 72/194/EWG, 73/148/EWG, 75/34/EWG, 75/35/EWG, 90/364/EWG, 90/365/EWG i 93/96/EWG (Dz.U. 2004, L 158, s. 77 – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 5, t. 5, s. 46), zatytułowanym „Definicje”: „Do celów niniejszej dyrektywy: […] 2) »członek rodziny« oznacza: a) współmałżonka; […]”. Artykuł 3 tej samej dyrektywy, zatytułowany „Beneficjenci”, stanowi w ust. 1: „Niniejszą dyrektywę stosuje się w odniesieniu do wszystkich obywateli Unii, którzy przemieszczają się do innego państwa członkowskiego lub przebywają w innym państwie członkowskim niż państwo członkowskie, którego są obywatelami, oraz do członków ich rodziny, jak zdefiniowano w art. 2 ust. 2, którzy im towarzyszą lub do nich dołączają”. Artykuł 24 tej dyrektywy, zatytułowany „Równe traktowanie”, stanowi w ust. 1: „Z zastrzeżeniem specjalnych przepisów wyraźnie określonych w traktacie i prawie wtórnym wszyscy obywatele Unii zamieszkujący na podstawie niniejszej dyrektywy na terytorium przyjmującego państwa członkowskiego są traktowani na równi z obywatelami tego państwa członkowskiego w zakresie ustanowionym w traktacie. Korzystanie z tego prawa obejmuje członków rodziny, którzy nie są obywatelami jednego z państw członkowskich i posiadają prawo pobytu lub stałego pobytu”. Dyrektywa 2005/36 Artykuł 2 dyrektywy 2005/36, zatytułowany „Zakres”, stanowi w ust. 1 i 2: „1.   Niniejszą dyrektywę stosuje się wobec wszystkich obywateli państw członkowskich, zamierzających wykonywać zawód regulowany w państwie członkowskim innym niż to, w którym uzyskali kwalifikacje zawodowe, zarówno jako osoba pracująca na własny rachunek, w tym jako osoba wykonująca wolny zawód, jak też jako pracownik najemny. 2.   Każde państwo członkowskie może zezwolić obywatelom państwa członkowskiego posiadającym dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji, który nie został uzyskany w jednym z państw członkowskich, na wykonywanie na swoim terytorium zawodu regulowanego w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. a) zgodnie z przepisami obowiązującymi w tym państwie. W przypadku zawodów określonych w przepisach tytułu III, rozdział III, wstępne uznanie jest uzależnione od spełnienia minimalnych wymogów w zakresie wykształcenia ustanowionych w tym rozdziale”. Artykuł 3 owej dyrektywy, zatytułowany „Definicje”, stanowi: „1.   „Dla celów niniejszej dyrektywy stosuje się poniższe definicje: […] c) »dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji«: dyplomy, świadectwa lub inne dokumenty wydane przez organ państwa członkowskiego wyznaczony zgodnie z przepisami ustawowymi, wykonawczymi lub administracyjnymi tego państwa, potwierdzające pomyślne ukończenie kształcenia zawodowego, odbywanego w przeważającej części na terytorium Wspólnoty. W przypadkach, w których nie stosuje się zdania pierwszego niniejszej definicji, dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji, o którym mowa w ust. 3, traktowany jest jako dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji; […] 3.   Potwierdzenie kwalifikacji zawodowych wydane przez państwo trzecie uznawane jest za dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji, jeżeli jego posiadacz legitymuje się trzyletnim doświadczeniem zawodowym w danym zawodzie, zdobytym na terytorium państwa członkowskiego, które uznało to potwierdzenie kwalifikacji zawodowych zgodnie z przepisami art. 2 ust. 2 oraz państwo to potwierdziło uzyskane doświadczenie zawodowe”. Artykuł 21 wspomnianej dyrektywy, zatytułowany „Zasada automatycznego uznawania”, stanowi w ust. 1: „Każde państwo członkowskie uznaje dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji lekarzy uprawniające do podejmowania działalności zawodowej w charakterze lekarza posiadającego podstawowy poziom wykształcenia medycznego lub lekarza specjalisty, pielęgniarki odpowiedzialnej za opiekę ogólną, lekarza dentysty lub wyspecjalizowanego lekarza dentysty, lekarza weterynarii, farmaceuty oraz architekta wyszczególnione odpowiednio w załączniku V, pkt 5.1.1, 5.1.2, 5.2.2, 5.3.2, 5.3.3, 5.4.2, 5.6.2 i 5.7.1 spełniające minimalne wymogi w zakresie kształcenia, o których mowa odpowiednio w art. 24, 25, 31, 34, 35, 38, 44 oraz 46 i nadaje tym dokumentom potwierdzającym posiadanie kwalifikacji, na potrzeby podejmowania i prowadzenia działalności zawodowej taką samą moc na swoim terytorium, jak dokumentom potwierdzającym posiadanie kwalifikacji, które samo wydaje. Wymienione dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji muszą być wydane przez właściwe organy w państwach członkowskich i w stosownym przypadku muszą im towarzyszyć świadectwa wyszczególnione odpowiednio w załączniku V, pkt 5.1.1, 5.1.2, 5.2.2, 5.3.2, 5.3.3, 5.4.2, 5.6.2 oraz 5.7.1. […]”. Punkt 5.1.1 załącznika V do dyrektywy 2005/36, zatytułowany „Dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji w zakresie podstawowego kształcenia medycznego”, wymienia dla każdego państwa członkowskiego dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji umożliwiające uzyskanie dostępu do zawodu lekarza, organy uprawnione do wydawania tych dokumentów oraz, w stosownych przypadkach, zaświadczenia towarzyszące tym dokumentom potwierdzającym posiadanie kwalifikacji. Prawo niemieckie Paragraf 3 ust. 1–3 Bundesärzteordnung (federalnego rozporządzenia w sprawie zawodu lekarza), w brzmieniu mającym zastosowanie do sporu w postępowaniu głównym (zwanego dalej „BÄO”), ma następujące brzmienie: „1)   Prawo wykonywania zawodu lekarza przyznaje się na wniosek, jeżeli wnioskodawca: […] 4. po odbyciu studiów medycznych […] zdał państwowy egzamin lekarski w zakresie stosowania niniejszej ustawy, […] Kształcenie medyczne ukończone w jednym z pozostałych państw członkowskich Unii Europejskiej […] uznaje się za kształcenie w rozumieniu pkt 4 […]. […] Prawo wykonywania zawodu lekarza nie jest przyznawane, jeśli egzamin lekarski lub część egzaminu lekarskiego nie zostały ostatecznie zaliczone na podstawie rozporządzenia zgodnie z § 4 ust. 1. Zdanie siódme nie ma zastosowania, jeżeli wnioskodawca dysponuje dokumentem potwierdzającym posiadanie kwalifikacji, który podlega uznaniu zgodnie z [dyrektywą 2005/36]. 2)   Jeżeli wymóg określony w ust. 1 zdanie pierwsze pkt 4 nie jest spełniony, wnioskodawcom, którzy ukończyli […] kształcenie medyczne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej […], przyznaje się prawo wykonywania zawodu, jeżeli poziom kształcenia jest równoważny. […] Jeśli istnieją znaczące różnice […], wnioskodawcy muszą udowodnić, że posiadają wiedzę i umiejętności wymagane do wykonywania zawodu lekarza. Dowód taki stanowi test umiejętności odnoszący się do zidentyfikowanych znaczących różnic. […] Zdania od drugiego do dziewiątego stosuje się również do wnioskodawców, którzy posiadają dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji lekarza wydany w państwie innym niż wymienione w zdaniu pierwszym (państwo trzecie) i który został uznany przez państwo inne niż wymienione w zdaniu pierwszym. 3)   Jeżeli wymóg określony w ust. 1 zdanie pierwsze pkt 4 nie jest spełniony, wnioskodawcy, którzy posiadają dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji lekarza wydany w państwie innym niż wymieniony w ust. 2 zdanie pierwsze (państwo trzecie), otrzymują prawo wykonywania zawodu, jeżeli poziom kształcenia jest równoważny. Ustęp 2 zdania od drugiego do szóstego oraz zdania ósme i dziewiąte stosuje się odpowiednio do oceny równoważności. Przedstawienie dowodu wymaganej wiedzy i umiejętności następuje poprzez zdanie testu nawiązującego do treści państwowego egzaminu końcowego. […]”. Paragraf 36 ust. 1 Approbationsordnung für Ärzte (rozporządzenia w sprawie przyznawania prawa wykonywania zawodu lekarza), w brzmieniu mającym zastosowanie do sporu w postępowaniu głównym, stanowi: „Test umiejętności zgodnie z § 3 ust. 2 zdanie siódme [BÄO] odnosi się do przedmiotów […], w stosunku do których właściwy organ stwierdził znaczące różnice zgodnie z § 3 ust. 2 zdanie ósme [BÄO]. […]”. Paragraf 37 ust. 1 tego rozporządzenia przewiduje: „1)   Test dotyczy przedmiotów z zakresu leczenia chorób wewnętrznych i chirurgii. […] […] 7) Test wiedzy powinien być przeprowadzany co najmniej dwa razy w roku. Test może być powtórzony dwukrotnie. […]”. Postępowanie główne i pytanie prejudycjalne B jest obywatelką Serbii i pozostaje w związku małżeńskim z obywatelem niemieckim. Ukończyła dziewięć lat studiów w dziedzinie medycyny w Serbii, a w 2008 r. uzyskała państwowy dyplom medycyny oraz doktorat z zakresu medycyny w 2010 r., wydany przez uniwersytety w Serbii. W latach 2011 i 2012 pracowała jako lekarz rezydent w szpitalu w Serbii. W dniu 11 kwietnia 2013 r. B złożyła do Bezirksregierung Düsseldorf (rejonowego organu administracyjnego w Düsseldorfie, Niemcy) wniosek o przyznanie prawa wykonywania zawodu lekarza w Niemczech. Decyzją z dnia 6 grudnia 2013 r. organ ten stwierdził brak równoważności między poziomem wykształcenia medycznego uzyskanym przez B w Serbii a poziomem wymaganym przez prawo niemieckie do przyznania tego prawa. W konsekwencji postanowił on, że B musi zdać test sprawdzający wiedzę zawodową, aby móc uzyskać wspomniane prawo. B trzykrotnie nie zdała owego testu. W konsekwencji decyzją z dnia 11 listopada 2016 r. Landesverwaltungsamt Sachsen-Anhalt (urząd administracji kraju związkowego Saksonia-Anhalt, Niemcy) oddalił wniosek B o przyznanie rzeczonego prawa wykonywania zawodu lekarza ze względu na to, że niezaliczenie przez nią owego testu należało uznać za ostateczne zgodnie z prawem niemieckim. W czerwcu 2017 r. B wszczęła w Austrii postępowanie w sprawie uznania poziomu wykształcenia medycznego zdobytego w Serbii. Decyzją z dnia 22 października 2018 r. Universität Wien (Uniwersytet Wiedeński, Austria) stwierdził równoważność między dokumentem potwierdzającym posiadanie kwalifikacji lekarza uzyskanym przez B w Serbii a austriackim dyplomem medycyny. W konsekwencji uznał on, że B jest uprawniona do używania stopnia lekarza medycyny. Pismami z dnia 5 i 10 grudnia 2018 r. B złożyła do NiZzA wniosek o zezwolenie na pracę w charakterze lekarza oraz, tytułem żądania ewentualnego, o dopuszczenie jej do testu umiejętności. Decyzją z dnia 12 lipca 2019 r. NiZzA oddaliło ten wniosek ze względu na to, że wniosek B o przyznanie prawa do wykonywania zawodu lekarza został ostatecznie oddalony w dniu 11 listopada 2016 r. przez urząd administracji kraju związkowego Saksonia-Anhalt. W dniu 24 lipca 2019 r. B wniosła skargę na tę decyzję do Verwaltungsgericht Oldenburg (sądu administracyjnego w Oldenburgu, Niemcy), który jest sądem odsyłającym. W dniu 1 grudnia 2019 r. B rozpoczęła pracę w szpitalu w Austrii jako lekarz rezydent odbywający szkolenie specjalizacyjne. Jest tam zatrudniona od ponad trzech lat. W ramach postępowania przed sądem odsyłającym B podnosi, że posiada dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji w rozumieniu dyrektywy 2005/36, w szczególności ze względu na to, że legitymuje się trzyletnim doświadczeniem zawodowym w Austrii zgodnie z art. 3 ust. 3 tej dyrektywy. Sąd odsyłający zauważa, że zgodnie z prawem niemieckim osoby posiadające dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji w zakresie medycyny wydany przez państwo trzecie mogą uzyskać prawo wykonywania zawodu lekarza w Niemczech tylko wtedy, gdy poziom wykształcenia uzyskany w tym państwie trzecim jest uważany za równoważny z poziomem wymaganym przez prawo niemieckie do przyznania owego prawa lub jeżeli, w braku równoważności, zdadzą one test sprawdzający wiedzę zawodową. Jednakże jeżeli dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji w zakresie medycyny wydany przez państwo trzecie został uznany przez państwo członkowskie inne niż Republika Federalna Niemiec, i w braku stwierdzenia przez właściwy organ niemiecki równoważności dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji, posiadacz tego dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji może uzyskać prawo wykonywania zawodu lekarza w Niemczech po zdaniu testu umiejętności. Sąd odsyłający wyjaśnia również, że zgodnie z prawem niemieckim zarówno do testu sprawdzającego wiedzę zawodową, jak i do testu umiejętności można podchodzić jedynie trzykrotnie. Ponadto na mocy owego prawa prawo wykonywania zawodu lekarza nie jest przyznawane w przypadku ostatecznego niezdania państwowego egzaminu lekarskiego lub jednego z pośrednich poziomów tego egzaminu, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Taka podstawa odmowy nie ma jednak zastosowania zgodnie z prawem niemieckim, jeżeli wnioskodawca dysponuje dokumentem potwierdzającym posiadanie kwalifikacji, który podlega uznaniu zgodnie z dyrektywą 2005/36. Sąd odsyłający uważa, że B jest objęta podmiotowym zakresem stosowania tej dyrektywy pomimo przewidzianego w art. 2 ust. 1 owej dyrektywy ograniczenia tego zakresu stosowania do obywateli państw członkowskich. Zdaniem tego sądu B jako małżonka obywatela niemieckiego może powoływać się na tę dyrektywę w oparciu o zasadę równego traktowania przewidzianą w dyrektywie 2004/38. Ponadto sąd ten uważa, że B spełnia warunki przewidziane w art. 3 ust. 3 dyrektywy 2005/36 z uwagi na to, że dokument potwierdzający posiadanie przez nią kwalifikacji wydany przez państwo trzecie został uznany przez państwo członkowskie inne niż Republika Federalna Niemiec, a mianowicie przez Republikę Austrii, oraz że zdobyła ona trzyletnie doświadczenie zawodowe w tym innym państwie członkowskim. W tym kontekście wspomniany sąd zastanawia się, czy B powinna uzyskać prawo wykonywania zawodu lekarza w Niemczech na podstawie art. 21 tej dyrektywy. W tych okolicznościach Verwaltungsgericht Oldenburg (sąd administracyjny w Oldenburgu, Niemcy) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym: „Czy art. 3 ust. 3 dyrektywy [2005/36] należy interpretować w ten sposób, że uznanie przez państwo członkowskie dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji w dziedzinie medycyny wydanego przez państwo trzecie oraz potwierdzenie przez to państwo członkowskie co najmniej trzyletniego doświadczenia zawodowego zdobytego na terytorium tego państwa są uznawane przez inne państwo członkowskie za równoważne z dokumentami potwierdzającymi posiadanie kwalifikacji wymienionymi w [pkt 5.1.1 załącznika V do tej dyrektywy] i w związku z tym to inne państwo członkowskie powinno, zgodnie z zasadą automatycznego uznania zawartą w art. 21 ust. 1, nadać dokumentom o którym mowa w art. 3 ust. 3 [wspomnianej dyrektywy], taką samą moc – w odniesieniu do podejmowania i wykonywania działalności zawodowej na jego terytorium – jak dokumentowi potwierdzającemu posiadanie kwalifikacji wydanemu przez to państwo członkowskie?”. W przedmiocie dopuszczalności wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w ramach postępowania, o którym mowa w art. 267 TFUE, wyłącznie do sądu krajowego, przed którym toczy się spór i który musi przyjąć odpowiedzialność za mające zapaść orzeczenie sądowe, należy – przy uwzględnieniu okoliczności konkretnej sprawy – zarówno ocena, czy do wydania wyroku jest mu niezbędne uzyskanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, jak i ocena przedstawionych Trybunałowi pytań. W związku z tym, jeśli postawione pytania dotyczą wykładni prawa Unii, Trybunał jest w zasadzie zobowiązany do wydania orzeczenia (zob. wyroki: z dnia 8 listopada 1990 r., Gmurzynska-Bscher, C‑231/89, EU:C:1990:386, pkt 19, 20; a także z dnia 22 października 2024 r., Kolin Inşaat Turizm Sanayi ve Ticaret, C‑652/22, EU:C:2024:910, pkt 36). Niemniej to do samego Trybunału należy zbadanie okoliczności, w jakich zwrócił się do niego sąd krajowy, w celu ustalenia własnej właściwości lub dopuszczalności przedłożonego mu wniosku (wyrok z dnia 22 października 2024 r., Kolin Inșaat Turizm Sanayi ve Ticaret, C‑652/22, EU:C:2024:910, pkt 37 i przytoczone tam orzecznictwo). Trybunał może w szczególności zbadać, czy przepisy prawa Unii, których dotyczą pytania prejudycjalne, mają zastosowanie do sporu w postępowaniu głównym. Jeżeli tak nie jest, przepisy te są pozbawione znaczenia dla rozstrzygnięcia tego sporu, a orzeczenie prejudycjalne, o które wystąpiono, nie jest niezbędne, aby umożliwić sądowi odsyłającemu wydanie wyroku, w związku z czym pytania te należy uznać za niedopuszczalne (zob. podobnie wyroki: z dnia 22 października 2024 r., Kolin Inşaat Turizm Sanayi ve Ticaret, C‑652/22, EU:C:2024:910, pkt 38; z dnia 3 kwietnia 2025 r., Swiftair, C‑701/23, EU:C:2025:237, pkt 28). W niniejszej sprawie sąd odsyłający zwraca się do Trybunału o dokonanie wykładni art. 3 ust. 3 dyrektywy 2005/36 w ramach sporu między obywatelem państwa trzeciego a organami państwa członkowskiego ze względu na odmowę przyznania mu przez te organy prawa wykonywania zawodu lekarza w tym państwie członkowskim. Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej dyrektywy akt ten stosuje się wobec wszystkich obywateli państw członkowskich, zamierzających wykonywać zawód regulowany w państwie członkowskim innym niż to, w którym uzyskali kwalifikacje zawodowe, zarówno jako osoba pracująca na własny rachunek, w tym jako osoba wykonująca wolny zawód, jak też jako pracownik najemny. Ponieważ przepis ten wyraźnie ogranicza podmiotowy zakres stosowania wspomnianej dyrektywy do obywateli państw członkowskich, obywatele państw trzecich nie są objęci zakresem jej stosowania. Niemniej jednak sąd odsyłający rozważa możliwość powołania się przez obywatela państwa trzeciego na przepisy dotyczące uznawania kwalifikacji zawodowych przewidziane w dyrektywie 2005/36 w oparciu o zasadę równego traktowania przewidzianą w art. 24 ust. 1 dyrektywy 2004/38. W tym względzie nie można uznać, że sama okoliczność, iż obywatel państwa trzeciego jest członkiem rodziny obywatela Unii, oznacza, że może on powoływać się na prawa przyznane przez dyrektywę 2004/38, w tym na prawo przewidziane w art. 24 ust. 1 tej dyrektywy. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 dyrektywy 2004/38 dyrektywa ta obejmuje swym zakresem stosowania obywateli Unii, którzy przemieszczają się do państwa członkowskiego innego niż państwo członkowskie, którego są obywatelami, lub przebywają w takim państwie, jak również członków ich rodziny, w rozumieniu art. 2 pkt 2 tej dyrektywy, którzy im towarzyszą lub do nich dołączają – które to osoby są beneficjentami przyznanych przez nią uprawnień (wyrok z dnia 10 września 2019 r., Chenchooliah, C‑94/18, EU:C:2019:693, pkt 54 i przytoczone tam orzecznictwo). W tym względzie Trybunał orzekł już, że z językowej, systemowej i celowościowej wykładni przepisów dyrektywy 2004/38 wynika, że jej przepisy regulują jedynie warunki wjazdu i pobytu obywateli Unii na terytorium państw członkowskich innych niż państwo, którego obywatelstwo posiadają, oraz że dyrektywa ta nie daje podstaw do przyznania pochodnego prawa pobytu obywatelom państw trzecich będących członkami rodziny obywatela Unii w państwie członkowskim, którego obywatelstwo ów obywatel Unii posiada (zob. podobnie wyroki: z dnia 14 listopada 2017 r., Lounes, C‑165/16, EU:C:2017:862, pkt 33; z dnia 5 czerwca 2018 r., Coman i in., C‑673/16, EU:C:2018:385, pkt 20). Trybunał wyjaśnił również, że dyrektywa ta nie znajduje zastosowania w sytuacji, w której zainteresowany obywatel Unii nigdy nie skorzystał z przysługującego mu prawa do swobodnego przemieszczania się i zawsze przebywał w państwie członkowskim, którego obywatelstwo posiada. Skoro więc obywatel Unii nie jest objęty pojęciem „beneficjenta” w rozumieniu art. 3 ust. 1 dyrektywy 2004/38, w zakres tego pojęcia nie wchodzi również członek jego rodziny, ponieważ prawa przyznane przez tę dyrektywę członkom rodziny jej beneficjenta są nie ich prawami własnymi, lecz prawami pochodnymi, nabytymi z uwagi na posiadanie statusu członka rodziny beneficjenta (zob. podobnie wyrok z dnia 13 września 2016 r., CS, C‑304/14, EU:C:2016:674, pkt 22 i przytoczone tam orzecznictwo). Wynika z tego, że obywatel państwa trzeciego nie może powoływać się na swój status członka rodziny obywatela Unii, aby domagać się w państwie członkowskim, którego przynależność państwową posiada ten obywatel Unii, prawa do równego traktowania z obywatelami tego państwa członkowskiego, przewidzianego w art. 24 ust. 1 tej dyrektywy. W niniejszej sprawie przede wszystkim z postanowienia odsyłającego wynika, że spór w postępowaniu głównym dotyczy wniosku obywatelki państwa trzeciego o przyznanie prawa wykonywania zawodu lekarza w państwie członkowskim, którego przynależność państwową posiada obywatel Unii, z którym owa obywatelka pozostaje w związku małżeńskim. Należy zatem uznać, że taka obywatelka państwa trzeciego nie może skutecznie powoływać się na art. 24 ust. 1 dyrektywy 2004/38, w związku z czym nie można powoływać się na tę dyrektywę w celu uzasadnienia zastosowania do tego sporu dyrektywy 2005/36. Następnie sąd odsyłający nie powołuje się na żaden inny przepis prawa Unii ani na żaden element transgraniczny mogący uzasadniać zastosowanie dyrektywy 2005/36, o której wykładnię wnosi, do owego sporu. Wreszcie, wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w żaden sposób nie wskazuje na zawarte w prawie krajowym odesłanie do treści dyrektywy 2005/36. Tymczasem takie odesłanie może w każdym razie zostać uwzględnione przez Trybunał w celu ustalenia, że powinien on orzec w przedmiocie wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jedynie wówczas, gdy wynika on z postanowienia odsyłającego (zob. podobnie wyrok z dnia 15 listopada 2016 r., Ullens de Schooten, C‑268/15, EU:C:2016:874, pkt 54). W świetle całości powyższych rozważań, a w szczególności faktu, że obywatelka państwa trzeciego, której dotyczy postępowanie główne, nie jest objęta podmiotowym zakresem stosowania dyrektywy 2005/36, należy stwierdzić, że wykładnia art. 3 ust. 3, art. 21 ust. 1 i pkt 5.1.1 załącznika V do tej dyrektywy nie jest niezbędna, aby umożliwić sądowi odsyłającemu wydanie wyroku. Wynika stąd, że wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest niedopuszczalny. W przedmiocie kosztów Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.   Z powyższych względów Trybunał (ósma izba) orzeka, co następuje:   Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Verwaltungsgericht Oldenburg (sąd administracyjny w Oldenburgu, Niemcy) postawieniem z dnia 8 sierpnia 2024 r. jest niedopuszczalny.   Podpisy ( *1 ) Język postępowania: niemiecki.