C-575/24

WyrokTSUE2026-06-18CELEX: 62024CJ0575ECLI:EU:C:2026:499

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy art. 2 pkt 3 dyrektywy (UE) 2019/1024 należy interpretować w ten sposób, że pojęcie „przedsiębiorstwa publicznego” obejmuje przedsiębiorstwo, na które kilka organów sektora publicznego może wspólnie wywierać dominujący wpływ, a jeśli tak, to czy w celu domniemania takiego wpływu konieczne jest zbadanie, czy organy te działają wspólnie i mają wspólne interesy?
Ratio decidendi
Trybunał uznał, że pojęcie „przedsiębiorstwa publicznego” obejmuje podmioty, na które kilka organów sektora publicznego może wspólnie wywierać dominujący wpływ. Wynika to z literalnego brzmienia art. 2 pkt 3 dyrektywy 2019/1024, który używa liczby mnogiej („organy sektora publicznego”), kontekstu (odwołanie do definicji z dyrektywy 2014/25, która również przewiduje wpływ wielu instytucji zamawiających) oraz celów dyrektywy 2019/1024, które zakładają szerokie wykorzystanie informacji sektora publicznego. Trybunał stwierdził, że przepisy definiujące zakres stosowania dyrektywy należy interpretować szeroko. Ponadto, w celu domniemania dominującego wpływu, nie jest konieczne badanie, czy organy te działają w porozumieniu i mają wspólne interesy, ponieważ kryteria domniemania (np. większość kapitału, głosów, możliwość powoływania członków organów) są obiektywne i nie wymagają złożonych ocen faktycznych, co byłoby sprzeczne z celami dyrektywy.
Stan faktyczny
Vodovody a kanalizace Přerov, a.s. (VaK Přerov) to czeska spółka akcyjna działająca w sektorze zaopatrzenia w wodę, której prawie 100% udziałów należy do czeskich miast i gmin, przy czym żaden pojedynczy akcjonariusz nie posiada większościowego pakietu. Spółka odmówiła udostępnienia protokołów z posiedzeń swoich organów na wniosek złożony na podstawie czeskiej ustawy o swobodnym dostępie do informacji, twierdząc, że nie jest „podmiotem zobowiązanym”. Úřad pro ochranu osobních údajů (czeski urząd ochrony danych osobowych) nakazał spółce udostępnienie informacji, co doprowadziło do skargi VaK Přerov do Městský soud v Praze.
Rozstrzygnięcie
Artykuł 2 pkt 3 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1024 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie otwartych danych i ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego należy interpretować w ten sposób, że pojęcie „przedsiębiorstwa publicznego” w rozumieniu tego przepisu obejmuje przedsiębiorstwo, na które kilka organów sektora publicznego może wspólnie wywierać dominujący wpływ, przy czym w celu domniemania takiego wpływu nie jest konieczne zbadanie, czy organy te działają wspólnie i mają wspólne interesy.

Pełny tekst orzeczenia

Wydanie tymczasowe WYROK TRYBUNAŁU (piąta izba) z dnia 18 czerwca 2026 r.(*) Odesłanie prejudycjalne – Zbliżanie ustawodawstw – Otwarte dane i ponowne wykorzystywanie informacji sektora publicznego – Dyrektywa (UE) 2019/1024 – Artykuł 2 pkt 3 – Właściwość Trybunału – Pojęcie „przedsiębiorstwa publicznego” – Przedsiębiorstwo należące do kilku organów sektora publicznego – Domniemanie „dominującego wpływu” – Kryteria oceny W sprawie C‑575/24 mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Městský soud v Praze (sąd miejski w Pradze, Republika Czeska) postanowieniem z dnia 23 lipca 2024 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 28 sierpnia 2024 r., w postępowaniu: Vodovody a kanalizace Přerov, a.s. przeciwko Úřad pro ochranu osobních údajů, TRYBUNAŁ (piąta izba), w składzie: M.L. Arastey Sahún, prezeska izby, J. Passer, E. Regan, D. Gratsias (sprawozdawca) i B. Smulders, sędziowie, rzecznik generalny: R. Norkus, sekretarz: A. Calot Escobar, uwzględniając pisemny etap postępowania, rozważywszy uwagi, które przedstawili: –        w imieniu Vodovody a kanalizace Přerov, a.s. – F. Korbel, advokát, –        w imieniu Úřad pro ochranu osobních údajů – P. Jäger, –        w imieniu rządu czeskiego – M. Smolek, J. Vláčil oraz L. Halajova, w charakterze pełnomocników, –        w imieniu Komisji Europejskiej – G. Meeßen oraz K. Walkerová, w charakterze pełnomocników, po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 5 marca 2026 r., wydaje następujący Wyrok 1        Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 2 pkt 3 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1024 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie otwartych danych i ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego (Dz.U. 2019, L 172, s. 56). 2        Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy Vodovody a kanalizace Přerov, a.s. (zwaną dalej „VaK Přerov”) a Úřad pro ochranu osobních údajů (urzędem ochrony danych osobowych, Republika Czeska, zwanym dalej „urzędem”) w przedmiocie skierowanego do VaK Přerov wniosku o udzielenie informacji w postaci przekazania protokołów obrad jej organów. Ramy prawne Prawo Unii Dyrektywa 2014/25/UE 3        Artykuł 3 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/25/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych, uchylającej dyrektywę 2004/17/WE (Dz.U. 2014, L 94, s. 243), zatytułowany „Instytucje zamawiające”, stanowi w ust. 1: „Na użytek niniejszej dyrektywy »instytucje zamawiające« oznaczają państwo, władze regionalne lub lokalne, podmioty prawa publicznego, lub związki złożone z jednej lub wielu takich instytucji lub z jednego lub wielu takich podmiotów prawa publicznego”. 4        Artykuł 4 tej dyrektywy, zatytułowany „Podmioty zamawiające”, stanowi w ust. 2: „»Przedsiębiorstwo publiczne« oznacza każde przedsiębiorstwo, na które instytucje zamawiające mogą wywierać bezpośrednio lub pośrednio dominujący wpływ na mocy ich prawa własności, udziału finansowego we wspomnianym przedsiębiorstwie lub na mocy zasad określających jego działanie. Zakłada się istnienie dominującego wpływu instytucji zamawiających w dowolnym z poniższych przypadków, gdy instytucje te, bezpośrednio lub pośrednio: a)      posiadają większość subskrybowanego kapitału przedsiębiorstwa; b)      kontrolują większość głosów przypadających na akcje wyemitowane przez przedsiębiorstwo; c)      mogą powoływać ponad połowę członków organu administrującego, zarządzającego lub nadzorczego przedsiębiorstwa”. Dyrektywa 2019/1024 5        Motywy 1, 13, 20, 23–26 i 29 dyrektywy 2019/1024 mają następujące brzmienie: „(1)      Dyrektywa 2003/98/WE [Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego (Dz.U. 2003, L 345, s. 90)] została znacząco zmieniona. Ze względu na konieczność wprowadzenia dalszych zmian i w celu zapewnienia jasności dyrektywa ta powinna zostać przekształcona. […] (13)      Jednym z podstawowych celów ustanowienia rynku wewnętrznego jest stworzenie warunków sprzyjających rozwojowi usług i produktów w całej Unii [Europejskiej] oraz w państwach członkowskich. Informacje sektora publicznego lub informacje gromadzone, produkowane, reprodukowane i rozpowszechniane przy okazji wykonywania zadań publicznych lub świadczenia usług w interesie ogólnym są ważnym materiałem wyjściowym dla produktów i usług związanych z treściami cyfrowymi, a wraz z rozwojem zaawansowanych technologii cyfrowych, takich jak sztuczna inteligencja, technologie rozproszonego rejestru i internet rzeczy, […] staną się jeszcze ważniejszym ich zasobem. Zasadnicze znaczenie będzie mieć w tym kontekście szeroki geograficzny zasięg ponadgraniczny. Oczekuje się, że zwiększone możliwości ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego między innymi pozwolą wszystkim unijnym przedsiębiorcom, w tym mikroprzedsiębiorstwom i [małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP)], a także społeczeństwu obywatelskiemu, na wykorzystywanie ich potencjału oraz przyczynią się do rozwoju gospodarczego i tworzenia wysokiej jakości miejsc pracy oraz ich ochrony, w szczególności z korzyścią dla lokalnych społeczności, oraz do realizacji ważnych celów społecznych, takich jak odpowiedzialność i przejrzystość. […] (20)      […] Wypełniając swoje zadania publiczne, organy sektora publicznego gromadzą, produkują, reprodukują i rozpowszechniają dokumenty. Przedsiębiorstwa publiczne gromadzą, produkują, reprodukują i rozpowszechniają dokumenty w celu świadczenia usług w interesie ogólnym. Użycie tych dokumentów do innych celów jest ich ponownym wykorzystywaniem. Państwa członkowskie mogą wyjść poza minimalne standardy ustanowione w niniejszej dyrektywie, umożliwiając tym samym szersze ponowne wykorzystywanie. […] […] (23)      […] Niniejsza dyrektywa nakłada na państwa członkowskie obowiązek zapewnienia możliwości ponownego wykorzystywania wszystkich istniejących dokumentów, z wyjątkiem dokumentów, do których dostęp jest ograniczony lub wyłączony na mocy krajowych przepisów dotyczących dostępu do dokumentów lub z zastrzeżeniem pozostałych wyjątków określonych w niniejszej dyrektywie. Niniejsza dyrektywa opiera się na istniejących w państwach członkowskich systemach dostępu i nie zmienia krajowych przepisów określających dostęp do dokumentów. Dyrektywy nie stosuje się w przypadkach, w których obywatele lub podmioty prawne mogą – w ramach właściwego systemu dostępu – otrzymać dokument tylko wówczas, gdy wykażą szczególny interes. […] Powinno się zachęcać organy sektora publicznego, aby udostępniały do ponownego wykorzystywania wszystkie posiadane przez siebie dokumenty. […] (24)      Państwa członkowskie często zlecają świadczenie usług w interesie ogólnym podmiotom spoza sektora publicznego, zachowując jednocześnie wysoki stopień kontroli nad takimi podmiotami. Dyrektywa 2003/98/WE ma natomiast zastosowanie jedynie do dokumentów będących w posiadaniu organów sektora publicznego, wyłączając tym samym z zakresu jej stosowania przedsiębiorstwa publiczne. Prowadzi to do niskiej dostępności do ponownego wykorzystywania dokumentów produkowanych przy realizacji usług świadczonych w interesie ogólnym w wielu obszarach, w szczególności w sektorach użyteczności publicznej. Taki stan rzeczy w znacznym stopniu zmniejsza również możliwość tworzenia usług transgranicznych opierających się na dokumentach będących w posiadaniu przedsiębiorstw publicznych, które świadczą usługi w interesie ogólnym. (25)      Dyrektywę 2003/98/WE należy zatem zmienić, aby zapewnić możliwość jej stosowania w odniesieniu do ponownego wykorzystywania istniejących dokumentów produkowanych przy realizacji usług świadczonych w interesie ogólnym przez przedsiębiorstwa publiczne prowadzące jeden z rodzajów działalności, o których mowa w art. 8–14 dyrektywy 2014/25/UE, jak również przez przedsiębiorstwa publiczne działające w charakterze podmiotów świadczących usługi publiczne na podstawie art. 2 rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 [Parlamentu Europejskiego i Rady, z dnia 23 października 2007 r. dotyczącego usług publicznych w zakresie kolejowego i drogowego transportu pasażerskiego oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 1191/69 i (EWG) nr 1107/70 (Dz.U. 2007, L 315, s. 1)], przez przedsiębiorstwa publiczne działające w charakterze przewoźników lotniczych wykonujących obowiązki użyteczności publicznej na podstawie art. 16 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1008/2008 [w sprawie wspólnych zasad wykonywania przewozów lotniczych na terenie Wspólnoty (Dz.U. 2008, L 293, s. 3)] oraz przez przedsiębiorstwa publiczne działające w charakterze armatorów Wspólnoty wykonujących zobowiązania z tytułu świadczenia usług publicznych na podstawie art. 4 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3577/92 [z dnia 7 grudnia 1992 r. dotyczącego stosowania zasady swobody świadczenia usług w transporcie morskim w obrębie państw członkowskich (kabotaż morski) (Dz.U. 1992, L 364, s. 7)]. (26)      Niniejsza dyrektywa nie wprowadza ogólnego obowiązku zezwalania na ponowne wykorzystywanie dokumentów produkowanych przez przedsiębiorstwa publiczne. Decyzja o tym, czy zezwolić na ponowne wykorzystywanie dokumentów, powinna pozostawać w gestii zainteresowanego przedsiębiorstwa publicznego, o ile niniejsza dyrektywa, prawo unijne lub krajowe nie przewidują inaczej. Dopiero wówczas, gdy przedsiębiorstwo publiczne udostępniło dany dokument do ponownego wykorzystywania, powinno przestrzegać odpowiednich obowiązków określonych w rozdziałach III i IV niniejszej dyrektywy, w szczególności obowiązków dotyczących formatu, pobierania opłat, przejrzystości, licencji, niedyskryminacji i zakazu stosowania uzgodnień dotyczących wyłączności. Przedsiębiorstwa publiczne nie powinny mieć natomiast obowiązku spełniać wymogów określonych w przepisach rozdziału II, takich jak przepisy regulujące rozpatrywanie wniosków. Dopuszczając ponowne wykorzystywanie dokumentów, należy zwrócić szczególną uwagę na szczególnie chronione informacje dotyczące ochrony infrastruktury krytycznej zdefiniowanej w dyrektywie Rady 2008/114/WE [z dnia 8 grudnia 2008 r. w sprawie rozpoznawania i wyznaczania europejskiej infrastruktury krytycznej oraz oceny potrzeb w zakresie poprawy jej ochrony (Dz.U. 2008, L 345, s. 75)] oraz usług kluczowych w rozumieniu dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1148 [z dnia 6 lipca 2016 r. w sprawie środków na rzecz wysokiego wspólnego poziomu bezpieczeństwa sieci i systemów informatycznych na terytorium Unii (Dz.U. 2016, L 194, s. 1)]. […] (29)      Definicja »organu sektora publicznego« jest oparta na definicji zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE [z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylającej dyrektywę 2004/18/WE (Dz.U. 2014, L 94, s. 65)]. Definicja »podmiotu prawa publicznego« określona w tej dyrektywie oraz definicja »przedsiębiorstwa publicznego« określona w dyrektywie 2014/25/UE powinny mieć zastosowanie do niniejszej dyrektywy”. 6        Artykuł 1 dyrektywy 2019/1024, zatytułowany „Przedmiot i zakres stosowania”, stanowi: „1.      W celu propagowania wykorzystywania otwartych danych i stymulowania innowacji w produktach i usługach niniejsza dyrektywa ustanawia zbiór minimalnych przepisów regulujących ponowne wykorzystywanie oraz ustalenia praktyczne ułatwiające ponowne wykorzystywanie: a)      istniejących dokumentów będących w posiadaniu organów sektora publicznego państw członkowskich; b)      istniejących dokumentów będących w posiadaniu przedsiębiorstw publicznych, które: (i)      prowadzą działalność w obszarach określonych w dyrektywie 2014/25/UE; (ii)      działają w charakterze podmiotów świadczących usługi publiczne zgodnie z art. 2 rozporządzenia (WE) nr 1370/2007; (iii)      działają w charakterze przewoźników lotniczych wykonujących obowiązki użyteczności publicznej zgodnie z art. 16 rozporządzenia (WE) nr 1008/2008; lub (iv)      działają w charakterze armatorów Wspólnoty wykonujących zobowiązania z tytułu świadczenia usług publicznych zgodnie z art. 4 rozporządzenia (EWG) nr 3577/92; […] 2.      Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do: […] b)      dokumentów będących w posiadaniu przedsiębiorstw publicznych: (i)      wyprodukowanych poza zakresem świadczenia usług w interesie ogólnym, jak określono w przepisach ustawowych lub innych wiążących przepisach państwa członkowskiego; (ii)      związanych z działalnością bezpośrednio narażoną na konkurencję i z tego względu – zgodnie z art. 34 dyrektywy 2014/25/UE – nieobjętych zasadami udzielania zamówień publicznych; […] d)      dokumentów, takich jak dane wrażliwe, które są wyłączone z dostępu na podstawie systemów dostępu państwa członkowskiego, w tym ze względu na: (i)      ochronę bezpieczeństwa narodowego (to jest bezpieczeństwa państwa), obronę lub bezpieczeństwo publiczne; (ii)      tajemnicę statystyczną; (iii)      poufność informacji handlowych (w tym tajemnicę handlową, zawodową lub przedsiębiorstwa); […] f)      dokumentów, do których dostęp jest ograniczony na podstawie systemów dostępu państw członkowskich, w tym w przypadkach gdy obywatele lub podmioty prawne muszą wykazać szczególny interes, aby uzyskać dostęp do dokumentów; […] 3.      Niniejsza dyrektywa opiera się na unijnych i krajowych systemach dostępu i pozostaje bez uszczerbku dla nich. […] 7.      Niniejsza dyrektywa reguluje ponowne wykorzystywanie istniejących dokumentów będących w posiadaniu organów sektora publicznego i przedsiębiorstw publicznych państw członkowskich […]”. 7        Artykuł 2 dyrektywy 2019/1024, zatytułowany „Definicje”, stanowi: „Na potrzeby niniejszej dyrektywy stosuje się następujące definicje: 1)      »organ sektora publicznego« oznacza państwo, władze regionalne lub lokalne, podmioty prawa publicznego lub związki złożone z co najmniej jednej takiej instytucji lub z co najmniej jednego takiego podmiotu prawa publicznego; 2)      »podmiot prawa publicznego« oznacza podmiot, który posiada wszystkie poniższe cechy: a)      został utworzony w konkretnym celu zaspokajania potrzeb w interesie ogólnym, które nie mają charakteru przemysłowego ani handlowego; b)      posiada osobowość prawną; oraz c)      jest finansowany w przeważającej części przez państwo, władze regionalne lub lokalne lub inne podmioty prawa publicznego; bądź jego zarząd podlega nadzorowi ze strony tych władz lub podmiotów; bądź ponad połowa członków jego organu administrującego, zarządzającego lub nadzorczego została wyznaczona przez państwo, władze regionalne lub lokalne, lub przez inne podmioty prawa publicznego; 3)      »przedsiębiorstwo publiczne« oznacza przedsiębiorstwo prowadzące działalność w obszarach określonych w art. 1 ust. 1 lit. b), na które organy sektora publicznego mogą wywierać, bezpośrednio lub pośrednio, dominujący wpływ na mocy ich prawa własności, udziału finansowego we wspomnianym przedsiębiorstwie lub na mocy zasad określających jego działanie. Zakłada się istnienie dominującego wpływu ze strony organów sektora publicznego w dowolnym z poniższych przypadków, gdy organy te bezpośrednio lub pośrednio: a)      posiadają większość subskrybowanego kapitału przedsiębiorstwa; b)      kontrolują większość głosów przypadających na akcje wyemitowane przez przedsiębiorstwo; c)      mogą powoływać ponad połowę członków organu administrującego, zarządzającego lub nadzorczego przedsiębiorstwa; […] 11)      »ponowne wykorzystywanie« oznacza wykorzystywanie przez osoby fizyczne lub podmioty prawne dokumentów będących w posiadaniu: a)      organów sektora publicznego, do celów komercyjnych lub niekomercyjnych innych niż ich pierwotne przeznaczenie w ramach zadań publicznych, dla którego to celu dokumenty te zostały wyprodukowane, z wyjątkiem wymiany dokumentów między organami sektora publicznego służącej wyłącznie wykonywaniu ich zadań publicznych; lub b)      przedsiębiorstw publicznych, do celów komercyjnych lub niekomercyjnych innych niż ich pierwotne przeznaczenie w zakresie świadczenia usług w interesie ogólnym, dla którego to celu dokumenty te zostały wyprodukowane, z wyjątkiem wymiany dokumentów między przedsiębiorstwami publicznymi a organami sektora publicznego służącej wyłącznie wykonywaniu zadań publicznych organów sektora publicznego; […]”. Prawo czeskie 8        Zákon č. 106/1999 Sb., o svobodném přístupu k informacím (ustawa nr 106/1999 o swobodnym dostępie do informacji) została znowelizowana zákon č. 241/2022 Sb., kterým se mění zákon č. 106/1999 Sb., o svobodném přístupu k informacím, ve znění pozdějších předpisů, zákon č. 123/1998 Sb., o právu na informace o životním prostředí, ve znění pozdějších předpisů, a zákon č. 130/2002 Sb., o podpoře výzkumu, experimentálního vývoje a inovací z veřejných prostředků a o změně některých souvisejících zákonů (zákon o podpoře výzkumu, experimentálního vývoje a inovací), ve znění pozdějších předpisů [ustawą nr 241/2022 o zmianie ustawy nr 106/1999 o swobodnym dostępie do informacji, ze zmianami, ustawy nr 123/1998 o prawie do informacji o środowisku, ze zmianami, i ustawy nr 130/2002 o wspieraniu badań, rozwoju eksperymentalnego i innowacji ze środków publicznych oraz o zmianie niektórych powiązanych ustaw (ustawy o wspieraniu badań, rozwoju eksperymentalnego i innowacji)] (zwaną dalej „ustawą w sprawie transpozycji dyrektywy 2019/1024”). 9        Paragraf 2 ust. 1 ustawy nr 106/1999 o swobodnym dostępie do informacji, znowelizowanej ustawą w sprawie transpozycji dyrektywy 2019/1024 (zwanej dalej „ustawą o swobodnym dostępie do informacji”), stanowi: „Podmiotami zobowiązanymi, które zgodnie z niniejszą ustawą mają obowiązek udzielania informacji dotyczących ich działalności, są organy państwa, jednostki samorządu terytorialnego i ich organy oraz instytucje publiczne”. 10      Zgodnie z § 2a tej ustawy: „1.      Podmiotem zobowiązanym jest również przedsiębiorstwo publiczne, przez które na potrzeby niniejszej ustawy rozumie się osobę prawną, która nie jest podmiotem zobowiązanym zgodnie z § 2 ust. 1 i a)      która: 1.      prowadzi odnośną działalność zgodnie z ustawą o udzielaniu zamówień publicznych, 2.      działa jako podmiot świadczący usługi publiczne zgodnie z art. 2 [rozporządzenia (WE) nr 1370/2007], 3.      działa jako przewoźnik lotniczy, który wykonuje obowiązki świadczenia usługi publicznej zgodnie z art. 16 [rozporządzenia (WE) nr 1008/2008], lub 4.      działa jako armator, który świadczy usługi publiczne zgodnie z art. 4 [rozporządzenia (EWG) nr 3577/92], i b)      na którą podmiot zobowiązany zgodnie z § 2 ust. 1 może bezpośrednio lub pośrednio wywierać dominujący wpływ na mocy udziału majątkowego w tej osobie prawnej lub zasad określających jej działanie. 2.      Przyjmuje się, że warunek dominującego wpływu jest spełniony, jeżeli podmiot zobowiązany zgodnie z § 2 ust. 1 bezpośrednio lub pośrednio: a)      posiada większościowy udział w subskrybowanym kapitale przedsiębiorstwa publicznego; b)      kontroluje większość głosów przypadających na akcje emitowane przez to przedsiębiorstwo lub c)      może powoływać ponad połowę członków organu administrującego, zarządzającego lub nadzorczego przedsiębiorstwa publicznego”. Postępowanie główne i pytania prejudycjalne 11      VaK Přerov jest spółką akcyjną prawa czeskiego działającą w sektorze zaopatrzenia w wodę i jej uzdatniania. Jest ona w prawie 100 % własnością czeskich miast i gmin, przy czym żaden akcjonariusz nie jest większościowym akcjonariuszem. 12      Na podstawie ustawy o swobodnym dostępie do informacji do spółki tej został skierowany wniosek o udostępnienie protokołów z posiedzeń jej organów. Uznawszy, że nie jest ona „podmiotem zobowiązanym” w rozumieniu tej ustawy i że w związku z tym nie była zobowiązana do dostarczenia takich informacji, wspomniana spółka rozpatrzyła ten wniosek odmownie. 13      Skarga na tę decyzję została złożona do urzędu, który decyzją z dnia 7 marca 2023 r. nakazał VaK Přerov rozpatrzenie wniosku o udzielenie informacji zgodnie z ustawą o swobodnym dostępie do informacji. Na tę ostatnią decyzję VaK Přerov wniosła skargę do Městský soud v Praze (sądu miejskiego w Pradze, Republika Czeska), który jest sądem odsyłającym. Na poparcie skargi spółka ta twierdzi, że nie jest „podmiotem zobowiązanym” w rozumieniu tej ustawy. 14      Sąd odsyłający uważa, że w celu rozstrzygnięcia zawisłego przed nim sporu należy ustalić, czy VaK Přerov jest „przedsiębiorstwem publicznym” w rozumieniu § 2a ust. 1 wspomnianej ustawy, która to kategoria została wprowadzona do tej ustawy ustawą w sprawie transpozycji dyrektywy 2019/1024. 15      Według sądu odsyłającego spór ten dotyczy w szczególności kwestii, czy aby przedsiębiorstwo zostało zakwalifikowane jako „przedsiębiorstwo publiczne” w rozumieniu art. 2 pkt 3 dyrektywy 2019/1024, a tym samym w rozumieniu § 2a ust. 1 ustawy o swobodnym dostępie do informacji, dominujący wpływ na to przedsiębiorstwo w rozumieniu pierwszego z tych przepisów musi być wywierany przez jeden organ sektora publicznego, czy też, w stosownych przypadkach, wspólnie przez kilka organów tego sektora. W ramach sporu w postępowaniu głównym urząd broni tego ostatniego stanowiska. 16      VaK Přerov uważa natomiast, że taka wykładnia nie wynika z dyrektywy 2019/1024 i że w niniejszym przypadku o „dominującym wpływie” w rozumieniu tej dyrektywy można by mówić tylko wtedy, gdyby jedna z jednostek samorządu terytorialnego będących akcjonariuszami tej spółki posiadała samodzielnie udział większościowy lub gdyby nie ulegało wątpliwości, że różni akcjonariusze działają w porozumieniu. 17      W tych okolicznościach Městský soud v Praze (sąd miejski w Pradze) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi: „1)      Czy art. 2 pkt 3 dyrektywy [2019/1024] należy interpretować w ten sposób, że przedsiębiorstwem publicznym jest również przedsiębiorstwo, w którym kilka organów sektora publicznego może wspólnie wywierać dominujący wpływ na mocy ich prawa własności, udziału finansowego we wspomnianym przedsiębiorstwie lub na mocy zasad określających jego działanie? 2)      W przypadku odpowiedzi twierdzącej na pytanie pierwsze – czy zakłada się dominujący wpływ zgodnie z przywołanym przepisem dyrektywy 2019/1024 również wtedy, gdy kilka organów sektora publicznego wspólnie posiada większość subskrybowanego kapitału przedsiębiorstwa, kontroluje większość głosów przypadających na akcje wyemitowane przez przedsiębiorstwo lub może powoływać ponad połowę członków organu administrującego, zarządzającego lub nadzorczego przedsiębiorstwa, czy też należy zbadać, czy te organy sektora publicznego faktycznie działają w porozumieniu i mają wspólne interesy?”. W przedmiocie pytań prejudycjalnych W przedmiocie właściwości Trybunału 18      Do Trybunału należy ocena sytuacji, w jakiej sąd krajowy kieruje do niego wniosek, w celu zweryfikowania swojej własnej właściwości na potrzeby udzielenia odpowiedzi na pytania zadane przez sąd odsyłający (zob. podobnie wyrok z dnia 10 grudnia 2020 r., J & S Service, C‑620/19, EU:C:2020:1011, pkt 32 i przytoczone tam orzecznictwo). 19      W tym względzie Komisja Europejska podnosi, że spór w postępowaniu głównym dotyczy nie ponownego wykorzystywania dokumentów sektora publicznego, co reguluje dyrektywa 2019/1024, lecz wniosku o udzielenie dostępu do dokumentów, który nie jest objęty zakresem stosowania tej dyrektywy. Taki wniosek podlegałby bowiem, jak wynika z art. 1 ust. 3 dyrektywy 2019/1024 w związku z jej motywem 23, prawu państw członkowskich lub ewentualnie unijnym przepisom sektorowym dotyczącym dostępu do informacji. 20      W niniejszej sprawie podstawą tego sporu jest wniosek o udzielenie dostępu do informacji złożony na podstawie ustawy o swobodnym dostępie do informacji. Jak wyjaśnia sąd odsyłający w odpowiedzi na skierowany do niego przez Trybunał wniosek o udzielenie wyjaśnień, ustawa ta nie wymaga, aby taki wnioskodawca wyraźnie wskazał swój zamiar ponownego wykorzystywania informacji, których dotyczy wniosek, w rozumieniu art. 2 pkt 11 dyrektywy 2019/1024. 21      Z uzasadnienia projektu, który doprowadził do przyjęcia ustawy w sprawie transpozycji dyrektywy 2019/1024, przedstawionego przez sąd odsyłający w tej odpowiedzi, wynika, że ustawodawca czeski od momentu transpozycji dyrektywy 2003/98 konsekwentnie opowiadał się za systemem zapewniającym ponowne wykorzystywanie informacji poprzez wykonywanie prawa do informacji. 22      W tym względzie należy przypomnieć, że Trybunał wielokrotnie stwierdzał, że jest właściwy do orzekania w przedmiocie wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczącego przepisów prawa Unii w sytuacjach, w których – nawet jeżeli stan faktyczny sprawy w postępowaniu głównym nie mieścił się bezpośrednio w zakresie stosowania tego prawa – przepisy prawa Unii znalazły zastosowanie na mocy prawa krajowego ze względu na zawarte w prawie krajowym odesłanie do ich treści. W takich sytuacjach istnieje bowiem określony interes Unii w tym, by celem uniknięcia ewentualnych przyszłych rozbieżności w wykładni przepisy przejęte z prawa Unii były interpretowane w sposób jednolity (zob. wyroki: z dnia 18 października 1990 r., Dzodzi, C‑297/88 i C‑197/89, EU:C:1990:360, pkt 37; z dnia 21 listopada 2019 r., Deutsche Post i in., C‑203/18 i C‑374/18, EU:C:2019:999, pkt 36; a także z dnia 10 grudnia 2020 r., J & S Service, C‑620/19, EU:C:2020:1011, pkt 34 i przytoczone tam orzecznictwo). 23      Tym samym dokonanie przez Trybunał wykładni przepisów prawa Unii w sytuacjach nieobjętych zakresem stosowania tego prawa jest uzasadnione, gdy owe przepisy w sposób bezpośredni i bezwarunkowy znalazły zastosowanie do takich sytuacji na mocy prawa krajowego, aby zapewnić identyczne traktowanie tych sytuacji i sytuacji objętych zakresem stosowania tychże przepisów (wyrok z dnia 21 listopada 2019 r., Deutsche Post i in., C‑203/18 i C‑374/18, EU:C:2019:999, pkt 37 i przytoczone tam orzecznictwo). 24      W niniejszej sprawie sąd odsyłający podnosi, że przyjmując w 2022 r. ustawę w sprawie transpozycji dyrektywy 2019/1024, ustawodawca krajowy rozszerzył krąg podmiotów podlegających obowiązkowi udzielenia informacji na podmioty, które zgodnie z tą dyrektywą podlegają przewidzianym w niej obowiązkom, świadomie decydując się w ten sposób na dostosowanie podmiotowego zakresu stosowania ustawy o swobodnym dostępie do informacji do podmiotowego zakresu stosowania rzeczonej dyrektywy. 25      W tych okolicznościach należy uznać, że art. 2 pkt 3 dyrektywy 2019/1024, zawierający definicję pojęcia „przedsiębiorstwa publicznego”, został przez ustawodawcę krajowego uznany za mający bezpośrednie i bezwarunkowe zastosowanie, w rozumieniu orzecznictwa przytoczonego w pkt 23 niniejszego wyroku, do sytuacji, które niekoniecznie wchodzą w zakres stosowania tej dyrektywy, ale które są regulowane przez tę ustawę. 26      Prawdą jest, że z art. 1 ust. 2 i 3 dyrektywy 2019/1024 wynika, iż jak już orzekł Trybunał, „ponowne wykorzystanie” dokumentu w rozumieniu tej dyrektywy zakłada dostęp do tego dokumentu, co podkreśla ścisły związek między tymi dwiema czynnościami. Jednakże czynności te są wyraźnie odrębne. Wspomniana dyrektywa nie ustanawia bowiem prawa dostępu do dokumentów sektora publicznego, lecz zakłada istnienie takiego prawa w prawie państw członkowskich lub w prawie Unii, w związku z czym warunki dostępu do tych dokumentów nie są objęte jej zakresem stosowania (wyrok z dnia 21 listopada 2024 r., HP – Hrvatska pošta, C‑336/23, EU:C:2024:979, pkt 28, 31 i przytoczone tam orzecznictwo). 27      Jednakże w świetle orzecznictwa przypomnianego w pkt 22 i 23 niniejszego wyroku takie rozróżnienie nie wydaje się w niniejszej sprawie istotne dla ustalenia, czy Trybunał jest właściwy do udzielenia odpowiedzi na pytania zadane w niniejszej sprawie. Z akt sprawy, którymi dysponuje Trybunał, wynika bowiem, że § 2a ustawy o swobodnym dostępie do informacji rozszerza, wzorując się w tym zakresie na prawie Unii dotyczącym ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego, podmiotowy zakres stosowania tej ustawy na przedsiębiorstwa publiczne będące w posiadaniu takich informacji. Jak zauważył w istocie rzecznik generalny w pkt 59 opinii, ustawodawca krajowy nie tylko zainspirował się dyrektywą 2019/1024, ale także rozszerzył jej skutki normatywne na sytuacje podlegające prawu krajowemu, nie zgłaszając w tym zakresie zastrzeżeń i nie zmieniając treści pojęcia „przedsiębiorstwa publicznego”, zdefiniowanego w art. 2 pkt 3 tej dyrektywy. W tym względzie należy zauważyć, że § 2a wspomnianej ustawy powiela niemal dosłownie kategorie przedsiębiorstw publicznych, o których mowa w art. 1 ust. 1 lit. b) wspomnianej dyrektywy. 28      Należy zatem uznać, że wspomniany przepis znalazł jako taki zastosowanie za pośrednictwem prawa krajowego (zob. podobnie i analogicznie wyrok z dnia 10 grudnia 2020 r., J & S Service, C‑620/19, EU:C:2020:1011, pkt 50, 51 i przytoczone tam orzecznictwo). 29      W tych okolicznościach istnieje oczywisty interes w tym, aby Trybunał dokonał wykładni art. 2 pkt 3 dyrektywy 2019/1024 w celu zapewnienia jego jednolitej wykładni, wobec czego Trybunał jest właściwy na podstawie art. 267 TFUE do udzielenia odpowiedzi na pytania zadane w tym względzie przez sąd odsyłający. Co do istoty 30      Poprzez swoje pytania prejudycjalne, które należy rozpatrzyć łącznie, sąd odsyłający zwraca się w istocie do Trybunału o ustalenie, czy art. 2 pkt 3 dyrektywy 2019/1024 należy interpretować w ten sposób, że pojęcie „przedsiębiorstwa publicznego” w rozumieniu tego przepisu obejmuje przedsiębiorstwo, na które kilka organów sektora publicznego może wspólnie wywierać dominujący wpływ, a jeśli tak, to czy w celu domniemania takiego wpływu konieczne jest zbadanie, czy organy te działają wspólnie i mają wspólne interesy. 31      W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem do celów wykładni przepisu prawa Unii należy uwzględniać nie tylko jego brzmienie, lecz także jego kontekst oraz cele regulacji, której część przepis ten stanowi [wyroki: z dnia 17 listopada 1983 r., Merck, 292/82, EU:C:1983:335, pkt 12; z dnia 5 lutego 2026 r., Hauptzollamt Düsseldorf (Pojazd pochodzący z Rosji), C‑619/24, EU:C:2026:73, pkt 18 i przytoczone tam orzecznictwo]. 32      Co się tyczy, po pierwsze, brzmienia art. 2 pkt 3 dyrektywy 2019/1024, przepis ten wyraźnie odnosi się do „przedsiębiorstwa”, na które „organy sektora publicznego” – w liczbie mnogiej – „mogą wywierać, bezpośrednio lub pośrednio, dominujący wpływ na mocy ich prawa własności, udziału finansowego we wspomnianym przedsiębiorstwie lub na mocy zasad określających jego działanie”. 33      Co się tyczy, po drugie, kontekstu, w jaki wpisuje się ten przepis, z motywu 29 dyrektywy 2019/1024 wynika, że w ramach tej dyrektywy prawodawca Unii postanowił przejąć definicję pojęcia „przedsiębiorstwa publicznego” zawartą w art. 4 ust. 2 dyrektywy 2014/25. Ten ostatni przepis odnosi się do „każdego przedsiębiorstwa”, na które „instytucje zamawiające” – w liczbie mnogiej – „mogą wywierać bezpośrednio lub pośrednio dominujący wpływ na mocy ich prawa własności, udziału finansowego we wspomnianym przedsiębiorstwie lub na mocy zasad określających jego działanie”. 34      Z powyższego wynika, że prawodawca Unii wyraźnie postanowił objąć zakresem pojęcia „przedsiębiorstwa publicznego” w rozumieniu art. 2 pkt 3 dyrektywy 2019/1024 nie tylko przedsiębiorstwa, na które jeden organ sektora publicznego może wywierać dominujący wpływ, ale również przedsiębiorstwa, na które taki wpływ może wywierać kilka organów sektora publicznego. 35      Po trzecie, takie rozumienie art. 2 pkt 3 dyrektywy 2019/1024 znajduje potwierdzenie w celach realizowanych przez tę dyrektywę. Z jednej strony, jak wskazano w jej motywie 13, dyrektywa ta ma na celu pełne wykorzystanie, dla europejskiej gospodarki i społeczeństwa obywatelskiego, potencjału informacji sektora publicznego oraz informacji gromadzonych, produkowanych, reprodukowanych i rozpowszechnianych przy okazji wykonywania zadań publicznych lub świadczenia usług w interesie ogólnym. 36      Z drugiej strony z motywów 24 i 25 wspomnianej dyrektywy wynika, że zamiarem prawodawcy Unii przy jej przyjmowaniu było rozszerzenie zakresu stosowania związanych z tym ram prawnych Unii w celu objęcia nimi dokumentów sporządzonych w ramach świadczenia usług w interesie ogólnym przez przedsiębiorstwa publiczne, o których mowa w dyrektywie 2014/25, tak aby jak najlepiej służyć celowi dyrektywy 2019/1024. 37      Należy zatem stwierdzić, że w świetle celów dyrektywy 2019/1024, przypomnianych w pkt 35 i 36 niniejszego wyroku, przepisy definiujące podmiotowy zakres stosowania tej dyrektywy, a w szczególności przepisy definiujące pojęcie „przedsiębiorstwa publicznego”, należy interpretować szeroko. 38      W tym względzie należy zauważyć, że zarówno przedsiębiorstwa, na które dominujący wpływ wywiera wyłącznie jeden organ sektora publicznego, jak i te, na które taki wpływ wywiera wspólnie kilka takich organów, mogą wykonywać zadania z zakresu usług publicznych lub świadczyć usługi w interesie ogólnym. W związku z tym, gdyby art. 2 pkt 3 tej dyrektywy należało interpretować w taki sposób, że ma on zastosowanie wyłącznie do tych pierwszych, nie mógłby on pozwolić na pełną realizację celów tej dyrektywy, jakimi są pełne wykorzystanie potencjału informacji sektora publicznego i rozszerzenie zakresu stosowania odnośnych ram prawnych. 39      Należy zatem uznać, że art. 2 pkt 3 dyrektywy 2019/1024 powinno się interpretować w ten sposób, że pojęcie „przedsiębiorstwa publicznego” w rozumieniu tego przepisu obejmuje przedsiębiorstwo, na które kilka organów sektora publicznego może wspólnie wywierać dominujący wpływ. 40      W zakresie, w jakim sąd odsyłający zwraca się do Trybunału o wyjaśnienie, czy w takim przypadku organy te powinny działać w porozumieniu i mieć wspólne interesy, aby można było domniemywać, że wpływ ten jest dominujący w rozumieniu art. 2 pkt 3 dyrektywy 2019/1024, należy na wstępie stwierdzić, że taki wymóg nie wynika ani z brzmienia tego przepisu, ani z kontekstu, w jaki się on wpisuje. We wspomnianym przepisie prawodawca Unii ograniczył się bowiem do wskazania, że dominujący wpływ w rozumieniu tego przepisu domniemywa się, jeżeli organy te, bezpośrednio lub pośrednio, posiadają większość subskrybowanego kapitału przedsiębiorstwa, kontrolują większość głosów przypadających na akcje wyemitowane przez przedsiębiorstwo lub mogą powoływać ponad połowę członków organu administrującego, zarządzającego lub nadzorczego przedsiębiorstwa. 41      Te alternatywne kryteria odzwierciedlają sytuacje obiektywne bez uwzględnienia okoliczności takich jak uzgodnienia i wspólne interesy zainteresowanych organów sektora publicznego, które to elementy mogą ponadto różnić się w czasie istnienia przedsiębiorstwa w zależności w szczególności od wyzwań, przed jakimi stają organy decyzyjne tego przedsiębiorstwa, oraz decyzji, jakie powinny one w tym względzie podejmować. Tymczasem uwzględnienie elementów wynikających z tak złożonych ocen faktycznych byłoby sprzeczne z celami realizowanymi przez tę dyrektywę, które zostały przypomniane w pkt 35 i 36 niniejszego wyroku. 42      W świetle powyższych rozważań odpowiedź na pytania prejudycjalne powinna brzmieć tak, iż art. 2 pkt 3 dyrektywy 2019/1024 należy interpretować w ten sposób, że pojęcie „przedsiębiorstwa publicznego” w rozumieniu tego przepisu obejmuje przedsiębiorstwo, na które kilka organów sektora publicznego może wspólnie wywierać dominujący wpływ, przy czym w celu domniemania takiego wpływu nie jest konieczne zbadanie, czy organy te działają wspólnie i mają wspólne interesy. W przedmiocie kosztów 43      Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi. Z powyższych względów Trybunał (piąta izba) orzeka, co następuje: Artykuł 2 pkt 3 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1024 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie otwartych danych i ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego należy interpretować w ten sposób, że: pojęcie „przedsiębiorstwa publicznego” w rozumieniu tego przepisu obejmuje przedsiębiorstwo, na które kilka organów sektora publicznego może wspólnie wywierać dominujący wpływ, przy czym w celu domniemania takiego wpływu nie jest konieczne zbadanie, czy organy te działają wspólnie i mają wspólne interesy. Podpisy *      Język postępowania: czeski.

© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło