C-586/24

PostanowienieTSUE2025-03-03CELEX: 62024CO0586ECLI:EU:C:2025:206

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy jednoosobowy skład Sądu Najwyższego (Polska), w którym zasiada sędzia powołany w okolicznościach budzących uzasadnione wątpliwości co do jego niezawisłości i bezstronności, stanowi „sąd” w rozumieniu art. 267 TFUE, a tym samym czy jego wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest dopuszczalny?
Ratio decidendi
Trybunał uznał, że wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym są oczywiście niedopuszczalne, ponieważ sędzia odsyłający nie spełnia wymogów „sądu” w rozumieniu art. 267 TFUE. Opierając się na swoim wcześniejszym orzecznictwie (w szczególności wyroku w sprawie Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, C-326/23), Trybunał stwierdził, że wady procesu powołania tego sędziego do Izby Cywilnej Sądu Najwyższego, w tym powołanie na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym na podstawie ustawy z 2017 r. i pomimo wstrzymania/uchylenia uchwały KRS przez Naczelny Sąd Administracyjny, są wystarczające do wzbudzenia uzasadnionych wątpliwości co do jego niezawisłości i bezstronności. Te wady są identyczne z tymi, które dotyczyły sędziów Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, co prowadzi do obalenia domniemania, że sąd krajowy spełnia wymogi niezawisłości.
Stan faktyczny
Sprawy dotyczą dwóch postępowań głównych w Polsce: jednej zainicjowanej przez I.G. w przedmiocie skutków niezłożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku (C-586/24) oraz drugiej zainicjowanej przez D.L. w następstwie wszczętego wobec niej postępowania dyscyplinarnego (C-605/24). W obu sprawach złożono wnioski o stwierdzenie, że sędziowie Sądu Najwyższego zasiadający w składach orzekających nie spełniają wymogów niezawisłości i bezstronności ze względu na okoliczności ich powołania. Sędzia T.S., który jednoosobowo tworzy skład organu odsyłającego w obu sprawach, wyraził wątpliwości co do zgodności składów orzekających z wymogami art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE w świetle art. 47 Karty, zarówno w odniesieniu do innych sędziów, jak i własnego powołania.
Rozstrzygnięcie
Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożone przez Sąd Najwyższy (Polska) orzekający w składzie jednego sędziego postanowieniami z dnia 5 sierpnia 2024 r. (C‑605/24) i 19 sierpnia 2024 r. (C‑586/24) są oczywiście niedopuszczalne.

Pełny tekst orzeczenia

POSTANOWIENIE TRYBUNAŁU (dziewiąta izba) z dnia 3 marca 2025 r.(*) Odesłanie prejudycjalne – Artykuł 53 § 2 regulaminu postępowania przed Trybunałem – Artykuł 267 TFUE – Pojęcie „sądu” – Sędzia Izby Cywilnej Sądu Najwyższego (Polska) – Sędzia powołany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie uchwały Krajowej Rady Sądownictwa (Polska) w nowym składzie – Odesłanie prejudycjalne skierowane przez skład orzekający nieposiadający statusu niezawisłego i bezstronnego sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy – Oczywista niedopuszczalność W sprawach połączonych C‑586/24 [Rabal]i i C‑605/24 [Drałka](i), mających za przedmiot wnioski o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożone przez Sąd Najwyższy (Polska) w składzie jednego sędziego postanowieniami z dnia 5 sierpnia 2024 r. (C‑605/24) i 19 sierpnia 2024 r. (C‑586/24), które wpłynęły do Trybunału w dniach 6 września 2024 r. (C‑586/24) i 17 września 2024 r. (C‑605/24), w postępowaniach: I.G., przy udziale: H.G., T.P., M.G. (C‑586/24), oraz D.L., przy udziale: Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowym w P. (C‑605/24), TRYBUNAŁ (dziewiąta izba), w składzie: N. Jääskinen, prezes izby, I. Jarukaitis (sprawozdawca), prezes czwartej izby, i A. Arabadjiev, sędzia, rzecznik generalny: N. Emiliou, sekretarz: A. Calot Escobar, postanowiwszy, po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, orzec w formie postanowienia z uzasadnieniem, zgodnie z art. 53 § 2 regulaminu postępowania przed Trybunałem, wydaje następujące Postanowienie 1        Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczą wykładni art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE w świetle art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „Kartą”). 2        Wnioski te zostały przedstawione w ramach dwóch sporów zainicjowanych, po pierwsze, przez I.G. w przedmiocie skutków niezłożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku (C‑586/24), a po drugie, przez D.L. w następstwie wszczętego wobec niej postępowania dyscyplinarnego (C‑605/24).  Ramy prawne  Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej 3        Artykuł 179 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (zwanej dalej „Konstytucją”) stanowi: „Sędziowie są powoływani przez Prezydenta Rzeczypospolitej, na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa [(zwanej dalej »KRS«)], na czas nieoznaczony”. 4        W myśl art. 180 Konstytucji: „1.      Sędziowie są nieusuwalni. 2.      Złożenie sędziego z urzędu, zawieszenie w urzędowaniu, przeniesienie do innej siedziby lub na inne stanowisko wbrew jego woli może nastąpić jedynie na mocy orzeczenia sądu i tylko w przypadkach określonych w ustawie. […]”.  Ustawa o Sądzie Najwyższym 5        Artykuł 29 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. z 2018 r., poz. 5), zmienionej ustawą z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 1259), (zwanej dalej „ustawą o Sądzie Najwyższym”) stanowi: „[…] § 5.      Dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego lub sędziego delegowanego do pełnienia czynności sędziowskich w Sądzie Najwyższym wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, na wniosek uprawnionego, o którym mowa w § 7, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy. § 6.      Wniosek o stwierdzenie przesłanek, o których mowa w § 5, może być złożony wobec sędziego Sądu Najwyższego lub sędziego delegowanego do pełnienia czynności sędziowskich w Sądzie Najwyższym wyznaczonego do składu rozpoznającego: 1)      środek zaskarżenia; […] § 7.      Uprawnionym do złożenia wniosku jest strona lub uczestnik postępowania przed Sądem Najwyższym w sprawach, o których mowa w § 6. […] § 15.      Sąd Najwyższy rozpoznaje wniosek na posiedzeniu niejawnym w składzie 5 sędziów losowanych spośród całego składu Sądu Najwyższego, po wysłuchaniu sędziego, którego wniosek dotyczy chyba, że wysłuchanie jest niemożliwe lub bardzo utrudnione. Wysłuchanie może nastąpić na piśmie. Sędzia, którego wniosek dotyczy jest wyłączony z losowania. […]”.  Kodeks postępowania cywilnego 6        Artykuł 49 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 1964 r., nr 43, poz. 296), w brzmieniu mającym zastosowanie do sporu w postępowaniu głównym, stanowi: „[…] sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie”.  Postępowania główne i pytania prejudycjalne  Okoliczności faktyczne leżące u podstaw sprawy C‑586/24 7        I.G. wystąpił do Sądu Rejonowego w Radomiu (Polska) z wnioskiem o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku. Sąd ten oddalił powyższy wniosek postanowieniem z dnia 31 maja 2023 r. 8        Ponieważ apelacja od tego postanowienia została oddalona postanowieniem Sądu Okręgowego w Radomiu (Polska) z dnia 16 listopada 2023 r., I.G. wniósł skargę kasacyjną od tego ostatniego postanowienia do Sądu Najwyższego. 9        W dniu 19 lipca 2024 r. I.G. wystąpił z wnioskiem – w trybie art. 29 §§ 5–7 ustawy o Sądzie Najwyższym – o stwierdzenie, że jeden z sędziów Sądu Najwyższego zasiadających w składzie orzekającym właściwym do rozpoznania tej skargi nie spełnia wymogów niezawisłości i bezstronności przewidzianych w powyższej ustawie. Wniósł on także o wyłączenie tej sędzi. 10      Do rozpoznania tych wniosków wyznaczono skład pięciu sędziów wybranych w drodze losowania spośród wszystkich sędziów Sądu Najwyższego. Sędzia T.S., który jest członkiem tego składu, przewodniczy mu i pełni funkcję sędziego sprawozdawcy. We wspomnianym składzie orzekającym znaleźli się również sędziowie A.G., B.T. i Z.C.  Okoliczności faktyczne leżące u podstaw sprawy C‑605/24 11      W dniu 12 sierpnia 2020 r. zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowym w P. (Polska) wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko D.L., sędzi sądu rejonowego w stanie spoczynku. 12      Pismem z dnia 17 listopada 2022 r. D.L. wystąpiła z wnioskiem – w trybie art. 29 §§ 5–7 ustawy o Sądzie Najwyższym – o stwierdzenie, że J.K., jeden z sędziów Sądu Najwyższego zasiadających w składzie orzekającym, który powinien rozpoznać jej sprawę dyscyplinarną, nie spełnia wymaganych przez powyższą ustawę wymogów niezawisłości i bezstronności, z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu. Wniosła ona także o wyłączenie tego sędziego. 13      Do rozpoznania tych wniosków wyznaczono skład pięciu sędziów wybranych w drodze losowania spośród wszystkich sędziów Sądu Najwyższego. W składzie tym zasiadają między innymi sędziowie P.R. i T.S., przy czym ten ostatni przewodniczy temu składowi i pełni funkcję sędziego sprawozdawcy.  Uzasadnienie wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym i pytania prejudycjalne zadane w sprawach C‑586/24 i C‑605/24 14      W każdej z niniejszych spraw organ odsyłający wyraża wątpliwości co do zgodności z wymogami art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE, interpretowanego w świetle art. 47 Karty, składów orzekających, w których zasiadają w szczególności, poza sędzią T.S., w pierwszej sprawie w postępowaniu głównym sędziowie A.G., B.T. i Z.C., a w drugiej sprawie w postępowaniu głównym sędzia P.R. Sędzia T.S., który jednoosobowo tworzy skład organu odsyłającego, wydaje się bowiem uważać, że powołanie do Sądu Najwyższego sędziów A.G., B.T., Z.C. i P.R. zostało dokonane w okolicznościach, które, podobnie jak ich postępowanie, odpowiadają elementom przywołanym w ramach pytań A pkt 1 przytoczonych w pkt 15 i 16 niniejszego postanowienia, oraz że jego własne powołanie zostało dokonane w okolicznościach odpowiadających okolicznościom wskazanym w ramach pytań A pkt 2 w każdej z niniejszych spraw. Sędzia T.S. zastanawia się również nad konsekwencjami, jakie należy wyciągnąć z ewentualnego stwierdzenia, że takie składy orzekające nie spełniają powyższych wymogów. 15      W tych okolicznościach Sąd Najwyższy, orzekając w składzie jednego sędziego, postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi w sprawie C‑605/24: „A      Czy art. 19 ust. 1 akapit 2 TUE, interpretowany w świetle art. 47 [Karty], należy rozumieć w ten sposób, że: 1)      nie jest sądem niezależnym (w tym w sprawie objętej prawem Unii Europejskiej) taki sąd, w składzie którego zasiada osoba, która: a)      została powołana na urząd sędziego sądu krajowego ostatniej instancji (Sądu Najwyższego) w oczywiście nietransparentnej i pozornej procedurze nominacyjnej, pomijającej ocenę rzeczywistych kompetencji do wykonywania zawodu sędziego Sądu Najwyższego (szczególnie że nigdy nie była sędzią ani w zasadzie nie wykonywała innego zawodu prawniczego), z zastosowaniem pozornego trybu odwoławczego, odbierającego samodzielność decyzyjną organowi uprawnionemu konstytucyjnie do przedstawiania wniosków o powołanie sędziów; b)      została powołana w procedurze z udziałem [KRS] nieposiadającej legitymacji demokratycznej; c)      pozostaje osobiście zainteresowana potwierdzeniem prawidłowości procedury jej dotyczącej i orzeka o braku niezależności sądu jedynie na tej podstawie, że sędzia w składzie tego sądu został powołany w procedurze z udziałem [KRS], w skład której zgodnie z prawem krajowym wchodzą członkowie mający wymaganą legitymację demokratyczną; d)      sprzecznie z zasadą nemo iudex in causa sua orzeka o skuteczności uchwały Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., BSA 1‑4110‑1/20, wydanej uprzednio z jej udziałem: –      pomimo oczywistego naruszenia przez tę uchwałę prawa Unii Europejskiej i jego wykładni wynikającej z orzecznictwa [Trybunału], –      podczas gdy uchwała ta została powzięta z udziałem innej osoby, która w oczywisty sposób nie spełniała wymogów ustawowych stawianych sędziemu Sądu Najwyższego, a więc która nie może być uznana za sędziego tego Sądu, w związku z czym orzeczenia wydane z udziałem takiej osoby należy uznać, zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie krajowym, za nieistniejące; e)      powołuje się na kryteria »wypracowane« w orzeczeniach Sądu Najwyższego mające świadczyć o zależności i braku [nie]zawisłości innych sędziów, których sama nie przestrzega, a ocenia osoby, które – w przeciwieństwie do niej – przeszły wszystkie stopnie sądownictwa, uzyskując pozytywne wnioski [KRS] w różnych okresach i składach; f)      czerpie korzyści ze zmiany władzy wykonawczej, będąc członkiem organu zależnego od władzy wykonawczej; 2)      nadal mogą powstawać w przekonaniu jednostek uzasadnione i poważne wątpliwości co do niezawisłości i bezstronności sędziego, który został powołany na urząd sędziego Sądu Najwyższego Izby Cywilnej w wyniku wskazania przez [KRS], w stosunku do której zostały sformułowane zarzuty dotyczące zależności od władzy wykonawczej w okresie poprzednich dwóch kadencji Sejmu, w sytuacji gdy: –        nastąpiła zmiana władzy politycznej i zakończono wobec Rzeczypospolitej Polskiej procedurę określoną w art. 7 TUE, a –        sędzia ten spełniał wszelkie kryteria wymagane do powołania na urząd sędziego Sądu Najwyższego (w szczególności przeszedł wszystkie szczeble sądownictwa, a nadto uzyskał wymagany stopień naukowy), a jeżeli tak, to z czego miałaby wynikać i w czym miałaby się przejawiać zależność i zawisłość sędziego i od kogo taki sędzia miałby być zależny? B.      W przypadku pozytywnej odpowiedzi na pytania z punktu A.1. czy art. 19 ust. 1 akapit 2 TUE, interpretowany w świetle art. 47 [Karty], należy rozumieć w ten sposób, że sąd krajowy ostatniej instancji (Sąd Najwyższy) ma obowiązek ukształtować skład (w tym przypadku [C‑586/24] w sprawie tzw. testu bezstronności i niezawisłości) bez udziału takiej osoby i rozpoznać wniosek bez udziału takiej osoby (lub osób) w innym składzie przewidzianym prawem krajowym?”. 16      W sprawie C‑586/24 Sąd Najwyższy orzekający w składzie jednego sędziego postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z pytaniami prejudycjalnymi identycznymi z pytaniami, które zadał w sprawie C‑605/24, z zastrzeżeniem dodania dodatkowej okoliczności charakteryzującej sytuację, o której mowa w pytaniu A pkt 2: „[…] w sytuacji gdy: […] –        uzyskał pozytywne wnioski Krajowej Rady Sądownictwa w różnych okresach i składach, […]”.  Postępowanie przed Trybunałem  W przedmiocie wniosków o zastosowanie przyspieszonego trybu prejudycjalnego 17      Organ odsyłający wystąpił do Trybunału o rozpoznanie wniosków w niniejszych sprawach w trybie przyspieszonym przewidzianym w art. 105 regulaminu postępowania przed Trybunałem.  W przedmiocie połączenia 18      Postanowieniem prezesa Trybunału z dnia 5 listopada 2024 r. sprawy C‑586/24 i C‑605/24 zostały połączone do celów postępowania i wydania orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie.  W przedmiocie dopuszczalności wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym 19      Zgodnie z art. 53 § 2 regulaminu postępowania jeżeli wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest oczywiście niedopuszczalny, Trybunał, po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, może w każdej chwili wydać postanowienie z uzasadnieniem, bez dalszych czynności procesowych. 20      Przepis ten należy zastosować w niniejszych sprawach. 21      Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału procedura przewidziana w art. 267 TFUE jest instrumentem współpracy pomiędzy Trybunałem i sądami krajowymi, dzięki któremu Trybunał dostarcza sądom krajowym elementów wykładni prawa Unii, które są niezbędne dla rozstrzygnięcia przedstawionych im sporów (wyrok z dnia 7 maja 2024 r., NADA i in., C‑115/22 EU:C:2024:384, pkt 33 i przytoczone tam orzecznictwo). 22      Z powyższego wynika, że aby być uprawnionym do wystąpienia do Trybunału w trybie prejudycjalnym, organ odsyłający powinien mieć charakter „sądu” w rozumieniu art. 267 TFUE, co powinien sprawdzić Trybunał na podstawie wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym (wyrok z dnia 7 maja 2024 r., NADA i in., C‑115/22, EU:C:2024:384, pkt 34 i przytoczone tam orzecznictwo; postanowienie z dnia 17 lipca 2024 r., Niesker, C‑235/24 PPU, EU:C:2024:624, pkt 34). 23      Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału przy ustalaniu, czy organ występujący z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym ma charakter „sądu” w rozumieniu art. 267 TFUE, co stanowi wyłącznie kwestię prawa Unii, a w rezultacie przy dokonywaniu oceny, czy wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest dopuszczalny, Trybunał bierze pod uwagę całokształt okoliczności, takich jak w szczególności ustanowienie organu na podstawie ustawy, jego stały charakter, obligatoryjny charakter jego jurysdykcji, kontradyktoryjność postępowania, stosowanie przez organ przepisów prawa oraz jego niezawisłość [wyroki: z dnia 29 marca 2022 r., Getin Noble Bank, C‑132/20, EU:C:2022:235, pkt 66; z dnia 21 grudnia 2023 r., Krajowa Rada Sądownictwa (Dalsze zajmowanie stanowiska sędziego), C‑718/21, zwany dalej „wyrokiem Krajowa Rada Sądownictwa”, EU:C:2023:1015, pkt 40; z dnia 7 listopada 2024 r., Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, C‑326/23, zwany dalej „wyrokiem Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów”, EU:C:2024:940, pkt 20]. 24      W tym względzie Trybunał zauważył już, że Sąd Najwyższy jako taki spełnia przypomniane w ten sposób wymogi, i uściślił, że w zakresie, w jakim wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez sąd krajowy, należy domniemywać, że spełnia on te wymogi niezależnie od tego, w jakim konkretnie składzie sędziowskim sąd ten orzeka (wyrok z dnia 29 marca 2022 r., Getin Noble Bank, C‑132/20, EU:C:2022:235, pkt 68, 69; a także wyrok Krajowa Rada Sądownictwa, pkt 41). 25      Trybunał dodał jednak, że takie domniemanie może zostać obalone, jeżeli prawomocne orzeczenie wydane przez sąd krajowy lub sąd międzynarodowy prowadziłoby do uznania, że sędzia orzekający jako sąd odsyłający nie jest sądem niezawisłym, bezstronnym i ustanowionym uprzednio na mocy ustawy w rozumieniu art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE w świetle art. 47 akapit drugi Karty (wyrok z dnia 29 marca 2022 r., Getin Noble Bank, C‑132/20, EU:C:2022:235, pkt 72; a także wyrok Krajowa Rada Sądownictwa, pkt 44). 26      Otóż Trybunał, do którego wystąpiły składy orzekające, w których zasiadali sędziowie Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego powołani na podstawie uchwały nr 331/2018 przyjętej przez KRS w dniu 28 sierpnia 2018 r., orzekł już, na gruncie własnego orzecznictwa dotyczącego wykładni tych postanowień prawa Unii, że poszczególne ustalenia i oceny dokonane z jednej strony przez Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku z dnia 8 listopada 2021 r. w sprawie Dolińska‑Ficek i Ozimek przeciwko Polsce (CE:ECHR:2021:1108JUD004986819), a z drugiej strony przez Naczelny Sąd Administracyjny (Polska) w wyroku z dnia 21 września 2021 r., prowadzą do uznania, że takie składy orzekające, ze względu na sposób powołania zasiadających w nich sędziów, nie miały statusu niezawisłego i bezstronnego sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy w rozumieniu tych postanowień [zob. podobnie: wyrok Krajowa Rada Sądownictwa, pkt 46–58; postanowienia: z dnia 29 maja 2024 r., Rzecznik Praw Obywatelskich (Polska skarga nadzwyczajna), C‑720/21, EU:C:2024:489, pkt 24; z dnia 21 czerwca 2024 r., Kancelaria B., C‑810/23, EU:C:2024:543, pkt 23 i przytoczone tam orzecznictwo]. 27      W pkt 77 wyroku Krajowa Rada Sądownictwa Trybunał podkreślił, że połączenie wszystkich elementów, zarówno systemowych, jak i dotyczących konkretnych okoliczności faktycznych, które charakteryzowały powołanie do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego sędziów tworzących organ odsyłający w sprawie leżącej u podstaw tamtego wyroku, mogły budzić w przekonaniu jednostek uzasadnione wątpliwości co do niepodatności tych sędziów i składu orzekającego, w którym zasiadali, na czynniki zewnętrzne, w szczególności bezpośrednie lub pośrednie wpływy krajowej władzy ustawodawczej i wykonawczej, oraz co do ich neutralności względem ścierających się przed nimi interesów. Tego rodzaju elementy systemowe i dotyczące konkretnych okoliczności faktycznych mogły zatem prowadzić do braku widocznych oznak niezawisłości lub bezstronności owych sędziów i tego organu, co mogłoby podważyć zaufanie, jakie sądownictwo powinno budzić w jednostkach w społeczeństwie demokratycznym i w państwie prawnym [zob. podobnie postanowienia: z dnia 29 maja 2024 r., Rzecznik Praw Obywatelskich (Polska skarga nadzwyczajna), C‑720/21, EU:C:2024:489, pkt 25; z dnia 21 czerwca 2024 r., Kancelaria B., C‑810/23, EU:C:2024:543, pkt 24 i przytoczone tam orzecznictwo]. 28      W pkt 78 powyższego wyroku Trybunał rozstrzygnął w rezultacie, że w sprawie leżącej u podstaw tego wyroku domniemanie przypomniane w pkt 24 niniejszego postanowienia należało uznać za obalone, i stwierdził, że skład orzekający Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego, który zwrócił się do Trybunału z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w tamtej sprawie, nie stanowił „sądu” w rozumieniu art. 267 TFUE, w związku z czym ów wniosek należało uznać za niedopuszczalny [zob. podobnie postanowienia: z dnia 29 maja 2024 r., Rzecznik Praw Obywatelskich (Polska skarga nadzwyczajna), C‑720/21, EU:C:2024:489, pkt 26; z dnia 21 czerwca 2024 r., Kancelaria B., C‑810/23, EU:C:2024:543, pkt 25 i przytoczone tam orzecznictwo]. 29      W wyroku Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Trybunał doszedł do tego samego wniosku w odniesieniu do składu odsyłającego tworzonego przez jednego sędziego Izby Cywilnej Sądu Najwyższego. 30      W pkt 19 tego wyroku Trybunał ustalił, że ów sędzia orzekający jednoosobowo został powołany do Izby Cywilnej Sądu Najwyższego w dniu 10 października 2018 r. przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek KRS w składzie ukształtowanym na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3), zawarty w uchwale nr 330/2018, przyjętej przez ten organ w dniu 28 sierpnia 2018 r. W tym samym punkcie wspomnianego wyroku Trybunał podkreślił ponadto, że do tego powołania doszło, mimo że postanowieniem z dnia 27 września 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny wstrzymał wykonalność tej uchwały, która ostatecznie została uchylona przez ten sąd wyrokiem z dnia 6 maja 2021 r. 31      W pkt 30, 31 i 35 wyroku Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Trybunał, opierając się na poszczególnych ustaleniach i ocenach dokonanych z jednej strony przez Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku z dnia 3 lutego 2022 r. w sprawie Advance Pharma sp. z o.o. przeciwko Polsce (CE:ECHR:2022:0203JUD000146920), a z drugiej strony przez Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyżej wyroku z dnia 6 maja 2021 r., wskazał, że wady, którymi był dotknięty proces zakończony powołaniem wspomnianego sędziego orzekającego jednoosobowo, są identyczne z wadami, którymi był dotknięty proces powołania sędziów Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego, i są same w sobie wystarczające, aby wzbudzić w przekonaniu jednostek uzasadnione i poważne wątpliwości co do niezawisłości i bezstronności tego sędziego, niezależnie od tego, że został powołany do izby, która nie posiada takich samych cech jak Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego. 32      Trybunał wywiódł z tego w pkt 37 wyroku Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, że w tych okolicznościach przypomniane w pkt 24 niniejszego postanowienia domniemanie należało uznać za obalone w sprawie zakończonej owym wyrokiem, i w konsekwencji stwierdził, że sędzia zasiadający w Izbie Cywilnej Sądu Najwyższego, jednoosobowo tworzący skład orzekający, który zwrócił się do Trybunału z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w tamtej sprawie, nie stanowił „sądu” w rozumieniu art. 267 TFUE, w związku z czym ów wniosek należało uznać za niedopuszczalny. 33      Otóż w niniejszym wypadku orzekającym jednoosobowo sędzią Sądu Najwyższego tworzącym skład orzekający, który wystąpił z rozpatrywanymi tu wnioskami o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, jest ten sam sędzia, który zwrócił się do Trybunału z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w sprawie, w której zapadł powyższy wyrok. 34      Wynika stąd, że rozważania przedstawione przez Trybunał w pkt 30–37 owego wyroku w odniesieniu do elementów charakteryzujących powołanie tego sędziego do Izby Cywilnej Sądu Najwyższego mają w identycznym stopniu zastosowanie do niniejszych spraw połączonych. 35      Z całości powyższych rozważań wynika, że wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w niniejszych sprawach są oczywiście niedopuszczalne. 36      W rezultacie wnioski, o których mowa w pkt 17 niniejszego postanowienia, stały się bezprzedmiotowe.  W przedmiocie kosztów 37      Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Z powyższych względów Trybunał (dziewiąta izba) postanawia, co następuje: Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożone przez Sąd Najwyższy (Polska) orzekający w składzie jednego sędziego postanowieniami z dnia 5 sierpnia 2024 r. (C‑605/24) i 19 sierpnia 2024 r. (C‑586/24) są oczywiście niedopuszczalne. Sporządzono w Luksemburgu w dniu 3 marca 2025 r. Sekretarz   Prezes izby A. Calot Escobar         N. Jääskinen *      Język postępowania: polski. i      Niniejszej sprawie została nadana fikcyjna nazwa. Nie odpowiada ona rzeczywistej nazwie ani rzeczywistemu nazwisku żadnej ze stron postępowania.

© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło