C-587/21

WYROK TRYBUNAŁU (piąta izba) z dnia 12 grudnia 2024 r. ( *1 ) Odwołanie – Służba publiczna – Personel tymczasowy – Postępowanie dyscyplinarne – Regulamin pracowniczy urzędników Unii Europejskiej – Załącznik IX – Artykuł 3 – Wykonanie wyroków Sądu do spraw Służby Publicznej i Sądu Unii Europejskiej – Stwierdzenie nieważności decyzji organu powołującego – Uprawnienia dyskrecjonalne – Obowiązek wznowienia postępowania dokładnie w miejscu, w którym wystąpiła niezgodność z prawem – Prawo do obrony – Prawo do bycia wysłuchanym – Artykuł 29 – Naprawienie poniesionej szkody W sprawie C‑587/21 P mającej za przedmiot odwołanie w trybie art. 56 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wniesione w dniu 23 września 2021 r., DD, którego reprezentowała N. Lorenz, Rechtsanwältin, strona wnosząca odwołanie, w której drugą stroną postępowania jest: Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej (FRA), którą reprezentowali: początkowo M. O’Flaherty, a następnie S. Rautio, w charakterze pełnomocników, których wspierał B. Wägenbaur, Rechtsanwalt, strona pozwana w pierwszej instancji, TRYBUNAŁ (piąta izba), w składzie: I. Jarukaitis, prezes czwartej izby, pełniący obowiązki prezesa piątej izby, E. Regan i Z. Csehi (sprawozdawca), sędziowie, rzecznik generalny: P. Pikamäe, sekretarz: A. Calot Escobar, uwzględniając pisemny etap postępowania, po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 7 grudnia 2023 r., wydaje następujący Wyrok W odwołaniu DD żąda uchylenia wyroku Sądu Unii Europejskiej z dnia 14 lipca 2021 r., DD/FRA (T‑632/19, zwanego dalej zaskarżonym wyrokiem, EU:T:2021:434), którym Sąd oddalił jego skargę na podstawie art. 270 TFUE, mającą na celu: po pierwsze – naprawienie krzywdy, jakiej DD miał doznać, po drugie – uzyskanie stwierdzenia nieważności decyzji dyrektora Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „FRA”) z dnia 19 listopada 2018 r. oddalającej jego wniosek o odszkodowanie i po trzecie – w razie potrzeby, uzyskanie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 12 czerwca 2019 r. oddalającej zażalenie na wyżej wymienioną decyzję z dnia 19 listopada 2018 r. Ramy prawne Tytuł VI Regulaminu pracowniczego urzędników Unii Europejskiej (zwanego dalej „regulaminem pracowniczym”) opatrzony jest nagłówkiem „Środki dyscyplinarne”. Ów tytuł VI obejmuje art. 86 regulaminu pracowniczego, zgodnie z którym: „1.   W przypadku umyślnego lub spowodowanego zaniedbaniem naruszenia przez urzędnika lub byłego urzędnika obowiązków wynikających z niniejszego regulaminu pracowniczego może zostać zastosowana wobec niego kara dyscyplinarna. 2.   Jeżeli organ powołujący lub Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych [zwany dalej »OLAF‑em«] posiadają dowody na zaniedbanie [istnienie naruszenia] w rozumieniu ust. 1, mogą rozpocząć postępowanie [dochodzenie] administracyjne mające na celu zweryfikowanie, czy nastąpiło takie zaniedbanie [naruszenie]. 3.   Reguły, procedury oraz środki [kary] dyscyplinarne[, a także reguły i procedury] obejmujące postępowanie [dochodzenie] administracyjne określono w załączniku IX”. Artykuł 1 załącznika IX do regulaminu pracowniczego, zatytułowanego „Postępowanie dyscyplinarne”, ma następujące brzmienie: „1.   W każdym przypadku gdy dochodzenie prowadzone przez OLAF ujawnia możliwość osobistego zaangażowania się urzędnika lub byłego urzędnika instytucji, osobę tę należy niezwłocznie powiadomić o tym fakcie, pod warunkiem że nie zagraża to prowadzonemu dochodzeniu. W żadnym wypadku nie można przyjąć ustaleń dotyczących urzędnika wskazanego z imienia i nazwiska po zakończeniu dochodzenia bez umożliwienia temu urzędnikowi zgłoszenia uwag co do dotyczących go faktów. W ustaleniach należy odnieść się do tych uwag. […] 3.   Jeśli w następstwie dochodzenia OLAF‑u nie można utrzymać zarzutów stawianych urzędnikowi, przedmiotowe dochodzenie zostaje umorzone bez podejmowania dalszych działań na podstawie decyzji dyrektora OLAF‑u, który informuje o tym urzędnika i instytucję na piśmie. Urzędnik może złożyć wniosek o umieszczenie tej decyzji w jego aktach osobowych”. Artykuł 2 ust. 1 załącznika IX do regulaminu pracowniczego stanowi: „Zasady określone w art. 1 niniejszego załącznika stosuje się, mutatis mutandis, do innego rodzaju dochodzeń administracyjnych prowadzonych przez organ powołujący”. Zgodnie z art. 3 tego załącznika IX: „Na podstawie sprawozdania z dochodzenia, po powiadomieniu danego urzędnika o wszystkich dowodach znajdujących się w jego aktach oraz po wysłuchaniu urzędnika, organ powołujący może: a) zdecydować, że nie można wnieść sprawy przeciwko urzędnikowi, o czym urzędnik zostaje w takim wypadku pisemnie poinformowany; lub b) zdecydować, nawet jeśli niedopełnienie obowiązków miało miejsce lub wydaje się, że miało miejsce, o niepodjęciu żadnych środków dyscyplinarnych oraz, jeśli to właściwe, skierować upomnienie do urzędnika; lub c) w przypadku niedopełnienia obowiązku w rozumieniu art. 86 regulaminu pracowniczego, (i) zdecydować o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, o którym mowa w sekcji 4 niniejszego załącznika, lub (ii) zdecydować o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego przed komisją dyscyplinarną”. Artykuł 11 załącznika IX do regulaminu pracowniczego ma następujące brzmienie: „Organ powołujący może zdecydować o nałożeniu kary pisemnego upomnienia lub nagany bez zasięgania opinii komisji dyscyplinarnej. Zanim organ powołujący podejmie decyzję w tej sprawie, wysłuchuje się zainteresowanego urzędnika”. Artykuł 29 załącznika IX do regulaminu pracowniczego stanowi: „Jeżeli zgodnie z art. 1 ust. 3 i art. 22 ust. 2 niniejszego załącznika umorzono postępowanie przeciwko urzędnikowi, urzędnik ma prawo do żądania naprawienia wyrządzonych szkód przez odpowiednie ogłoszenie decyzji organu powołującego”. Okoliczności powstania sporu Okoliczności powstania sporu zostały przedstawione w pkt 1–17 zaskarżonego wyroku w poniższy sposób. „1 Skarżący, DD, został zatrudniony w dniu 1 sierpnia 2000 r. przez jednostkę organizacyjną Unii Europejskiej – Europejskie Centrum Monitorowania Rasizmu i Ksenofobii (EUMC), obecnie [FRA], jako członek personelu tymczasowego w rozumieniu art. 2 lit. a) Warunków zatrudnienia innych pracowników Wspólnot Europejskich […]. Początkowo był on zatrudniony na podstawie umowy na czas określony, a od dnia 16 grudnia 2006 r. – na podstawie umowy na czas nieokreślony. W roku 2009, a następnie w ramach postępowania w sprawie oceny za rok 2011, a w szczególności postępowania związanego ze środkiem odwoławczym przewidzianym w wewnętrznych przepisach FRA, skierowanym przeciwko projektowi sprawozdania z oceny […], skarżący podniósł, że jest dyskryminowany ze względu na swoje pochodzenie rasowe lub przynależność etniczną. W związku z użytymi [przez skarżącego w ramach korzystania z tego środka odwoławczego] sformułowaniami oraz ich wydźwiękiem dyrektor FRA w dniu 9 listopada 2012 r. wszczął dochodzenie administracyjne. W wyniku posiedzenia, które odbyło się w dniu 20 lutego 2013 r. i miało na celu wysłuchanie skarżącego zgodnie z art. 2 i 11 załącznika IX do [regulaminu pracowniczego], mającego w drodze analogii zastosowanie do personelu kontraktowego, dyrektor FRA nałożył na niego karę nagany. Ostatecznie pismem z dnia 13 czerwca 2013 r. dyrektor FRA poinformował skarżącego, że podjął decyzję o wypowiedzeniu jego umowy na czas nieokreślony (dalej »decyzja o wypowiedzeniu umowy«). Wyrokiem z dnia 8 października 2015 r., DD/FRA (F‑106/13 i F‑25/14, zwanym dalej wyrokiem stwierdzającym nieważność, EU:F:2015:118), Sąd do spraw Służby Publicznej stwierdził nieważność decyzji o nałożeniu kary nagany. Uzasadnieniem dla stwierdzenia nieważności była okoliczność, że naruszone zostało prawo skarżącego do bycia wysłuchanym, ponieważ dyrektor FRA nie poinformował go przed posiedzeniem w dniu 20 lutego 2013 r. o wnioskach z dochodzenia administracyjnego, a tym samym nie umożliwił mu należytego przygotowania obrony (wyrok stwierdzający nieważność, pkt 63). W tym wyroku Sąd do spraw Służby Publicznej stwierdził również nieważność decyzji o wypowiedzeniu umowy, ponieważ przed jej wydaniem dyrektor FRA nie poinformował wyraźnie skarżącego, że w związku z pewnymi zdarzeniami rozważa możliwość wypowiedzenia jego umowy, i nie zwrócił się do niego o przedstawienie uwag w tym przedmiocie (wyrok stwierdzający nieważność, pkt 90). Sąd do spraw Służby Publicznej oddalił natomiast żądania odszkodowawcze skarżącego, których celem było uzyskanie naprawienia krzywdy wyrządzonej przez dochodzenie administracyjne z trzech powodów: po pierwsze, ponieważ skarżący nie mógł zasadnie twierdzić, że sformułowane pod jego adresem zarzuty nie były dostatecznie określone, aby można było wszcząć wspomniane dochodzenie (wyrok stwierdzający nieważność, pkt 74); po drugie, ponieważ okoliczność, że dochodzenie administracyjne zostało przeprowadzone, mimo iż FRA nie przyjęła wcześniej ogólnych przepisów wykonawczych do art. 2 załącznika IX do regulaminu pracowniczego, definiujących ramy proceduralne dochodzenia, nie mogła skutkować nieprawidłowością tego dochodzenia (wyrok stwierdzający nieważność, pkt 75) oraz po trzecie, ponieważ mimo że skarżący został przesłuchany bez możliwości należytego przygotowania swojej obrony, należało stwierdzić, iż w swej skardze poprzestał on na twierdzeniach o stresie i niepokoju w toku dochodzenia administracyjnego, nie przedstawiając nic więcej na poparcie tych twierdzeń (wyrok stwierdzający nieważność, pkt 76). Sąd do spraw Służby Publicznej oddalił również żądania odszkodowawcze skarżącego, których celem było uzyskanie naprawienia krzywdy wynikającej z okoliczności, że kara nagany naruszyła jego nieskazitelność, godność i reputację wewnątrz FRA. Sąd do spraw Służby Publicznej zauważył w tym względzie między innymi, że skoro stwierdzenie nieważności decyzji o zastosowaniu kary nagany wynikało z naruszenia prawa skarżącego do bycia wysłuchanym, nie można wykluczyć, że gdyby został on wysłuchany, zostałaby wydana inna decyzja. W konsekwencji Sąd do spraw Służby Publicznej orzekł, że wspomniane żądania odszkodowawcze były przedwczesne, gdyż ich uwzględnienie przesądzałoby o wykonaniu wyroku stwierdzającego nieważność przez FRA (wyrok stwierdzający nieważność, pkt 78–82). Sąd do spraw Służby Publicznej oddalił również żądania odszkodowawcze skarżącego, których celem było uzyskanie naprawienia szkody majątkowej i krzywdy wyrządzonych przez niezgodną z prawem decyzję o wypowiedzeniu umowy. Jeśli chodzi o krzywdę, Sąd do spraw Służby Publicznej stwierdził, że skarżący ograniczył się do wskazania, że decyzja ta wywołała u niego traumę psychiczną oraz naruszyła jego reputację i godność, nie wykazując, iż szkoda ta nie może być w pełni naprawiona wyrokiem stwierdzającym nieważność (pkt 107). Skarżący wniósł odwołanie od wyroku stwierdzającego nieważność, które Sąd oddalił [wyrokiem z dnia 19 lipca 2017 r., DD/FRA (T‑742/15 P, EU:T:2017:528)]. W dniu 1 marca 2016 r. FRA przywróciła skarżącego na stanowisko pracy i wypłaciła mu wynagrodzenie, którego nie otrzymał. Ponadto skarżący w dniu 12 kwietnia 2013 r. wniósł skargę do Europejskiego Inspektora Ochrony Danych (zwanego dalej »EIOD«), w której utrzymywał, że dochodzenie administracyjne było prowadzone z naruszeniem rozporządzenia (WE) nr 45/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2000 r. o ochronie osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje i organy wspólnotowe i o swobodnym przepływie takich danych (Dz.U. 2001, L 8, s. 1). EIOD zawiesił rozpatrywanie tej skargi w oczekiwaniu na wyrok stwierdzający nieważność, a następnie wyrok [Sądu z dnia 19 lipca 2017 r., DD/FRA (T‑742/15 P, EU:T:2017:528)]. W dniu 18 grudnia 2017 r. EIOD uznał, że z uwagi na nieustanowienie odpowiednich regulacji prawnych odnoszących się do wszczynania i prowadzenia dochodzeń administracyjnych, dochodzenie w sprawie skarżącego było prowadzone z naruszeniem art. 4, art. 5 lit. a) oraz art. 11 i 12 rozporządzenia nr 45/2001[…]. Wnioski te stały się ostateczne w dniu 16 marca 2018 r., w następstwie oddalenia przez EIOD złożonych przez zainteresowanego i FRA wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy. W dniu 19 lipca 2018 r. skarżący złożył wniosek na podstawie art. 90 ust. 1 regulaminu pracowniczego o zapłatę kwoty 100000 EUR tytułem rekompensaty pieniężnej za szereg niezgodnych z prawem działań, jakich dopuściła się FRA (zwany dalej »wnioskiem o odszkodowanie«). Skarżący podnosił w nim, po pierwsze, że dochodzenie administracyjne zostało wszczęte, mimo iż nie miało podstawy w postaci dostatecznie poważnego i popartego dowodem podejrzenia, że oskarżał on swojego przełożonego o dyskryminację rasową, oraz że dochodzenie było oparte właściwie na wyolbrzymieniu i manipulacji. Po drugie, twierdził on, że dochodzenie administracyjne, postępowanie dyscyplinarne, kara nagany oraz decyzja o wypowiedzeniu umowy stanowiły dyskryminację ze względu na jego pochodzenie etniczne. Po trzecie, skarżący twierdził, że wszczęcie i prowadzenie dochodzenia administracyjnego naruszały art. 4, art. 5 lit. a) oraz art. 11 i 12 rozporządzenia nr 45/2001. Po czwarte, utrzymywał on, że kara nagany i decyzja o wypowiedzeniu umowy były oparte na niezgodnym z prawem dochodzeniu administracyjnym, w którym padały obraźliwe i zniesławiające stwierdzenia. Po piąte, skarżący podnosił, że FRA używała obraźliwych i zniesławiających stwierdzeń, że naruszyła przysługujące mu domniemanie niewinności oraz że w toku dochodzenia administracyjnego, w toku postępowania dyscyplinarnego, poprzez decyzję o udzieleniu nagany oraz decyzję o wypowiedzeniu umowy, w toku postępowania przed Sądem do spraw Służby Publicznej, Sądem i komisją kontroli budżetowej Parlamentu Europejskiego, a także poprzez publikację artykułów prasowych dotyczących wyroku stwierdzającego nieważność, dopuściła się naruszenia jego prawa do życia prywatnego i ochrony danych osobowych. Zdaniem skarżącego działania te, jako całość, stanowiły mobbing. Po szóste, twierdził on, że w ten sposób FRA naruszyła swój obowiązek dbałości, ponieważ nie uwzględniła wszystkich czynników, które mogły wpływać na jej decyzje i postępowanie, a w szczególności nie poinformowała go niezwłocznie o stawianych mu zarzutach. Skarżący dodał na koniec, że wszystkie te niezgodne z prawem działania wywołały u niego stres, niepokój, niepewność oraz uczucie opuszczenia i zobojętnienia. Został on upokorzony i potraktowany w sposób protekcjonalny i lekceważący. Decyzją z dnia 19 listopada 2018 r. [organ powołujący] oddalił złożony przez skarżącego wniosek o odszkodowanie, podnosząc między innymi, że wyrok stwierdzający nieważność został wykonany, ponieważ skarżącego przywrócono na jego stanowisko, a informacja o karze nagany została usunięta z jego akt osobowych [zwaną dalej »decyzją z dnia 19 listopada 2018 r.«)]. W dniu 14 lutego 2019 r. skarżący złożył zażalenie, które [organ powołujący] oddalił decyzją z dnia 12 czerwca 2019 r. [zwaną dalej »decyzją oddalającą z dnia 12 czerwca 2019 r.«)]. W [tej] decyzji oddalającej [organ powołujący] wskazał między innymi, że FRA postanowiła nie podejmować na nowo postępowania i że wszystkie akty odnoszące się do dochodzenia administracyjnego zostały usunięte z akt osobowych skarżącego”. Postępowanie przed Sądem i zaskarżony wyrok Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 23 września 2019 r. wnoszący odwołanie wniósł skargę, o której mowa w pkt 1 niniejszego wyroku. W swojej skardze wnoszący odwołanie wnosił do Sądu przede wszystkim o zasądzenie od FRA zadośćuczynienia za różnego rodzaju krzywdy wyrządzone postępowaniem dyscyplinarnym, które doprowadziło do nagany, decyzją o wypowiedzeniu oraz nieprawidłowym wykonaniem wyroku stwierdzającego nieważność, którym stwierdzono nieważność obu tych decyzji. W uzasadnieniu swojego żądania skarżący powołał się na sześć zarzutów niezgodności z prawem dotyczących niezgodnych z prawem działań FRA (zwanych dalej łącznie „niezgodnymi z prawem działaniami”), odnoszących się do tego, że: – po pierwsze, w następstwie wydania wyroku stwierdzającego nieważność FRA nie wysłuchała wnoszącego odwołanie i nie wydała decyzji stosownie do art. 3 lit. a) załącznika IX do regulaminu pracowniczego; – po drugie, dochodzenie administracyjne i pierwotne postępowanie dyscyplinarne nie zostały prawidłowo wszczęte; – po trzecie, FRA nie zadośćuczyniła krzywdzie wynikającej z nagany, której nieważność stwierdzono w wyroku stwierdzającym nieważność; – po czwarte, FRA nie wykonała wyroku stwierdzającego nieważność i nie przeprowadziła postępowania dyscyplinarnego w rozsądnym terminie i z należytą starannością; – po piąte, wszczęcie i prowadzenie dochodzenia administracyjnego odbyły się z naruszeniem rozporządzenia nr 45/2001, regulaminu pracowniczego oraz prawa do życia prywatnego gwarantowanego poprzez art. 7 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „Kartą”) oraz – po szóste, FRA nie zadośćuczyniła krzywdzie wynikającej z bezpodstawnych, zniesławiających i obraźliwych oświadczeń, co stanowiło naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej wyroku stwierdzającego nieważność, domniemania niewinności oraz obowiązku dbałości, a także obowiązku powstrzymania się od mobbingu. Ponadto, w zakresie, w jakim wnoszący odwołanie żądał naprawienia krzywdy, jakiej doznał ze względu na niezgodne z prawem działania, podnosił w tym celu kilka argumentów dotyczących rzeczywistego charakteru tej krzywdy, a także istnienia związku przyczynowego między tą krzywdą a tymi działaniami. W zaskarżonym wyroku Sąd uznał, że przesłanki, od których uzależnione jest powstanie odpowiedzialności FRA, nie zostały spełnione. Po pierwsze, Sąd nie uznał zasadności żadnego z zarzutów niezgodności z prawem podniesionych przez wnoszącego odwołanie. Po drugie, Sąd stwierdził, że wnoszący odwołanie nie wykazał istnienia krzywdy i związku przyczynowego między krzywdą a niezgodnymi z prawem działaniami. Żądania stron w postępowaniu odwoławczym Wnoszący odwołanie wnosi do Trybunału o: – uchylenie zaskarżonego wyroku; – w konsekwencji stwierdzenie nieważności decyzji z 19 listopada 2018 r. oraz, w razie potrzeby, decyzji oddalającej z dnia 12 czerwca 2019 r.; – zasądzenie na jego rzecz odszkodowania za poniesioną szkodę, oszacowanego ex æquo et bono na 100000 EUR; – obciążenie FRA kosztami postępowania w całości. FRA wnosi do Trybunału o: – oddalenie odwołania; – obciążenie wnoszącego odwołanie kosztami postępowania w całości. W przedmiocie odwołania W uzasadnieniu odwołania wnoszący je podnosi osiem zarzutów dotyczących błędów popełnionych przez Sąd, odpowiednio, w każdej z ośmiu części zaskarżonego wyroku, a mianowicie w przedstawieniu okoliczności faktycznych, badaniu zarzutów niezgodności z prawem od pierwszego do szóstego oraz w części dotyczącej badania istnienia rzeczywistej szkody i związku przyczynowego. W drugim zarzucie odwołania, a także w części pierwszej zarzutu piątego, które należy przeanalizować na wstępie, wnoszący odwołanie podnosi, że Sąd, po pierwsze, błędnie stwierdził, że w niniejszym przypadku art. 3 lit. a) załącznika IX do regulaminu pracowniczego nie ma zastosowania, a tym samym że poszanowanie prawa do obrony nie miało bezwzględnego charakteru, a po drugie, przedstawił wewnętrznie sprzeczne uzasadnienie w tym względzie. W przedmiocie części pierwszej i drugiej zarzutu drugiego Argumentacja stron W części pierwszej zarzutu drugiego wnoszący odwołanie utrzymuje w istocie, że Sąd błędnie uznał, iż stwierdzenie nieważności aktu nie zobowiązuje instytucji i jednostek organizacyjnych Unii do podjęcia postępowania na tym etapie, w którym wystąpiła niezgodność z prawem, ponieważ dysponują one szerokim zakresem uznania przy podejmowaniu decyzji co do środków, jakie należy podjąć w celu wyciągnięcia konsekwencji z wyroku stwierdzającego nieważność. Z wyroku z dnia 5 września 2014 r., Éditions Odile Jacob/Komisja (T‑471/11, EU:T:2014:739), przytoczonego w pkt 45 zaskarżonego wyroku, wynika bowiem, że postępowanie mające na celu zastąpienie aktu, którego nieważność stwierdzono, powinno zostać podjęte dokładnie od tego momentu, w którym wystąpiła niezgodność z prawem, ponieważ stwierdzenie nieważności decyzji niekoniecznie musi dotyczyć aktów przygotowawczych. W części drugiej zarzutu drugiego wnoszący odwołanie utrzymuje, że Sąd błędnie zastosował art. 3 lit. a) załącznika IX do regulaminu pracowniczego, gdy orzekł, iż artykuł ten nie ma zastosowania, w sytuacji gdy organ wycofuje się z prowadzenia dochodzenia administracyjnego lub odstępuje od niego w okolicznościach takich jak niniejsze, kiedy to FRA postanowiła nie podejmować postępowania dyscyplinarnego na etapie, na którym powstała wadliwość kary nagany. Zdaniem wnoszącego odwołanie art. 3 lit. a) załącznika IX do regulaminu pracowniczego wyszczególnia w wyczerpujący sposób możliwości, którymi dysponowała FRA po przedstawieniu jej sprawozdania z dochodzenia administracyjnego. Poza tym cel tego artykułu należy rozpatrywać w związku z art. 29 załącznika IX do regulaminu pracowniczego, aby umożliwić uwzględnienie interesów danego urzędnika, a tym samym wycofanie sprawozdania z dochodzenia administracyjnego bez żadnego uzasadnienia i bez ujawnienia tej czynności, stanowi naruszenie tych przepisów. Wnoszący odwołanie twierdzi, że Sąd stworzył sztuczne rozróżnienie pomiędzy zamknięciem dochodzenia administracyjnego a wycofaniem się z niego lub odstąpieniem od jego prowadzenia, co w dużej mierze pozbawia skuteczności art. 3 i 29 załącznika IX do regulaminu pracowniczego. FRA wnosi o oddalenie części pierwszej i drugiej zarzutu drugiego. FRA twierdzi, że część pierwsza jest bezskuteczna. FRA podnosi w tym względzie, że przytoczone w pkt 45 zaskarżonego wyroku orzecznictwo nie oznacza, wbrew temu, co twierdzi wnoszący odwołanie, że organ powołujący jest obowiązany podjąć postępowanie dyscyplinarne, które okazało się obarczone uchybieniem proceduralnym. Dodaje ona, że w każdym razie wnoszący odwołanie nie ma żadnego uzasadnionego interesu, by twierdzić, iż FRA była obowiązana podjąć postępowanie dyscyplinarne, a nie odstępować od jego prowadzenia. Co się tyczy części drugiej zarzutu, FRA utrzymuje, że nie zrezygnowała ze sprawozdania z dochodzenia administracyjnego, lecz że powstrzymała się od podjęcia dochodzenia administracyjnego w stosunku do wnoszącego odwołanie i wycofała z jego akt osobowych wszystkie wcześniejsze akty związane z tym dochodzeniem. Artykuł 266 TFUE regulujący wykonanie wyroków stwierdzających nieważność nie stoi na przeszkodzie podjęciu decyzji o odstąpieniu od prowadzenia postępowania dyscyplinarnego, a okoliczność, że art. 3 załącznika IX do regulaminu pracowniczego nie wspomina o takiej możliwości, oznacza jedynie, że przepis ten nie ma zastosowania. Ocena Trybunału Należy przypomnieć, że z art. 266 TFUE wynika, że instytucja, organ lub jednostka organizacyjna, od której pochodzi akt, którego nieważność została stwierdzona, ma obowiązek przedsięwziąć środki, jakie pociąga za sobą wykonanie wyroku stwierdzającego nieważność tego aktu, oraz w celu zastosowania się do takiego wyroku i zapewnienia mu wykonania w pełnym zakresie ma obowiązek przestrzegania nie tylko sentencji tego wyroku, lecz także uzasadnienia, które stanowi konieczne wsparcie sentencji wyroku w ten sposób, że jest ono niezbędne dla określenia dokładnego znaczenia zawartego w tej sentencji (zob. podobnie wyrok z dnia 14 czerwca 2016 r., Komisja/McBride i in., C‑361/14 P, EU:C:2016:434, pkt 35 i przytoczone tam orzecznictwo). To właśnie uzasadnienie bowiem, po pierwsze, wskazuje konkretny przepis uznany za niezgodny z prawem, a po drugie, przedstawia szczegółowe względy, z powodu których orzeczono w sentencji niezgodność z prawem i które zainteresowana instytucja powinna uwzględnić, zastępując akt, którego nieważność została stwierdzona (zob. podobnie wyrok z dnia 6 marca 2003 r., Interporc/Komisja, C‑41/00 P, EU:C:2003:125, pkt 29). Jako że art. 266 TFUE nie uściśla charakteru środków, jakie powinien podjąć autor aktu, którego nieważność stwierdzono, aby wywiązać się z tego obowiązku, to do autora tego aktu należy określenie tych środków, przy czym przy wyborze tych środków przysługuje mu szeroki zakres uznania, pod warunkiem że dostosuje się on do sentencji wyroku, którym stwierdzono nieważność tego aktu, oraz do uzasadnienia będącego niezbędną podstawą tego rozstrzygnięcia (wyrok z dnia 22 września 2022 r., IMG/Komisja, C‑619/20 P i C‑620/20 P, EU:C:2022:722, pkt 102). Procedura mająca na celu zastąpienie aktu, którego nieważność stwierdzono, musi zostać podjęta na nowo właśnie w tym miejscu, w którym wystąpiła niezgodność z prawem (zob. podobnie wyrok z dnia 3 lipca 1986 r., Rada/Parlament, 34/86, EU:C:1986:291, pkt 47), ponieważ stwierdzenie nieważności aktu pozostaje co do zasady bez wpływu na ważność przygotowujących jego wydanie czynności podjętych na etapie poprzedzającym etap postępowania, na którym dopuszczono się tego uchybienia (wyrok z dnia 6 lipca 2017 r., Toshiba/Komisja, C‑180/16 P, EU:C:2017:520, pkt 24). To w świetle tych rozważań należy zbadać, czy Sąd naruszył prawo, gdy uznał w pkt 45–49 zaskarżonego wyroku, że wykonanie wyroku stwierdzającego nieważność oznaczało jedynie obowiązek usunięcia przez FRA kary nagany z akt osobowych wnoszącego odwołanie ze względu na to, że art. 3 załącznika IX do regulaminu pracowniczego nie miał zastosowania w niniejszej sprawie. W tym względzie należy zauważyć, że w wyroku stwierdzającym nieważność Sąd do spraw Służby Publicznej stwierdził nieważność nagany nałożonej na wnoszącego odwołanie na tej podstawie, że jego prawo do bycia wysłuchanym zostało naruszone w zakresie, w jakim dyrektor FRA oparł się na wnioskach zawartych w sprawozdaniu z dochodzenia administracyjnego w celu wszczęcia postępowania dyscyplinarnego i natychmiastowego podjęcia decyzji o nałożeniu na niego kary nagany, nie informując go o tych wnioskach przed przesłuchaniem w dniu 20 lutego 2013 r., a zatem nie umożliwił mu skutecznego przygotowania obrony. W związku z tym Sąd do spraw Służby Publicznej orzekł, że decyzja o naganie została wydana w wyniku nieprawidłowego postępowania z naruszeniem wymogów określonych w art. 2, 3 i 11 załącznika IX do regulaminu pracowniczego, ustanawiających w szczególności prawo wnoszącego odwołanie do bycia wysłuchanym. W tych okolicznościach bezsporne jest, że uchybienie proceduralne stwierdzone przez Sąd do spraw Służby Publicznej w wyroku stwierdzającym nieważność nastąpiło na ostatnim etapie uprzedniego dochodzenia administracyjnego, a zatem nie miało wpływu na postępowanie dyscyplinarne ab initio, w szczególności w odniesieniu do ważności sprawozdania z dochodzenia administracyjnego. Należy przypomnieć po pierwsze, że postępowanie dyscyplinarne w rozumieniu załącznika IX do regulaminu pracowniczego obejmuje dwa odrębne etapy, z których pierwszy jest związany z dochodzeniem administracyjnym, w którym gromadzi się dowody obciążające i odciążające, wszczynanym na mocy decyzji organu powołującego i zamykanym po wysłuchaniu zainteresowanego w przedmiocie czynów zarzucanych mu w sprawozdaniu z dochodzenia, zaś drugi jest związany z właściwym postępowaniem dyscyplinarnym, wszczynanym przez organ powołujący na podstawie wspomnianego sprawozdania z dochodzenia i zakładającym, że urzędnik zostanie wysłuchany przed nałożeniem na niego kary (wyrok z dnia 14 października 2021 r., Bernaldo de Quirós/Komisja, C‑583/19 P, EU:C:2021:844, pkt 56). Po drugie, jak zasadniczo zauważył rzecznik generalny w pkt 50 opinii, stwierdzenie nieważności aktu kończącego postępowanie administracyjne złożone z różnych etapów nie musi oznaczać stwierdzenia nieważności całego postępowania poprzedzającego przyjęcie zaskarżonego aktu, niezależnie od materialnych lub proceduralnych podstaw wydania wyroku stwierdzającego nieważność. Tym samym instytucja, która wydała akt, musi cofnąć się do dnia, w którym przyjęła zaskarżony akt, aby przyjąć akt mający go zastąpić. W niniejszej sprawie należy zatem stwierdzić, podobnie jak uczynił to rzecznik generalny w pkt 56 opinii, że ponieważ stwierdzenie nieważności nagany nie miało wpływu na czynności przygotowawcze poprzedzające tę decyzję, FRA powinna była podjąć postępowanie dyscyplinarne wobec wnoszącego odwołanie dokładnie od tego momentu, w którym wystąpiła niezgodność z prawem stwierdzona w wyroku stwierdzającym nieważność, czyli w chwili wydania decyzji dotyczącej działań, jakie należy podjąć w następstwie dochodzenia administracyjnego. Ponadto z pkt 47 zaskarżonego wyroku wynika, że sam Sąd przypomniał, iż w następstwie wyroku stwierdzającego nieważność FRA mogła ponownie oprzeć się na sprawozdaniu z dochodzenia administracyjnego z dnia 12 lutego 2013 r., aby podjąć postępowanie dyscyplinarne wobec wnoszącego odwołanie na etapie, na którym było ono wadliwe z powodu naruszenia prawa do obrony, przestrzegając wymogów proceduralnych wynikających z art. 3 załącznika IX do regulaminu pracowniczego. O ile bowiem organowi powołującemu przysługuje szeroki zakres uznania w odniesieniu do prowadzenia dochodzeń administracyjnych, o tyle musi on przestrzegać tych wymogów proceduralnych. W konsekwencji przepisy załącznika IX do regulaminu pracowniczego, a w szczególności art. 3 tego załącznika, warunkują skorzystanie przez organ powołujący z uznania w odniesieniu do dalszego biegu pierwszego etapu postępowania dyscyplinarnego, w trakcie którego prowadzone jest bezstronne dochodzenie administracyjne wobec danej osoby. Dokładniej rzecz ujmując, art. 3 załącznika IX do regulaminu pracowniczego, który ma na celu uregulowanie działań organu powołującego po zakończeniu etapu dochodzenia administracyjnego, wymienia jako zamknięty katalog trzy możliwości, jakimi dysponuje ten organ na podstawie sprawozdania z dochodzenia administracyjnego. Z jasnego i jednoznacznego brzmienia tego artykułu wynika bowiem, że po przekazaniu zainteresowanemu urzędnikowi Unii wszystkich dokumentów znajdujących się w aktach sprawy i po jego wysłuchaniu organ powołujący może, po pierwsze, postanowić, że urzędnikowi temu nie można postawić żadnego zarzutu, w którym to przypadku powinien poinformować go o tym na piśmie. Po drugie, nawet jeśli doszło do niedopełnienia obowiązków, których dotyczy sprawa, lub domniemywa się, że do niego doszło, organ powołujący może zdecydować o niepodjęciu żadnych środków dyscyplinarnych oraz, w stosownym wypadku, skierować do urzędnika wyłącznie upomnienie. Po trzecie, w przypadku umyślnego lub spowodowanego zaniedbaniem naruszenia przez urzędnika lub byłego urzędnika obowiązków wynikających z regulaminu organ powołujący może podjąć decyzję o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego i, w stosownym wypadku, o skierowaniu sprawy w tym celu do komisji dyscyplinarnej. W niniejszej sprawie, jak zauważył w istocie rzecznik generalny w pkt 55 i 56 opinii, w następstwie wyroku stwierdzającego nieważność w związku z naruszeniem prawa wnoszącego odwołanie do obrony po zakończeniu administracyjnego etapu postępowania, FRA znajdowała się właśnie na tym etapie postępowania, to znaczy, gdy była zobowiązana do dokonania wyboru spośród tych trzech określonych w drodze katalogu zamkniętego możliwości w art. 3 załącznika IX do regulaminu pracowniczego. Tymczasem, jak wskazał Sąd w pkt 48 zaskarżonego wyroku, FRA nie wybrała żadnej z trzech możliwości przewidzianych w tym przepisie, lecz wybrała „inne rozwiązanie”, polegające na odstąpieniu od prowadzenia postępowania dyscyplinarnego poprzez usunięcie z akt osobowych wnoszącego odwołanie wszystkich wcześniejszych aktów dotyczących dochodzenia administracyjnego. Sąd naruszył prawo, gdy orzekł w pkt 46, 48 i 49 zaskarżonego wyroku, że w ten sposób FRA działała z poszanowaniem orzecznictwa przypomnianego w pkt 24 niniejszego wyroku i nie naruszyła art. 3 załącznika IX do regulaminu pracowniczego ze względu na to, że przepis ten nie miał zastosowania, ponieważ wyrok stwierdzający nieważność nakładał jedynie na FRA obowiązek usunięcia kary nagany z akt osobowych wnoszącego odwołanie tak, jakby ta kara nigdy nie została wymierzona. Wbrew bowiem temu, co orzekł Sąd, uprawnienia dyskrecjonalne FRA w ramach wykonania wyroku stwierdzającego nieważność nie pozwalały jej na odstąpienie od trzech możliwości przewidzianych jako katalog zamknięty w art. 3 załącznika IX do regulaminu pracowniczego, w związku z czym, decydując się na odstąpienie od prowadzenia postępowania dyscyplinarnego poprzez usunięcie z akt osobowych wnoszącego odwołanie wszystkich wcześniejszych aktów dotyczących dochodzenia administracyjnego, organ ten naruszył ów przepis i przekroczył granice przysługującego mu uznania, które wynikają z orzecznictwa przytoczonego w pkt 25 niniejszego wyroku. Ponadto należy przypomnieć, że zgodnie z art. 29 załącznika IX do regulaminu pracowniczego, jeżeli zainteresowany nie został obciążony żadnymi kosztami, ma on prawo, w razie potrzeby, do naprawienia szkody poniesionej wskutek adekwatnego upublicznienia decyzji organu powołującego. Również z tego powodu, wbrew temu, co orzekł Sąd w pkt 48 i 49 zaskarżonego wyroku, FRA była zobowiązana do podjęcia, z poszanowaniem art. 3 załącznika IX, postępowania dyscyplinarnego wobec wnoszącego odwołanie i stwierdzenia, w stosownym wypadku, że nie należy stawiać mu żadnych zarzutów, co umożliwiłoby mu ewentualne dochodzenie prawa do odszkodowania. W konsekwencji należy uwzględnić części pierwszą i drugą zarzutu drugiego odwołania. W przedmiocie części trzeciej zarzutu drugiego i części pierwszej zarzutu piątego Argumentacja stron W części trzeciej zarzutu drugiego i w części pierwszej zarzutu piątego wnoszący odwołanie kwestionuje zasadność stwierdzenia Sądu, zgodnie z którym w celu prawidłowego wykonania wyroku stwierdzającego nieważność FRA nie była zobowiązana przesłuchać go przed wydaniem nowej decyzji w sprawie dalszego przebiegu postępowania dyscyplinarnego zgodnie z art. 3 załącznika IX do regulaminu pracowniczego. W trzeciej części zarzutu drugiego wnoszący odwołanie podnosi zasadniczo, że zaskarżony wyrok jest obarczony naruszeniem prawa oraz jest sprzeczny z zasadą pewności prawa, ponieważ Sąd, w pkt 49 zaskarżonego wyroku, stwierdził, że w tym przypadku przestrzeganie prawa do obrony nie było „bezwzględnie konieczne”, „gdyż FRA wycofała się z prowadzenia wszelkich postępowań przeciwko wnoszącemu odwołanie […], a zatem nie wydała aktu, który negatywnie wpływa na sytuację wnoszącego odwołanie, w rozumieniu art. 41 Karty”. W części pierwszej zarzutu piątego wnoszący odwołanie utrzymuje, że Sąd naruszył prawo w pkt 83 i 84 zaskarżonego wyroku w związku z nieuwzględnieniem okoliczności, że prawidłowe wykonanie wyroku stwierdzającego nieważność wymagało przesłuchania przed zakończeniem dochodzenia administracyjnego ze względu na to, że nie można było postawić mu żadnego zarzutu i że do takiego przesłuchania nigdy nie doszło. FRA uważa, że skoro nie wydała decyzji niekorzystnej dla wnoszącego odwołanie, nie miała obowiązku wcześniejszego wysłuchania go. Wnoszący odwołanie pomija zatem kontekst wykonania wyroku stwierdzającego nieważność, który to wyrok doprowadził do przywrócenia do pracy wnoszącego odwołanie. Poza tym FRA wskazuje, iż nie „zdecydowa[ła], że nie można wnieść sprawy przeciwko” wnoszącemu odwołanie, jak tego wymaga art. 3 załącznika IX do regulaminu pracowniczego, lecz odstąpiła od prowadzenia postępowania dyscyplinarnego, nie wydając takiej decyzji. Ponadto zdaniem FRA, jeśli chodzi o część pierwszą zarzutu piątego, wnoszący odwołanie powtarza jedynie argumenty przedstawione w ramach zarzutu pierwszego. Ocena Trybunału Należy przypomnieć, w pierwszej kolejności, że art. 266 TFUE wymaga od zainteresowanej instytucji zapewnienia, aby jakikolwiek akt mający zastąpić akt, którego nieważność stwierdzono, nie był dotknięty takimi samymi nieprawidłowościami, jak te ustalone w wyroku stwierdzającym nieważność aktu (zob. podobnie wyroki: z dnia 6 marca 2003 r., Interporc/Komisja, C‑41/00 P, EU:C:2003:125, pkt 30; z dnia 29 kwietnia 2004 r., IPK-München i Komisja, C‑199/01 P i C‑200/01 P, EU:C:2004:249, pkt 83). W niniejszej sprawie, jak wskazano w pkt 27 i 28 niniejszego wyroku, Sąd do spraw Służby Publicznej orzekł, że nie informując wnoszącego odwołanie o wynikach dochodzenia administracyjnego przed jego przesłuchaniem w dniu 20 lutego 2013 r., którego celem było właśnie wysłuchanie go w kwestii wspomnianych wniosków i w trakcie którego FRA postanowiła wszcząć postępowanie dyscyplinarne, a następnie nałożyć karę po tym samym przesłuchaniu, bez umożliwienia mu skutecznego przygotowania obrony, FRA naruszyła obowiązki ciążące na niej w szczególności na mocy art. 3 załącznika IX do regulaminu pracowniczego. Ponadto, co się tyczy, w drugiej kolejności, poszanowania prawa do obrony, które jest odpowiednikiem zasady kontradyktoryjności, należy podkreślić, że urzędnik, w odniesieniu do którego instytucja Unii wszczęła postępowanie administracyjne, musi mieć możliwość, w toku tego postępowania, skutecznego przedstawienia swojego punktu widzenia w przedmiocie prawdziwości i istotności zarzucanych mu czynów i okoliczności, a także dokumentów, jakie ta instytucja zamierza powołać przeciwko temu urzędnikowi na poparcie swojego twierdzenia dotyczącego zaistnienia naruszenia przepisów regulaminu pracowniczego. Z powyższego wynika, że prawo do bycia wysłuchanym służy realizacji dwojakiego celu. Po pierwsze, służy ono badaniu akt sprawy i ustaleniu faktów w możliwie najbardziej dokładny i prawidłowy sposób, a po drugie, pozwala ono zapewnić skuteczną ochronę zainteresowanego (zob. podobnie wyrok z dnia 14 października 2021 r., Bernaldo de Quirós/Komisja, C‑583/19 P, EU:C:2021:844, pkt 63, 64). Artykuł 3 załącznika IX do regulaminu pracowniczego ustanawia wyraźnie prawo zainteresowanego urzędnika do wysłuchania w celu umożliwienia mu skutecznego przedstawienia jego punktu widzenia odnośnie do ustalenia okoliczności faktycznych dokonanego w ramach dochodzenia administracyjnego przed przyjęciem przez organ powołujący, na podstawie sprawozdania z dochodzenia, jednej z decyzji wymienionych w tym przepisie (zob. podobnie wyrok z dnia 14 października 2021 r., Bernaldo de Quirós/Komisja, C‑583/19 P, EU:C:2021:844, pkt 43). W niniejszej sprawie bezsporne jest, że wnoszący odwołanie nie został wysłuchany przed podjęciem przez FRA decyzji o odstąpieniu od prowadzenia postępowania i o usunięciu wszystkich aktów odnoszących się do dochodzenia administracyjnego z jego akt osobowych, nie podejmując jednak decyzji o braku możliwości podniesienia przeciwko niemu zarzutów, jak tego wymaga art. 3 lit. a) załącznika IX do regulaminu pracowniczego. Tymczasem z analizy części pierwszej i drugiej zarzutu drugiego odwołania wynika, że aby wykonać wyrok stwierdzający nieważność, FRA powinna była podjąć postępowanie dyscyplinarne dokładnie od tego momentu, w którym wystąpiła niezgodność z prawem, zgodnie z art. 3 załącznika IX do regulaminu pracowniczego. Wystarczy zatem stwierdzić, że gdy w pkt 49 i 83 zaskarżonego wyroku Sąd orzekł zasadniczo, iż FRA, po podjęciu decyzji o odstąpieniu od postępowania dyscyplinarnego poprzez usunięcie z akt osobowych wnoszącego odwołanie wszystkich wcześniejszych aktów dotyczących dochodzenia administracyjnego, nie wydała aktu niekorzystnego w rozumieniu art. 41 Karty, w związku z czym poszanowanie prawa do obrony nie było bezwzględnie konieczne, Sąd naruszył prawo, ponieważ taka decyzja, wydana z naruszeniem – jak wynika z analizy części pierwszej i drugiej zarzutu drugiego odwołania – art. 3 załącznika IX do regulaminu pracowniczego, pozbawiła go prawa do bycia wysłuchanym wyraźnie ustanowionego w tym przepisie przed wydaniem jednej z decyzji, o których w nim mowa. Z całości powyższych rozważań wynika, że należy uwzględnić część trzecią zarzutu drugiego. W przedmiocie części czwartej zarzutu drugiego Argumentacja stron W części czwartej zarzutu drugiego wnoszący odwołanie podnosi, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest wewnętrznie sprzeczne, ponieważ, z jednej strony, w pkt 49 tego wyroku Sąd wskazał, że art. 3 lit. a) załącznika IX do regulaminu pracowniczego nie ma zastosowania, zaś z drugiej strony, w pkt 76 wspomnianego wyroku, stwierdził coś przeciwnego. FRA jest zdania, że między pkt 49 a pkt 76 zaskarżonego wyroku nie ma sprzeczności, ponieważ właściwy organ powołujący nie podjął w tym przypadku postępowania dyscyplinarnego i usunął z akt osobowych wnoszącego odwołanie wszystkie wcześniejsze dokumenty odnoszące się do dochodzenia administracyjnego. Ocena Trybunału Należy w tym względzie przypomnieć, że kwestia, czy uzasadnienie wyroku Sądu jest wewnętrznie sprzeczne, stanowi zagadnienie prawne, które może zostać podniesione w ramach odwołania (wyrok z dnia 29 lipca 2010 r., Grecja/Komisja, C‑54/09 P, EU:C:2010:451, pkt 87 i przytoczone tam orzecznictwo). W niniejszej sprawie Sąd uznał w pkt 76 zaskarżonego wyroku, w ramach badania trzeciego zarzutu niezgodności z prawem, dotyczącego braku naprawienia przez FRA krzywdy wynikającej z nagany uchylonej wyrokiem stwierdzającym nieważność, że FRA postanowiła zrezygnować z postawienia zarzutów wnoszącemu odwołanie na podstawie art. 3 lit. a) załącznika IX do regulaminu pracowniczego. Ponadto Sąd wydaje się sugerować we wspomnianym pkt 76, że rozwiązanie przyjęte przez FRA w celu wykonania wyroku stwierdzającego nieważność wykraczało poza to, co było konieczne do spełnienia wymogów art. 3 załącznika IX do regulaminu pracowniczego. Jednakże z pkt 48 zaskarżonego wyroku, do którego odsyła pkt 76 tego wyroku, wynika, że zdaniem Sądu FRA „przyjęła inne rozwiązanie” niż rozwiązania przewidziane w art. 3 załącznika IX do regulaminu pracowniczego, a w pkt 49 tego wyroku stwierdził, że przepis ten, a w szczególności jego lit. a), nie miał zastosowania w niniejszej sprawie. W związku z tym uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest w tym względzie wewnętrznie sprzeczne. W konsekwencji należy uwzględnić część czwartą zarzutu drugiego. W świetle całości powyższych rozważań i bez konieczności badania pozostałych zarzutów odwołania, które nie mogą prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku w szerszym zakresie, należy uwzględnić zarzut drugi oraz część pierwszą zarzutu piątego odwołania i w konsekwencji uchylić zaskarżony wyrok. W przedmiocie przekazania sprawy do Sądu Zgodnie z art. 61 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, jeżeli odwołanie jest zasadne, Trybunał uchyla orzeczenie Sądu. Może on zatem wydać orzeczenie ostateczne w sprawie, jeśli stan postępowania na to pozwala, lub skierować sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd. W tym względzie należy stwierdzić, że jak wynika z pkt 10 niniejszego wyroku, żądania odszkodowawcze wnoszącego odwołanie mają na celu naprawienie szkody, którą, jak twierdzi, poniósł ze względu na to, że FRA nie wykonała w należyty sposób wyroku stwierdzającego nieważność, co charakteryzuje się niezgodnymi z prawem działaniami. Jednakże ten aspekt sporu wymaga zbadania złożonych kwestii faktycznych na podstawie okoliczności, które Sąd ocenił w zaskarżonym wyroku, gdy uznał, że FRA prawidłowo wykonała wyrok stwierdzający nieważność, i w związku z tym nie zbadał, czy sytuacja wnoszącego odwołanie, który został pozbawiony możliwości podważenia twierdzeń zawartych w sprawozdaniu z dochodzenia administracyjnego, a w szczególności stwierdzenia przez FRA, że nie można było mu postawić żadnego zarzutu, mogłaby być przyczyną szkody poniesionej przez niego z powodu zawinionego zachowania FRA. W konsekwencji, ponieważ stan postępowania nie pozwala na wydanie orzeczenia w sprawie, należy skierować sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd. W przedmiocie kosztów Ponieważ sprawa została przekazana Sądowi do ponownego rozpoznania, rozstrzygnięcie o kosztach nastąpi w orzeczeniu kończącym niniejsze postępowanie odwoławcze.   Z powyższych względów Trybunał (piąta izba) orzeka, co następuje:   1) Wyrok Sądu Unii Europejskiej z dnia 14 lipca 2021 r., DD/FRA (T‑632/19, EU:T:2021:434), zostaje uchylony.   2) Sprawa zostaje przekazana do ponownego rozpoznania przez Sąd Unii Europejskiej.   3) Rozstrzygnięcie o kosztach nastąpi w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.   Podpisy ( *1 ) Język postępowania: angielski.