C-601/24

WyrokTSUE2026-06-11CELEX: 62024CJ0601ECLI:EU:C:2026:479

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
1. Czy produkt leczniczy zawierający ekstrakt z chronionego gatunku (pławikonika japońskiego) stanowi "okaz" w rozumieniu art. 2 lit. t) rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97? 2. Czy taki produkt, zakupiony legalnie w państwie trzecim i wprowadzony do Unii Europejskiej na własne potrzeby lecznicze (niehandlowe), może być uznany za "dobra osobiste lub stanowiące część gospodarstwa domowego" w rozumieniu art. 2 lit. j) i art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 338/97, wyłączone z obowiązku przedstawienia zezwolenia na przywóz? 3. Czy art. 16 rozporządzenia nr 338/97 stoi na przeszkodzie krajowym sankcjom karnym za wprowadzenie takiego produktu bez zezwolenia, jeśli wprowadzenie to jest objęte lub nie jest objęte odstępstwem dla dóbr osobistych?
Ratio decidendi
Trybunał uznał, że pojęcie „okazu” w rozporządzeniu nr 338/97 jest szerokie i obejmuje produkty pochodne, takie jak ekstrakt z pławikonika japońskiego, niezależnie od jego przeznaczenia jako produktu leczniczego, ponieważ zawężająca wykładnia zagroziłaby celom ochrony gatunków. Wprowadzenie takiego preparatu na własne potrzeby lecznicze, bez celów handlowych, może być objęte odstępstwem dla „dóbr osobistych lub stanowiących część gospodarstwa domowego”, pod warunkiem spełnienia szczegółowych warunków określonych w rozporządzeniu nr 865/2006, w tym braku celów komercyjnych i spełnienia kryteriów dotyczących bagażu osobistego lub zmiany miejsca zamieszkania. Trybunał podkreślił, że odstępstwo dotyczące limitu czterech martwych okazów pławikonika japońskiego nie obejmuje produktów złożonych zawierających ekstrakt. W kwestii sankcji, Trybunał stwierdził, że prawo UE nie sprzeciwia się sankcjom karnym, jeśli odstępstwo nie ma zastosowania, ale sankcje te muszą być proporcjonalne do charakteru i wagi naruszenia.
Stan faktyczny
V.B., obywatel Ukrainy, wprowadził do Polski cztery opakowania tabletek zawierających ekstrakt z pławikonika japońskiego, zakupione na Ukrainie na własny użytek leczniczy. Pławikonik japoński jest gatunkiem chronionym, wpisanym do załącznika B rozporządzenia nr 338/97. V.B. nie posiadał zezwolenia na przywóz. Prokurator Prokuratury Rejonowej w Jarosławiu wniósł akt oskarżenia, zarzucając V.B. czyn zabroniony z art. 128 pkt 1 polskiej ustawy o ochronie przyrody, zagrożony karą pozbawienia wolności.
Rozstrzygnięcie
1) Artykuł 2 lit. t) rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 z dnia 9 grudnia 1996 r. w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi, zmienionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 398/2009 z dnia 23 kwietnia 2009 r., należy interpretować w ten sposób, że: pojęcie „okazu” w rozumieniu tego przepisu obejmuje preparat, którego złożony skład zawiera w szczególności ekstrakt z pławikonika japońskiego wpisanego do załącznika B do rozporządzenia nr 338/97 ze zmianami. 2) Artykuł 2 lit. j) oraz art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 338/97, zmienionego rozporządzeniem nr 398/2009, należy interpretować w ten sposób, że: preparat, którego złożony skład zawiera ekstrakt z pławikonika japońskiego wpisanego do załącznika B do rozporządzenia nr 338/97 ze zmianami, zakupiony zgodnie z prawem w państwie trzecim i wprowadzony do Unii na własne potrzeby lecznicze osoby prywatnej lub osoby jej bliskiej, a nie w celach handlowych, należy uznać za objęty zakresem pojęcia „dóbr osobistych lub stanowiących część gospodarstwa domowego”, których wprowadzenie do Unii jest wyłączone z obowiązku przedstawienia zezwolenia na przywóz lub, w stosownych przypadkach, dokumentu (powrotnego) wywozu, o ile spełnione są przesłanki przewidziane w tym celu w art. 57 ust. 1 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 865/2006 z dnia 4 maja 2006 r. ustanawiającego przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi. 3) Artykuł 16 rozporządzenia nr 338/97, zmienionego rozporządzeniem nr 398/2009, należy interpretować w ten sposób, że: stoi on na przeszkodzie uregulowaniom krajowym, które przewidują nałożenie sankcji karnych za wprowadzenie do Unii Europejskiej, bez zezwolenia na przywóz lub ewentualnie bez dokumentu (powrotnego) wywozu, zakupionego zgodnie z prawem w państwie trzecim preparatu, którego złożony skład zawiera ekstrakt z pławikonika japońskiego wpisanego do załącznika B do rozporządzenia nr 338/97 ze zmianami, przez osobę prywatną na potrzeby lecznicze własne lub osoby bliskiej, a nie w celach handlowych, mimo że takie wprowadzenie jest objęte odstępstwem przewidzianym w art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 338/97 ze zmianami i uściślonym w art. 57 rozporządzenia nr 865/2006. Nie stoi on natomiast na przeszkodzie takim uregulowaniom krajowym, jeżeli wprowadzenie do Unii takiego preparatu nie jest objęte tym odstępstwem, pod warunkiem że mająca zastosowanie sankcja karna jest zgodna z wymogami proporcjonalności wynikającymi z tego art. 16 ust. 2.

Pełny tekst orzeczenia

62024CJ0601 WYROK TRYBUNAŁU (dziewiąta izba) z dnia 11 czerwca 2026 r. (*1) Odesłanie prejudycjalne – Ochrona gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi – Pławikonik japoński – Rozporządzenie (WE) nr 338/97 – Artykuł 2 lit. t) – Pojęcie „okazu” – Artykuł 4 ust. 2 – Zezwolenie na przywóz – Artykuł 2 lit. j) i art. 7 ust. 3 – Dobra osobiste lub stanowiące część gospodarstwa domowego – Artykuł 16 – Sankcje karne – Wprowadzenie okazów do Unii Europejskiej bez zezwolenia na przywóz – Rozporządzenie (WE) nr 865/2006 – Artykuł 57 – Wprowadzenie dóbr osobistych lub stanowiących część gospodarstwa domowego do Unii W sprawie C‑601/24 [Gotka] (i) mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Sąd Rejonowy w Jarosławiu – Wydział II Karny postanowieniem z dnia 13 września 2024 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 16 września 2024 r., w postępowaniu karnym przeciwko V.B., przy udziale: Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Jarosławiu, TRYBUNAŁ (dziewiąta izba), w składzie: M. Condinanzi, prezes izby, R. Frendo i A. Kornezov (sprawozdawca), sędziowie, rzecznik generalny: D. Spielmann, sekretarz: M. Siekierzyńska, administratorka, uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 28 stycznia 2026 r., rozważywszy uwagi, które przedstawili: – w imieniu rządu polskiego – B. Majczyna, w charakterze pełnomocnika, – w imieniu rządu czeskiego – L. Halajová, T. Paroulková, M. Smolek oraz J. Vláčil, w charakterze pełnomocników, – w imieniu rządu niemieckiego – J. Möller i P.E. Wagner, w charakterze pełnomocników, – w imieniu rządu austriackiego – A. Posch, J. Schmoll, F. Hagen, M. Kopetzki i B. Leitner, w charakterze pełnomocników, – w imieniu Komisji Europejskiej – J. Jokubauskaitė i D. Milanowska, w charakterze pełnomocników, podjąwszy, po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii, wydaje następujący Wyrok Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 1, art. 2 lit. j) i t) oraz art. 7 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 z dnia 9 grudnia 1996 r. w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi (Dz.U. 1997, L 61, s. 1), zmienionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 398/2009 z dnia 23 kwietnia 2009 r. (Dz.U. 2009, L 126, s. 5) (zwanego dalej „rozporządzeniem nr 338/97”). Wniosek ten został złożony w ramach postępowania karnego przeciwko V.B., obywatelowi ukraińskiemu, oskarżonemu o wprowadzenie do Unii Europejskiej, bez zezwolenia na przywóz, opakowań tabletek zawierających ekstrakt z pławikonika japońskiego, gatunku chronionego na mocy rozporządzenia nr 338/97. Ramy prawne Prawo międzynarodowe Konwencja o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem, podpisana w Waszyngtonie w dniu 3 marca 1973 r. (Recueil des traités des Nations unies, vol. 993, nr I-14537, zwana dalej „CITES”), ma na celu zapewnienie, by handel międzynarodowy okazami gatunków wymienionych w załącznikach do niej, a także ich częściami i produktami pochodnymi nie zagrażał utrzymaniu różnorodności ekosystemów i opierał się na zrównoważonym wykorzystaniu dzikich gatunków. CITES, której stroną Unia stała się w dniu 8 lipca 2015 r., została wprowadzona w życie w Unii od dnia 1 stycznia 1984 r. na podstawie rozporządzenia Rady (EWG) nr 3626/82 z dnia 3 grudnia 1982 r. dotyczącego stosowania we Wspólnocie Konwencji o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem (Dz.U. 1982, L 384, s. 1). Rozporządzenie to zostało uchylone rozporządzeniem nr 338/97. Zgodnie z rezolucją Konferencji Stron CITES, zatytułowaną „Kontrola handlu okazami stanowiącymi mienie osobiste lub mienie gospodarstwa domowego” [Conf.13.7 (Rev. CoP17)] (zwaną dalej „rezolucją 13.7 Konferencji Stron CITES”): „[…] Konferencja Stron [CITES] § 1. Postanawia, że pojęcie »przedmiotów osobistych lub domowych« zawarte w art. VII ust. 3 ma zastosowanie do okazów, które: a) są własnością prywatną lub znajdują się w posiadaniu do użytku osobistego w celach niekomercyjnych; b) zostały nabyte zgodnie z prawem; oraz c) w momencie przywozu, wywozu lub powrotnego wywozu: i) są noszone, przenoszone lub stanowią część bagażu osobistego; lub ii) stanowią część gospodarstwa domowego będącego przedmiotem przeprowadzki. […]”. Prawo Unii Rozporządzenie nr 338/97 Artykuł 1 rozporządzenia nr 338/97, zatytułowany „Cel”, stanowi: „Celem niniejszego rozporządzenia jest ochrona gatunków dzikiej flory i fauny oraz zagwarantowanie ich zachowania poprzez regulacje handlu nimi zgodnie z następującymi artykułami. Niniejsze rozporządzenie stosuje się zgodnie z celami, zasadami i postanowieniami Konwencji, określonymi w art. 2”. Artykuł 2 tego rozporządzenia, zatytułowany „Definicje”, przewiduje w lit. b), j) i t): „Do celów niniejszego rozporządzenia: […] b) »Konwencja« oznacza [CITES]; […] j) »dobra osobiste lub stanowiące część gospodarstwa domowego« oznaczają martwe okazy lub fragmenty okazów lub też ich produkty pochodne, które są własnością podmiotu prywatnego, a które stanowią lub mają stanowić część jego zwykłego majątku ruchomego i dóbr; […] t) »okaz« oznacza każde zwierzę lub roślinę, żywe lub martwe, należące do gatunku wymienionego w załącznikach A do D, każdą jego część lub produkt pochodny, zawarty w innych towarach lub nie oraz wszelkie inne towary, które zgodnie z dołączonym dokumentem, opakowaniem lub oznakowaniem lub etykietą, lub wszelkimi innymi okolicznościami mają zawierać lub zawierają części lub produkty pochodne zwierząt lub roślin należących do tych gatunków, chyba że na podstawie wyraźnego wyłączenia takie części lub produkty pochodne nie podlegają przepisom niniejszego rozporządzenia lub przepisom odnoszącym się do załącznika, w którym dane gatunki są wymienione, poprzez wskazanie odnośnie do tego w przedmiotowych załącznikach”. Artykuł 4 wspomnianego rozporządzenia, zatytułowany „Wprowadzenie do Wspólnoty”, stanowi w ust. 2 akapit pierwszy: „Wprowadzenie do Wspólnoty [Europejskiej] okazów gatunków wymienionych w załączniku B podlega przeprowadzeniu niezbędnych kontroli i wymaga uprzedniego przedstawienia zezwolenia na przywóz wydanego przez organ administracyjny państwa członkowskiego przeznaczenia w granicznym urzędzie celnym w miejscu wprowadzenia”. Artykuł 7 tego rozporządzenia, zatytułowany „Odstępstwa”, przewiduje w ust. 3: „W drodze odstępstwa od art. 4 i 5, zawarte w nich przepisy nie mają zastosowania do martwych okazów, części i produktów pochodnych okazów gatunków wymienionych w załącznikach A do D, które stanowią dobra prywatne lub części gospodarstwa domowego wprowadzane do Wspólnoty, wywożone lub powrotnie wywożone z niej, zgodnie z przepisami, które określi Komisja [Europejska] […]”. Artykuł 16 rozporządzenia nr 338/97, zatytułowany „Sankcje”, stanowi w ust. 1 lit. a) i w ust. 2: „1.   Państwa członkowskie podejmą stosowne środki zapewniające nałożenie sankcji, przynajmniej w przypadku następujących naruszeń niniejszego rozporządzenia: a) wprowadzenia do Wspólnoty lub wywozu albo powrotnego wywozu ze Wspólnoty okazów bez odpowiedniego zezwolenia lub świadectwa lub też na podstawie fałszywego, sfałszowanego lub nieważnego zezwolenia lub świadectwa, lub dokumentu, w którym dokonano zmian bez upoważnienia organu wydającego; […] 2.   Środki określone w ust. 1 odpowiadają charakterowi i powadze naruszenia oraz uwzględniają przepisy dotyczące zatrzymania oraz, gdy to stosowne, konfiskaty okazów”. W załączniku B do tego rozporządzenia znajdują się „[Hippocampus spp. (II)]”. Rozporządzenie nr 865/2006 Motywy 1, 2 i 6 rozporządzenia Komisji (WE) nr 865/2006 z dnia 4 maja 2006 r. ustanawiającego przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi (Dz.U. 2006, L 166, s. 1), zmienionego rozporządzeniem Komisji (WE) nr 100/2008 z dnia 4 lutego 2008 r. (Dz.U. 2008, L 31, s. 3) (zwanego dalej „rozporządzeniem nr 865/2006”) mają następujące brzmienie: „(1) Należy ustanowić przepisy wykonawcze do rozporządzenia (WE) nr 338/97 oraz zapewnić pełną zgodność z postanowieniami [CITES]. (2) W celu zapewnienia jednolitego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 338/97 niezbędne jest określenie szczegółowych warunków i kryteriów rozpatrywania wniosków o zezwolenia i świadectwa oraz wydawania, ważności i stosowania tych dokumentów. Właściwym jest zatem opracowanie wzorów, którym powinny odpowiadać te dokumenty. […] (6) Należy ustalić procedury znakowania niektórych okazów gatunków w celu ułatwienia ich identyfikacji oraz zapewnienia egzekwowania przepisów rozporządzenia (WE) nr 338/97”. Artykuł 1 rozporządzenia nr 865/2006, zatytułowany „Definicje”, w pkt 5 przewiduje: „Do celów niniejszego rozporządzenia poza definicjami określonymi w art. 2 rozporządzenia (WE) nr 338/97 stosuje się również następujące definicje: […] 5) »osoba zwykle zamieszkująca na terytorium Wspólnoty« oznacza osobę mieszkającą na terytorium Wspólnoty przez co najmniej 185 dni w każdym roku kalendarzowym ze względu na powiązania zawodowe lub, w przypadku osób bez powiązań zawodowych, ze względu na powiązania osobiste, które wskazują na silne więzi pomiędzy tą osobą a miejscem jej zamieszkania”. Artykuł 57 tego rozporządzenia, zatytułowany „Wprowadzenie i ponowne wprowadzenie dóbr osobistych i majątku na terytorium Wspólnoty”, stanowi: „1.   Odstępstwo od art. 4 rozporządzenia (WE) nr 338/97, dotyczące dóbr osobistych oraz majątku gospodarstwa domowego, określone w art. 7 ust. 3 tego rozporządzenia nie ma zastosowania do okazów wykorzystywanych w celu uzyskania korzyści handlowych, sprzedawanych, wystawianych do celów handlowych, posiadanych w celu sprzedaży, oferowanych na sprzedaż lub transportowanych w celu sprzedaży. Odstępstwo to ma zastosowanie wyłącznie do okazów, włączając w to trofea myśliwskie, jeśli spełniają one jeden z następujących warunków: a) stanowią część bagażu osobistego podróżnych przybywających z państwa trzeciego; b) stanowią własność prywatną osoby fizycznej zmieniającej swoje miejsce zamieszkania z państwa trzeciego na Wspólnotę; c) stanowią trofea myśliwskie pozyskane przez podróżnego i przywożone w późniejszym terminie. […] 3.   Pierwsze wprowadzenie na terytorium Wspólnoty dóbr osobistych lub majątku gospodarstwa domowego, włączając w to trofea myśliwskie, przez osobę zwykle zamieszkującą na terytorium Wspólnoty, w skład których wchodzą okazy gatunków wymienionych w załączniku B do rozporządzenia (WE) nr 338/97, nie wymaga okazania służbom celnym zezwolenia na przywóz w przypadku gdy przedstawiono oryginał lub kopię dokumentu wywozu lub powrotnego wywozu. […] 5.   W drodze odstępstwa od ust. 3 i 4 wprowadzenie lub ponowne wprowadzenie na terytorium Wspólnoty następujących pozycji wymienionych w załączniku B do rozporządzenia (WE) nr 338/97 nie wymaga okazania zezwolenia na przywóz ani dokumentu (powrotnego) wywozu: […] e) Hippocampus spp. do czterech martwych okazów na osobę; […]”. Dyrektywa 2001/83 Artykuł 1 pkt 2 dyrektywy 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 listopada 2001 r. w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi (Dz.U. 2001, L 311, s. 67), zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/642 z dnia 12 kwietnia 2022 r. (Dz.U. 2022, L 118, s. 4) (zwanej dalej „dyrektywą 2001/83”) stanowi: „Do celów niniejszej dyrektywy poniższe terminy mają następujące znaczenie: […] 2) »Produkt leczniczy«: a) jakakolwiek substancja lub połączenie substancji prezentowana jako posiadająca właściwości lecznicze lub zapobiegające chorobom u ludzi; lub b) jakakolwiek substancja lub połączenie substancji, które mogą być stosowane lub podawane ludziom w celu odzyskania, poprawy lub zmiany funkcji fizjologicznych poprzez powodowanie działania farmakologicznego, immunologicznego lub metabolicznego albo w celu stawiania diagnozy leczniczej”. Prawo polskie Artykuł 128 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. nr 92, poz. 880) w brzmieniu mającym zastosowanie do sporu w postępowaniu głównym (zwanej dalej „ustawą o ochronie przyrody”) stanowił: „Kto: bez [wymaganego dokumentu] lub wbrew jego warunkom przewozi przez granicę Unii Europejskiej okaz gatunku podlegającego ochronie […] podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5”. Postępowanie główne i pytania prejudycjalne W dniu 16 kwietnia 2024 r. V.B., obywatel Ukrainy, wprowadził do Polski, bez zezwolenia na przywóz, cztery opakowania, po 100 tabletek każde, preparatu zawierającego ekstrakt z pławikonika japońskiego (zwanego dalej „preparatem rozpatrywanym w postępowaniu głównym”), który zakupił na Ukrainie na własny użytek. Do Sądu Rejonowego w Jarosławiu – Wydział II Karny (Polska), będącego sądem odsyłającym, wpłynął zatwierdzony przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Jarosławiu akt oskarżenia przeciwko V.B., wedle którego czyny opisane w pkt 17 niniejszego wyroku stanowią czyn zabroniony, w rozumieniu art. 128 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody, zagrożone karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Sąd odsyłający uważa, że w świetle art. 128 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody karalność wprowadzenia na terytorium Unii, bez zezwolenia na przywóz, opakowań tabletek preparatu rozpatrywanego w postępowaniu głównym zależy w szczególności od wykładni rozporządzenia nr 338/97. W tym względzie sąd ów zastanawia się w pierwszej kolejności, czy taki preparat, ze względu na to, że zawiera ekstrakt z pławikonika japońskiego, należy uznać za objęty zakresem pojęcia „okazu” w rozumieniu art. 2 lit. t) tego rozporządzenia. Wyjaśnia on, że preparat ten spełnia przesłanki zakwalifikowania go jako produktu leczniczego, i zastanawia się w szczególności, czy takie zakwalifikowanie miałoby wpływ na wykładnię tego pojęcia „okazu”. W drugiej kolejności sąd odsyłający zauważa, że V.B. zakupił preparat rozpatrywany w postępowaniu głównym jako osoba prywatna w aptece na Ukrainie, gdzie jest on legalnie sprzedawany, i wprowadził go na terytorium Unii na potrzeby lecznicze własne lub osoby bliskiej, a nie w celach handlowych. Sąd ten zastanawia się, czy w takich okolicznościach preparat ten należy uznać za stanowiący „dobra osobiste lub stanowiące część gospodarstwa domowego” oskarżonego, w rozumieniu art. 2 lit. j) rozporządzenia nr 338/97, które zgodnie z art. 7 ust. 3 tego rozporządzenia są wyłączone z obowiązku przedstawienia zezwolenia na przywóz przy wprowadzaniu ich na terytorium Unii. W trzeciej i ostatniej kolejności sąd odsyłający zastanawia się, czy prawo Unii sprzeciwia się uregulowaniom krajowym, na mocy których możliwe jest pociągnięcie do odpowiedzialności karnej konsumenta wprowadzającego na terytorium Unii bez zezwolenia na przywóz, na potrzeby lecznicze własne lub osoby bliskiej, preparat taki jak rozpatrywany w postępowaniu głównym, zakupiony zgodnie z prawem w państwie trzecim, jeżeli nic nie wskazuje na jego komercyjne przeznaczenie. W tych okolicznościach Sąd Rejonowy w Jarosławiu postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi: „1) [C]zy pod pojęciem »okaz« użytym w art. 2 lit. t) [rozporządzenia nr 338/97] – należy rozumieć produkt leczniczy dostępny w legalnej dystrybucji aptecznej państwa trzeciego niebędącego członkiem Unii Europejskiej i zawierający w swoim złożonym składzie między innymi ekstrakt z pławikonika japońskiego Syngnathidae Hippocampus spp. (II) wpisanego do załącznika B przywołanego rozporządzenia? 2) [C]zy art. 1 rozporządzenia [nr 338/97] rozpatrywany w świetle art. 2 lit. t) przywołanego aktu prawnego – należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on uregulowaniu prawa krajowego, na mocy którego możliwe jest pociągnięcie do odpowiedzialności karnej konsumenta, przywożącego (bez zezwolenia) produkt leczniczy na obszar [Unii], z przeznaczeniem na własny użytek, zakupiony w legalnej dystrybucji aptecznej państwa trzeciego niebędącego członkiem Unii Europejskiej i zawierający w swoim złożonym składzie między innymi ekstrakt z pławikonika japońskiego Syngnathidae Hippocampus spp. (II) wpisanego do załącznika B przywołanego rozporządzenia, jeśli żadna okoliczność nie wskazuje na jego komercyjne przeznaczenie? 3) [C]zy użyte w art. 2 lit. j) [rozporządzenia nr 338/97] – pojęcie »dobra osobiste lub stanowiące część gospodarstwa domowego«, podlegające wyłączeniu (odstępstwu) z obowiązku przedstawienia zezwolenia na mocy art. 7 ust. 3 przywołanego aktu prawnego – należy interpretować w ten sposób, że obejmuje ono produkt leczniczy nabyty na potrzeby lecznicze własne lub osoby bliskiej, zakupiony w legalnej dystrybucji aptecznej państwa trzeciego niebędącego członkiem Unii Europejskiej i zawierający w swoim złożonym składzie między innymi ekstrakt z pławikonika japońskiego Syngnathidae Hippocampus spp. (II) wpisanego do załącznika B przywołanego rozporządzenia, jeśli żadna okoliczność nie wskazuje na jego komercyjne przeznaczenie?”. W przedmiocie pytań prejudycjalnych W przedmiocie pytania pierwszego Poprzez pytanie pierwsze sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 2 lit. t) rozporządzenia nr 338/97 należy interpretować w ten sposób, że pojęcie „okazu” w rozumieniu tego przepisu obejmuje preparat, którego złożony skład zawiera w szczególności ekstrakt z pławikonika japońskiego wpisanego do załącznika B do tego rozporządzenia. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przy dokonywaniu wykładni przepisu prawa Unii należy uwzględniać nie tylko jego brzmienie, lecz także jego kontekst oraz cele regulacji, której część przepis ten stanowi [wyroki: z dnia 17 listopada 1983 r., Merck, 292/82, EU:C:1983:335, pkt 12; a także z dnia 2 lipca 2020 r., Magistrat der Stadt Wien (Chomik europejski), C‑477/19, EU:C:2020:517, pkt 23 i przytoczone tam orzecznictwo]. Co się tyczy brzmienia art. 2 lit. t) rozporządzenia nr 338/97, należy zauważyć, że przepis ten definiuje pojęcie „okazu” w sposób szeroki, obejmujący nie tylko każde zwierzę lub roślinę, żywe lub martwe, ale również „każdą jego część lub produkt pochodny” gatunku wymienionego w załącznikach od A do D do tego rozporządzenia, niezależnie od tego, czy są one „zawarte w innych towarach lub nie”, jak również „wszelkie inne towary”, jeżeli zgodnie z opakowaniem, oznakowaniem lub etykietą, lub innym dołączonym dokumentem, lub wszelkimi innymi okolicznościami mają one zawierać części lub produkty pochodne zwierząt lub roślin należących do tych gatunków, chyba że te części lub produkty są objęte szczególnym wyłączeniem ze stosowania tego rozporządzenia. Należy zatem uznać, że co do zasady każdy produkt pochodny gatunku chronionego oraz każdy towar zawierający taki produkt wchodzą w zakres pojęcia „okazu” w rozumieniu art. 2 lit. t) rozporządzenia nr 338/97. Wykładnię tę potwierdza kontekst, w jaki wpisuje się to pojęcie, oraz cel rozporządzenia nr 338/97. W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 4 ust. 2 akapit pierwszy tego rozporządzenia wprowadzenie do Unii okazów gatunków wymienionych w załączniku B do tego rozporządzenia podlega przeprowadzeniu niezbędnych kontroli i wymaga uprzedniego przedstawienia zezwolenia na przywóz wydanego przez organ administracyjny państwa członkowskiego przeznaczenia w granicznym urzędzie celnym w miejscu wprowadzenia. Ponadto wydanie takiego zezwolenia na przywóz podlega szeregowi warunków i ograniczeń przewidzianych w art. 4 ust. 2 akapit drugi lit. a)–c) i ust. 6 wspomnianego rozporządzenia. Tymczasem wykładnia zawężająca pojęcia „okazu”, dokonana w ten sposób, że byłyby wyłączone z niego niektóre produkty przetworzone lub pochodne zawierające ekstrakty z chronionego zwierzęcia lub rośliny, skutkowałaby wyłączeniem takich produktów z obowiązku przedstawienia zezwolenia na przywóz przy ich wprowadzaniu do Unii, a zatem z kontroli handlu nimi ustanowionej rozporządzeniem nr 338/97, mimo że rozporządzenie to ma na celu, jak wynika z jego art. 1, ochronę gatunków dzikiej fauny i flory oraz zagwarantowanie ich zachowania poprzez regulację handlu nimi. Taka wykładnia mogłaby zatem zagrozić ochronie i zachowaniu tych gatunków. W niniejszym przypadku z postanowienia odsyłającego wynika, że preparat rozpatrywany w postępowaniu głównym ma złożony skład zawierający, wśród innych składników, ekstrakt z pławikonika japońskiego, będącego zwierzęciem należącym do rodziny Syngnathidae (igliczniowatych) i do rodzaju Hippocampus. Wszystkie gatunki igliczniowatych z rodzaju Hippocampus są objęte załącznikiem B do rozporządzenia nr 338/97, wobec czego pławikonik japoński Hippocampus japonicus jest gatunkiem podlegającym ochronie przewidzianej dla gatunków wymienionych w tym załączniku B. Należy ponadto zauważyć, że gatunek ten nie jest objęty żadnym szczególnym wyłączeniem ze stosowania przepisów rozporządzenia nr 338/97. W tych warunkach należy stwierdzić, że preparat, którego złożony skład zawiera w szczególności ekstrakt z pławikonika japońskiego, wchodzi w zakres pojęcia „okazu” w rozumieniu art. 2 lit. t) rozporządzenia nr 338/97. W zakresie, w jakim sąd odsyłający zastanawia się ponadto, czy zakwalifikowanie tego preparatu jako „produktu leczniczego” w rozumieniu art. 1 pkt 2 dyrektywy 2001/83 może mieć wpływ na zakwalifikowanie go jako „okaz” w rozumieniu art. 2 lit. t) rozporządzenia nr 338/97, należy zauważyć, po pierwsze, że brzmienie tego ostatniego przepisu nie wprowadza żadnego rozróżnienia w zależności od wykorzystania lub przeznaczenia towarów lub produktów pochodnych gatunków chronionych. Po drugie, żaden przepis rozporządzenia nr 338/97 nie pozwala uznać, że produkty lecznicze są wyłączone z zakresu stosowania tego rozporządzenia. Wynika z tego, że zakwalifikowanie produktu jako „produkt leczniczy” w rozumieniu art. 1 pkt 2 dyrektywy 2001/83 nie ma wpływu na wykładnię pojęcia „okazu” w rozumieniu art. 2 lit. t) rozporządzenia nr 338/97. W świetle całości powyższych rozważań odpowiedź na pytanie pierwsze winna brzmieć następująco: art. 2 lit. t) rozporządzenia nr 338/97 należy interpretować w ten sposób, że pojęcie „okazu” w rozumieniu tego przepisu obejmuje preparat, którego złożony skład zawiera w szczególności ekstrakt z pławikonika japońskiego wpisanego do załącznika B do tego rozporządzenia. W przedmiocie pytania trzeciego Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w ramach ustanowionej w art. 267 TFUE procedury współpracy między sądami krajowymi a Trybunałem do tego ostatniego należy udzielenie sądowi krajowemu użytecznej odpowiedzi, która umożliwi mu rozstrzygnięcie zawisłego przed nim sporu. Mając to na uwadze, Trybunał powinien w razie potrzeby przeformułować przedłożone mu pytania. Ponadto Trybunał może wziąć pod rozwagę przepisy prawa Unii, na które sąd krajowy nie powołał się w swoim pytaniu [wyroki: z dnia 20 marca 1986 r., Tissier, 35/85, EU:C:1986:143, pkt 9; z dnia 5 grudnia 2019 r., Centraal Justitieel Incassobureau (Uznawanie i wykonywanie kar o charakterze pieniężnym), C‑671/18, EU:C:2019:1054, pkt 26 i przytoczone tam orzecznictwo]. Okoliczność, że formalnie sąd odsyłający odniósł się w swoich pytaniach do określonych przepisów prawa Unii, nie stoi bowiem na przeszkodzie temu, by Trybunał dostarczył temu sądowi wszystkich elementów wykładni prawa Unii, które mogą być użyteczne dla rozstrzygnięcia zawisłej przed nim sprawy, wyprowadzając z całości informacji przedstawionych mu przez sąd odsyłający, a w szczególności z uzasadnienia postanowienia odsyłającego, te aspekty prawa Unii, które wymagają wykładni w świetle przedmiotu sporu (zob. wyroki: z dnia 29 listopada 1978 r., Redmond, 83/78, EU:C:1978:214, pkt 26; z dnia 22 stycznia 2026 r., Secab, C‑423/23, EU:C:2026:32, pkt 29). W tym względzie należy zauważyć, że art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 338/97, przywołany przez sąd odsyłający w pytaniu trzecim, które należy zbadać w drugiej kolejności, odsyła do przepisów przyjętych przez Komisję w celu określenia szczegółowych zasad dotyczących wykonania tego rozporządzenia. Aby odpowiedzieć na to pytanie, należy zatem również wziąć pod uwagę art. 57 rozporządzenia nr 865/2006, który reguluje warunki wprowadzenia i ponownego wprowadzenia dóbr osobistych i majątku gospodarstwa domowego do Unii. Należy zatem stwierdzić, że poprzez pytanie trzecie sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 2 lit. j) i art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 338/97 w związku z art. 57 rozporządzenia nr 865/2006 należy interpretować w ten sposób, że preparat, którego złożony skład zawiera ekstrakt z pławikonika japońskiego wpisanego do załącznika B do rozporządzenia nr 338/97, zakupiony zgodnie z prawem w państwie trzecim i wprowadzony do Unii na własne potrzeby lecznicze osoby prywatnej lub osoby jej bliskiej, a nie w celach handlowych, należy uznać za objęty zakresem pojęcia „dóbr osobistych lub stanowiących część gospodarstwa domowego”, których wprowadzenie do Unii jest wyłączone z obowiązku przedstawienia zezwolenia na przywóz lub, w stosownych przypadkach, dokumentu (powrotnego) wywozu. Jak przypomniano w pkt 28 niniejszego wyroku, zgodnie z art. 4 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 338/97, wprowadzenie do Unii okazów gatunków wymienionych w załączniku B wymaga w szczególności uprzedniego przedstawienia zezwolenia na przywóz wydanego przez organ administracyjny państwa członkowskiego przeznaczenia w granicznym urzędzie celnym w miejscu wprowadzenia. Jednakże w drodze odstępstwa od art. 4 rozporządzenia nr 338/97 art. 7 ust. 3 tego rozporządzenia przewiduje, że obowiązek przedstawienia zezwolenia na przywóz nie ma zastosowania do martwych okazów lub części i produktów pochodnych okazów gatunków wymienionych w załącznikach od A do D do tego rozporządzenia, które stanowią dobra prywatne lub część gospodarstwa domowego, wprowadzane do Unii lub z niej wywożone lub powrotnie wywożone, zgodnie z przepisami, które określi Komisja, ustanawiającymi szczegółowe zasady dotyczące wykonania tego rozporządzenia. Zgodnie z ustanowioną w art. 2 lit. j) rozporządzenia nr 338/97 definicją pojęcie „dóbr osobistych lub stanowiących część gospodarstwa domowego” obejmuje martwe okazy lub fragmenty okazów lub też ich produkty pochodne, które są własnością podmiotu prywatnego, a które stanowią lub mają stanowić część jego zwykłego majątku ruchomego i dóbr. Należy zatem stwierdzić, że brzmienie tego przepisu nie pozwala na jednoznaczne określenie, czy stosowanie pojęcia „dóbr osobistych lub stanowiących część gospodarstwa domowego” implikuje koniecznie wykorzystywanie lub konsumpcję, przez samego importera, rzeczonych martwych okazów gatunku, fragmentów okazów lub produktów pochodnych [wyrok z dnia 12 maja 2021 r., Hauptzollamt B (Kawior gatunków ryb jesiotrokształtnych), C‑87/20, EU:C:2021:382, pkt 28]. Nie można bowiem wykluczyć, że takie dobra będące własnością prywatną lub wchodzące w stan posiadania danej osoby mogą następnie być nieodpłatnie przeniesione przez importera na osobę trzecią, zamiast być przechowywane przez tego importera do ściśle osobistego użytku [zob. podobnie wyrok z dnia 12 maja 2021 r., Hauptzollamt B (Kawior gatunków ryb jesiotrokształtnych), C‑87/20, EU:C:2021:382, pkt 29]. Z powodów analogicznych do tych, które zostały przedstawione w pkt 25–33 niniejszego wyroku, w niniejszym przypadku, ze względu na to, że preparat taki jak ten rozpatrywany w postępowaniu głównym zawiera w swoim złożonym składzie ekstrakt z pławikonika japońskiego, należy go uznać za produkt pochodny martwych okazów lub fragmentów okazów w rozumieniu art. 2 lit. j) rozporządzenia nr 338/97. Jak wynika z art. 7 ust. 3 tego rozporządzenia, aby wprowadzenie takiego produktu do Unii było objęte odstępstwem dotyczącym dóbr osobistych lub stanowiących część gospodarstwa domowego, o którym mowa w tym przepisie, musi ono spełniać warunki przewidziane w rozporządzeniu Komisji nr 865/2006. W tym względzie, po pierwsze, należy zauważyć, że art. 57 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 865/2006 uściśla, iż odstępstwo to nie ma zastosowania do okazów wykorzystywanych w celu uzyskania korzyści handlowych, sprzedawanych, wystawianych do celów handlowych, posiadanych w celu sprzedaży, oferowanych na sprzedaż lub transportowanych w celu sprzedaży. Ponadto z motywu 1 tego rozporządzenia wynika, że ma ono na celu wykonanie rozporządzenia nr 338/97 i zapewnienie pełnej zgodności z postanowieniami CITES. Rezolucja 13.7 Konferencji Stron CITES, która pomaga w wyjaśnieniu wykładni postanowień tej konwencji, precyzuje zaś w pkt 1, że pojęcie „przedmiotów osobistych lub domowych” odnosi się do okazów, które są własnością prywatną lub znajdują się w posiadaniu danej osoby do jej osobistego użytku w celach niekomercyjnych, zostały nabyte zgodnie z prawem oraz są przewożone lub stanowią część bagażu osobistego lub stanowią składnik gospodarstwa domowego będącego przedmiotem przeprowadzki [wyrok z dnia 12 maja 2021 r., Hauptzollamt B (Kawior gatunków ryb jesiotrokształtnych), C‑87/20, EU:C:2021:382, pkt 31]. Trybunał wskazał zatem, że zarówno z brzmienia art. 57 ust. 1 rozporządzenia nr 865/2006, jak i z rezolucji 13.7 Konferencji Stron CITES wynika, że brak komercyjnego przeznaczenia okazu będącego przedmiotem przywozu stanowi decydujące kryterium dla celów zakwalifikowania go jako „dobro osobiste lub stanowiące część gospodarstwa domowego”, którą to wykładnię potwierdzają również cele realizowane przez rozporządzenie nr 338/97 [wyrok z dnia 12 maja 2021 r., Hauptzollamt B (Kawior gatunków ryb jesiotrokształtnych), C‑87/20, EU:C:2021:382, pkt 33]. Wynika z tego, że wprowadzenie do Unii preparatu zawierającego produkty pochodne martwych okazów lub fragmentów okazów na własne potrzeby lecznicze osoby prywatnej lub osoby jej bliskiej, nie zaś do celów handlowych, może być objęte odstępstwem mającym zastosowanie do „dóbr prywatnych [osobistych] lub stanowiących część gospodarstwa domowego” przewidzianym w art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 338/97, o ile są spełnione pozostałe warunki stosowania tego odstępstwa przewidziane w art. 57 rozporządzenia nr 865/2006. W tym względzie art. 57 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 865/2006 przewiduje, że odstępstwo to ma zastosowanie wyłącznie do okazów, które stanowią część bagażu osobistego podróżnych przybywających z państwa trzeciego lub stanowią własność prywatną osoby fizycznej zmieniającej swoje miejsce zamieszkania z państwa trzeciego do państwa członkowskiego Unii, lub też stanowią trofea myśliwskie. Do sądu odsyłającego, który jako jedyny jest właściwy do ustalenia okoliczności faktycznych w postępowaniu głównym, będzie zaś należało zbadanie, czy jedna z tych przesłanek jest spełniona, w celu ustalenia, czy wspomniane odstępstwo znajduje zastosowanie w postępowaniu głównym. Po drugie, art. 57 ust. 3 rozporządzenia nr 865/2006 uściśla z kolei, że pierwsze wprowadzenie na terytorium Unii okazów gatunków wymienionych w załączniku B do rozporządzenia nr 338/97, przez osobę zwykle zamieszkującą na terytorium Unii, dóbr osobistych lub majątku gospodarstwa domowego nie wymaga przedstawienia organom celnym zezwolenia na przywóz, pod warunkiem przedstawienia oryginału i kopii dokumentu wywozu lub powrotnego wywozu. W tym względzie zgodnie z art. 1 pkt 5 rozporządzenia nr 865/2006 „osoba zwykle zamieszkująca na terytorium [Unii]” oznacza osobę mieszkającą na terytorium Unii przez co najmniej 185 dni w każdym roku kalendarzowym ze względu na powiązania zawodowe lub, w przypadku osób bez powiązań zawodowych, ze względu na powiązania osobiste, które wskazują na silne więzi pomiędzy tą osobą a miejscem jej zamieszkania. W niniejszym przypadku wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym nie precyzuje, czy V.B. jest osobą zwykle zamieszkującą na terytorium Unii w rozumieniu tego art. 1 pkt 5. Do sądu odsyłającego będzie zatem należało zbadanie, czy ma miejsce taka sytuacja. W przypadku odpowiedzi twierdzącej wprowadzeniu przez taką osobę do Unii preparatu takiego jak ten rozpatrywany w postępowaniu głównym powinny co do zasady towarzyszyć oryginał i kopia dokumentu wywozu lub powrotnego wywozu. W tym względzie należy uściślić, że w drodze odstępstwa od art. 57 ust. 3 rozporządzenia nr 865/2006 przedstawienia takiego dokumentu (powrotnego) wywozu nie wymaga wprowadzenie do Unii pławikoników japońskich do czterech martwych okazów na osobę, zgodnie z tym art. 57 ust. 5 lit. e). Bez uszczerbku dla weryfikacji, której dokonanie będzie należało do sądu odsyłającego, nie wydaje się, aby preparat rozpatrywany w postępowaniu głównym mógł być objęty odstępstwem przewidzianym w art. 57 ust. 5 lit. e) rozporządzenia nr 865/2006. Artykuł 57 ust. 5 lit. e) rozporządzenia nr 865/2006, jako odstępstwo od obowiązku przedstawienia dokumentu (powrotnego) wywozu ciążącego na każdej osobie zwykle zamieszkującej na terytorium Unii, należy bowiem interpretować w sposób ścisły [wyrok z dnia 12 maja 2021 r., Hauptzollamt B (Kawior z gatunków ryb jesiotrokształtnych), C‑87/20, EU:C:2021:382, pkt 43] w tym znaczeniu, że ma on zastosowanie wyłącznie do „martwych okazów”, i to w ramach wyżej wskazanego limitu ilościowego. Z postanowienia odsyłającego wynika zaś, że preparat rozpatrywany w postępowaniu głównym nie jest „martwym okazem” w rozumieniu art. 57 ust. 5 lit. e) rozporządzenia nr 865/2006, lecz ma on postać tabletek, których złożony skład zawiera ekstrakt z pławikoników japońskich. Przyznanie, że art. 57 ust. 5 lit. e) rozporządzenia nr 865/2006 może obejmować również produkty, których złożony skład zawiera ekstrakt z martwego okazu, nie tylko wykraczałoby poza brzmienie tego przepisu, stojąc w sprzeczności z jego ścisłą wykładnią, ale prowadziłoby również do trudności w wykładni i stosowaniu, ponieważ precyzyjne ustalenie, czy w takim produkcie złożonym proporcja ilościowa uzyskana z takiego gatunku odpowiada limitowi „czterech martwych okazów” na osobę, mogłoby okazać się nadmiernie utrudnione, a nawet – niemożliwe. Taka wykładnia naruszałaby ponadto cel określony w motywie 12 rozporządzenia nr 338/97 oraz w motywach 2 i 6 rozporządzenia nr 865/2006, polegający na usprawnieniu procedur celnych i na zapewnieniu skuteczności środków kontroli [zob. podobnie wyrok z dnia 12 maja 2021 r., Hauptzollamt B (Kawior gatunków ryb jesiotrokształtnych), C‑87/20, EU:C:2021:382, pkt 46]. Gdyby natomiast sąd odsyłający miał stwierdzić, że V.B. jest osobą niezamieszkującą zwykle na terytorium Unii w rozumieniu art. 1 pkt 5 rozporządzenia nr 865/2006, do tego, aby odstępstwo przewidziane w art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 338/97 miało zastosowanie, wystarczyłoby, że jedna z przesłanek przewidzianych w art. 57 ust. 1 rozporządzenia nr 865/2006, przypomnianych w pkt 53 niniejszego wyroku, była spełniona, czego zbadanie będzie należało do sądu odsyłającego. Uściśliwszy powyższe, należy zauważyć, że rządy czeski, austriacki i polski podnoszą istnienie ryzyka nielegalnego handlu chronionymi okazami wprowadzonymi do Unii jako „dobra osobiste lub stanowiące część gospodarstwa domowego” i z tego tytułu wyłączonymi z obowiązku przedstawienia zezwolenia na przywóz, podczas gdy w rzeczywistości chodzi nie o „dobra osobiste lub stanowiące część gospodarstwa domowego”, lecz o sieć skoordynowanych i nielegalnych przywozów małych ilości takich okazów w celach handlowych. W tym względzie należy przypomnieć, jak podkreślono w pkt 51 niniejszego wyroku, że brak celów handlowych wprowadzenia do Unii okazu będącego przedmiotem przywozu stanowi decydujące kryterium dla zakwalifikowania go jako „dobro osobiste lub stanowiące część gospodarstwa domowego” w rozumieniu art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 338/97 i art. 57 rozporządzenia nr 865/2006. Nic nie stoi zatem na przeszkodzie temu, aby właściwe organy krajowe wykazały, że – wbrew pozorom – wprowadzenie do Unii danego okazu służy w rzeczywistości celom handlowym, w związku z czym odstępstwo przewidziane w art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 338/97 i w art. 57 rozporządzenia nr 865/2006 nie znajduje zastosowania do takiego wprowadzenia. Kwestia, czy kryterium to jest spełnione w konkretnym przypadku, jest zaś kwestią faktyczną, która jako taka należy do wyłącznej właściwości sądu krajowego. W niniejszym przypadku z postanowienia odsyłającego wynika, że nic nie wskazuje na to, by wprowadzenie do Unii przez V.B. preparatu rozpatrywanego w postępowaniu głównym miało cel handlowy. W świetle całości powyższych rozważań odpowiedź na pytanie trzecie winna brzmieć następująco: art. 2 lit. j) i art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 338/97 należy interpretować w ten sposób, że preparat, którego złożony skład zawiera ekstrakt z pławikonika japońskiego wpisanego do załącznika B do tego rozporządzenia, zakupiony zgodnie z prawem w państwie trzecim i wprowadzony do Unii na własne potrzeby lecznicze osoby prywatnej lub osoby jej bliskiej, a nie w celach handlowych, należy uznać za objęty zakresem pojęcia „dóbr osobistych lub stanowiących część gospodarstwa domowego”, których wprowadzenie do Unii jest wyłączone z obowiązku przedstawienia zezwolenia na przywóz lub, w stosownych przypadkach, dokumentu (powrotnego) wywozu, o ile są spełnione przesłanki przewidziane w tym celu w art. 57 ust. 1 i 3 rozporządzenia nr 865/2006. W przedmiocie pytania drugiego Zgodnie z orzecznictwem przytoczonym w pkt 38 i 39 niniejszego wyroku w ramach pytania drugiego, które należy zbadać w trzeciej kolejności i które dotyczy kwestii, czy w przypadku nielegalnego przywozu okazów chronionych gatunków dzikiej fauny lub flory można nałożyć sankcje karne, należy wziąć pod uwagę art. 16 rozporządzenia nr 338/97, który reguluje sankcje, jakie mogą zostać nałożone w przypadku naruszenia przepisów tego rozporządzenia. W konsekwencji należy uznać, że poprzez pytanie drugie sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 16 rozporządzenia nr 338/97 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie uregulowaniom krajowym, które przewidują nałożenie sankcji karnych za wprowadzenie do Unii, bez zezwolenia na przywóz lub, w stosownym przypadku, bez dokumentu (powrotnego) wywozu, zakupionego zgodnie z prawem w państwie trzecim preparatu, którego złożony skład zawiera ekstrakt z pławikonika japońskiego wpisanego do załącznika B do tego rozporządzenia, przez osobę prywatną na potrzeby lecznicze własne lub osoby bliskiej, a nie w celach handlowych. Artykuł 16 rozporządzenia nr 338/97, zatytułowany „Sankcje”, stanowi w ust. 1, że państwa członkowskie podejmą niezbędne środki zapewniające nałożenie sankcji, przynajmniej w przypadku niektórych naruszeń tego rozporządzenia. W ramach tych naruszeń lit. a) tego przepisu wskazuje wprowadzenie do Unii okazów bez odpowiedniego zezwolenia lub świadectwa lub też na podstawie fałszywego, sfałszowanego lub nieważnego zezwolenia lub świadectwa, lub dokumentu, w którym dokonano zmian bez upoważnienia organu wydającego. Zgodnie z tym art. 16 ust. 2 środki te muszą odpowiadać charakterowi i powadze naruszenia oraz uwzględniać przepisy dotyczące zatrzymania oraz, w stosownym przypadku, konfiskaty okazów. Ani wspomniany artykuł, ani żaden inny przepis tego rozporządzenia nie dostarczają wyjaśnień co do kwalifikacji, administracyjnej bądź karnej, tych sankcji. Wynika z tego, że rozporządzenie nr 338/97 nie stoi na przeszkodzie ustanowieniu przez państwa członkowskie sankcji karnych za takie naruszenie, pod warunkiem że są one odpowiednie do charakteru i wagi tego naruszenia. W niniejszym przypadku, gdyby sąd odsyłający doszedł do wniosku, że odstępstwo przewidziane w art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 338/97, sprecyzowane w art. 57 rozporządzenia nr 865/2006, ma zastosowanie w postępowaniu głównym, to wówczas wprowadzenie do Unii danego okazu nie mogłoby zostać uznane za naruszenie przepisów rozporządzenia nr 338/97 w rozumieniu art. 16 tego ostatniego rozporządzenia. W takiej sytuacji art. 16 rozporządzenia nr 338/97 sprzeciwiałby się uregulowaniom krajowym ustanawiającym sankcję, bez względu na jej charakter, za takie wprowadzenie do Unii. Gdyby natomiast sąd odsyłający doszedł do wniosku, że odstępstwo przewidziane w art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 338/97, sprecyzowane w art. 57 rozporządzenia nr 865/2006, nie ma zastosowania w postępowaniu głównym, to wprowadzenie do Unii preparatu rozpatrywanego w postępowaniu głównym, bez zezwolenia na przywóz lub, w stosownym przypadku, bez dokumentu (powrotnego) wywozu, w rozumieniu art. 57 ust. 3 rozporządzenia nr 865/2006, stanowiłoby naruszenie przepisów rozporządzenia nr 338/97. W takim przypadku sąd ten powinien wówczas ocenić, czy sankcja karna polegająca na karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat odpowiada charakterowi i wadze tego naruszenia, zgodnie z art. 16 ust. 2 rozporządzenia nr 338/97. W tym celu wspomniany sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie istotne okoliczności danej sprawy, takie jak w szczególności umyślny lub wynikający z niedbalstwa charakter danego przestępstwa, ilość okazów będących przedmiotem przestępstwa, a także sytuację osobistą oskarżonego oraz wykorzystać cały zakres uznania przyznany mu przez prawo krajowe w celu nałożenia sankcji karnej, która spełnia wymogi proporcjonalności wynikające z tego art. 16 ust. 2, w szczególności korzystając w stosownym przypadku ze szczegółowych zasad wymierzania i wykonywania kary przewidzianych w prawie krajowym. W świetle całości powyższych rozważań odpowiedź na pytanie drugie winna brzmieć następująco: art. 16 rozporządzenia nr 338/97 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie uregulowaniom krajowym, które przewidują nałożenie sankcji karnych za wprowadzenie do Unii, bez zezwolenia na przywóz lub ewentualnie bez dokumentu (powrotnego) wywozu, zakupionego zgodnie z prawem w państwie trzecim preparatu, którego złożony skład zawiera ekstrakt z pławikonika japońskiego wpisanego do załącznika B do rozporządzenia nr 338/97, przez osobę prywatną na potrzeby lecznicze własne lub osoby bliskiej, a nie w celach handlowych, mimo że takie wprowadzenie jest objęte odstępstwem przewidzianym w art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 338/97 i uściślonym w art. 57 rozporządzenia nr 865/2006. Nie stoi on natomiast na przeszkodzie takim uregulowaniom krajowym, jeżeli wprowadzenie do Unii takiego preparatu nie jest objęte tym odstępstwem, pod warunkiem że mająca zastosowanie sankcja karna jest zgodna z wymogami proporcjonalności wynikającymi z tego art. 16 ust. 2. W przedmiocie kosztów Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi. Z powyższych względów Trybunał (dziewiąta izba) orzeka, co następuje: 1) Artykuł 2 lit. t) rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 z dnia 9 grudnia 1996 r. w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi, zmienionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 398/2009 z dnia 23 kwietnia 2009 r., należy interpretować w ten sposób, że: pojęcie „okazu” w rozumieniu tego przepisu obejmuje preparat, którego złożony skład zawiera w szczególności ekstrakt z pławikonika japońskiego wpisanego do załącznika B do rozporządzenia nr 338/97 ze zmianami. 2) Artykuł 2 lit. j) oraz art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 338/97, zmienionego rozporządzeniem nr 398/2009, należy interpretować w ten sposób, że: preparat, którego złożony skład zawiera ekstrakt z pławikonika japońskiego wpisanego do załącznika B do rozporządzenia nr 338/97 ze zmianami, zakupiony zgodnie z prawem w państwie trzecim i wprowadzony do Unii na własne potrzeby lecznicze osoby prywatnej lub osoby jej bliskiej, a nie w celach handlowych, należy uznać za objęty zakresem pojęcia „dóbr osobistych lub stanowiących część gospodarstwa domowego”, których wprowadzenie do Unii jest wyłączone z obowiązku przedstawienia zezwolenia na przywóz lub, w stosownych przypadkach, dokumentu (powrotnego) wywozu, o ile spełnione są przesłanki przewidziane w tym celu w art. 57 ust. 1 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 865/2006 z dnia 4 maja 2006 r. ustanawiającego przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi. 3) Artykuł 16 rozporządzenia nr 338/97, zmienionego rozporządzeniem nr 398/2009, należy interpretować w ten sposób, że: stoi on na przeszkodzie uregulowaniom krajowym, które przewidują nałożenie sankcji karnych za wprowadzenie do Unii Europejskiej, bez zezwolenia na przywóz lub ewentualnie bez dokumentu (powrotnego) wywozu, zakupionego zgodnie z prawem w państwie trzecim preparatu, którego złożony skład zawiera ekstrakt z pławikonika japońskiego wpisanego do załącznika B do rozporządzenia nr 338/97 ze zmianami, przez osobę prywatną na potrzeby lecznicze własne lub osoby bliskiej, a nie w celach handlowych, mimo że takie wprowadzenie jest objęte odstępstwem przewidzianym w art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 338/97 ze zmianami i uściślonym w art. 57 rozporządzenia nr 865/2006. Nie stoi on natomiast na przeszkodzie takim uregulowaniom krajowym, jeżeli wprowadzenie do Unii takiego preparatu nie jest objęte tym odstępstwem, pod warunkiem że mająca zastosowanie sankcja karna jest zgodna z wymogami proporcjonalności wynikającymi z tego art. 16 ust. 2. Condinanzi Frendo Kornezov Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 11 czerwca 2026 r. Sekretarz A. Calot Escobar Prezes izby M. Condinanzi (*1) Język postępowania: polski. (i) Niniejszej sprawie została nadana fikcyjna nazwa. Nie odpowiada ona rzeczywistej nazwie ani rzeczywistemu nazwisku żadnej ze stron postępowania.

© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło