C-610/11

WYROK TRYBUNAŁU (czwarta izba) z dnia 26 września 2013 r. ( *1 ) „Odwołanie — Postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia prawa do znaku — Słowny wspólnotowy znak towarowy CENTROTHERM — Rzeczywiste używanie — Środki dowodowe — Oświadczenie złożone pod przysięgą — Ciężar dowodu — Badanie stanu faktycznego z urzędu — Dowody uzupełniające przedstawione w postępowaniu przed izbą odwoławczą — Rozporządzenie (WE) nr 207/2009 — Artykuły 15, 51 i 76 — Rozporządzenie (WE) nr 2868/95 — Zasada 40 ust. 5” W sprawie C‑610/11 P mającej za przedmiot odwołanie w trybie art. 56 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wniesione w dniu 25 listopada 2011 r., Centrotherm Systemtechnik GmbH, z siedzibą w Brilon (Niemcy), reprezentowana przez A. Schulza i C. Onken, Rechtsanwälte, oraz przez F. Schmidta, Patentanwalt, wnosząca odwołanie, w której pozostałymi uczestnikami postępowania są: Urząd Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM), reprezentowany przez G. Schneidera, działającego w charakterze pełnomocnika, strona pozwana w pierwszej instancji, centrotherm Clean Solutions GmbH & Co. KG, z siedzibą w Blaubeuren (Niemcy), reprezentowana przez O. Löffela i P. Langego, Rechtsanwälte, interwenient w pierwszej instancji, TRYBUNAŁ (czwarta izba), w składzie: L. Bay Larsen, prezes izby, J. Malenovský, U. Lõhmus, M. Safjan i A. Prechal (sprawozdawca), sędziowie, rzecznik generalny: E. Sharpston, sekretarz: K. Malacek, administrator, uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 7 lutego 2013 r., po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 16 maja 2013 r., wydaje następujący Wyrok W odwołaniu Centrotherm Systemtechnik GmbH (zwana dalej „Centrotherm Systemtechnik”) wnosi o uchylenie wyroku Sądu Unii Europejskiej z dnia 15 września 2011 r. w sprawie T-434/09 Centrotherm Systemtechnik przeciwko OHIM - centrotherm Clean Solutions (CENTROTHERM), Zb.Orz. s. II-6227 (zwanego dalej „zaskarżonym wyrokiem”), na mocy którego oddalono jej skargę mającą na celu stwierdzenie częściowej nieważności decyzji Czwartej Izby Odwoławczej Urzędu Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM) z dnia 25 sierpnia 2009 r. (sprawa R 6/2008‑4) (zwanej dalej „sporną decyzją”) dotyczącej postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia prawa do znaku wszczętego przez centrotherm Clean Solutions (zwaną dalej „centrotherm Clean Solutions”) wobec słownego wspólnotowego znaku towarowego CENTROTHERM, którego właścicielem jest Centrotherm Systemtechnik. Należy zauważyć ponadto, że w dniu 15 września 2011 r. Sąd wydał także w równoległym postępowaniu toczącym się między tymi samymi stronami i dotyczącym również spornej decyzji wyrok w sprawie T-427/09 centrotherm Clean Solutions przeciwko OHIM - Centrotherm Systemtechnik (CENTROTHERM), Zb.Orz. s. II-6207, na mocy którego uwzględniono skargę spółki centrotherm Clean Solutions mającą na celu stwierdzenie częściowej nieważności tej decyzji. Wspomniany wyrok jest przedmiotem odwołania wniesionego przez Centrotherm Systemtechnik w sprawie C‑609/11 P. Ramy prawne Rozporządzenie (WE) nr 207/2009 W rozporządzeniu Rady (WE) nr 207/2009 z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz.U. L 78, s. 1) dokonano ujednolicenia rozporządzenia Rady (WE) nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz.U. 1994, L 11, s. 1) i uchylono to ostatnie. W motywie 10 rozporządzenia nr 207/2009 wskazano: „Nie istnieje uzasadnienie dla ochrony wspólnotowych znaków towarowych lub ochrony przeciwko nim wszelkich znaków zarejestrowanych przed nimi, chyba że te znaki towarowe są rzeczywiście używane”. Artykuł 15 rozporządzenia nr 207/2009, zatytułowany „Używanie wspólnotowego znaku towarowego”, stanowi: „1.   Jeżeli w okresie pięciu lat od rejestracji wspólnotowy znak towarowy nie był rzeczywiście używany przez właściciela we Wspólnocie w stosunku do towarów lub usług, dla których jest zarejestrowany, lub jeżeli takie używanie było zawieszone przez nieprzerwany okres pięciu lat, wspólnotowy znak towarowy podlega sankcjom przewidzianym w niniejszym rozporządzeniu, chyba że istnieją usprawiedliwione powody jego nieużywania. […]”. Znajdujący się w tytule IV rozporządzenia nr 207/2009, zatytułowanym „Procedura rejestracji”, w sekcji 4, zatytułowanej „Uwagi stron trzecich oraz sprzeciw”, art. 42 tego aktu, sam zatytułowany „Rozpatrywanie sprzeciwu”, przewiduje: „1.   Rozpatrując sprzeciw, [OHIM] wzywa strony, tak często jak to jest konieczne, do przedstawienia w terminie wyznaczonym przez [OHIM] uwag dotyczących materiałów przedstawionych przez inne strony lub [OHIM]. 2.   Na wniosek zgłaszającego właściciel wcześniejszego wspólnotowego znaku towarowego, który zgłosił sprzeciw, przedstawia dowód, że w okresie pięciu lat poprzedzających publikację zgłoszenia wspólnotowego znaku towarowego wcześniejszy wspólnotowy znak towarowy był rzeczywiście używany we Wspólnocie w odniesieniu do towarów lub usług, dla których jest on zarejestrowany i które przytacza on jako uzasadnienie swojego sprzeciwu, lub że istnieją usprawiedliwione powody nieużywania znaku, pod warunkiem że wcześniejszy wspólnotowy znak towarowy był w tym terminie zarejestrowany od co najmniej pięciu lat. Wobec braku takiego dowodu sprzeciw odrzuca się […]. […]”. Zawarty w tytule VI rozporządzenia nr 207/2009, zatytułowanym „Zrzeczenie się, wygaśnięcie i unieważnienie”, w sekcji 2, zatytułowanej „Podstawy wygaśnięcia”, art. 51 tego aktu, sam zatytułowany „Podstawy wygaśnięcia”, stanowi: „1.   Wygaśnięcie prawa właściciela wspólnotowego znaku towarowego stwierdza się na podstawie wniosku do [OHIM] lub roszczenia wzajemnego w postępowaniu w sprawie naruszenia: a) w przypadku gdy w okresie pięciu lat znak towarowy nie był rzeczywiście używany we Wspólnocie w odniesieniu do towarów lub usług, dla których został on zarejestrowany, i że nie istnieją usprawiedliwione powody nieużywania; […] […] 2.   W przypadku gdy podstawy stwierdzenia wygaśnięcia praw istnieją jedynie w odniesieniu do niektórych towarów lub usług, dla których wspólnotowy znak towarowy jest zarejestrowany, stwierdza się wygaśnięcie prawa właściciela jedynie w odniesieniu do tych towarów lub usług”. Znajdujący się w sekcji 5 tytułu VI rozporządzenia nr 207/2009, zatytułowanej „Postępowanie przed [OHIM] w sprawie wygaśnięcia lub unieważnienia”, art. 57 tego aktu, sam zatytułowany „Rozpatrywanie wniosku”, przewiduje: „1.   W trakcie rozpatrywania wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia lub unieważnienie [OHIM] wzywa strony, tak często jak jest to konieczne, do przedstawienia w terminie wyznaczonym przez [OHIM] uwag dotyczących materiałów przekazanych przez inne strony lub [OHIM]. 2   Na wniosek właściciela wspólnotowego znaku towarowego właściciel wcześniejszego wspólnotowego znaku towarowego, będący stroną w postępowaniu o unieważnienie, przedstawia dowód, że w okresie pięciu lat poprzedzających datę złożenia wniosku o unieważnienie wcześniejszy wspólnotowy znak towarowy był rzeczywiście używany we Wspólnocie w związku z towarami lub usługami, dla których został on zarejestrowany i które przytacza on jako uzasadnienie swojego wniosku, lub że istnieją usprawiedliwione powody nieużywania znaku, pod warunkiem że wcześniejszy wspólnotowy znak towarowy był zarejestrowany w tym momencie od co najmniej pięciu lat […]. Wobec braku takiego dowodu wniosek o unieważnienie odrzuca się […]. […]”. Zawarty w rozdziale IX rozporządzenia nr 207/2009, zatytułowanym „Procedura”, w sekcji 1, zatytułowanej „Postanowienia ogólne”, art. 76 tego aktu, sam zatytułowany „Badanie przez Urząd stanu faktycznego z urzędu”, stanowi: „1.   W trakcie postępowania [OHIM] bada stan faktyczny z urzędu; jednakże w postępowaniu odnoszącym się do względnych podstaw odmowy rejestracji [OHIM] ogranicza się w tym badaniu do stanu faktycznego, dowodów i argumentów przedstawionych przez strony oraz poszukiwanego zadośćuczynienia. 2.   [OHIM] może nie wziąć pod uwagę stanu faktycznego lub dowodów, których zainteresowane strony nie przedstawiły w odpowiednim terminie”. Zgodnie z art. 78 ust. 1 rozporządzenia nr 207/2009: „W każdym postępowaniu przed [OHIM] środki udostępniania i pozyskiwania dowodów obejmują: […] f) pisemne oświadczenia, dokonywane pod przysięgą lub potwierdzone, lub mające podobny skutek na mocy ustawodawstwa państwa, w którym sporządzono takie oświadczenie”. Rozporządzenie (WE) nr 2868/95 Zasada 22 ust. 2–4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2868/95 z dnia 13 grudnia 1995 r. wykonującego rozporządzenie nr 40/94 (Dz.U. L 303, s. 1), zmienionego rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1041/2005 z dnia 29 czerwca 2005 r. (Dz.U. L 172, s. 4) (zwanego dalej „rozporządzeniem nr 2868/95”), stanowi: „2. W przypadku gdy strona wnosząca sprzeciw musi dostarczyć dowód używania lub istnienia uzasadnionych powodów nieużywania, [OHIM] wzywa tę stronę do przedstawienia wymaganego dowodu w określonym przez [OHIM] terminie. Jeżeli strona wnosząca sprzeciw nie przedstawi tego dowodu przed upływem terminu, [OHIM] odrzuca sprzeciw. 3. Wskazania oraz dowody mające na celu udowodnienie używania zawierają wskazania miejsca, czasu, zakresu oraz charakteru używania znaku towarowego będącego podstawą sprzeciwu dla towarów i usług, w odniesieniu do których jest on zarejestrowany oraz co do których wniesiono sprzeciw, jak również dowody na poparcie tych wskazań zgodnie z ust. 4. 4. Dowody te są przedkładane zgodnie z zasadą 79 oraz 79a i ograniczają się co do zasady do przedłożenia dokumentów i przedmiotów mających znaczenie dowodowe, takich jak opakowania, etykiety, cenniki, katalogi, faktury, fotografie, ogłoszenia prasowe oraz pisemne oświadczenia określone w art. [78] ust. 1 lit. f) [rozporządzenia nr 207/2009]”. Zgodnie z zasadą 40 rozporządzenia nr 2868/95: „1. Właściciela wspólnotowego znaku towarowego powiadamia się o każdym wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia lub unieważnienie, uznanym za wniesiony. Jeżeli [OHIM] uzna wniosek za dopuszczalny, wzywa właściciela wspólnotowego znaku towarowego do przedstawienia swoich uwag w terminie wyznaczonym przez [OHIM]. 2. Jeżeli właściciel wspólnotowego znaku towarowego nie przedstawia żadnych uwag, [OHIM] może orzekać w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia lub unieważnienia na podstawie dowodów, jakimi dysponuje. 3. [OHIM] powiadamia wnioskodawcę o każdej uwadze właściciela wspólnotowego znaku towarowego i wzywa go, jeżeli uważa to za konieczne, do przedstawienia odpowiedzi w terminie określonym przez [OHIM]. 4. Wszystkie uwagi zgłaszane przez strony wysyła się drugiej zainteresowanej stronie, chyba że zasada 69 stanowi inaczej. 5. W przypadku wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia na mocy art. [51] ust. 1 lit. a) [rozporządzenia nr 207/2009] [OHIM] wzywa właściciela wspólnotowego znaku towarowego do przedstawienia dowodu rzeczywistego korzystania ze znaku w okresie określonym przez [OHIM]. Jeśli w wyznaczonym terminie dowód nie zostanie przedstawiony, stwierdza się wygaśnięcie wspólnotowego znaku towarowego. Zasad[ę] 22 ust. 2, 3 oraz 4 stosuje się mutatis mutandis. 6. Jeżeli wnioskodawca musi przedstawić dowód używania lub istnienia uzasadnionych powodów nieużywania na mocy art. [57] ust. 2 lub 3 rozporządzenia [nr 207/2009], [OHIM] wzywa wnioskodawcę do przedstawienia dowodu rzeczywistego korzystania ze znaku w okresie, który [OHIM] określa. Jeśli w ustalonym terminie dowód nie zostanie przedstawiony, wniosek o wygaśnięcie zostaje odrzucony. Zasady 22 ust. 2, 3 oraz 4 stosuje się mutatis mutandis”. Okoliczności powstania sporu Okoliczności powstania sporu zostały przedstawione przez Sąd w pkt 1–13 zaskarżonego wyroku w następujący sposób: „1 W dniu 7 września 1999 r. [Centrotherm Systemtechnik] złożyła w [OHIM] zgłoszenie wspólnotowego znaku towarowego na podstawie rozporządzenia [nr 40/94]. Znak towarowy objęty [zgłoszeniem] to oznaczenie słowne CENTROTHERM. Towary i usługi, dla których wniesiono o rejestrację, należą do klas 11, 17, 19 i 42 w rozumieniu Porozumienia nicejskiego dotyczącego międzynarodowej klasyfikacji towarów i usług dla celów rejestracji znaków z dnia 15 czerwca 1957 r., ze zmianami […]. W dniu 19 stycznia 2001 r. znak towarowy CENTROTHERM został zarejestrowany dla wszystkich towarów i usług określonych w pkt 3 powyżej jako wspólnotowy znak towarowy. W dniu 7 lutego 2007 r. [centrotherm Clean Solutions] złożył[a] w OHIM na podstawie art. 15 i art. 50 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 40/94 [obecnie art. 15 i art. 51 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 207/2009] wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa do znaku towarowego CENTROTHERM dla wszystkich towarów i usług objętych rejestracją. W dniu 15 lutego 2007 r. o wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa do znaku została powiadomiona [Centrotherm Systemtechnik], którą wezwano do przedstawienia ewentualnych uwag i dowodów rzeczywistego używania spornego znaku towarowego w terminie trzech miesięcy. W uwagach z dnia 11 maja 2007 r. [Centrotherm Systemtechnik] podważyła wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa do znaku i w celu wykazania rzeczywistego używania swojego znaku towarowego przedstawiła, co następuje: — czternaście fotografii cyfrowych; — cztery faktury; — oświadczenie zatytułowane »eidesstattliche Versicherung« (oświadczenie złożone pod przysięgą), sporządzone przez W. w charakterze osoby zarządzającej [spółką Centrotherm Systemtechnik]. [Centrotherm Systemtechnik] oświadczyła, że jest w posiadaniu licznych innych kopii faktur, z przedstawienia których zrezygnowała na wstępie ze względu na poufność. Twierdząc, że może przedstawić inne dokumenty, zwróciła się w rezultacie do Wydziału Unieważnień OHIM o podjęcie środka proceduralnego, w razie gdyby Wydział Unieważnień życzył sobie, by zostały dołączone do akt inne poszczególne dowody i dokumenty. W dniu 30 października 2007 r. Wydział Unieważnień stwierdził wygaśnięcie prawa do znaku towarowego CENTROTHERM, uznając, że środki dowodowe przedstawione przez [Centrotherm Systemtechnik] nie wystarczały do wykazania rzeczywistego używania wspomnianego znaku towarowego. W dniu 14 grudnia 2007 r. [Centrotherm Systemtechnik] wniosła odwołanie od tej decyzji, które Czwarta Izba Odwoławcza OHIM częściowo uwzględniła [sporną decyzją]. [Centrotherm Systemtechnik] w szczególności podniosła, że Wydział Unieważnień powinien [był] zwrócić się do niej o inne dokumenty zawierające informacje. Zarzuciła także Wydziałowi Unieważnień nieuwzględnienie danych znajdujących się w aktach innej toczącej się przed OHIM sprawy dotyczącej znaku towarowego CENTROTHERM. Izba Odwoławcza uchyliła decyzję Wydziału Unieważnień i oddaliła wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa do znaku dla towarów »rury do odprowadzania spalin w instalacjach grzewczych, wyciągi kominowe, rury do kotłów grzewczych; nakładki do palników gazowych; części mechaniczne instalacji grzewczych; części mechaniczne do instalacji gazowych; krany do rur; szuflady piecowe«, należących do klasy 11, »złączki do rur, mufy do rur, zbrojenie do rur, rury giętkie, wszystkie wymienione towary nie z metalu«, należących do klasy 17, i »rury, rurociągi, w szczególności do celów budowlanych; rozgałęźniki; rury kominowe« należących do klasy 19. W pozostałym zakresie Izba Odwoławcza oddaliła odwołanie. W szczególności Izba Odwoławcza uznała, że został przedstawiony dowód rzeczywistego używania znaku towarowego CENTROTHERM w odniesieniu do okresu pięciu lat poprzedzających złożenie wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa, czyli dzień 7 lutego 2007 r. (zwanego dalej »rozpatrywanym okresem«), dla towarów wymienionych w pkt 11 powyżej, gdyż fotografie przedstawione przez [Centrotherm Systemtechnik] wykazują charakter używania znaku towarowego, a przedstawione faktury świadczą o prowadzeniu sprzedaży wymienionych towarów pod spornym znakiem towarowym. Jednakże Izba Odwoławcza uznała, że [Centrotherm Systemtechnik] przedstawiła wyłącznie oświadczenie osoby nią zarządzającej jako dowód dotyczący pozostałych towarów i usług, dla których został zarejestrowany znak towarowy CENTROTHERM (zob. pkt 3 powyżej), co nie wystarcza zdaniem Izby Odwoławczej do wykazania rzeczywistego używania znaku towarowego. W tym względzie Izba Odwoławcza zauważyła, że Wydział Unieważnień nie był zobowiązany ani zwrócić się do skarżącej o inne dokumenty, ani wziąć pod uwagę akt innej sprawy również toczącej się przed OHIM”. Przedstawione w ten sposób przez Sąd okoliczności leżące u podstaw sporu wymagają następującego doprecyzowania: Z pkt 36 spornej decyzji wynika, że jeżeli chodzi o uzupełniające dowody przedstawione przez Centrotherm Systemtechnik przed Izbą Odwoławczą, ta ostatnia uznała, iż tego rodzaju „dowód uzupełniający nie został przedstawiony w odpowiednim terminie i nie może zostać wzięty pod uwagę”, ponieważ „termin, o którym mowa w zasadzie 40 ust. 5 zdanie drugie [rozporządzenia nr 2868/95], jest terminem zawitym, którego niedochowanie powoduje wygaśnięcie praw do znaku zgodnie z zasadą 40 ust. 5 zdanie trzecie [tego rozporządzenia]”. W pkt 37 tej decyzji Izba Odwoławcza dodała w tym względzie, że nawet jeśli uznać, iż Izbie Odwoławczej przysługuje na podstawie art. 76 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009 swoboda oceny w zakresie możliwości uwzględnienia dowodów przedstawionych po terminie, to w niniejszym przypadku brak jest powodów, dla których powinna była ona skorzystać z tego uprawnienia na korzyść wnoszącej odwołanie. Izba Odwoławcza wyjaśniła, że wnosząca odwołanie ograniczyła się w tym względzie do przedstawienia ogólnych argumentów dotyczących roli i wartości prawa do znaku i nie podnosiła niemożności przedstawienia dowodu używania już w pierwszej instancji. Zaskarżony wyrok Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 26 października 2009 r. Centrotherm Systemtechnik wniosła skargę mającą na celu stwierdzenie nieważności spornej decyzji w zakresie, w jakim uwzględniała ona wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa do znaku towarowego CENTROTHERM. Na poparcie skargi Centrotherm Systemtechnik podniosła trzy zarzuty, z których pierwszy dotyczył błędnej oceny dowodów używania przedstawionych przed Wydziałem Unieważnień OHIM, drugi – naruszenia obowiązku zbadania stanu faktycznego z urzędu zgodnie z art. 76 ust. 1 rozporządzenia nr 207/2009 i trzeci – nieuwzględnienia dowodów przedstawionych przed Izbą Odwoławczą, co stanowiło naruszenie art. 76 ust. 2 tego rozporządzenia. Posiłkowo Centrotherm Systemtechnik powołała się na zarzut niezgodności z prawem w odniesieniu do zasady 40 ust. 5 rozporządzenia nr 2868/95. Zaskarżonym wyrokiem Sąd oddalił tę skargę. W ramach rozpatrywania zarzutu pierwszego Sąd odniósł się na wstępie w pkt 21–24 zaskarżonego wyroku do celu, który przyświeca sankcji w postaci wygaśnięcia prawa do znaku, a także do zasad procesowych i zasad przeprowadzania dowodów w postępowaniu w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia prawa do znaku, które wynikają w szczególności z art. 51 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 207/2009 i zasady 40 ust. 5 rozporządzenia nr 2868/95. W pkt 25–30 tego wyroku Sąd przypomniał następnie różnorodne aspekty orzecznictwa, odnoszące się do pojęcia rzeczywistego używania i przesłanek uznania takiego używania za dowiedzione. Wskazawszy w pkt 31 zaskarżonego wyroku, że to właśnie w świetle przypomnianych w pkt 21–30 tego wyroku względów należało ocenić, czy Izba Odwoławcza słusznie uznała w spornej decyzji, iż przestawione przez Centrotherm Systemtechnik w postępowaniu przed Wydziałem Unieważnień dowody nie wykazują rzeczywistego używania spornego znaku towarowego dla innych towarów i usług niż przytoczone w pkt 11 owego wyroku, Sąd wskazał w pkt 32–34 wspomnianego wyroku, co następuje: „32 Należy przypomnieć, że [dowody] przedstawione przez skarżącą Wydziałowi Unieważnień w celu wykazania rzeczywistego używania jej znaku towarowego obejmują złożone pod przysięgą oświadczenie osoby nią zarządzającej, cztery faktury i czternaście fotografii cyfrowych. Przede wszystkim trzeba zauważyć, że z utrwalonego orzecznictwa wynika, iż aby ocenić moc dowodową »pisemnych oświadczeń, dokonywanych pod przysięgą lub potwierdzonych, lub mających podobny skutek na mocy ustawodawstwa państwa, w którym sporządzono takie oświadczenie« w rozumieniu art. 78 ust. 1 lit. f) rozporządzenia nr 207/2009, należy zbadać wiarygodność i prawdziwość zawartych w nich informacji, biorąc pod uwagę pochodzenie dokumentu, okoliczności jego sporządzenia, jego adresata, a następnie na podstawie jego treści ustalić, czy wspomniany dokument wydaje się racjonalny i wiarygodny […]. Należy z tego względu uznać, że przy uwzględnieniu oczywistych związków łączących autora oświadczenia i skarżącą można przypisać moc dowodową wspomnianemu oświadczeniu tylko wtedy, gdy zostanie ono potwierdzone zawartością czternastu fotografii i czterech faktur, które przedstawiono”. W pkt 35–43 zaskarżonego wyroku Sąd dokonał, w celu określonym w powyższy sposób w pkt 34 tego wyroku, analizy przedstawionych przez Centrotherm Systemtechnik w postępowaniu przed Wydziałem Unieważnień OHIM faktur i fotografii. W ramach tego badania Sąd wskazał w pkt 36 i 37 wspomnianego wyroku, co następuje: „36 Faktury te wskazują, że liczne towary związane z branżą sanitarną (rury, mufy, zestawy do podłączania kotłów, kolana rewizyjne, przesłony do systemów odprowadzania spalin) zostały sprzedane przez skarżącą czterem klientom za kwotę odpowiadającą, z uwzględnieniem faktury z 2007 r., niespełna 0,03% wysokości obrotu, który został osiągnięty według twierdzenia osoby zarządzającej skarżącą w 2006 r. ze sprzedaży towarów oznaczonych znakiem towarowym CENTROTHERM. Wynika z tego, że przed OHIM skarżąca przedstawiła stosunkowo nikłe dowody sprzedaży w porównaniu z kwotą wskazaną w oświadczeniu osoby zarządzającej. Z tego względu nawet gdyby Izba Odwoławcza wzięła pod uwagę wspomniane oświadczenie, trzeba byłoby stwierdzić, że w aktach sprawy brak jest wystarczających danych na poparcie treści tego oświadczenia w odniesieniu do wartości sprzedaży. Co więcej, jeśli chodzi o aspekt czasowy używania znaku towarowego, wspomniane faktury dotyczą bardzo krótkiego, wręcz chwilowego okresu, mianowicie 12, 18 i 21 lipca 2006 r. oraz 9 stycznia 2007 r.”. Na zakończenie przeprowadzanej analizy przedstawionych faktur i fotografii Sąd stwierdził w pkt 44 i 45 zaskarżonego wyroku, co następuje: „44 Z powyższego wynika, że ani fotografie, ani faktury nie pozwalają na potwierdzenie oświadczenia osoby zarządzającej skarżącą w zakresie, w jakim zapewnia ona, że podczas rozpatrywanego okresu pod znakiem towarowym CENTROTHERM była prowadzona sprzedaż następujących towarów: części mechaniczne instalacji klimatyzacyjnych, do wytwarzania pary, suszenia i wentylacji; urządzenia do filtrowania powietrza i ich części; uszczelki, szczeliwa; materiały uszczelniające, ochronne i izolacyjne; tworzywa sztuczne półprzetworzone w formie wyciśniętej stosowane w produkcji; materiały budowlane; zbrojenie dla budownictwa; pokrycia ścian, palety budowlane, palety; elementy przedłużające do kominków, deflektory kominowe, nasady kominowe i obudowy do kominków. Należy stwierdzić, że całościowa ocena danych widniejących w aktach sprawy nie pozwala na wniosek – jeśli nie uciekać się do przypuszczeń lub domniemań – że znak towarowy CENTROTHERM był rzeczywiście używany podczas rozpatrywanego okresu dla towarów i usług innych niż wymienione w pkt 11 powyżej”. Zarzut drugi został oddalony przez Sąd z następujących względów, wskazanych w pkt 53–55 zaskarżonego wyroku: „53 Zgodnie […] z art. 51 ust. 1 rozporządzenia nr 207/2009 wygaśnięcie prawa właściciela wspólnotowego znaku towarowego stwierdza się: w przypadku gdy znak towarowy nie był rzeczywiście używany w okresie pięciu lat [art. 51 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 207/2009]; w przypadku gdy w wyniku działania lub braku działania właściciela znak towarowy stał się nazwą zwykle używaną w obrocie dla towaru lub usługi, w odniesieniu do których jest zarejestrowany [art. 51 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 207/2009]; lub w przypadku gdy w wyniku używania przez właściciela znaku towarowego lub za jego zgodą znak towarowy może wprowadzić w błąd odbiorców [art. 51 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 207/2009]. O ile dwie ostatnie przesłanki nawiązują do bezwzględnych podstaw odmowy rejestracji, jak wynika to z art. 7 ust. 1 lit. b)–d) i g) rozporządzenia nr 207/2009, o tyle pierwsza nawiązuje do przepisu dotyczącego badania względnych podstaw odmowy rejestracji, mianowicie art. 42 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009. W rezultacie należy stwierdzić, że badanie OHIM dotyczące kwestii rzeczywistego używania wspólnotowego znaku towarowego w ramach postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia podlega stosowaniu art. 76 ust. 1 in fine rozporządzenia nr 207/2009, przewidującego ograniczenie się w tym badaniu do stanu faktycznego, na który powołują się strony. Wynika z tego, że założenie skarżącej, zgodnie z którym OHIM niesłusznie ograniczył swoje badanie do przedstawionych przez nią środków dowodowych, jest błędne”. Zarzut trzeci został oddalony przez Sąd z następujących względów: „61 W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że badanie przez OHIM kwestii rzeczywistego używania wspólnotowego znaku towarowego, jak stwierdzono w pkt 51–54 powyżej, podlega stosowaniu art. 76 ust. 1 in fine rozporządzenia nr 207/2009. Wspomniany przepis przewiduje, że OHIM ogranicza się w tym badaniu do stanu faktycznego, na który powołują się strony. Wynika z tego, że argument skarżącej, zgodnie z którym OHIM ma obowiązek uzupełniania z urzędu swoich akt, należy oddalić. W drugiej kolejności stworzona stronom postępowania przed OHIM możliwość przedstawienia okoliczności faktycznych i dowodów po upływie wyznaczonych do tego terminów nie istnieje bezwarunkowo, ale podlega – jak to wynika z orzecznictwa – warunkowi, iż nie istnieje przepis odmienny. Dopiero jeżeli ta przesłanka zostanie spełniona, OHIM dysponuje zakresem swobodnego uznania w kwestii uwzględnienia okoliczności faktycznych i dowodów przedstawionych po terminie […]. Tymczasem istnieje przepis sprzeciwiający się uwzględnianiu danych przedstawionych przed izbą odwoławczą, mianowicie zasada 40 ust. 5 rozporządzenia nr 2868/95”. Wreszcie, odnosząc się do zarzutu niezgodności z prawem zasady 40 ust. 5 rozporządzenia nr 2868/95, w pkt 67–70 zaskarżonego wyroku Sąd orzekł w szczególności, co następuje: „67 Sąd stwierdza, że o ile prawdą jest, iż zasady rozporządzenia nr 2868/95 nie mogą być sprzeczne z przepisami i systematyką rozporządzenia nr 207/2009, o tyle nie można stwierdzić jakiejkolwiek sprzeczności między zasadą 40 ust. 5 rozporządzenia nr 2868/95 a przepisami dotyczącymi stwierdzenia wygaśnięcia prawa do znaku towarowego zawartymi w rozporządzeniu nr 207/2009. Podczas gdy rozporządzenie nr 207/2009 zawiera bowiem przepis materialnoprawny, mianowicie sankcję stwierdzenia wygaśnięcia praw do znaków towarowych, które nie były rzeczywiście używane, rozporządzenie nr 2868/95 precyzuje mające zastosowanie przepisy postępowania, w szczególności rozkład ciężaru dowodu oraz skutki uchybienia wyznaczonym terminom. Ponadto, jak wcześniej stwierdzono […], z systematyki rozporządzenia nr 207/2009 wynika, że w odniesieniu do wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa do znaku towarowego ze względu na brak rzeczywistego używania zakres i dokładność badania OHIM są ograniczone zarzutami i okolicznościami, na które powołują się strony. […] Co się tyczy podnoszonego naruszenia zasady proporcjonalności, należy przypomnieć, że nieprzestrzeganie bez uzasadnionego powodu terminów, które mają fundamentalne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania systemu wspólnotowego, może podlegać przewidzianej w uregulowaniu wspólnotowym sankcji w postaci utraty prawa, co nie pozostaje w sprzeczności ze wspomnianą zasadą proporcjonalności […]”. Żądania stron przed Trybunałem W odwołaniu Centrotherm Systemtechnik wnosi do Trybunału o uchylenie zaskarżonego wyroku, o uwzględnienie skargi wniesionej przez nią w pierwszej instancji oraz o obciążenie spółki centrotherm Clean Solutions kosztami postępowania. OHIM wnosi o oddalenie odwołania i posiłkowo o oddalenie skargi wniesionej w pierwszej instancji, a także o obciążenie spółki Centrotherm Systemtechnik kosztami postępowania. Spółka centrotherm Clean Solutions wnosi o oddalenie odwołania i o obciążenie spółki Centrotherm Systemtechnik kosztami postępowania. W przedmiocie odwołania Centrotherm Systemtechnik podnosi cztery zarzuty na poparcie odwołania. Wstępne doprecyzowanie W niniejszym przypadku z przypomnianych w pkt 14 niniejszego wyroku okoliczności leżących u podstaw sporu wynika, że chociaż niniejsze postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia prawa do znaku zostało wszczęte na podstawie rozporządzenia nr 40/94, to sporna decyzja została wydana przez Izbę Odwoławczą OHIM już po wejściu w życie rozporządzenia nr 207/2009. Zważywszy jednak, że w tym ostatnim rozporządzeniu dokonano ujednolicenia rozporządzenia nr 40/94, a istotne tutaj przepisy nie doznały w ramach tego procesu żadnej modyfikacji, poniżej, w dalszej części niniejszego wyroku przywoływane będą wyłącznie przepisy rozporządzenia nr 207/2009. W przedmiocie zarzutu pierwszego, dotyczącego naruszenia art. 51 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 207/2009 Argumentacja stron W zarzucie pierwszym Centrotherm Systemtechnik podnosi, że stwierdzając w pkt 34 zaskarżonego wyroku, iż oświadczenie złożone pod przysięgą, takie jak to, o którym mowa w art. 78 ust. 1 lit. f) rozporządzenia nr 207/2009, może mieć moc dowodową tylko wtedy, gdy znajduje potwierdzenie w innych dostarczonych dowodach, Sąd dokonał błędnej wykładni mocy dowodowej tego rodzaju oświadczeń, tudzież pozbawił ich wszelkiej odrębnej mocy dowodowej. Ponadto, nie uwzględniając faktu, że w niniejszej sprawie treść spornego oświadczenia nie została zakwestionowana przez pozostałe strony postępowania, Sąd naruszył zasadę, zgodnie z którą rzeczywisty charakter używania musi być przedmiotem całościowej oceny obejmującej wszystkie istotne czynniki występujące w danym przypadku. Owa błędna ocena mocy dowodowej oświadczeń składanych pod przysięgą sprawiła, że Sąd, z naruszeniem art. 51 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 207/2009, stwierdził brak rzeczywistego używania spornego znaku towarowego. Zdaniem OHIM i spółki centrotherm Clean Solutions z pkt 34 zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd nie odmówił oświadczeniom składanym pod przysięgą wszelkiej mocy dowodowej in abstracto, lecz ocenił to przedłożone mu w niniejszej sprawie, stwierdzając, po dokonaniu owej oceny, która nie podlega kontroli w postępowaniu odwoławczym, iż w tym wypadku konieczne było przedstawienie dowodów uzupełniających odnośnie do powiązań między osobą, która złożyła to oświadczenie, a spółką Centrotherm Systemtechnik. Ocena Trybunału Należy stwierdzić, że w pkt 34 zaskarżonego wyroku, który należy interpretować w świetle poprzedzających go i następujących po nim punktów, ma inny wymiar niż ten błędnie przypisany mu przez Centrotherm Systemtechnik. Należy zatem przede wszystkim zauważyć, że w pkt 32 zaskarżonego wyroku Sąd zakwalifikował jako „dowody przedstawione przez skarżącą” zarówno złożone pod przysięgą oświadczenie osoby nią zarządzającej, jak i cztery faktury oraz czternaście fotografii. Następnie wbrew twierdzeniom spółki Centrotherm Systemtechnik Sąd w żaden sposób nie wykluczył, że oświadczenie złożone pod przysięgą może mieć moc dowodową, lecz przeciwnie, w pkt 33 tego wyroku podkreślił, iż aby ocenić ową moc dowodową, należy zbadać wiarygodność i prawdziwość informacji zawartych w takim oświadczeniu, biorąc pod uwagę pochodzenie dokumentu, okoliczności jego sporządzenia, jego adresata, a następnie na podstawie jego treści ustalić, czy wspomniany dokument wydaje się racjonalny i wiarygodny. A zatem dopiero po przeprowadzeniu właśnie takiej analizy oświadczenia przedstawionego w niniejszej sprawie Sąd stwierdził w pkt 34 wspomnianego wyroku, że przy uwzględnieniu oczywistych związków łączących autora oświadczenia i spółkę Centrotherm Systemtechnik wspomnianemu oświadczeniu można przypisać moc dowodową tylko wtedy, gdy zostanie ono potwierdzone zawartością czternastu fotografii i czterech faktur, które także przedstawiono. I tak, zwłaszcza w pkt 36 i 37 zaskarżonego wyroku Sąd, w żaden sposób nie utrzymując, że Centrotherm Systemtechnik powinna była przedstawić faktury potwierdzające obrót wskazany w omawianym oświadczeniu złożonym pod przysięgą, zwrócił jednak szczególną uwagę na znaczną rozbieżność między twierdzeniami dotyczącymi rocznych obrotów osiąganych podobno przez Centrotherm Systemtechnik w latach 2002–2006, o których była mowa w tym oświadczeniu, a stosunkowo niewielką i ograniczoną do bardzo krótkiego, a wręcz chwilowego, okresu wysokością sprzedaży, którą poświadczały faktycznie przedstawione faktury. Sąd na zakończenie przeprowadzonego w pkt 35–43 zaskarżonego wyroku dokładnego badania faktur i fotografii stwierdził w pkt 44 tego wyroku, że w tym wypadku ani wspomniane fotografie, ani faktury nie pozwalały w żaden sposób na potwierdzenie oświadczenia osoby zarządzającej spółką Centrotherm Systemtechnik, zgodnie z którym wymienione w tym punkcie rodzaje towarów były sprzedawane pod spornym znakiem towarowym. A zatem Sąd miał podstawy, by w pkt 45 wspomnianego wyroku stwierdzić, nie dopuszczając się naruszenia prawa, że całościowa ocena dokumentów zawartych w aktach sprawy, w tym także omawianego oświadczenia złożonego pod przysięgą, nie pozwala w tych okolicznościach na wniosek – jeśli nie uciekać się do przypuszczeń lub domniemań – że sporny znak towarowy był rzeczywiście używany w odniesieniu do towarów i usług, których dotyczyła niniejsza sprawa. W tym względzie należy przypomnieć ponadto, że dokonana przez Sąd ocena okoliczności faktycznych i dowodów, a zwłaszcza mocy dowodowej przedstawionego przez Centrotherm Systemtechnik oświadczenia złożonego pod przysięgą, należy do zakresu ustaleń faktycznych (zob. podobnie wyrok z dnia 13 września 2007 r. w sprawie C-234/06 P Il Ponte Finanziaria przeciwko OHIM, Zb.Orz. s. I-7333, pkt 75) i nie stanowi zatem, z zastrzeżeniem przypadków przeinaczenia, kwestii prawnej poddanej jako taka kontroli Trybunału w postępowaniu odwoławczym. Co się tyczy wreszcie okoliczności, że treść wspomnianego oświadczenia nie została zakwestionowana wyraźnie przez stronę wnoszącą o stwierdzenie wygaśnięcia prawa do znaku przed OHIM, wystarczy wskazać, że nie mogło to w żaden sposób odwieść Sądu od przeprowadzenia oceny stanu faktycznego i dowodów, która była niezbędna do ustalenia, czy rzeczywiste używanie wcześniejszego znaku towarowego zostało dowiedzione przed OHIM, a w konsekwencji do rozstrzygnięcia zawisłego przed nim sporu. Z całości powyższych rozważań wynika, że zarzut pierwszy należy oddalić. W przedmiocie zarzutu drugiego i pierwszej części zarzutu trzeciego, dotyczących naruszenia art. 51 ust. 1 lit. a) i art. 76 ust. 1 rozporządzenia nr 207/2009 Argumentacja stron W zarzucie drugim Centrotherm Systemtechnik podnosi, że wbrew temu, co zostało orzeczone przez Sąd w pkt 54 i 55 zaskarżonego wyroku, zasada, zgodnie z którą OHIM przeprowadza badanie stanu faktycznego z urzędu, ustanowiona w art. 76 ust. 1 rozporządzenia nr 207/2009, znajduje zastosowanie w ramach postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia prawa do znaku. Z uwagi na to bowiem, że ten rodzaj postępowania może zostać wszczęty przez każdą osobę, która ma taką wolę, owo postępowanie nie jest objęte przewidzianym w tym przepisie wyjątkiem dotyczącym postępowań w przedmiocie względnych podstaw odmowy rejestracji. W pierwszej części zarzutu trzeciego Centrotherm Systemtechnik wskazuje ponadto, że wbrew temu, co zostało orzeczone przez Sąd w zaskarżonym wyroku, w ramach postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia prawa do znaku ciężar dowodu rzeczywistego używania znaku towarowego nie spoczywa na jego właścicielu. W istocie, o ile art. 42 ust. 2 i art. 57 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009 przewidują, że właściciel wcześniejszego znaku towarowego musi przedstawić dowód rzeczywistego używania tego znaku, gdyż w przeciwnym wypadku jego sprzeciw lub wniosek o unieważnienie prawa do znaku zostanie oddalony, o tyle art. 51 wspomnianego rozporządzenia nie zawiera podobnego zapisu w stosunku do postępowań w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia prawa do znaku. W tych okolicznościach zasada 40 ust. 5 rozporządzenia nr 2868/95, nakładająca na właściciela znaku towarowego ciężar dowiedzenia rzeczywistego używania tego znaku, jest niezgodna z rozporządzeniem nr 207/2009 i nie powinna być stosowana. Zdaniem spółki Centrotherm Systemtechnik wynika z tego, że Izba Odwoławcza powinna była uwzględnić wszystkie przedłożone jej dowody ze względu na ciążący na niej na podstawie art. 76 ust. 1 rozporządzenia nr 207/2009 obowiązek zbadania stanu faktycznego z urzędu. Zdaniem OHIM, mając na uwadze, że w przypadku postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia prawa do znaku mamy do czynienia z postępowaniem inter partes i sui generis, zasada badania stanu faktycznego z urzędu nie znajduje zastosowania i to do właściciela znaku towarowego, który dysponuje właściwymi w tym celu dokumentami, należy dowiedzenie, że rzeczywiście używał tego znaku. Spółka centrotherm Clean Solutions podnosi również, że art. 76 ust. 1 rozporządzenia nr 207/2009 nie ma zastosowania do postępowań w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia prawa do znaku. Natomiast zasada 40 ust. 5 rozporządzenia nr 2868/95 określa przebieg postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia prawa do znaku, przewidując wyraźnie, że właściciel znaku ma przedstawić dowód jego rzeczywistego używania. Ocena Trybunału W zarzucie drugim i w pierwszej części zarzutu trzeciego, które należy rozpatrzyć łącznie, Centrotherm Systemtechnik podnosi zasadniczo, że orzekając, iż w ramach postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia prawa do znaku OHIM nie ma obowiązku zbadania z urzędu dowodów na istnienie rzeczywistego używania wcześniejszego znaku towarowego, a ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa wyłącznie na właścicielu danego znaku, i odstępując w związku z tym od skrytykowania Izby Odwoławczej za nieuwzględnienie wszystkich będących w jej posiadaniu dowodów, Sąd naruszył art. 51 ust. 1 lit. a) i art. 76 ust. 1 rozporządzenia nr 207/2009. W tym względzie należy, po pierwsze, przypomnieć, że z art. 15 rozporządzenia nr 207/2009 wynika, iż jeżeli w okresie pięciu lat od rejestracji wspólnotowy znak towarowy nie był rzeczywiście używany przez właściciela w Unii Europejskiej, ów znak podlega sankcjom przewidzianym w tym rozporządzeniu, w tym stwierdzeniu wygaśnięcia związanych z nim praw, chyba że istnieją usprawiedliwione powody jego nieużywania. Z motywu 10 wspomnianego rozporządzenia wynika, że prawodawca Unii pragnął uzależnić utrzymanie praw związanych ze wspólnotowym znakiem towarowym od spełnienia warunku faktycznego używania takiego znaku. Wspólnotowy znak towarowy, który nie jest używany, mógłby utrudniać konkurencję, ograniczając zakres oznaczeń, które mogą być zarejestrowane przez inne podmioty jako znaki towarowe, i pozbawiając konkurentów możliwości korzystania z takiego lub podobnego znaku przy wprowadzaniu na rynek wewnętrzny towarów lub usług identycznych z chronionymi danym znakiem lub do nich podobnych (zob. wyrok z dnia 19 grudnia 2012 r. w sprawie C‑149/11 Leno Merken, pkt 32). Po drugie, art. 42 ust. 2 i art. 57 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009 wyraźnie wskazują, że to do właściciela danego znaku, pod rygorem oddalenia sprzeciwu lub wniosku o unieważnienie prawa do znaku, należy przedstawienie dowodu na okoliczność rzeczywistego używania tego znaku lub istnienia uzasadnionych powodów jego nieużywania. W tym zakresie okoliczność, że w odróżnieniu od art. 42 ust. 2 i art. 57 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009 art. 51 ust. 1 tego rozporządzenia nie wskazuje, że to do właściciela należy przedstawienie dowodu rzeczywistego używania danego znaku lub istnienia uzasadnionych powodów jego nieużywania, nie może – wbrew temu, co sugeruje Centrotherm Systemtechnik – być interpretowana w ten sposób, że prawodawca Unii pragnął odstąpić od tej reguły ciężaru dowodu w postępowaniach w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia prawa do znaku. Brak wyjaśnień dotyczących ciężaru dowodu w art. 51 ust. 1 rozporządzenia nr 207/2009 daje się ponadto łatwo wytłumaczyć tym, że celem tego ustępu art. 51, zatytułowanego „Podstawy wygaśnięcia”, jest wskazanie podstaw wygaśnięcia prawa do znaku towarowego, co nie wymaga udzielania wyjaśnień w zakresie kwestii związanych z ciężarem dowodu. Natomiast art. 42 i 57 rozporządzenia nr 207/2009 mają w głównej mierze charakter proceduralny. Należy zauważyć, że art. 42 ust. 2 i art. 57 ust. 2 tego rozporządzenia służą w szczególności stworzeniu ram dla kwestii incydentalnej podniesionej przez stronę pozwaną, która próbuje podważyć tytuł wnioskodawcy do dalszego prowadzenia postępowania, które wszczął. To właśnie ze względu na taki kontekst proceduralny, który jest właściwy dla postępowań w sprawie sprzeciwu i w sprawie unieważnienia prawa do znaku, prawodawca Unii przewidział, aby umożliwić uregulowanie takich kwestii incydentalnych, których rozstrzygnięcie ma charakter wstępny dla dalszego toku postępowania głównego, z którym są związane, że dowód na okoliczność rzeczywistego używania wcześniejszego znaku towarowego musi zostać przedstawiony przez jego właściciela i że w braku takiego dowodu sprzeciw lub wniosek o unieważnienie zostaną oddalone. Natomiast okoliczność, że tego rodzaju kwestia wstępna jest z założenia wykluczona w postępowaniu w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia prawa do znaku z łatwością znajduje wyjaśnienie w tym, że chociaż art. 57 rozporządzenia nr 207/2009 dotyczy zarówno postępowań w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia prawa do znaku, jak i postępowań w sprawie unieważnienia prawa do znaku, to przepis taki jak zawarty w art. 57 ust. 2 tego rozporządzenia jest ograniczony wyłącznie do tego ostatniego rodzaju postępowań. Po trzecie, należy stwierdzić, że zasada, określona w taki incydentalny sposób w art. 42 ust. 2 i art. 57 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009, zgodnie z którą właściciel wcześniejszego znaku towarowego jest zobowiązany przedstawić dowód rzeczywistego używania tego znaku, ogranicza się w rzeczywistości do wyrażenia tego, co wynika ze zdrowego rozsądku i podstawowego wymogu skuteczności postępowania. Bezsporne jest bowiem, że ów właściciel jest najlepszą, a w niektórych przypadkach wręcz jedyną osobą, która może przedstawić dowody konkretnych działań pozwalających poprzeć twierdzenie, zgodnie z którym rzeczywiście używał on swojego znaku, lub wskazać uzasadnione powody jego nieużywania. Jest tak w szczególności w przypadku dowodów pozwalających na dowiedzenie takiego używania, wymienionych przykładowo w zasadzie 22 ust. 4 rozporządzenia nr 2868/95, takich jak opakowania, etykiety, cenniki, katalogi, faktury, fotografie lub ogłoszenia prasowe. A zatem z łącznej lektury art. 15, art. 42 ust. 2, art. 51 ust. 1 i art. 57 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009 można wywieść, że w ramach postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia prawa do znaku towarowego to jego właściciel, a nie OHIM, działając z urzędu, jest zobowiązany co do zasady wykazać rzeczywiste używanie tego znaku. Jednocześnie należy stwierdzić w tym względzie, że w zakresie, w jakim zasada 40 ust. 5 rozporządzenia nr 2868/95 stanowi, iż dowód rzeczywistego używania znaku ma być przedstawiony przez właściciela tego znaku, przepis ten ogranicza się do wskazania reguły dotyczącej ciężaru dowodu, która nie narusza rozporządzenia nr 207/2009, a wręcz przeciwnie, wynika z postanowień i z systematyki tego ostatniego. W tych okolicznościach ustanowiona w art. 76 ust. 1 rozporządzenia nr 207/2009 zasada badania przez OHIM stanu faktycznego z urzędu nie znajduje zastosowania do problematyki dowodu rzeczywistego używania znaku w ramach prowadzonego przed OHIM postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia prawa do tego znaku. Z powyższego wynika w szczególności, że jakkolwiek sposób rozumowania i motywy zawarte w pkt 53 i 54 zaskarżonego wyroku są błędne, wniosek, do którego Sąd doszedł w pkt 55 tego wyroku, a mianowicie, że art. 76 ust. 1 rozporządzenia nr 207/2009 nie nakłada na OHIM obowiązku zbadania z urzędu okoliczności pozwalających na dowiedzenie rzeczywistego używania znaku towarowego, w przedmiocie którego wszczęto przed nim postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia, jest z prawnego punktu widzenia zasadny. Ponieważ ów wniosek jest uzasadniony z innych względów prawnych niż te przyjęte przez Sąd, oddalenie przez ten sąd zarzutu dotyczącego naruszenia art. 76 ust. 1 rozporządzenia nr 207/2009 w pkt 56 zaskarżonego wyroku nie może prowadzić do uchylenia tego wyroku. Ponadto, co wynika także z powyższych rozważań, Sąd nie naruszył prawa, stwierdzając w zaskarżonym wyroku, że ciężar dowodu rzeczywistego używania znaku towarowego w ramach postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia prawa do tego znaku spoczywa na jego właścicielu. W świetle powyższego zarzut drugi i pierwszą część zarzutu trzeciego należy oddalić. W przedmiocie części drugiej zarzutu trzeciego, dotyczącego naruszenia art. 51 ust. 1 lit. a) i art. 76 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009 Argumentacja stron W drugiej części zarzutu trzeciego Centrotherm Systemtechnik twierdzi, że orzekając w pkt 62 i 63 zaskarżonego wyroku, iż Izbie Odwoławczej nie przysługiwało w niniejszym przypadku swobodne uznanie w zakresie ewentualnego uwzględnienia przedłożonych jej z opóźnieniem dowodów używania spornego znaku towarowego, Sąd naruszył art. 76 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009. Przyznając, że prawdą jest, iż z pkt 42 wyroku z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie C-29/05 P OHIM przeciwko Kaul, Zb.Orz. s. I-2213, wynika, że swobodne uznanie, którym dysponuje OHIM w zakresie uwzględnienia przedstawionych z opóźnieniem dowodów, przysługuje mu wyłącznie „z zastrzeżeniem odmiennych przepisów”, Centrotherm Systemtechnik podnosi w tym względzie, że Sąd błędnie uznał, iż zasada 40 ust. 5 rozporządzenia nr 2868/95 stanowi taki odmienny przepis. OHIM twierdzi, że z uwagi na domniemanie zgodności z prawem, z jakiego korzystają przepisy prawa Unii, w momencie wydania decyzji Izba Odwoławcza nie miała wyboru i musiała zastosować się do tego, że zasada 40 ust. 5 rozporządzenia nr 2868/95 zakazywała jej – co zresztą zostało wcześniej wskazane przez Sąd – uwzględnienia dowodów przedstawionych po wyznaczonym na podstawie tego przepisu terminie zawiłym. W tym względzie OHIM precyzuje jednak, że już po ogłoszeniu zaskarżonego wyroku linia orzecznicza Sądu przeszła pewną ewolucję. Sąd orzekł bowiem, w szczególności w pkt 31 wyroku z dnia 29 września 2011 r. w sprawie T‑415/09 New Yorker SHK Jeans przeciwko OHIM – Vallis K. – Vallis A. (FISHBONE), że z zastrzeżeniem zasady 22 ust. 2 rozporządzenia nr 2868/95, uwzględnienie przez izbę odwoławczą dowodów rzeczywistego używania znaku po upływie terminu wyznaczonego przez OHIM na podstawie tego przepisu musi pozostać możliwe, zgodnie z art. 76 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009, przynajmniej w przypadku gdy takie dowody ograniczają się do uzupełnienia dowodów przedstawionych we wspomnianym terminie, a zainteresowanemu nie można zarzucić przewlekania postępowania lub rażącego niedbalstwa. Zgadzając się z tą wykładnią, OHIM twierdzi, że to samo podejście powinno obowiązywać w kontekście zasady 40 ust. 5 rozporządzenia nr 2868/95. Zdaniem spółki centrotherm Clean Solutions Sąd prawidłowo orzekł, że ten ostatni przepis, który ustanawia odstępstwo od art. 76 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009, skutkuje zakazaniem izbie odwoławczej uwzględnienia dowodów używania znaku towarowego przedłożonych jej po terminie. Ocena Trybunału Należy przypomnieć, że art. 76 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009 stanowi, iż OHIM może nie brać pod uwagę stanu faktycznego lub dowodów, których zainteresowane strony nie przedstawiły w odpowiednim terminie. Jak orzekł Trybunał w przeszłości, z brzmienia tego przepisu wynika, iż co do zasady – z zastrzeżeniem odmiennych przepisów – przedstawienie okoliczności faktycznych i dowodów przez strony jest możliwe także po upływie terminów na ich przedstawienie określonych zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 207/2009 oraz że uwzględnienie przez OHIM takich przedstawionych z opóźnieniem okoliczności faktycznych i dowodów absolutnie nie jest zakazane (ww. wyrok w sprawie OHIM przeciwko Kaul, pkt 42). Uściślając, iż OHIM „może” w takim przypadku nie wziąć pod uwagę takich okoliczności faktycznych i dowodów, wspomniany przepis przyznaje w istocie OHIM szerokie uprawnienia dyskrecjonalne w zakresie podjęcia decyzji – przy założeniu, że jego decyzja będzie w tym względzie uzasadniona – co do tego, czy należy wziąć takie okoliczności i dowody pod uwagę (ww. wyrok w sprawie OHIM przeciwko Kaul, pkt 43). Odnosząc się bardziej konkretnie do przedstawienia dowodów rzeczywistego używania znaku towarowego w ramach postępowań w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia prawa do znaku wszczynanych na podstawie art. 51 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 207/2009, należy zauważyć przede wszystkim, że rozporządzenie to nie zawiera przepisu określającego termin, w którym takie dowody miałyby zostać przedstawione. Natomiast zasada 40 ust. 5 rozporządzenia nr 2868/95 przewiduje w tym względzie, że OHIM wzywa właściciela wspólnotowego znaku towarowego do przedstawienia dowodu używania znaku w terminie ustalonym przez OHIM. W niniejszym przypadku Wydział Unieważnień OHIM skorzystał z tego ostatniego przepisu i wyznaczył spółce Centrotherm Systemtechnik termin do przedstawienia takiego dowodu. Bezsporne jest ponadto, że Centrotherm Systemtechnik przedstawiła w tym terminie różne dowody potwierdzające używanie spornego znaku towarowego. Następnie należy przypomnieć, że wspomniana zasada 40 ust. 5 rozporządzenia nr 2868/95 precyzuje również, w zdaniu drugim, iż jeśli w wyznaczonym przez OHIM terminie dowód nie zostanie przedstawiony, stwierdza się wygaśnięcie wspólnotowego znaku towarowego. Jak wynika z pkt 62 i 63 zaskarżonego wyroku, Sąd zinterpretował to zdanie drugie w ten sposób, że wyznaczony przez OHIM termin stanowi w każdym przypadku termin zawiły, po upływie którego jakiekolwiek przedstawienie dowodu używania nie jest już dozwolone. Sąd stwierdził również, że nawet w sytuacji gdy w wyznaczonym terminie zostały przedstawione dowody na okoliczność używania znaku towarowego, dostarczenie dowodów uzupełniających po upływie tego terminu nie jest dozwolone, w związku z czym OHIM jest zobowiązany stwierdzić wygaśnięcie prawa do znaku, jeżeli pierwotnie przedstawione dowody okażą się niewystarczające dla ustalenia rzeczywistego charakteru owego używania. Dokonana w ten sposób przez Sąd wykładnia skłoniła go do stwierdzenia, że zasada 40 ust. 5 zdanie drugie rozporządzenia nr 2868/95 stanowi przepis odmienny od art. 76 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009 w rozumieniu orzecznictwa przypomnianego w pkt 77 niniejszego wyroku, w związku z czym Izba Odwoławcza nie była uprawniona do wzięcia pod uwagę uzupełniających dowodów używania znaku, przedstawionych przez Centrotherm Systemtechnik na poparcie wniesionego do niej odwołania. Jednakże czyniąc tak, Sąd dokonał błędnej wykładni zasady 40 ust. 5 rozporządzenia nr 2868/95. W tym względzie, jakkolwiek z brzmienia tego przepisu wynika, że w przypadku nieprzedstawienia w wyznaczonym przez OHIM terminie żadnego dowodu używania danego znaku sankcja w postaci stwierdzenia wygaśnięcia prawa do znaku zostaje orzeczona przez ten ostatni z urzędu, to taki wniosek nie nasuwa się automatycznie, w przypadku gdy w terminie tym zostały przedstawione dowody owego używania. W takim wypadku bowiem, przynajmniej gdy nie jest oczywiste, że wspomniane dowody są całkowicie nieistotne z punktu widzenia ustalenia rzeczywistego używania znaku, postępowanie powinno toczyć się dalej. W związku z tym OHIM jest w szczególności zobowiązany, co przewiduje art. 57 ust. 1 rozporządzenia nr 207/2009, wzywać strony, tak często jak jest to konieczne, do przedstawienia uwag dotyczących materiałów przekazanych przez inne strony lub przez OHIM. W takim kontekście, jeżeli dojdzie następnie do stwierdzenia wygaśnięcia prawa do znaku, to nie następuje to na podstawie zasady 40 ust. 5 rozporządzenia nr 2868/95 – przepisu, który w głównej mierze ma charakter proceduralny, lecz wyłącznie na podstawie przepisów materialnoprawnych zawartych w art. 51 ust. 1 i art. 57 rozporządzenia nr 207/2009. Z powyższego wynika w szczególności, że – jak zostało przypomniane w pkt 77 niniejszego wyroku – przedstawienie dowodów używania znaku towarowego, które stanowią uzupełnienie dowodów przedstawionych w terminie wyznaczonym przez OHIM na podstawie zasady 40 ust. 5 rozporządzenia nr 2868/95, pozostaje możliwe także po upływie wspomnianego terminu, a uwzględnienie przez OHIM takich przedstawionych z opóźnieniem okoliczności faktycznych i dowodów absolutnie nie jest zakazane. Tymczasem, jak zostało przypomniane w pkt 81 niniejszego wyroku, bezsporne jest, że w niniejszym przypadku Centrotherm Systemtechnik przedłożyła w terminie wyznaczonym przez OHIM rozmaite dowody mające na celu dowiedzenie używania spornego znaku towarowego. Równie bezsporne jest także to, że przedstawione w ten sposób pierwotnie dowody nie były całkowicie nieistotne, ponieważ między innymi skłoniły one Izbę Odwoławczą do częściowego oddalenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa do znaku z tego względu, iż wspomniane używanie zostało dowiedzione dla określonej liczby towarów. W tych okolicznościach należy stwierdzić, że Sąd naruszył prawo, orzekając w pkt 62 i 63 zaskarżonego wyroku, iż zasada 40 ust. 5 rozporządzenia nr 2868/95 stała na przeszkodzie skorzystaniu przez Izbę Odwoławczą ze swobodnego uznania przysługującego jej co do zasady na podstawie art. 76 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009 w celu ewentualnego uwzględnienia przedłożonych jej dowodów uzupełniających. Stąd należy uwzględnić drugą część zarzutu trzeciego i w konsekwencji uchylić zaskarżony wyrok. W przedmiocie zarzutu czwartego, dotyczącego braku zastosowania zasady 40 ust. 5 rozporządzenia nr 2868/95 Argumentacja stron W zarzucie czwartym Centrotherm Systemtechnik podnosi, że Sąd naruszył prawo, nie orzekając, że zasada 40 ust. 5 rozporządzenia nr 2868/95 nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Z jednej strony i z tych samych względów, co wskazane już na poparcie pierwszej części zarzutu trzeciego, zasada ta jest niezgodna z rozporządzeniem nr 207/2009 w zakresie, w jakim nakłada na właściciela ciężar dowiedzenia rzeczywistego używania znaku. Z drugiej strony ścisłe stosowanie wspomnianej zasady w niniejszym przypadku prowadziłoby do naruszenia zasady proporcjonalności. W istocie cel zasady 40 ust. 5 rozporządzenia nr 2868/95, jakim jest zapewnienie efektywności postępowania, powinien podlegać wyważeniu z dolegliwymi i ostatecznymi konsekwencjami prawnymi związanymi ze stwierdzeniem wygaśnięcia prawa do znaku towarowego. Spółka centrotherm Clean Solutions podnosi, że ani OHIM, ani Sądowi nie przysługuje prawo do odstąpienia od stosowania zasady 40 ust. 5 rozporządzenia nr 2868/95, ponieważ zasada legalności wiąże się z obowiązkiem przyznawania rozporządzeniom pełnej skuteczności dopóty, dopóki ich nieważność nie zostanie orzeczona przez właściwy sąd zgodnie z przewidzianą w tym celu procedurą. Ocena Trybunału Co się tyczy pierwszej części niniejszego zarzutu, dotyczącej naruszenia rozporządzenia nr 207/2009, argumentacja skarżącej musi zostać oddalona z tych samych względów co te, które doprowadziły Trybunał do oddalenia pierwszej części zarzutu trzeciego. Jeżeli chodzi o drugą część tego zarzutu, dotyczącą dysproporcjonalnego charakteru sankcji polegającej na stwierdzeniu wygaśnięcia prawa do znaku, w przypadku gdy – tak jak w niniejszej sprawie – jest ona orzekana na podstawie zasady 40 ust. 5 rozporządzenia nr 2868/95, wystarczy tutaj zauważyć, że rozwinięta przez Centrotherm Systemtechnik w tym względzie argumentacja oparta jest na błędnym założeniu co do zakresu owej zasady. W istocie, jak wynika z pkt 85–87 niniejszego wyroku i wbrew temu, co stwierdziła Izba Odwoławcza w spornej decyzji oraz co wskazał Sąd w zaskarżonym wyroku, owa sankcja w postaci stwierdzenia wygaśnięcia prawa do znaku może zostać orzeczona na podstawie wspomnianego przepisu wyłącznie wówczas, gdy w wyznaczonym przez OHIM terminie nie przedstawiono żadnego dowodu używania spornego znaku lub gdy okazuje się, że przedstawione dowody są całkowicie nieistotne z punktu widzenia ustalenia rzeczywistego używania tego znaku. Taka sytuacja nie ma jednak miejsca w niniejszej sprawie, ponieważ – jak wynika z badania drugiej części zarzutu trzeciego – dostarczenie przez Centrotherm Systemtechnik dowodów na okoliczność używania znaku towarowego w wyznaczonym przez OHIM terminie wykluczało jakiekolwiek stwierdzenie wygaśnięcia z urzędu na podstawie zasady 40 ust. 5 zdanie drugie rozporządzenia nr 2868/95 i stało na przeszkodzie temu, by Izba Odwoławcza stwierdziła – tak jak błędnie uczyniła to w spornej decyzji – że nie przysługiwało jej jakiekolwiek swobodne uznanie w zakresie ewentualnego uwzględnienia później przedstawionych dowodów uzupełniających. Z powyższych rozważań wynika, że zarzut czwarty należy oddalić. W przedmiocie skargi w pierwszej instancji Zgodnie z art. 61 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w przypadku uchylenia orzeczenia Sądu Trybunał może wydać orzeczenie ostateczne w sprawie, jeśli stan postępowania na to pozwala, lub skierować sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd. W niniejszym przypadku Trybunał stwierdza, że stan postępowania pozwala na rozstrzygnięcie sporu, a zatem należy wydać ostateczne orzeczenie. Co się tyczy przedmiotu skargi w pierwszej instancji, należy przypomnieć, że Centrotherm Systemtechnik domagała się w niej stwierdzenia częściowej nieważności spornej decyzji, a mianowicie wyłącznie w zakresie, w jakim uwzględniała ona wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa do spornego znaku. Skarga ta była zatem skierowana przeciwko pkt 2 sentencji tej decyzji, na mocy którego Izba Odwoławcza oddaliła częściowo odwołanie spółki Centrotherm Systemtechnik w zakresie dotyczącym uchylenia decyzji Wydziału Unieważnień z dnia 30 października 2007 r. Argumentacja stron Na poparcie skargi wniesionej do Sądu Centrotherm Systemtechnik podniosła, że wbrew temu, co zostało błędnie stwierdzone przez Izbę Odwoławczą w pkt 36 spornej decyzji, instancja ta, zgodnie z art. 76 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009, dysponowała swobodnym uznaniem w zakresie uwzględnienia dowodów uzupełniających, przedstawionych przez Centrotherm Systemtechnik na poparcie wniesionego do niej odwołania. Tymczasem z uwagi na to, że owe dowody miały na celu uzupełnienie dowodów przedstawionych w terminie, powinny one były zostać w tym wypadku uwzględnione przez Izbę Odwoławczą, zgodnie z wytycznymi płynącymi z ww. wyroku w sprawie OHIM przeciwko Kaul. Zdaniem spółki Centrotherm Systemtechnik do takiego uwzględnienia powinny były prowadzić: oczywista doniosłość wspomnianych dowodów uzupełniających dla wyniku postępowania, ciągłość funkcjonalna istniejąca między Izbą Odwoławczą a Wydziałem Unieważnień, brak większych niedogodności proceduralnych sprzeciwiających się takiemu uwzględnieniu, a wreszcie troska o zapewnienie równowagi między wymogiem zagwarantowania właściwego przebiegu postępowania a koniecznością sprawiedliwego rozstrzygnięcia sporu co do istoty, zważywszy, że jest to postępowanie, które może nieść za sobą tak dotkliwe konsekwencje jak stwierdzenie wygaśnięcia prawa do znaku. OHIM i centrotherm Clean Solutions wnosiły o oddalenie tego zarzutu. Ich zdaniem zasada 40 ust. 5 rozporządzenia nr 2868/95 wykluczała w tym wypadku jakiekolwiek uwzględnienie przez Izbę Odwoławczą spornych dowodów uzupełniających. Ponadto, zakładając nawet, że Izba Odwoławcza dysponowała na podstawie art. 76 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009 swobodnym uznaniem w zakresie ewentualnego uwzględnienia rzeczonych dowodów uzupełniających, instancja ta prawidłowo skorzystała z owego uznania, wskazując w pkt 37 spornej decyzji, jaki byłby skutek, w tym przypadku negatywny, owego skorzystania, gdyby faktycznie przysługiwało jej rzeczone uznanie. Ocena Trybunału Zgodnie z pkt 36 spornej decyzji Izba Odwoławcza stwierdziła, że uzupełniające dowody przedłożone jej przez Centrotherm Systemtechnik nie mogą zostać wzięte przez nią pod uwagę w ramach swobodnego uznania przysługującego co do zasady OHIM na podstawie art. 76 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009 ze względu na to, iż zostały one przedstawione po upływie terminu określonego w art. 40 ust. 5 zdanie drugie rozporządzenia nr 2868/95, będącego terminem zawitym, którego niedochowanie prowadzi automatycznie do stwierdzenia wygaśnięcia prawa do znaku. Tymczasem z pkt 85–90 niniejszego wyroku wynika, że taka ocena opiera się na błędnej wykładni zasady 40 ust. 5 rozporządzenia nr 2868/95 i narusza art. 76 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009. Ponadto, wbrew twierdzeniom OHIM i spółki centrotherm Clean Solutions, nie można uznać, iż taka wada, którą w związku z tym dotknięta jest sporna decyzja, została usunięta już z tego tylko względu, że Izba Odwoławcza wskazała następnie w pkt 37 tej decyzji, iż zakładając nawet, że mogłaby dokonać swobodnej oceny znaczenia, jakie miało uwzględnienie dowodów przedstawionych z opóźnieniem, nie dostrzegała ona powodów, dla których miałaby skorzystać z tego uznania na korzyść wnoszącej odwołanie, ponieważ ta ostatnia wysunęła w tym zakresie jedynie ogólne argumenty dotyczące roli i wartości prawa do znaku i nie podnosiła niemożności przedstawienia dowodu używania już w pierwszej instancji. W istocie tego rodzaju ogólne i kategoryczne stwierdzenia w żadnym wypadku nie pozwalają przyjąć, że Izba Odwoławcza faktycznie skorzystała z przysługującego jej na podstawie art. 76 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009 swobodnego uznania, aby zadecydować, w sposób uzasadniony i uwzględniający należnie wszystkie istotne okoliczności, czy przedłożone jej dowody uzupełniające powinny były zostać wzięte pod uwagę do celów wydania wymaganej od niej decyzji (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie OHIM przeciwko Kaul, pkt 43, 68). W tym zakresie należy podkreślić na wstępie, że ewentualne uwzględnienie przez OHIM wspomnianych dowodów uzupełniających nie stanowi w żadnym razie „korzyści” przyznanej tej czy innej stronie postępowania, a powinno być jedynie rezultatem skorzystania w sposób obiektywny i uzasadniony ze swobodnego uznania przysługującego temu urzędowi na mocy art. 76 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009. Należy także zauważyć, że wymagane w tym zakresie uzasadnienie jest konieczne zwłaszcza wtedy, gdy OHIM zdecyduje się nie uwzględnić tego rodzaju przedstawionych z opóźnieniem dowodów. W tym względzie przypomnienia wymaga, że Trybunał orzekł już w przeszłości, iż uwzględnienie przez OHIM okoliczności faktycznych i dowodów przedstawionych z opóźnieniem w sytuacji, kiedy ma on orzekać w ramach postępowania w sprawie sprzeciwu, może być w szczególności uzasadnione, jeśli dojdzie on do przekonania, po pierwsze, że przedstawione z opóźnieniem okoliczności faktyczne lub dowody mogą mieć prima facie rzeczywiste znaczenie dla wyniku toczącego się przed nim postępowania w sprawie sprzeciwu, a po drugie, że stadium postępowania, w którym ma miejsce takie spóźnione przedstawienie, i okoliczności z nim związane nie stoją na przeszkodzie temu uwzględnieniu (ww. wyrok w sprawie OHIM przeciwko Kaul, pkt 44). Tego rodzaju względy mogą dokładnie i odpowiednio uzasadniać uwzględnienie przez OHIM – w sytuacji, kiedy ma wydać rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa do znaku – dowodów używania znaku towarowego, które mimo że nie zostały przedstawione w terminie wyznaczonym przez OHIM na podstawie zasady 40 ust. 5 rozporządzenia nr 2868/95, zostały niemniej dostarczone w późniejszym stadium postępowania w celu uzupełnienia dowodów, które, owszem, zostały przedstawione we wspomnianym terminie. W niniejszym wypadku jest oczywiste, że do szczególnie istotnych okoliczności podlegających uwzględnieniu można zaliczyć to, iż Wydział Unieważnień wydał decyzję o stwierdzeniu wygaśnięcia prawa do znaku, mimo że przedstawionym w terminie dowodom wstępnym odnoszącym się do używania spornego znaku towarowego towarzyszyła wzmianka wyrażająca obawy co do zachowania poufności i propozycja dostarczenia dowodów uzupełniających. Tymczasem nie wydaje się, by Izba Odwoławcza dokładnie rozważyła te aspekty czy też jakiekolwiek inne względy mogące mieć tutaj znaczenie, podobnie jak nie zbadała ewentualnego znaczenia dowodów uzupełniających przedstawionych przez Centrotherm Systemtechnik. Ponadto należy podkreślić, że wbrew temu, co sugeruje pkt 37 spornej decyzji, ewentualne wzięcie pod uwagę uzupełniających dowodów używania znaku towarowego przedstawionych po upływie terminu, o którym mowa w zasadzie 40 ust. 5 rozporządzenia nr 2868/95, niekoniecznie musi zakładać, że zainteresowany rzeczywiście nie mógł przedstawić tych dowodów w terminie. Z powyższych rozważań wynika, że należy stwierdzić nieważność spornej decyzji w zakresie, w jakim na jej podstawie Czwarta Izba Odwoławcza OHIM oddaliła odwołanie spółki Centrotherm Systemtechnik wniesione od decyzji Wydziału Unieważnień. Do Izby Odwoławczej należy dokonanie oceny – ze szczególnym uwzględnieniem wynikających z niniejszego wyroku wskazówek i przy należnym wzięciu pod uwagę ogółu istotnych okoliczności, a także przedstawiając uzasadnienie podjętej w tym zakresie decyzji – czy do celów rozstrzygnięcia wniesionego do niej odwołania należy dopuścić uzupełniające dowody przedłożone jej przez Centrotherm Systemtechnik. W przedmiocie kosztów Zgodnie z art. 184 § 2 regulaminu postępowania przed Trybunałem, jeżeli odwołanie jest zasadne i Trybunał orzeka wyrokiem kończącym postępowanie w sprawie, Trybunał rozstrzyga o kosztach. Artykuł 138 § 3 regulaminu postępowania, mający zastosowanie do postępowania odwoławczego na podstawie art. 184 § 1 tego regulaminu, przewiduje, że w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań każdej ze stron, każda z nich pokrywa własne koszty. W niniejszym przypadku należy zauważyć z jednej strony, że chociaż jeden z zarzutów odwołania podnoszonych przez Centrotherm Systemtechnik został uwzględniony, a zaskarżony wyrok został z tego tytułu uchylony, to nie miało to miejsca w przypadku innych zarzutów, które zostały oddalone przez Trybunał. Z drugiej strony w odniesieniu do skargi w pierwszej instancji, należy zauważyć, że stwierdzając częściową nieważność spornej decyzji, Trybunał także uwzględnił jeden tylko z zarzutów podniesionych przez Centrotherm Systemtechnik. Z zaskarżonego wyroku, który nie został zakwestionowany przez Trybunał w tym zakresie, wynika natomiast, że Centrotherm Systemtechnik przegrała sprawę w odniesieniu do pozostałych zarzutów wysuwanych przez nią w pierwszej instancji. W tych okolicznościach, ponieważ zarówno w pierwszej instancji, jak i w ramach niniejszego postępowania niektóre zarzuty każdej ze stron nie zostały uwzględnione, należy postanowić, że każda ze stron pokrywa własne koszty.   Z powyższych względów Trybunał (czwarta izba) orzeka, co następuje:   1) Wyrok Sądu Unii Europejskiej z dnia 15 września 2011 r. w sprawie T‑434/09 Centrotherm Systemtechnik przeciwko OHIM – centrotherm Clean Solutions (CENTROTHERM) zostaje uchylony.   2) Stwierdza się nieważność pkt 2 sentencji decyzji Czwartej Izby Odwoławczej Urzędu Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM) z dnia 25 sierpnia 2009 r. (sprawa R 6/2008-4).   3) Centrotherm Systemtechnik GmbH, Urząd Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM) i centrotherm Clean Solutions GmbH & Co. KG pokrywają własne koszty poniesione w związku z postępowaniem w pierwszej instancji i z postępowaniem odwoławczym.   Podpisy ( *1 ) Język postępowania: niemiecki.