C-617/24
WyrokTSUE2025-11-20CELEX: 62024CJ0617ECLI:EU:C:2025:908
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. 172 ust. 1 i 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/2446, ograniczający moc wsteczną pozwoleń na uszlachetnianie czynne, jest ważny w świetle uprawnień Komisji wynikających z art. 24 lit. d) i art. 212 lit. a) rozporządzenia (UE) nr 952/2013 (unijny kodeks celny) oraz wymogu uzasadnienia z art. 296 TFUE?Ratio decidendi
Trybunał uznał, że Komisja nie przekroczyła swoich uprawnień, przyjmując art. 172 ust. 1 i 2 rozporządzenia delegowanego 2015/2446. Stwierdził, że art. 24 lit. d) kodeksu celnego w związku z art. 22 ust. 4 tego kodeksu uprawniał Komisję do "uzupełnienia" przepisów dotyczących skutków czasowych pozwoleń celnych, w tym pozwoleń na uszlachetnianie czynne. Milczenie art. 211 ust. 2 kodeksu celnego w kwestii ograniczeń czasowych mocy wstecznej nie oznacza zakazu dla Komisji, lecz jest ilustracją jej mandatu do skonkretyzowania niemających zasadniczego znaczenia elementów. Ograniczenie mocy wstecznej nie stanowi istotnego elementu prawa celnego wymagającego wyboru politycznego prawodawcy Unii. Ponadto, Trybunał uznał, że motyw 14 rozporządzenia delegowanego 2015/2446 spełnia wymóg uzasadnienia z art. 296 TFUE, przedstawiając cele jasności i pewności prawa.Stan faktyczny
Siegfried PharmaChemikalien Minden GmbH złożyła wniosek o pozwolenie na uszlachetnianie czynne towarów przywożonych z Chin, który początkowo był niekompletny. Po uiszczeniu należności celnych w wysokości 1 173 497,14 EUR, spółka złożyła wniosek o pozwolenie z mocą wsteczną. Główny urząd celny w Bielefeld oddalił wniosek, powołując się na brak kompletnej dokumentacji i niespełnienie przesłanki potrzeby gospodarczej, a także na ograniczenia czasowe mocy wstecznej wynikające z art. 172 rozporządzenia delegowanego 2015/2446, ponieważ ostatni przywóz miał miejsce ponad rok przed przyjęciem wniosku.Rozstrzygnięcie
Analiza pytania prejudycjalnego nie wykazała istnienia żadnej okoliczności mogącej wpłynąć na ważność art. 172 ust. 1 i 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego.Pełny tekst orzeczenia
WYROK TRYBUNAŁU (siódma izba)
z dnia 20 listopada 2025 r. (
*1
)
Odesłanie prejudycjalne – Unia celna – Rozporządzenie (UE) nr 952/2013 – Unijny kodeks celny – Artykuł 24 lit. d) i art. 211 ust. 2 – Przekazanie uprawnień Komisji Europejskiej – Uprawnienie do „uzupełnienia” aktu prawodawczego – Rozporządzenie delegowane (UE) 2015/2446 – Artykuł 172 ust. 1 i 2 – Ważność – Moc wsteczna pozwolenia na uszlachetnianie czynne
W sprawie C‑617/24
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Finanzgericht Düsseldorf (sąd ds. finansowych w Düsseldorfie, Niemcy) postanowieniem z dnia 4 września 2024 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 23 września 2024 r., w postępowaniu:
Siegfried PharmaChemikalien Minden GmbH
przeciwko
Hauptzollamt Bielefeld,
TRYBUNAŁ (siódma izba),
w składzie: F. Schalin (sprawozdawca), prezes izby, M. Gavalec i Z. Csehi, sędziowie,
rzecznik generalny: A. Rantos,
sekretarz: A. Calot Escobar,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
rozważywszy uwagi, które przedstawili:
–
w imieniu Siegfried PharmaChemikalien Minden GmbH – C. Pötters, Rechtsanwältin, oraz R. Vobbe, Steuerberater,
–
w imieniu Komisji Europejskiej – B. Eggers oraz F. Moro, w charakterze pełnomocników,
podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
wydaje następujący
Wyrok
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy ważności art. 172 ust. 1 i 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego (Dz.U. 2015, L 343, s. 1).
Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy Siegfried PharmaChemikalien Minden GmbH (zwaną dalej „Siegfried Pharma”) a Hauptzollamt Bielefeld (głównym urzędem celnym w Bielefeld, Niemcy, zwanym dalej „głównym urzędem celnym”) w przedmiocie wniosku o pozwolenie na uszlachetnianie czynne z mocą wsteczną.
Ramy prawne
Kodeks celny
Motyw 39 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz.U. 2013, L 269, s. 1, zwanego dalej „kodeksem celnym”) stanowi:
„W celu ochrony interesów finansowych Unii [Europejskiej] i państw członkowskich oraz uzupełnienia przepisów dotyczących długu celnego i zabezpieczeń należy przekazać Komisji [Europejskiej] uprawnienia do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 290 TFUE w odniesieniu do miejsca powstania długu celnego, obliczania kwoty należności celnych przywozowych i wywozowych, zabezpieczenia tej kwoty oraz pokrycia, zwrotu, umorzenia i wygaśnięcia długu celnego”.
Z art. 5 pkt 2 lit. a) kodeksu celnego wynika, że „przepisy prawa celnego” obejmują między innymi „niniejszy kodeks oraz przepisy uzupełniające lub wykonawcze przyjęte na szczeblu unijnym lub krajowym”.
Sekcja 3 rozdziału 2 tytułu I kodeksu celnego, zatytułowana „Decyzje dotyczące stosowania przepisów prawa celnego”, zawiera art. 22, którego ust. 2 i 4 stanowią:
„2. Organy celne niezwłocznie i nie później niż w terminie 30 dni od otrzymania wniosku o wydanie decyzji sprawdzają, czy spełnione są warunki przyjęcia tego wniosku.
Jeżeli organy celne stwierdzą, że wniosek zawiera wszelkie informacje, które są im niezbędne do wydania decyzji, powiadamiają wnioskodawcę, w terminie określonym w akapicie pierwszym, o przyjęciu wniosku.
[…]
4. Jeżeli decyzja lub przepisy prawa celnego nie stanowią inaczej, zaczyna ona obowiązywać z dniem jej doręczenia wnioskodawcy lub z dniem uznania jej za doręczoną […]”.
Artykuł 24 kodeksu celnego przewiduje:
„Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych, zgodnie z art. 284, w celu określenia:
[…]
d)
przypadków, o których mowa w art. 22 ust. 4 i w których decyzja staje się skuteczna począwszy od innego dnia niż dzień doręczenia jej wnioskodawcy lub uznania jej za doręczoną;
[…]”.
Artykuł 211 owego kodeksu stanowi:
„1. Pozwolenie wydane przez organy celne jest wymagane w następujących przypadkach:
a)
stosowania procedury uszlachetniania czynnego, uszlachetniania biernego, odprawy czasowej lub końcowego przeznaczenia,
[…]
2. Organy celne udzielają pozwolenia z mocą wsteczną, jeżeli spełnione są wszystkie następujące warunki:
a)
istnieje uzasadniona potrzeba gospodarcza;
[…]
e)
w okresie trzech lat od daty przyjęcia wniosku nie udzielono wnioskodawcy żadnego pozwolenia z mocą wsteczną;
[…]
h)
gdy wniosek dotyczy przedłużenia pozwolenia w odniesieniu do tego samego rodzaju operacji i towarów – wniosek zostaje złożony w terminie trzech lat po upływie terminu ważności pierwotnego pozwolenia.
[…]”.
Artykuł 212 tego kodeksu ma następujące brzmienie:
„Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych, zgodnie z art. 284, w celu określenia:
a)
warunków udzielania pozwolenia na korzystanie z procedur, o których mowa w art. 211 ust. 1;
[…]”.
Artykuł 284 kodeksu celnego, zatytułowany „Wykonywanie przekazanych uprawnień”, powierza Komisji uprawnienia do przyjmowania w szczególności aktów delegowanych, o których mowa w art. 24 i 212 tego kodeksu, i określa warunki wykonywania tych przekazanych uprawnień.
Rozporządzenie delegowane 2015/2446
Motywy 1 i 14 rozporządzenia nr 2015/2446 stanowią:
„(1)
[Kodeks celny] przyznaje Komisji, zgodnie z [traktatem FUE], uprawnienia do uzupełnienia innych niż istotne elementów kodeksu, zgodnie z art. 290 TFUE […].
[…]
(14)
W niektórych przypadkach decyzja powinna stać się skuteczna od daty innej niż data, w której wnioskodawca otrzymał decyzję lub powinien ją otrzymać, tj. w przypadku gdy wnioskodawca zwrócił się o inną datę, od której decyzja staje się skuteczna, lub gdy skuteczność decyzji uwarunkowana jest od dopełnienia pewnych formalności przez wnioskodawcę. Przypadki takie powinny być dokładnie określone, dla zachowania jasności i pewności prawa”.
Artykuł 172 tego rozporządzenia, zatytułowany „Moc wsteczna”, stanowi:
„1. Jeżeli organy celne udzielają pozwolenia z mocą wsteczną zgodnie z art. 211 ust. 2 kodeksu, pozwolenie zaczyna obowiązywać najwcześniej w dniu przyjęcia wniosku.
2. W wyjątkowych okolicznościach organy celne mogą wyrazić zgodę, aby pozwolenie, o którym mowa w ust. 1, zaczęło obowiązywać najwcześniej w terminie jednego roku – a w przypadku towarów objętych załącznikiem 71‑02 trzech miesięcy – przed dniem przyjęcia wniosku.
[…]”.
Postępowanie główne i pytanie prejudycjalne
W listopadzie 2018 r. Siegfried Pharma złożyła do głównego urzędu celnego na podstawie art. 211 ust. 1 lit. a) kodeksu celnego wniosek o pozwolenie na uszlachetnianie czynne towarów przywożonych z Chin. Wniosek ten nie zawierał wszystkich wymaganych informacji i dokumentów, co zostało zasygnalizowane Siegfried Pharma przez główny urząd celny. Spółka nie uzupełniła wniosku od razu i do dnia 18 lipca 2019 r. zgłosiła towary do dopuszczenia do swobodnego obrotu. Z tego tytułu uiściła ona należności celne w wysokości 1173497,14 EUR.
W dniu 12 kwietnia 2021 r. Siegfried Pharma zwróciła się do głównego urzędu celnego o wydanie pozwolenia na uszlachetnianie czynne z mocą wsteczną na podstawie art. 211 ust. 2 kodeksu celnego w odniesieniu do towarów, które sprowadziła z Chin, powołując się na swój wcześniejszy wniosek. W ten sposób zamierzała ona wyeliminować a posteriori niekorzystne skutki gospodarcze poniesione w wyniku zapłaty tych należności celnych. Decyzją z dnia 11 lipca 2021 r. główny urząd celny oddalił wniosek Siegfried Pharma ze względu na to, że nadal nie przedstawiła ona całej niezbędnej dokumentacji. Ponadto spółka ta nie wykazała istnienia potrzeby gospodarczej w rozumieniu tego art. 211 ust. 2 lit. a).
Siegfried Pharma wniosła odwołanie od tej decyzji, podnosząc, że przesłanka dotycząca potrzeby gospodarczej przewidziana w tym ostatnim przepisie została spełniona i że Komisja przekroczyła swoje kompetencje, ograniczając w czasie w art. 172 rozporządzenia delegowanego 2015/2446 moc wsteczną takiego pozwolenia, nie istnieje bowiem przepis upoważniający Komisję do przyjęcia tego artykułu, a w każdym razie przekroczyła ona ramy prawne określone w art. 211 ust. 2 kodeksu celnego.
Ponieważ główny urząd celny oddalił to odwołanie decyzją z dnia 26 lipca 2023 r., Siegfried Pharma zaskarżyła tę decyzję do Finanzgericht Düsseldorf (sądu ds. finansowych w Düsseldorfie, Niemcy), który jest sądem odsyłającym. Sąd ten stwierdza, że na podstawie art. 172 ust. 1 i 2 rozporządzenia delegowanego 2015/2446 (zwanego dalej „kwestionowanym przepisem”) wydanie Siegfried Pharma pozwolenia z mocą wsteczną na podstawie art. 211 ust. 2 kodeksu celnego nie pociąga za sobą wygaśnięcia długu celnego tej spółki. Wniosek o pozwolenie na uszlachetnianie czynne został bowiem przyjęty w rozumieniu art. 22 ust. 2 tego kodeksu przez główny urząd celny dopiero w dniu 14 lipca 2021 r., a ostatni przywóz podlegający należnościom celnym miał miejsce w 2019 r., czyli ponad rok przed datą przyjęcia tego wniosku.
Sąd ten wyraża wątpliwości co do ważności kwestionowanego przepisu ze względu na to, że Komisja nie była uprawniona do przyjęcia przepisów ograniczających w czasie pozwolenia z mocą wsteczną. Sąd ten stwierdza, że Komisja oparła się na art. 24 lit. d) kodeksu celnego w celu przyjęcia kwestionowanego przepisu. Podnosi on ponadto, że na podstawie art. 212 lit. a) tego kodeksu Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych w celu określenia warunków udzielania pozwolenia na korzystanie z procedur, o których mowa w art. 211 ust. 1 tego kodeksu, a mianowicie między innymi procedury uszlachetniania czynnego. Natomiast art. 212 lit. a) tego kodeksu nie odnosi się wyraźnie do art. 211 ust. 2, który dotyczy właśnie pozwolenia z mocą wsteczną.
Sąd ten uważa, że brzmienie, odpowiednio, art. 24 lit. d) i art. 212 lit. a) kodeksu celnego nie pozwala na ustalenie, czy Komisja może przyjmować akty, które „uzupełniają” inne niż istotne elementy kodeksu celnego lub je „zmieniają” w rozumieniu art. 290 ust. 1 akapit pierwszy TFUE.
Sąd ten zauważa ponadto, że art. 211 ust. 2 tego kodeksu nie przewiduje ograniczeń czasowych dotyczących mocy wstecznej pozwoleń, co sugeruje, że kwestionowany przepis nie mógł ustanawiać takich ograniczeń. Ponadto ramy czasowe mogą stanowić „istotny element” prawa celnego Unii, w związku z czym nie mogą być przedmiotem przekazania uprawnień zgodnie z art. 290 ust. 1 akapit drugi TFUE.
Co więcej, sąd odsyłający ma wątpliwości, czy kwestionowany przepis spełnia wymóg uzasadnienia przewidziany w art. 296 akapit drugi TFUE, ponieważ uzasadnienie przedstawione w sposób ogólny w motywie 14 rozporządzenia delegowanego 2015/2446 nie jest wystarczające.
W tym stanie rzeczy Finanzgericht Düsseldorf (sąd ds. finansowych w Düsseldorfie) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:
„Czy [kwestionowany przepis] jest ważny?”.
W przedmiocie pytania prejudycjalnego
Poprzez swoje pytanie sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy kwestionowany przepis jest nieważny ze względu na to, po pierwsze, że Komisja przekroczyła granice uprawnień przewidzianych w art. 24 lit. d) i w art. 212 lit. a) kodeksu celnego, a po drugie, że uzasadnienie kwestionowanego przepisu nie spełnia wymogu przewidzianego w art. 296 akapit drugi TFUE.
Pierwsza podstawa nieważności podniesiona przez sąd odsyłający dotyczy kwestii, czy Komisja przekroczyła granice uprawnień przewidziane w art. 24 lit. d) i w art. 212 lit. a) kodeksu celnego, przewidując, że pozwolenie na uszlachetnianie czynne z mocą wsteczną zaczyna obowiązywać najwcześniej w dniu przyjęcia wniosku lub w drodze wyjątku najwcześniej w terminie jednego roku przed tą datą.
Zgodnie z brzmieniem art. 290 ust. 1 akapit pierwszy TFUE „[a]kt ustawodawczy może przekazywać Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów o charakterze nieustawodawczym o zasięgu ogólnym, które uzupełniają lub zmieniają niektóre, inne niż istotne, elementy aktu ustawodawczego”.
Ta możliwość delegowania uprawnień służy temu, aby prawodawca Unii mógł skoncentrować się na zasadniczych elementach aktu prawnego, a także na elementach niemających znaczenia zasadniczego, których uregulowanie uważa za celowe, i aby mógł przy tym powierzyć Komisji zadanie „uzupełnienia” określonych, niemających zasadniczego znaczenia elementów przyjętego aktu prawnego czy też „zmiany” takich elementów w ramach przyznanego tej instytucji uprawnienia delegowanego. Te dwie kategorie uprawnień delegowanych przewidziane w art. 290 ust. 1 TFUE są wyraźnie rozróżniane (zob. podobnie wyrok z dnia 17 marca 2016 r., Parlament/Komisja,C‑286/14, EU:C:2016:183, pkt 40, 54).
Zgodnie z owym art. 290 ust. 1 akapit drugi zdanie pierwsze akt prawodawczy dokonujący takiego delegowania winien wyraźnie określać cele, treść, zakres oraz czas obowiązywania przekazania uprawnień. Ów wymóg oznacza, że celem powierzenia Komisji uprawnienia delegowanego jest przyjęcie przepisów, które wpisują się w ramy prawne określone w podstawowym akcie prawodawczym (wyrok z dnia 17 marca 2016 r., Parlament/Komisja,C‑286/14, EU:C:2016:183, pkt 30 i przytoczone tam orzecznictwo). Ponadto ze wspomnianego art. 290 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie wynika, że istotne elementy danej dziedziny powinny być określone w przepisach podstawowych i nie mogą podlegać przekazaniu. Z orzecznictwa wynika, że tymi istotnymi elementami są te z nich, których przyjęcie wymaga dokonania wyboru politycznego wchodzącego w zakres własnych kompetencji prawodawcy Unii (wyrok z dnia 11 maja 2017 r., Dyson/Komisja,C‑44/16 P, EU:C:2017:357, pkt 59, 61 i przytoczone tam orzecznictwo).
W niniejszej sprawie należy na wstępie podkreślić, że art. 284 kodeksu celnego, po pierwsze, ogranicza się w sposób ogólny do upoważnienia Komisji do przyjmowania w szczególności aktów delegowanych, o których mowa w art. 24 i 212 tego kodeksu, a po drugie, określa warunki wykonywania tego przekazania.
Ponadto brzmienie, odpowiednio, art. 24 lit. d) i art. 212 lit. a) tego kodeksu również nie pozwala na rozstrzygnięcie kwestii, czy Komisja została upoważniona do uzupełnienia lub zmiany tego kodeksu.
Przepisy te upoważniają bowiem Komisję do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 284 kodeksu celnego w celu „ustalenia”, odpowiednio, przypadków, o których mowa w art. 22 ust. 4 tego kodeksu, w których decyzja staje się skuteczna począwszy od innego dnia niż dzień doręczenia jej wnioskodawcy lub uznania jej za doręczoną, oraz warunków udzielania pozwolenia na korzystanie z procedur, o których mowa w art. 211 ust. 1 tego kodeksu.
Artykuł 290 ust. 1 TFUE przewiduje dwie kategorie uprawnień delegowanych, a mianowicie kategorię uprawnień do „uzupełnienia” i kategorię uprawień do „zmiany” aktu prawodawczego. Zatem w artykule tym nie została przewidziana możliwość „ustalenia” niektórych pozbawionych zasadniczego znaczenia elementów takiego aktu (zob. podobnie wyrok z dnia 17 marca 2016 r., Parlament/Komisja,C‑286/14, EU:C:2016:183, pkt 32).
Jak wynika z orzecznictwa Trybunału, w sytuacji gdy prawodawca Unii przyznaje Komisji uprawnienie do „uzupełnienia” aktu prawodawczego, rezygnuje on z dokonania wyczerpującej regulacji i ogranicza się do ustanowienia zasadniczych elementów, pozostawiając Komisji zadanie ich skonkretyzowania. Mandat Komisji ogranicza się zatem do skonkretyzowania – z zachowaniem integralności aktu prawodawczego uchwalonego przez prawodawcę – niemających zasadniczego znaczenia elementów danej regulacji, których prawodawca nie doprecyzował. Natomiast przekazanie uprawnienia do „zmiany” aktu prawodawczego ma na celu upoważnienie Komisji do poprawienia lub uchylenia niemających zasadniczego znaczenia elementów umieszczonych w tym akcie przez prawodawcę. Kiedy Komisja korzysta z tego uprawnienia, nie jest zobowiązana do poszanowania elementów aktu, które – zgodnie z przyznanym jej umocowaniem – ma ona właśnie „zmienić” (zob. podobnie wyrok z dnia 17 marca 2016 r., Parlament/Komisja,C‑286/14, EU:C:2016:183, pkt 41, 42).
Stwierdzone w poprzednim punkcie niniejszego wyroku różnice między dwiema kategoriami uprawnień delegowanych, o których mowa w art. 290 ust. 1 TFUE, stoją na przeszkodzie temu, aby uznać, że Komisja sama może określić, jaki jest charakter przyznanego jej uprawnienia delegowanego. Wobec powyższego w celu zagwarantowania przejrzystości procesu legislacyjnego przepis ten zobowiązuje prawodawcę do określenia charakteru uprawnienia, jakie zamierza on przyznać Komisji (wyrok z dnia 17 marca 2016 r., Parlament/Komisja,C‑286/14, EU:C:2016:183, pkt 46).
W tym względzie należy zauważyć w pierwszej kolejności, że motyw 39 kodeksu celnego stanowi, iż w celu ochrony interesów finansowych Unii i państw członkowskich oraz „uzupełnienia” przepisów dotyczących długu celnego i zabezpieczeń należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 TFUE w odniesieniu między innymi do wygaśnięcia długu celnego. Otóż zarówno motyw 1, jak i sam tytuł rozporządzenia delegowanego 2015/2446 wskazują, że Komisja w ten sposób zrozumiała upoważnienie przyznane jej w art. 284 tego kodeksu.
W drugiej kolejności – kwestionowany przepis konkretyzuje art. 211 ust. 2 kodeksu celnego, ograniczając w szczególności moc wsteczną pozwolenia na uszlachetnianie czynne.
Prawdą jest, że art. 212 lit. a) tego kodeksu upoważnia Komisję jedynie do określenia warunków udzielania pozwolenia na korzystanie z procedur, o których mowa w art. 211 ust. 1 tego kodeksu, w związku z czym upoważnienie to nie obejmuje art. 211 ust. 2.
Niemniej jednak nie było potrzeby wymieniania art. 211 ust. 2 kodeksu celnego w art. 212 lit. a) tego kodeksu, ponieważ na mocy art. 24 lit. d) w związku z art. 22 ust. 4 tego kodeksu Komisja była już uprawniona do uzupełnienia przepisów przewidzianych przez kodeks celny w odniesieniu do skutków czasowych pozwoleń celnych, w szczególności pozwoleń na uszlachetnianie czynne.
Z art. 22 ust. 4 kodeksu celnego – przepisu, zgodnie z którym Komisja jest uprawniona do uzupełnienia art. 24 lit. d) tego kodeksu – wynika bowiem, że decyzja organu celnego dotycząca stosowania przepisów prawa celnego staje się skuteczna z dniem jej otrzymania lub uznania jej za otrzymaną przez wnioskodawcę, chyba że ta decyzja lub przepisy prawa celnego stanowią inaczej. Z art. 5 pkt 2 lit. a) kodeksu celnego wynika, że „przepisy prawa celnego” obejmują w szczególności ten kodeks oraz przepisy uzupełniające lub wykonawcze przyjęte na szczeblu unijnym lub krajowym. Wynika z tego, że rozporządzenie delegowane 2015/2446 bezspornie stanowi część przepisów prawa celnego w rozumieniu art. 5 pkt 2 lit. a) tego kodeksu i że z tego względu było ono w stanie zmienić datę, od której staje się skuteczna decyzja organu celnego dotycząca stosowania przepisów prawa celnego.
Ponadto milczenie prawodawcy Unii w art. 211 ust. 2 kodeksu celnego co do aspektu czasowego mocy wstecznej pozwoleń na uszlachetnianie czynne nie jest w żaden sposób równoznaczne z zakazaniem Komisji ograniczenia w czasie możliwości wydania takiego pozwolenia. Wręcz przeciwnie, jest to ilustracja tego, że w sytuacji gdy prawodawca Unii przyznaje Komisji uprawnienie do „uzupełnienia” aktu prawodawczego, rezygnuje on z dokonania wyczerpującej regulacji i ogranicza się do ustanowienia zasadniczych elementów, pozostawiając Komisji zadanie ich skonkretyzowania, jak przypomniano w pkt 30 niniejszego wyroku.
Ponadto art. 211 ust. 2 kodeksu celnego nie może zostać uznany za regulujący już kwestię skuteczności decyzji dotyczących pozwoleń z mocą wsteczną tym bardziej, że reguluje on przede wszystkim materialne przesłanki wydania takiego pozwolenia (zob. podobnie wyrok z dnia 21 października 2021 r., Beeren-, Wild-, Feinfrucht, C‑825/19, EU:C:2021:869, pkt 33). W szczególności wymogi określone w art. 211 ust. 2 lit. e) i h) nie mają na celu określenia daty tego wejścia w życie. Zgodnie bowiem z tymi wymogami pozwolenia takie nie mogły zostać udzielone wnioskodawcy w okresie trzech lat od daty przyjęcia wniosku. Ponadto wniosek o przedłużenie ważności pozwolenia należy złożyć w terminie trzech lat po upływie terminu ważności pierwotnego pozwolenia.
W trzeciej kolejności – ograniczając w szczególności moc wsteczną pozwolenia na uszlachetnianie czynne, kwestionowany przepis nie zmienia zasadniczej zasady kodeksu celnego. Zwykłe ograniczenie w czasie mocy wstecznej takiego pozwolenia, przewidzianej w sposób ogólny w kodeksie celnym, w żaden sposób nie oznacza bowiem dokonywania wyborów politycznych wchodzących w zakres własnych kompetencji prawodawcy Unii, ponieważ ograniczenie to nie ma na celu odzwierciedlenia podstawowych kierunków polityki Unii (zob. podobnie wyrok z dnia 27 października 1992 r., Niemcy/Komisja,C‑240/90, EU:C:1992:408, pkt 37).
W czwartej kolejności – wydaje się konieczne, aby skuteczność decyzji dotyczących pozwoleń z mocą wsteczną nie była nieograniczona w czasie, lecz uregulowana i określona w przepisach celnych. Z tego punktu widzenia kwestionowany przepis służy zapewnieniu celów jasności i pewności prawa, o których mowa w motywie 14 rozporządzenia delegowanego 2015/2446, a także zasady równego traktowania podmiotów prawa. Zasada ta wymaga w szczególności, aby porównywalne sytuacje nie były traktowane w odmienny sposób, a sytuacje odmienne nie były traktowane w sposób jednakowy, chyba że takie traktowanie jest obiektywnie uzasadnione (zob. podobnie wyrok z dnia 22 kwietnia 2021 r., Austrian Airlines,C‑826/19, EU:C:2021:318, pkt 41 i przytoczone tam orzecznictwo). Tymczasem w braku harmonizacji na poziomie Unii w odniesieniu do daty tego wejścia w życie praktyki organów celnych państw członkowskich w tej dziedzinie mogą się znacznie różnić w odniesieniu do porównywalnych sytuacji, przy czym nie jest to obiektywnie uzasadnione.
W piątej i ostatniej kolejności – przepisy takie jak art. 211 ust. 2 kodeksu celnego, przewidujące zastosowanie zwolnienia z należności celnych, stanowią wyjątek od zasady, zgodnie z którą produkty przywożone do Unii podlegają co do zasady należnościom celnym. W związku z czym – jako przepisy stanowiące odstępstwa – muszą być one interpretowane w sposób ścisły (zob. podobnie wyroki: z dnia 17 lutego 2011 r., Marishipping and Transport,C‑11/10, EU:C:2011:91, pkt 16; z dnia 12 grudnia 2024 r., Malmö Motorrenovering,C‑781/23, EU:C:2024:1014, pkt 21).
Ograniczając zatem w szczególności moc wsteczną pozwolenia na uszlachetnianie czynne wydanego zgodnie ze wspomnianym art. 211 ust. 2, kwestionowany przepis ograniczył się do zastosowania zasady ścisłej wykładni odstępstw od tej zasady, a tym samym do przyczynienia się do ochrony interesów finansowych Unii, o której mowa w szczególności w motywie 39 kodeksu celnego.
W świetle powyższych rozważań należy stwierdzić, że pierwsza podstawa nieważności podniesiona przez sąd odsyłający nie może powodować nieważności kwestionowanego przepisu.
Druga podstawa nieważności podniesiona przez ten sąd dotyczy kwestii, czy uzasadnienie kwestionowanego przepisu spełnia wymóg uzasadnienia przewidziany w art. 296 akapit drugi TFUE.
Zgodnie z orzecznictwem uzasadnienie, jakiego wymaga art. 296 TFUE, powinno przedstawiać w sposób jasny i jednoznaczny rozumowanie instytucji Unii, która wydała dany akt. Uzasadnienie powinno zatem umożliwić zainteresowanym poznanie podstaw przyjętego środka, a Trybunałowi dokonanie jego kontroli. Nie jest jednak wymagane, by wyszczególniało ono wszystkie istotne okoliczności prawne lub faktyczne. Ponadto, jeśli chodzi o akty powszechnie obowiązujące, uzasadnienie może się ograniczać do wskazania, po pierwsze, całościowej sytuacji, która doprowadziła do wydania aktu, a po drugie, ogólnych celów, jakim ma on służyć. W konsekwencji jeżeli z kwestionowanego aktu wynika istota celu, jaki zamierza osiągnąć instytucja, wymaganie szczegółowego uzasadnienia każdego z przyjmowanych przez nią rozstrzygnięć technicznych jest już zbędne (zob. podobnie wyrok z dnia 9 czerwca 2016 r., Pesce i in., C‑78/16 i C‑79/16, EU:C:2016:428, pkt 88–90).
W niniejszej sprawie należy zauważyć, że motyw 14 rozporządzenia delegowanego 2015/2446 przedstawia powody, dla których należy określić daty, od których decyzje dotyczące stosowania przepisów prawa celnego stają się skuteczne. Zgodnie z tym motywem dla zachowania jasności i pewności prawa należy dokładnie określić przypadki, w których taka decyzja staje się skuteczna od daty innej niż data, w której wnioskodawca otrzymał decyzję lub powinien ją otrzymać. Należy to uczynić w szczególności w przypadku, gdy wnioskodawca wystąpił o wyznaczenie innej daty wejścia w życie.
Wynika z tego, że istota celu realizowanego przez Komisję wynika z rozporządzenia delegowanego 2015/2446, w związku z czym instytucja ta spełniła wymóg uzasadnienia, a zatem badanie drugiej podstawy nieważności wskazanej przez sąd odsyłający, dotyczącej ewentualnego nieprzestrzegania tego wymogu przez Komisję, nie może powodować nieważności kwestionowanego przepisu.
Uzasadnienie rozporządzenia delegowanego 2015/2446 nie musiało być szczegółowe tym bardziej, że kwestionowany przepis został wydany w kontekście dobrze znanym zainteresowanym podmiotom gospodarczym, ponieważ zasadniczo utrwalił on poprzedni stan prawny. Jak bowiem wskazała Komisja w swoich uwagach na piśmie, podobnie jak kwestionowany przepis, art. 508 ust. 3 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny (Dz.U. 1993, L 253, s. 1), zmienionego rozporządzeniem Komisji (WE) nr 993/2001 z dnia 4 maja 2001 r. (Dz.U. 2001, L 141, s. 1), przewidywał moc wsteczną pozwolenia na uszlachetnianie czynne ograniczoną do jednego roku.
Mając na uwadze powyższe rozważania, na zadane pytanie należy udzielić odpowiedzi, że jego analiza nie wykazała istnienia żadnej okoliczności, która mogłaby wpłynąć na ważność kwestionowanego przepisu.
W przedmiocie kosztów
Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (siódma izba) orzeka, co następuje:
Analiza pytania prejudycjalnego nie wykazała istnienia żadnej okoliczności mogącej wpłynąć na ważność art. 172 ust. 1 i 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego.
Podpisy
(
*1
) Język postępowania: niemiecki.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło