C-623/24
WyrokTSUE2026-06-25CELEX: 62024CJ0623ECLI:EU:C:2026:522
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasada równego traktowania w konkursach otwartych EPSO jest naruszona, gdy komisja konkursowa oferuje wszystkim kandydatom możliwość ponownego przystąpienia do egzaminów pisemnych po problemach technicznych, niezależnie od tego, czy doświadczyli oni tych problemów, oraz gdy kandydaci w kolejnych sesjach egzaminacyjnych mają dłuższy czas na przygotowanie się do testu opartego na tym samym scenariuszu? Czy Sąd naruszył prawo, stosując zasadę zgodności między zażaleniem administracyjnym a skargą sądową w sposób nadmiernie rygorystyczny?Ratio decidendi
Trybunał uznał, że Sąd naruszył prawo, stwierdzając, iż komisja konkursowa nie naruszyła zasady równego traktowania, oferując wszystkim kandydatom możliwość ponownego przystąpienia do egzaminów pisemnych po problemach technicznych. Takie działanie stworzyło nierówność szans, dając drugą szansę kandydatom, którzy nie doświadczyli problemów, w porównaniu z tymi, którzy napotkali poważne trudności i mieli tylko jedną rzeczywistą możliwość. Ponadto, Sąd naruszył prawo, uznając, że dłuższy czas na zapoznanie się ze scenariuszem egzaminacyjnym dla kandydatów w późniejszych sesjach nie stanowił znaczącej przewagi sytuacyjnej, ponieważ nie zbadał obiektywnie, czy taka przewaga mogła powstać niezależnie od zamiaru komisji. Trybunał potwierdził natomiast, że Sąd prawidłowo zastosował zasadę zgodności między zażaleniem administracyjnym a skargą sądową, ponieważ zarzuty w skardze muszą mieć ten sam przedmiot i podstawę co zarzuty w zażaleniu, a brak odpowiedzi na zażalenie nie zmienia tej zasady.Stan faktyczny
W grudniu 2019 r. Europejski Urząd Doboru Kadr (EPSO) ogłosił konkurs otwarty EPSO/AD/380/19 na administratorów. Kandydaci (UJ, UL, UN, UP, US, UT, UU, UV) uczestniczyli w egzaminach pisemnych, które odbyły się po raz pierwszy 9 września 2021 r. Z powodu problemów technicznych EPSO zaoferowało kandydatom możliwość ponownego przystąpienia do egzaminów (druga sesja 10 listopada 2021 r.). Niektórzy kandydaci skorzystali z tej opcji, inni nie. Jedna z kandydatek (UJ) miała możliwość przystąpienia do egzaminów po raz trzeci (10 grudnia 2021 r.) z powodu dalszych problemów technicznych. W maju 2022 r. komisja konkursowa zdecydowała o nieumieszczeniu nazwisk skarżących na liście rezerwy kadrowej.Rozstrzygnięcie
1) Wyrok Sądu Unii Europejskiej z dnia 10 lipca 2024 r., UJ i in./Komisja (T‑120/23, EU:T:2024:464) zostaje uchylony w odniesieniu do UJ, UL, UN, UP, US, UU i UV.
2) Odwołanie zostaje oddalone w odniesieniu do UT.
3) Stwierdza się nieważność decyzji z dnia 5 maja 2022 r., na mocy których komisja konkursowa konkursu otwartego EPSO/AD/380/19 postanowiła nie umieszczać nazwisk UJ, UL, UN, UP, US, UU i UV na liście rezerwy kadrowej administratorów w grupie zaszeregowania AD 7 w dziedzinie współpracy międzynarodowej i zarządzania pomocą dla państw trzecich, a także decyzji z dnia 15 lipca 2022 r., na mocy których ta komisja konkursowa oddaliła wnioski UJ i UL o ponowne rozpatrzenie decyzji z dnia 5 maja 2022 r. o nieumieszczeniu ich nazwisk na tej liście.
4) Komisja Europejska pokrywa, oprócz własnych kosztów, całość kosztów poniesionych przez UJ, UL, UN, UP, US, UU i UV zarówno w postępowaniu w pierwszej instancji, jak i w postępowaniu odwoławczym.
5) UT pokrywa, oprócz własnych kosztów, koszty poniesione przez Komisję zarówno w postępowaniu w pierwszej instancji, jak i w postępowaniu odwoławczym.Pełny tekst orzeczenia
Wydanie tymczasowe
WYROK TRYBUNAŁU (ósma izba)
z dnia 25 czerwca 2026 r.(*)
Odwołanie – Służba publiczna – Konkurs otwarty EPSO/AD/380/19 – Konkurs mający na celu nabór administratorów w dziedzinie współpracy międzynarodowej i zarządzania pomocą dla państw trzecich – Powtórzenie egzaminów pisemnych – Decyzja o nieumieszczeniu nazwisk skarżących na liście rezerwy kadrowej – Zasada równego traktowania – Zasada zgodności zażalenia złożonego w drodze administracyjnej ze skargą – Skarga o stwierdzenie nieważności
W sprawie C‑623/24 P
mającej za przedmiot odwołanie w trybie art. 56 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wniesione w dniu 20 września 2024 r.,
UJ,
UL,
UN,
UP,
US,
UT,
UU,
UV,
których reprezentowała M. Velardo, avocate,
strona wnosząca odwołanie,
w której pozostałymi uczestnikami postępowania są:
UM,
UO,
UQ,
UR,
UW,
skarżący w pierwszej instancji,
Komisja Europejska, którą reprezentowali G. Gattinara oraz G. Niddam, w charakterze pełnomocników,
strona pozwana w pierwszej instancji,
TRYBUNAŁ (ósma izba),
w składzie: S. Rodin, pełniący obowiązki prezesa ósmej izby, N. Piçarra i N. Fenger (sprawozdawca), sędziowie,
rzecznik generalny: N. Emiliou,
sekretarz: A. Calot Escobar,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 15 stycznia 2026 r.,
wydaje następujący
Wyrok
1 W odwołaniu UJ, UL, UN, UP, US, UT, UU i UV (zwani dalej łącznie „wnoszącymi odwołanie”) wnoszą o uchylenie wyroku Sądu Unii Europejskiej z dnia 10 lipca 2024 r., UJ i in./Komisja (T‑120/23, zwanego dalej „zaskarżonym wyrokiem”, EU:T:2024:464), w którym Sąd oddalił ich skargę o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 5 maja 2022 r., na mocy których komisja konkursowa konkursu otwartego EPSO/AD/380/19 postanowiła nie umieszczać ich nazwisk na liście rezerwy kadrowej administratorów w grupie zaszeregowania AD 7 w dziedzinie współpracy międzynarodowej i zarządzania pomocą dla państw trzecich.
Ramy prawne
2 Artykuł 27 akapit pierwszy regulaminu pracowniczego urzędników Unii Europejskiej (zwanego dalej „regulaminem pracowniczym”) stanowi:
„Przy naborze dąży się do pozyskania do służby urzędników spełniających najwyższe wymogi w zakresie kwalifikacji, wydajności i uczciwości, rekrutowanych spośród obywateli państw członkowskich Unii [Europejskiej] z uwzględnieniem jak najszerszego zasięgu geograficznego […]”.
3 Artykuł 90 regulaminu pracowniczego stanowi:
„1. Każda osoba, wobec której zastosowanie znajduje niniejszy regulamin pracowniczy, może złożyć organowi powołującemu wniosek o wydanie decyzji w jej sprawie. Organ powiadamia zainteresowaną osobę o swojej decyzji wraz z uzasadnieniem w okresie czterech miesięcy od złożenia wniosku. Jeśli w tym terminie decyzja nie zostanie wydana, uznaje się to za dorozumianą decyzję odmowną, przeciwko której można złożyć zażalenie zgodnie z ust. 2.
2. Każda osoba, wobec której zastosowanie znajduje niniejszy regulamin pracowniczy, może złożyć organowi powołującemu zażalenie przeciwko aktowi, z którym wiążą się niekorzystne dla niej skutki; dotyczy to zarówno przypadku wydania decyzji przez organ powołujący, jak i niezastosowania środka przewidzianego przez niniejszy regulamin pracowniczy […].
[…]”.
4 Artykuł 91 regulaminu pracowniczego stanowi:
„1. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest właściwy w zakresie rozstrzygania wszelkich sporów pomiędzy Unią a osobami, wobec których stosuje się niniejszy regulamin pracowniczy, w zakresie zgodności z prawem aktu, z którym wiążą się niekorzystne skutki dla danej osoby w rozumieniu art. 90 ust. 2. Trybunał Sprawiedliwości jest uprawniony do nieograniczonej kontroli prawidłowości decyzji oraz ma możliwość uchylenia lub zmiany zaskarżonej decyzji w sporach o charakterze majątkowym.
2. Skarga do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest jedynie dopuszczalna w przypadkach, gdy:
– do organu powołującego złożono wcześniej zażalenie zgodnie z art. 90 ust. 2, z zachowaniem terminu tam przewidzianego, oraz
– zażalenie zostało rozstrzygnięte odmownie w drodze wyraźnej lub dorozumianej decyzji.
[…]”.
Okoliczności leżące u podstaw sporu
5 W dniu 5 grudnia 2019 r. Europejski Urząd Doboru Kadr (EPSO) opublikował w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej ogłoszenie o konkursie otwartym EPSO/AD/380/19, na podstawie kwalifikacji i testów, dotyczące naboru administratorów (AD 7/AD 9) w dziedzinie współpracy międzynarodowej i zarządzania pomocą dla państw trzecich (Dz.U. 2019, C 409 A, s. 1) w celu utworzeniu dwóch list rezerwy kadrowej: jednej dla administratorów w grupie zaszeregowania AD 7 i drugiej dla administratorów w grupie zaszeregowania AD 9.
6 Wnoszący odwołanie uczestniczyli we wspomnianym konkursie i po pomyślnym przejściu testów typu „testy wielokrotnego wyboru” i naboru na podstawie kwalifikacji (Talent Screener) wzięli udział w testach oceny zintegrowanej.
7 Egzaminy pisemne w ramach oceny zintegrowanej, mianowicie studium przypadku i test pisemny dotyczący dziedziny konkursu, odbyły się po raz pierwszy w dniu 9 września 2021 r.
8 Pismem z dnia 4 października 2021 r. EPSO poinformowało kandydatów, że ze względu na problemy techniczne, które wystąpiły podczas pierwszej sesji egzaminów pisemnych, podjęto decyzję o zaoferowaniu wszystkim kandydatom uczestniczącym w egzaminach pisemnych w dniu 9 września 2021 r. opcji albo zachowania wyników egzaminów pisemnych z pierwszej sesji, albo udziału w drugiej sesji z rezygnacją z wyników egzaminów z pierwszej sesji.
9 Druga sesja egzaminów pisemnych odbyła się w dniu 10 listopada 2021 r. UJ, UL, UP, UU i UV zdecydowali się wziąć udział w tej drugiej sesji, podczas gdy UN, US i UT nie wzięli w niej udziału.
10 Po drugiej sesji egzaminów pisemnych komisja konkursowa umożliwiła ośmiu kandydatom uczestniczącym w tej sesji ponowne przystąpienie do albo studium przypadku, albo testu pisemnego dotyczącego dziedziny konkursu, albo obu tych testów, ze względu na trudności techniczne, jakie kandydaci ci napotkali ponownie w trakcie tej sesji. W szczególności umożliwiła ona UJ, która w dniu 10 listopada 2021 r. poinformowała EPSO, że nie mogła połączyć się w wyznaczonym czasie podczas egzaminów w drugiej sesji, ponowny udział w dwóch rozpatrywanych egzaminach.
11 Trzecia sesja egzaminów pisemnych odbyła się w dniu 10 grudnia 2021 r. UJ zdecydowała się wziąć udział w tej trzeciej sesji i przystąpiła do dwóch rozpatrywanych egzaminów.
12 W dniu 5 maja 2022 r. EPSO doręczyło indywidualnie każdemu z wnoszących odwołanie decyzję komisji konkursowej o nieumieszczeniu ich nazwisk na liście rezerwy kadrowej w grupie zaszeregowania AD 7 zasadniczo ze względu na to, że nie znajdowali się oni wśród kandydatów, którzy uzyskali najwyższą punktację na etapie oceny zintegrowanej. Ponadto w odniesieniu do UT komisja konkursowa uznała, że kandydat ten nie uzyskał wymaganej na tym etapie minimalnej punktacji.
13 Decyzjami z dnia 15 lipca 2022 r. skierowanymi do UJ i UL komisja konkursowa oddaliła ich wnioski o ponowne rozpatrzenie decyzji o nieumieszczeniu ich nazwisk na liście rezerwy kadrowej.
14 W dniu 5 sierpnia 2022 r. wnoszący odwołanie wspólnie złożyli, na podstawie art. 90 ust. 2 regulaminu pracowniczego, zażalenie na decyzje o nieumieszczeniu ich nazwisk na liście rezerwy kadrowej oraz, w odniesieniu do UJ i UL, na decyzje oddalające ich wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
15 W dniu 13 marca 2023 r. organ powołujący skierował do każdego wnoszącego odwołanie indywidualną decyzję oddalającą zażalenie wspomniane w poprzednim punkcie niniejszego wyroku.
Postępowanie przed Sądem i zaskarżony wyrok
16 Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 5 marca 2023 r. wnoszący odwołanie wnieśli skargę o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 5 maja 2022 r., na mocy których komisja konkursowa konkursu otwartego EPSO/AD/380/19 postanowiła nie umieszczać ich nazwisk na liście rezerwy kadrowej w celu naboru administratorów w grupie zaszeregowania AD 7 w dziedzinie współpracy międzynarodowej i zarządzania pomocą dla państw trzecich. Wnieśli oni również o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 15 lipca 2022 r. oddalających wnioski UJ i UL o ponowne rozpatrzenie decyzji o nieumieszczeniu ich nazwisk na liście rezerwy kadrowej.
17 Sąd oddalił tę skargę w całości.
Żądania stron
18 W odwołaniu wnoszący odwołanie wnoszą do Trybunału o:
– uchylenie zaskarżonego wyroku;
– uwzględnienie skargi wniesionej w pierwszej instancji i odwołania wniesionego w drugiej instancji; oraz
– obciążenie Komisji kosztami postępowania.
19 Komisja wnosi do Trybunału o:
– oddalenie odwołania; oraz
– obciążenie skarżących kosztami postępowania.
W przedmiocie odwołania
20 Na poparcie odwołania wnoszący odwołanie podnoszą dwa zarzuty, z których pierwszy dotyczy naruszenia zasady równego traktowania, a drugi – naruszenia prawa przy wykładni zasady zgodności między zażaleniem administracyjnym a skargą sądową. Tytułem uzupełnienia podnoszą oni naruszenie ogłoszenia o konkursie w odniesieniu do oceny kompetencji kandydatów.
W przedmiocie zarzutu pierwszego
W przedmiocie części pierwszej zarzutu pierwszego
– Argumentacja stron
21 W części pierwszej zarzutu pierwszego, dotyczącej pkt 103–109 zaskarżonego wyroku, wnoszący odwołanie utrzymują, że Sąd naruszył prawo przy dokonywaniu wykładni zasady równego traktowania w zakresie, w jakim ma ona zastosowanie w dziedzinie konkursów, ponieważ nie stwierdził naruszenia tej zasady, mimo że komisja konkursowa nie przyjęła wszystkich środków niezbędnych w celu ograniczenia ryzyka nierówności szans do ryzyka nieodłącznie związanego, co do zasady, z każdym egzaminem.
22 W tym względzie podnoszą oni, że spośród kandydatów w grupie zaszeregowania AD 7, którzy wnieśli niniejsze odwołanie, tylko pięciu z nich uczestniczyło w egzaminach pisemnych po raz drugi, zaś tylko jedna kandydatka wzięła w nich udział po raz trzeci, podczas gdy trzech innych kandydatów zachowało wynik uzyskany podczas pierwszej sesji tych egzaminów.
23 Wnoszący odwołanie twierdzą, że sam Sąd potwierdził w pkt 107 i 108 zaskarżonego wyroku środek prowadzący do traktowania w identyczny sposób kandydatów znajdujących się w różnych sytuacjach w zależności od tego, czy uczestniczyli oni w egzaminach pisemnych raz, dwa razy, a nawet trzy razy, przy braku jakiegokolwiek obiektywnego uzasadnienia. Z pkt 107 i 108 zaskarżonego wyroku wynika bowiem, że nie wszyscy kandydaci znajdowali się w takiej samej sytuacji i że niektórzy z nich, choć nie napotkali żadnego problemu technicznego lub napotkali jedynie niewielkie trudności niemające decydującego wpływu na wynik ich egzaminów pisemnych, zostali jednak dopuszczeni do ponownego udziału w tych egzaminach.
24 Wnoszący odwołanie podnoszą w istocie, że zasada równego traktowania została naruszona w zakresie, w jakim Komisja nie ograniczyła ryzyka, że kandydaci, którzy nie napotkali żadnych trudności, lecz są po prostu niezadowoleni z wyników swojego egzaminu, będą uczestniczyć w drugiej i trzeciej sesji egzaminów pisemnych. W tym względzie podkreślają oni, że nie została w każdym z przypadków oddzielnie przeprowadzona żadna indywidualna weryfikacja wagi i rzeczywistego charakteru napotkanych trudności. Wynikałoby z tego, że odmienne sytuacje były traktowane w ten sam sposób, przy czym nie było to obiektywnie uzasadnione ani celem postępowania konkursowego, polegającym na wyłonieniu kandydatów najlepiej nadających się do pełnienia danych obowiązków, ani art. 27 akapit pierwszy regulaminu pracowniczego, zgodnie z którym „[p]rzy naborze dąży się do pozyskania do służby urzędników spełniających najwyższe wymogi w zakresie kwalifikacji, wydajności i uczciwości […]”.
25 Komisja podnosi na wstępie, że jedynie brak zmniejszenia, w rozsądnych granicach, ryzyka nierównego traktowania w odniesieniu do szans oferowanych kandydatom może prowadzić do naruszenia zasady równego traktowania w ramach konkursów. W tym względzie przypomina ona, że komisje konkursowe dysponują szerokim zakresem uznania zarówno w odniesieniu do organizacji, treści i sposobu przeprowadzania egzaminów, jak i ich oceny, a także, w stosownych przypadkach, możliwości przyjęcia środka naprawczego.
26 Komisja wskazuje przede wszystkim, że w pkt 108 zaskarżonego wyroku Sąd, dokonując ustaleń faktycznych, które nie podlegają kontroli Trybunału w ramach odwołania, uznał, że ze względu na skalę i różnorodność napotkanych problemów technicznych powtórzenie egzaminów pisemnych, oferowane wszystkim kandydatom, stanowi środek „trudny do uniknięcia” i zgodny z uzasadnionym celem interesu ogólnego. Tymczasem jej zdaniem wnoszący odwołanie nie przedstawiają żadnego argumentu pozwalającego, po pierwsze, zrozumieć, w jaki sposób pozostawiony kandydatom wybór uczestnictwa w drugiej sesji egzaminów pisemnych mógł postawić ich w niekorzystnej sytuacji indywidualnie, a po drugie, wykazać, że Sąd naruszył prawo w ramach wykładni zasady równego traktowania.
27 Następnie Komisja wyjaśnia, że z uwagi na rozproszony i zróżnicowany charakter stwierdzonych zakłóceń technicznych niemożliwe byłoby określenie ich zakresu oraz dokładnych konsekwencji dla każdego z kandydatów. Dodaje ona, że nawet przy założeniu, iż niektórzy kandydaci nie doświadczyli niedogodności, a mimo to zdecydowali się na udział w drugiej sesji egzaminów pisemnych, taki wybór skutkowałby jedynie ponownym postawieniem ich w sytuacji konkurencji z innymi kandydatami, którzy z kolei napotkali takie niedogodności podczas pierwszej sesji. W takim przypadku zarówno podczas pierwszej, jak i drugiej sesji egzaminów pisemnych kandydaci uczestniczyliby w egzaminach na tych samych warunkach, a mianowicie konkurowali z innymi kandydatami również dopuszczonymi przez komisję konkursową do udziału w tych egzaminach. Nie wynikałaby z tego zatem żadna nierówność szans oferowanych kandydatom.
28 Wreszcie, co się tyczy trzeciej sesji egzaminów pisemnych, Komisja utrzymuje, że zgłoszenia skierowane do EPSO przez kandydatów, którzy wnioskowali o kolejne powtórzenie egzaminów pisemnych, zostały odpowiednio zbadane przez komisję konkursową i przez EPSO. W związku z tym argument wnoszących odwołanie, zgodnie z którym rozpatrywana różnica w traktowaniu wynika z rzekomego braku stwierdzenia napotkanych problemów technicznych, byłby oczywiście bezzasadny.
– Ocena Trybunału
29 Część pierwsza zarzutu pierwszego dotyczy kwestii, czy fakt zaoferowania przez Komisję drugiej szansy przystąpienia do egzaminów pisemnych wszystkim kandydatom, którzy wzięli w nich udział, niezależnie od tego, czy podczas tych egzaminów napotkali oni problemy techniczne, może stanowić naruszenie zasady równego traktowania.
30 Należy przypomnieć, że ta zasada, ustanowiona w art. 20 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, stanowi ogólną zasadę prawa Unii, która wymaga, aby porównywalne sytuacje nie były traktowane w odmienny sposób, a sytuacje odmienne nie były traktowane w sposób jednakowy, chyba że takie traktowanie jest obiektywnie uzasadnione. Różnica w sposobie traktowania jest uzasadniona, o ile jest oparta na kryterium racjonalnym i obiektywnym, czyli w sytuacji gdy pozostaje ona w związku z dopuszczalnym prawnie celem realizowanym przez rozpatrywane przepisy oraz gdy różnica ta jest proporcjonalna do celu realizowanego za pomocą danego traktowania (zob. wyrok z dnia 30 listopada 2023 r., MG/EBI, C‑173/22 P, EU:C:2023:932, pkt 45 i przytoczone tam orzecznictwo).
31 W drugiej kolejności prawdą jest, że komisji konkursowej przysługuje szeroki zakres uznania co do sposobu przeprowadzania i szczegółowej treści egzaminów przewidzianych w ramach konkursu, z zastrzeżeniem zapewnienia równego traktowania kandydatów oraz obiektywizmu w dokonywanym między nimi przez komisję wyborze (zob. podobnie wyrok z dnia 24 marca 1988 r., Goossens i in./Komisja, 228/86, EU:C:1988:172, pkt 14). Z tym samym zastrzeżeniem instytucje Unii dysponują również szerokim zakresem uznania w celu wprowadzenia środków mających na celu usunięcie nieprawidłowości wpływających na przebieg konkursu, takich jak nowe egzaminy pisemne dla kandydatów, których dotyczyły nieprawidłowości podczas pierwotnych egzaminów pisemnych.
32 Niemniej jednak zasada równego traktowania wymaga, aby wszyscy kandydaci biorący udział w konkursie zostali poddani równoważnym egzaminom w taki sam sposób, tak aby egzaminy te charakteryzowały się zasadniczo tym samym stopniem trudności dla wszystkich kandydatów (zob. podobnie wyrok z dnia 24 marca 1988 r., Goossens i in./Komisja, 228/86, EU:C:1988:172, pkt 14, 15). Wynika z tego, że komisja konkursowa jest zobowiązana ograniczyć ryzyko nierówności szans do poziomu, który z reguły jest nieodłącznie związany z każdym egzaminem (zob. podobnie wyrok z dnia 8 marca 1988 r., Sergio i in./Komisja, 64/86, od 71/86 do 73/86 i 78/86, EU:C:1988:119, pkt 27). Taki wymóg obowiązuje również wtedy, gdy komisja konkursowa stoi w obliczu nieprawidłowości lub błędów, które wystąpiły w trakcie przebiegu konkursu otwartego i którym powinna zaradzić.
33 W tym względzie Sąd stwierdził w pkt 107 zaskarżonego wyroku, że w niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę skalę problemów technicznych i bardzo dużą liczbę zainteresowanych kandydatów, komisja konkursowa nie naruszyła zasady równego traktowania poprzez zaoferowanie wszystkim kandydatom, którzy uczestniczyli w pierwszej sesji egzaminów pisemnych, możliwości uczestnictwa w nowej sesji, mimo że nie wszyscy kandydaci zgłosili wystąpienie problemów technicznych podczas pierwszej sesji. W pkt 108 zaskarżonego wyroku Sąd uznał, że wynikająca z tego rozwiązania różnica w traktowaniu była trudna do uniknięcia ze względu na skalę i różnorodność napotkanych problemów technicznych. Uznał on również, w tym samym pkt 108 zaskarżonego wyroku, że rozwiązanie to miało tę zaletę, iż gwarantowało, zgodnie z uzasadnionym celem interesu ogólnego, że wszyscy kandydaci, którzy doświadczyli problemów lub zakłóceń, mogli skorzystać z nowej sesji, bez traktowania przy tym kandydatów zadowolonych z przebiegu swoich egzaminów pisemnych i niewnioskujących o ich powtórzenie gorzej od kandydatów, którzy byli niezadowoleni z warunków, w jakich te egzaminy się odbyły, i zdecydowali się wziąć udział w nowej sesji.
34 Tymczasem zaoferowanie wszystkim kandydatom uczestniczącym w pierwszej sesji egzaminów pisemnych możliwości wzięcia udziału w tych egzaminach po raz drugi skutkowało tym, że kandydaci, którzy w ogóle nie doświadczyli zakłóceń spowodowanych problemami technicznymi podczas egzaminów pisemnych lub doświadczyli ich w stopniu znikomym, otrzymali drugą szansę przystąpienia do tych egzaminów i, w stosownym przypadku, poprawy niezadowalających wyników, w porównaniu z innymi kandydatami, którzy napotkali poważne problemy techniczne, za które nie ponosili odpowiedzialności i które istotnie zmniejszyły ich szanse na pomyślne zdanie wspomnianych egzaminów.
35 W ten sposób ci drudzy mieli ostatecznie tylko jedną rzeczywistą możliwość przystąpienia do konkursu, podczas gdy ci pierwsi skorzystali z przywileju drugiej szansy, połączonej z możliwością decyzji o ponownym uczestniczeniu – lub nie – w egzaminach pisemnych.
36 Wynika z tego odmienne traktowanie kandydatów, którego istnienie Sąd zresztą przyznał w pkt 108 zaskarżonego wyroku, lecz które uznał za trudne do uniknięcia.
37 Należy zatem zbadać, czy to odmienne traktowanie może być usprawiedliwione uzasadnionym celem i czy było ono proporcjonalne do zamierzonego celu.
38 O ile bezsporne jest, że rozpatrywany środek ma na celu usunięcie nieprawidłowości, które miały wpływ na pierwszą sesję egzaminów pisemnych, i z tego tytułu realizuje uzasadniony cel, o tyle nie można go uznać za proporcjonalny w świetle tego celu.
39 Jak bowiem zasadniczo podkreślił rzecznik generalny w pkt 47 i 49 opinii, biorąc pod uwagę, że Komisja mogła unieważnić pierwszą sesję i zorganizować nową sesję otwartą dla wszystkich kandydatów, unikając w ten sposób przyznania niektórym kandydatom przywileju skorzystania z drugiej szansy, połączonej z możliwością decyzji o ponownym przystąpieniu – lub nie – do egzaminów pisemnych, rozwiązanie przyjęte przez Komisję wykraczało poza to, co było konieczne do osiągnięcia celu polegającego na zaradzeniu nieprawidłowościom wynikającym ze znacznych problemów technicznych, które miały wpływ na pierwszą sesję egzaminów pisemnych, i na przywróceniu niezniekształconych warunków konkursu. Przeciwnie, skutkiem tego rozwiązania było zniekształcenie tych warunków poprzez stworzenie nowej nierówności między kandydatami, którzy napotkali poważne problemy techniczne, za które nie ponosili odpowiedzialności, a tymi, którzy nie napotkali takich problemów, wykraczając w ten sposób poza ryzyko nierówności nieodłącznie związane, co do zasady, z każdym konkursem.
40 Wynika z tego, że Sąd naruszył prawo, uznając w pkt 109 zaskarżonego wyroku, iż komisja konkursowa nie naruszyła zasady równego traktowania poprzez umożliwienie wszystkim kandydatom, którzy uczestniczyli w pierwszej sesji egzaminów pisemnych, udziału w drugiej sesji.
41 Co się tyczy argumentów wnoszących odwołanie dotyczących trzeciej sesji egzaminów pisemnych, należy je oddalić jako pozbawione znaczenia w świetle punktów zaskarżonego wyroku, o których mowa w części pierwszej zarzutu pierwszego, a które nie dotyczą tej sesji.
42 Ponadto, jak wynika z powyższych rozważań, nierówne traktowanie wynikające z oferowanej wszystkim kandydatom możliwości ponownego wzięcia udziału w egzaminach pisemnych przynajmniej co do zasady stawiało w niekorzystnej sytuacji kandydatów, którzy napotkali poważne problemy techniczne i którzy w związku z tym nie mieli w rzeczywistości innego wyboru niż tylko powtórzenie egzaminów pisemnych. Natomiast w odniesieniu do kandydatów, którzy zdecydowali się nie uczestniczyć ponownie w egzaminach pisemnych, bezsporne jest, że – jak wskazał Sąd w pkt 108 zaskarżonego wyroku – można racjonalnie domniemywać, iż byli oni zadowoleni z przebiegu tych egzaminów. W konsekwencji nie można uznać, że kandydaci ci należą do kategorii kandydatów, których poważnie dotknęły rozpatrywane problemy techniczne.
43 Z orzecznictwa Trybunału wynika, że urzędnik lub pracownik nie jest uprawniony do występowania w interesie prawa lub instytucji i może podnosić na poparcie swojej skargi o stwierdzenie nieważności tylko zarzuty o charakterze osobistym (zob. wyrok z dnia 25 marca 2021 r., Álvarez y Bejarano i in./Komisja, C‑517/19 P i C‑518/19 P, EU:C:2021:240, pkt 91 i przytoczone tam orzecznictwo).
44 W związku z tym wnoszący odwołanie, którzy zdecydowali się nie uczestniczyć w drugiej sesji egzaminów pisemnych, a mianowicie UN, US i UT, nie mogą w niniejszej sprawie powoływać się na osobisty interes przy podnoszeniu zarzutu naruszenia prawa przez Sąd, dotyczącego domniemanego naruszenia zasady równego traktowania.
45 Co się tyczy kandydatów takich jak UJ, UL, UP, UU i UV, którzy, jak wspomniano w pkt 103 zaskarżonego wyroku, wskazali, że napotkali trudności techniczne podczas pierwszej sesji i uczestniczyli w drugiej sesji, przy czym nie można wykluczyć, że napotkali oni poważne trudności, należy w świetle rozważań zawartych w pkt 42 niniejszego wyroku stwierdzić, że naruszenie prawa popełnione przez Sąd mogło wpłynąć na ich sytuację. Ci kandydaci mają zatem interes w podniesieniu takiego naruszenia prawa.
46 Z powyższych rozważań wynika, że część pierwszą zarzutu pierwszego należy uwzględnić w odniesieniu do UJ, UL, UP, UU i UV, a w odniesieniu do pozostałych wnoszących odwołanie należy ją oddalić.
W przedmiocie części drugiej zarzutu pierwszego
– Argumentacja stron
47 W części drugiej zarzutu pierwszego, dotyczącej pkt 110–114 zaskarżonego wyroku, wnoszący odwołanie, w odniesieniu do testu pisemnego dotyczącego dziedziny konkursu, zgadzając się ze stwierdzeniem Sądu zawartym w pkt 111 zaskarżonego wyroku, podnoszą, po pierwsze, że scenariusz, na którym opierał się ten test, a który odbył się pierwotnie w dniu 9 września 2021 r., został opublikowany już w sierpniu 2021 r. Wywodzą oni z tego, że kandydaci, którzy uczestniczyli we wspomnianym teście, opartym na tym samym scenariuszu, podczas drugiej sesji, która odbyła się w dniu 10 listopada 2021 r., mieli znacznie dłuższy czas na przygotowanie się do niego.
48 Jednakże Sąd uznał w pkt 114 zaskarżonego wyroku, że taki sposób organizacji nie narusza zasady równego traktowania, ponieważ nic nie pozwala przypuszczać, że komisja konkursowa zamierzała ograniczyć czas, jakim dysponowali kandydaci na zapoznanie się z tym scenariuszem.
49 Wnoszący odwołanie uważają, że wniosek ten narusza prawo, ponieważ czas potrzebny na zapoznanie się ze scenariuszem należy ze swej natury do obiektywnych przesłanek, które mogą mieć wpływ na przestrzeganie zasady równego traktowania.
50 Podnoszą oni również, że w celu dokonania oceny istnienia ewentualnej niezgodności z prawem Sąd niesłusznie oparł się na decyzjach komisji konkursowej, podczas gdy należało do niego wyłącznie odniesienie się do ogłoszenia o konkursie, które stanowi ramy zgodności procedury z prawem. W tym względzie wnoszący odwołanie utrzymują, że ogłoszenie to wyraźnie przewidywało poszanowanie zasady równego traktowania, co oznacza, że egzaminy powinny odbywać się na takich samych warunkach dla wszystkich kandydatów. Tymczasem nie miało to miejsca w niniejszej sprawie, ponieważ niektórzy kandydaci dysponowali dłuższym okresem na zapoznanie się ze scenariuszem, na którym opierał się test pisemny dotyczący dziedziny konkursu.
51 Po drugie, zdaniem wnoszących odwołanie Sąd naruszył prawo w pkt 113 zaskarżonego wyroku poprzez uznanie, że różnica co do przedmiotu opracowania, które kandydaci byli zobowiązani sporządzić podczas każdej z trzech sesji egzaminów pisemnych, stanowiła element wystarczający do zagwarantowania poszanowania zasady równego traktowania. Jedynie jednolity poziom trudności egzaminów, do których przystępowali kandydaci podczas różnych sesji, mógłby bowiem ograniczyć ryzyko naruszenia tej zasady.
52 Zdaniem Komisji wnoszący odwołanie nie wyjaśniają, w jaki sposób w świetle ustaleń faktycznych przedstawionych w pkt 113 i 114 zaskarżonego wyroku Sąd naruszył prawo przy dokonywaniu wykładni zasady równego traktowania, w rzeczywistości zmierzając do podważenia oceny okoliczności faktycznych dokonanej przez Sąd. Wynikałoby to w szczególności z fragmentów odwołania, w których wnoszący odwołanie ponownie twierdzą, że kandydatom, którzy uczestniczyli w kilku sesjach egzaminów pisemnych, zapewniono jakoby „znaczącą przewagę sytuacyjną”, mimo że Sąd stwierdził brak takiej przewagi. W konsekwencji tę część odwołania należałoby odrzucić jako niedopuszczalną.
53 Co do istoty Komisja zauważa, że co się tyczy podnoszonego „mniej złożonego” charakteru drugiej i trzeciej sesji egzaminów pisemnych, wnoszący odwołanie ograniczają się do twierdzenia, że „scenariusz” egzaminów był w każdym wypadku znany i że Sąd niesłusznie uznał w pkt 114 zaskarżonego wyroku, iż czas, jakim kandydaci dysponowali na przygotowanie się do tego scenariusza, nie miał znaczenia.
54 Komisja podnosi jednak, że wnoszący odwołanie nie wyjaśnili, w jaki sposób pkt 113 zaskarżonego wyroku, w którym Sąd wypowiedział się w przedmiocie dwóch egzaminów pisemnych w postaci studium przypadku i testu pisemnego dotyczącego dziedziny konkursu, miałby naruszać prawo.
– Ocena Trybunału
55 Co się tyczy zarzutu niedopuszczalności podniesionego przez Komisję, streszczonego w pkt 52 niniejszego wyroku, należy stwierdzić, że wnoszący odwołanie nie podważają dokonanej przez Sąd oceny okoliczności faktycznych, która nie stanowi, z zastrzeżeniem przypadków ich przeinaczenia, kwestii prawnej podlegającej jako taka kontroli Trybunału (zob. wyrok z dnia 3 lipca 2025 r., Glonatech/REA, C‑114/24 P, EU:C:2025:520, pkt 107 i przytoczone tam orzecznictwo). Podnosząc bowiem, że Sąd błędnie uznał, iż dodatkowy czas przygotowania, jakim dysponowali kandydaci uczestniczący w teście, który odbył się podczas drugiej sesji egzaminów pisemnych w dniu 10 listopada 2021 r., nie mógł prowadzić do naruszenia zasady równego traktowania z tego tylko powodu, że komisja konkursowa nie zamierzała ograniczyć tego czasu przygotowania, wnoszący odwołanie powołują się w rzeczywistości na naruszenie prawa podważające rozumowanie Sądu. Wynika z tego, że ten zarzut niedopuszczalności należy oddalić.
56 Co do istoty należy zauważyć, że w pkt 114 zaskarżonego wyroku Sąd orzekł, iż okoliczność, że kandydaci, którzy uczestniczyli w szczególności w drugiej sesji egzaminów pisemnych, mieli dłuższy czas na zapoznanie się ze scenariuszem testu pisemnego dotyczącego dziedziny konkursu, nie pozwala uznać, że zapewniono im znaczącą przewagę sytuacyjną w porównaniu z kandydatami, którzy uczestniczyli jedynie w pierwszej sesji, ponieważ nic nie pozwala przypuszczać, że komisja konkursowa zamierzała ograniczyć czas, jakim kandydaci dysponowali w celu zapoznania się z tym scenariuszem.
57 Tymczasem poprzez wykluczenie zaistnienia znaczącej przewagi sytuacyjnej na rzecz kandydatów, którzy uczestniczyli w drugiej sesji egzaminów pisemnych, a zatem stwierdzenie w sposób dorozumiany takiego samego stopnia trudności tych egzaminów dla wszystkich kandydatów z tego tylko powodu, że komisja konkursowa nie miała zamiaru ograniczyć czasu, jakim kandydaci biorący udział w rozpatrywanym konkursie otwartym dysponowali w celu zapoznania się ze wspomnianym scenariuszem, Sąd naruszył prawo.
58 Do niego należało bowiem zbadanie, czy dodatkowy czas, z którego korzystali kandydaci biorący udział w drugiej sesji w celu zapoznania się ze scenariuszem egzaminu pisemnego, mógł obiektywnie, to znaczy niezależnie od zamiaru komisji konkursowej, zapewnić im znaczącą przewagę sytuacyjnąw porównaniu z kandydatami uczestniczącymi jedynie w pierwszej sesji tych egzaminów, co skutkowałoby ryzykiem nierówności szans wykraczającym poza ryzyko nieodłącznie związane, co do zasady, z każdym konkursem.
59 Jak orzekł Sąd w pkt 111 zaskarżonego wyroku, a co nie zostało zakwestionowane przez wnoszących odwołanie, jedynie kandydaci, którzy nie uczestniczyli w drugiej sesji egzaminów pisemnych, mają interes w podnoszeniu, że sesja ta charakteryzowała się niższym stopniem trudności niż pierwsza sesja. Stwierdzenie to znajduje zresztą potwierdzenie w poprzednim punkcie niniejszego wyroku. W związku z tym jedynie ci kandydaci mogą być dopuszczeni do powołania się na naruszenie prawa popełnione przez Sąd w tym zakresie.
60 O ile w niniejszej sprawie zainteresowanymi kandydatami są UN, US i UT, o tyle należy jednak przypomnieć, że – jak wskazano w pkt 12 niniejszego wyroku – UT nie został umieszczony na liście rezerwy kadrowej w grupie zaszeregowania AD 7 ze względu na to, że nie uzyskał wymaganej na etapie oceny zintegrowanej minimalnej punktacji.
61 Ponieważ podnoszone w niniejszej sprawie nierówne traktowanie dotyczy nienależnej korzyści przyznanej kandydatom, którzy uzyskali wymaganą minimalną punktację i którzy uczestniczyli w drugiej sesji egzaminów pisemnych, w porównaniu z tymi, którzy również uzyskali taką punktację, lecz nie uczestniczyli w tej drugiej sesji, to owo nierówne traktowanie nie może mieć niekorzystnego skutku dla kandydata takiego jak UT, który nie uzyskał tej minimalnej punktacji.
62 Wynika z tego, że UT nie ma osobistego interesu w powoływaniu się na takie nierówne traktowanie.
63 W konsekwencji, bez konieczności badania zarzutu szczegółowego dotyczącego naruszenia prawa, jakiego miał dopuścić się Sąd w pkt 113 zaskarżonego wyroku, należy uwzględnić część drugą zarzutu pierwszego odwołania w odniesieniu do UN i US i oddalić ją w odniesieniu do pozostałych wnoszących odwołanie.
W przedmiocie części trzeciej zarzutu pierwszego
– Argumentacja stron
64 W części trzeciej zarzutu pierwszego, odnoszącej się do pkt 119–122 zaskarżonego wyroku, wnoszący odwołanie, w szczególności UT, utrzymują, że ich zarzut szczegółowy podniesiony w pierwszej instancji, zgodnie z którym organizacja trzeciej sesji egzaminów pisemnych naruszyła zasadę równego traktowania, powinien był być oceniany w świetle orzecznictwa wynikającego z wyroku z dnia 27 października 1976 r., Prais/Rada (130/75, EU:C:1976:142), które wymaga, aby egzaminy odbywały się tego samego dnia, a to w celu zapewnienia kandydatom jednakowych warunków. Tymczasem nie miało to miejsca w niniejszej sprawie, ponieważ niektórzy kandydaci uczestniczyli w egzaminach pisemnych trzykrotnie, i to w różnych terminach.
65 Wbrew temu, co stwierdził Sąd w pkt 120 zaskarżonego wyroku, wnoszący odwołanie uważają, że wszyscy kandydaci, choć z różnych powodów, zostali postawieni w niekorzystnej sytuacji przez taki sposób organizacji konkursu.
66 W tym względzie Komisja zauważa, po pierwsze, że orzecznictwo wynikające z wyroku z dnia 27 października 1976 r., Prais/Rada (130/75, EU:C:1976:142) nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, ponieważ sprawa leżąca u podstaw tamtego wyroku dotyczyła sytuacji kandydatki, która z przyczyn osobistych zwróciła się o możliwość przystąpienia do egzaminów pisemnych w innym terminie. Natomiast w niniejszym przypadku komisja konkursowa była zobowiązana do zaradzenia problemom technicznym napotkanym przez dużą liczbę kandydatów podczas egzaminów pisemnych.
67 Po drugie, utrzymuje ona, że wobec braku jakichkolwiek wyjaśnień co do tych spośród wnoszących odwołanie, którzy mogliby zostać postawieni w niekorzystnej sytuacji wskutek organizacji trzeciej sesji egzaminów pisemnych, które nie zostały przedstawione ani w ramach skargi w pierwszej instancji, ani w ramach niniejszego odwołania, argument wnoszących odwołanie, zgodnie z którym niektórzy kandydaci uzyskali istotną korzyść, jest oczywiście bezzasadny.
– Ocena Trybunału
68 W pkt 119–122 zaskarżonego wyroku Sąd zbadał i oddalił zarzut wnoszących odwołanie, stwierdzając, że fakt, iż w odróżnieniu od uczestników drugiej sesji egzaminów pisemnych uczestnicy trzeciej sesji tych egzaminów mieli możliwość przystąpienia albo do studium przypadku, albo do testu pisemnego dotyczącego dziedziny konkursu, albo do obu tych egzaminów, nie jest sprzeczny z zasadą równego traktowania.
69 O ile z tych punktów zaskarżonego wyroku nie wynika, by wnoszący odwołanie podnieśli w pierwszej instancji, że poprzez zorganizowanie egzaminów pisemnych trzykrotnie zamiast zorganizowanie ich tego samego dnia, komisja konkursowa naruszyła zasadę równego traktowania, o tyle Komisja nie podniosła zarzutu niedopuszczalności części trzeciej zarzutu pierwszego.
70 W związku z tym w niniejszej sprawie należy w każdym razie zbadać tę trzecią część zarzutu co do istoty.
71 W tym względzie o ile prawdą jest, że zgodnie z orzecznictwem wynikającym z wyroku z dnia 27 października 1976 r., Prais/Rada (130/75, EU:C:1976:142, pkt 13, 14) zasada równego traktowania wymaga, aby egzaminy odbywały się na tych samych warunkach w odniesieniu do wszystkich kandydatów oraz że w odniesieniu do egzaminów pisemnych konieczność porównania wyników kandydatów wymaga, aby egzaminy te były takie same dla wszystkich, przy czym okoliczność, że data egzaminów pisemnych jest taka sama dla wszystkich kandydatów, ma szczególne znaczenie, to jednak w przypadku gdy nieprawidłowości lub błędy mają wpływ na przebieg konkursu, mogą one uzasadniać powtórzenie egzaminów (zob. podobnie wyrok z dnia 14 lipca 1983 r., Detti/Trybunał Sprawiedliwości, 144/82, EU:C:1983:211, pkt 29).
72 Jak zauważył w istocie rzecznik generalny w pkt 85 opinii, o ile prawdą jest, że przeprowadzanie testów w tym samym czasie jest co do zasady najskuteczniejszą metodą zagwarantowania jednolitych warunków, o tyle tej logiki nie można stosować jako zasady o charakterze bezwzględnym. W rzeczywistości odmienna wykładnia stałaby bowiem na przeszkodzie zastosowaniu środków naprawczych w następstwie zakłóceń, w szczególności o charakterze technicznym, oraz ponownemu podejściu do egzaminów przez kandydatów, w przypadku których sądy Unii stwierdziły nieważność decyzji o wykluczeniu ich z konkursu.
73 W związku z tym wbrew temu, co twierdzą wnoszący odwołanie, zasada równego traktowania nie wymaga, aby wszystkie egzaminy pisemne koniecznie odbywały się tego samego dnia. Jak już wskazano w pkt 31 niniejszego wyroku, instytucje Unii dysponują szerokim zakresem uznania przy wprowadzaniu środków mających na celu usunięcie nieprawidłowości, które wpłynęły na przebieg konkursu, takich jak nowe egzaminy pisemne na rzecz kandydatów, których dotyczyły nieprawidłowości podczas pierwotnych egzaminów pisemnych, pod warunkiem zagwarantowania poszanowania zasady równego traktowania wszystkich kandydatów i obiektywności wyboru dokonanego między nimi przez komisję konkursową.
74 Tymczasem w braku jakiegokolwiek konkretnego argumentu mającego na celu wykazanie, że wszyscy wnoszący odwołanie zostali postawieni w niekorzystnej sytuacji ze względu na organizację trzeciej sesji egzaminów pisemnych, nie wydaje się, aby Sąd naruszył prawo, uznając w pkt 119 zaskarżonego wyroku, że okoliczność, w której kandydaci uczestniczący w tej trzeciej sesji mieli możliwość wzięcia udziału albo w studium przypadku, albo w teście pisemnym dotyczącym dziedziny konkursu, albo w obu tych egzaminach, nie jest sprzeczna z zasadą równego traktowania.
75 Wobec powyższego część trzecią tego zarzutu należy oddalić jako bezzasadną.
W przedmiocie zarzutu drugiego
Argumentacja stron
76 W zarzucie drugim, dotyczącym pkt 149, 206 i 207 zaskarżonego wyroku, wnoszący odwołanie utrzymują, że Sąd naruszył prawo, uznając w pkt 207 zaskarżonego wyroku za niedopuszczalny ich zarzut dotyczący naruszenia ogłoszenia o konkursie, ponieważ zastosował w sposób nadmiernie rygorystyczny zasadę zgodności między zażaleniem administracyjnym a skargą do sądu, naruszając tym samym prawo do skutecznej ochrony sądowej ustanowione w art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej.
77 W tym względzie podkreślają oni, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału zasada zgodności jest uzasadniona samym celem postępowania poprzedzającego wniesienie skargi, którym jest umożliwienie administracji ponownego rozpatrzenia swojej decyzji i, w razie potrzeby, rozstrzygnięcia sporów między urzędnikami lub pracownikami a administracją na drodze pozasądowej, określanego jako „polubowne rozstrzygnięcie”. W tym celu byłoby oczywiście wymagane, aby organ powołujący mógł zapoznać się wystarczająco dokładnie z uwagami krytycznymi, jakie zainteresowany formułuje w odniesieniu do zaskarżonej decyzji. Niemniej jednak nie zmieniłoby to faktu, że polubowne rozstrzygnięcie byłoby znacznie ułatwione przez brak nadmiernego formalizmu prawnego w ramach tego postępowania poprzedzającego wniesienie skargi.
78 Zdaniem wnoszących odwołanie należy przyjąć w sposób ogólny podejście przyjęte w pkt 109–122 wyroku z dnia 1 lipca 2010 r., Mandt/Parlament (F‑45/07, EU:F:2010:72), zgodnie z którym zasada zgodności między zażaleniem administracyjnym a skargą do sądu może mieć zastosowanie jedynie w przypadku, gdy skarga zmienia albo przedmiot zażalenia, albo jego podstawę, przy czym pojęcie „podstawy” należy rozumieć szeroko.
79 W niniejszej sprawie naruszenie prawa popełnione przez Sąd w ramach wykładni zasady zgodności byłoby tym bardziej oczywiste, że Komisja nie udzieliła odpowiedzi na zażalenie wniesione przez wnoszących odwołanie do tej instytucji.
80 Komisja utrzymuje, że wnoszący odwołanie kwestionują w istocie sam obowiązek przedstawienia zarzutów w ramach zażalenia administracyjnego na podstawie art. 90 regulaminu pracowniczego. Tymczasem jej zdaniem ze względu na to, że kandydaci biorący udział w konkursie są osobami, „wobec któr[ych] zastosowanie znajduje […] regulamin pracowniczy” w rozumieniu art. 90 i 91 tego regulaminu, byli oni zobowiązani do wskazania w tym zażaleniu uwag krytycznych, które stały się następnie przedmiotem zarzutu piątego podniesionego przed Sądem, pod rygorem niedopuszczalności tego zarzutu.
81 Co się tyczy odesłania do wyroku z dnia 1 lipca 2010 r., Mandt/Parlament (F‑45/07, EU:F:2010:72), Komisja podnosi, że Sąd, orzekając jako sąd drugiej instancji w dziedzinie służby publicznej, odrzucił już wykładnię przyjętą przez Sąd do spraw Służby Publicznej, uznawszy ją za błędną w pkt 70–80 wyroku z dnia 25 października 2013 r., Komisja/Moschonaki (T‑476/11 P, EU:T:2013:557).
82 Jeśli chodzi o prawo do skutecznej ochrony sądowej, Komisja uważa, że nie może ono uzasadniać rozszerzającej wykładni przesłanek dopuszczalności przewidzianych w innych przepisach prawa pierwotnego, takich jak, w niniejszej sprawie, art. 270 TFUE. Dodaje ona, że argument wnoszących odwołanie, zgodnie z którym w przypadku dorozumianego oddalenia zażalenia nie mogłoby ono skutecznie pełnić swojej funkcji polegającej na wspieraniu polubownego rozstrzygnięcia sporu między pracownikiem a instytucją, jest również bezzasadny. W rzeczywistości charakter odpowiedzi na zażalenie, niezależnie od tego, czy jest ona wyraźna, czy dorozumiana, byłby pozbawiony wszelkiego znaczenia dla możliwości osiągnięcia takiego polubownego rozstrzygnięcia.
83 W każdym razie Komisja uważa, że Sąd „nie rozszerzył w sposób arbitralny wykładni zasady zgodności, tak aby obejmowała ona również przypadek braku odpowiedzi na zażalenie przed wniesieniem skargi do sądu”, ponieważ nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie organ powołujący udzielił wyraźnej odpowiedzi na zażalenie wnoszących odwołanie.
Ocena Trybunału
84 Należy przypomnieć, że gdy zainteresowany składa zażalenie na podstawie art. 90 ust. 2 regulaminu pracowniczego, zamiast wnieść skargę bezpośrednio do Sądu, jest on zobowiązany do przestrzegania wszystkich ograniczeń o charakterze proceduralnym, które odnoszą się do trybu uprzedniego zażalenia (zob. podobnie wyrok z dnia 7 maja 1986 r., Rihoux i in./Komisja, 52/85, EU:C:1986:199, pkt 11).
85 Ponieważ na podstawie art. 91 regulaminu pracowniczego postępowanie poprzedzające wniesienie skargi ma na celu umożliwienie polubownego rozstrzygnięcia sporów między urzędnikami lub pracownikami a administracją, cel ten może zostać osiągnięty jedynie pod warunkiem, że organ powołujący będzie mógł zapoznać się wystarczająco dokładnie z uwagami krytycznymi sformułowanymi przez zainteresowanego w odniesieniu do zaskarżonej decyzji (zob. podobnie wyroki: z dnia 7 maja 1986 r., Rihoux i in./Komisja, 52/85, EU:C:1986:199, pkt 12; a także z dnia 14 marca 1989 r., Del Amo Martinez/Parlament, 133/88, EU:C:1989:124, pkt 9).
86 W skargach wniesionych na podstawie art. 270 TFUE żądania przedstawione przed Sądem mogą mieć jedynie ten sam przedmiot co żądania przedstawione w zażaleniu i zawierać jedynie zarzuty oparte na tej samej podstawie co zarzuty podniesione w zażaleniu. Owe zarzuty mogą zostać rozwinięte przed Trybunałem poprzez przedstawienie zarzutów i argumentów niekoniecznie znajdujących się w zażaleniu, ale ściśle z nimi związanych (zob. podobnie wyrok z dnia 14 marca 1989 r., Del Amo Martinez/Parlament, 133/88, EU:C:1989:124, pkt 10 i przytoczone tam orzecznictwo).
87 W razie braku wymogu zgodności między zażaleniem administracyjnym a skargą do sądu zainteresowanym, którzy na podstawie art. 90 ust. 2 regulaminu pracowniczego wnieśli zażalenie na decyzję komisji konkursowej, przyznano by większe prawa niż prawa przysługujące zainteresowanym, którzy zdecydowali się wnieść bezpośrednio do Sądu skargę na taką decyzję (zob. podobnie wyrok z dnia 7 maja 1986 r., Rihoux i in./Komisja, 52/85, EU:C:1986:199, pkt 11).
88 Prawdą jest, że ponieważ postępowanie poprzedzające wniesienie skargi ma charakter nieformalny, a zainteresowani działają na ogół na tym etapie bez pomocy adwokata, administracja nie powinna interpretować zażaleń w sposób ścisły, lecz przeciwnie, powinna je rozpatrywać w duchu otwartości (zob. podobnie wyrok z dnia 14 marca 1989 r., Del Amo Martinez/Parlament, 133/88, EU:C:1989:124, pkt 11).
89 Jednakże w pkt 206 zaskarżonego wyroku Sąd stwierdził, że zażalenie wnoszących odwołanie nie zawierało żadnej uwagi krytycznej dotyczącej oceny zdolności kandydatów do zarządzania zespołem dla kandydatów na stanowisko administratora w grupie zaszeregowania AD 7 ani żadnej uwagi krytycznej pozostającej w ścisłym związku z podniesionym przed Sądem zarzutem piątym, dotyczącym tego, że zdolność ta została błędnie oceniona w odniesieniu do kandydatów na stanowisko administratora w grupie zaszeregowania AD 7.
90 W związku z tym Sąd nie naruszył prawa, orzekając w pkt 207 zaskarżonego wyroku, że nie można uznać, iż zasada zgodności między zażaleniem administracyjnym a skargą do sądu nie była przestrzegana.
91 Okoliczność, że Komisja nie odpowiedziała na zażalenie wniesione przez wnoszących odwołanie do tej instytucji, jest, jak zauważył rzecznik generalny w pkt 103 opinii, pozbawiona znaczenia w tym względzie i nie może zmieniać treści zasady zgodności, ponieważ taki brak odpowiedzi oznacza dorozumianą decyzję odmowną.
92 W związku z tym zarzut drugi należy oddalić jako bezzasadny.
93 W świetle całości powyższych rozważań odwołanie należy uwzględnić w odniesieniu do wszystkich wnoszących odwołanie, z wyjątkiem UT, a w konsekwencji zaskarżony wyrok należy uchylić w odniesieniu do UJ, UL, UN, UP, US, UU i UV.
W przedmiocie skargi wniesionej do Sądu
94 Zgodnie z art. 61 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w przypadku uznania odwołania za zasadne i uchylenia orzeczenia Sądu Trybunał może wydać orzeczenie ostateczne w sprawie, jeśli stan postępowania na to pozwala, lub skierować sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd.
95 W niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę w szczególności okoliczność, że skarga wniesiona do Sądu przez wnoszących odwołanie jest oparta na zarzutach, co do których przeprowadzono kontradyktoryjną debatę przed Sądem i których rozpatrzenie nie wymaga zarządzenia żadnego dodatkowego środka organizacji postępowania lub środka dowodowego, Trybunał jest zdania, że stan postępowania pozwala na wydanie orzeczenia w przedmiocie skargi wniesionej przez UJ, UL, UN, UP, US, UU i UV i że należy wydać orzeczenie ostateczne w sprawie (zob. analogicznie wyrok z dnia 12 marca 2026 r., VP/Cedefop, C‑209/24 P, EU:C:2026:186, pkt 71).
96 Co się tyczy UJ, UL, UP, UU i UV, z uzasadnienia przedstawionego w ramach części pierwszej zarzutu pierwszego, a w szczególności z pkt 36, 42 i 45 niniejszego wyroku, wynika, że należy uwzględnić argument pierwszy zarzutu drugiego podniesionego przed Sądem, dotyczący naruszenia zasady równego traktowania ze względu na to, że możliwość ponownego przystąpienia do egzaminów pisemnych została zaoferowana wszystkim kandydatom.
97 W konsekwencji należy stwierdzić nieważność decyzji z dnia 5 maja 2022 r., na mocy których komisja konkursowa konkursu otwartego EPSO/AD/380/19 postanowiła nie umieszczać nazwisk tych wnoszących odwołanie na liście rezerwy kadrowej administratorów w grupie zaszeregowania AD 7 w dziedzinie współpracy międzynarodowej i zarządzania pomocą dla państw trzecich, które to decyzje były przedmiotem wniesionej przez nich do Sądu skargi o stwierdzenie nieważności. To samo dotyczy decyzji z dnia 15 lipca 2022 r., na mocy których komisja konkursowa oddaliła wnioski UJ i UL o ponowne rozpatrzenie decyzji z dnia 5 maja 2022 r. o nieumieszczeniu ich nazwisk na tej liście rezerwy kadrowej.
98 Co się tyczy UN i US, jak wskazano w pkt 7 niniejszego wyroku, egzaminy pisemne w ramach oceny zintegrowanej, w tym test pisemny dotyczący dziedziny konkursu, zostały przeprowadzone po raz pierwszy w dniu 9 września 2021 r. Druga sesja egzaminów pisemnych odbyła się, jak wspomniano w pkt 9 niniejszego wyroku, w dniu 10 listopada 2021 r., a UN i US podjęli decyzję o nieuczestniczeniu w niej. Z pkt 113 zaskarżonego wyroku wynika, że podczas tej drugiej sesji test pisemny dotyczący dziedziny konkursu opierał się częściowo na tym samym scenariuszu co ten, który został opublikowany na stronie internetowej EPSO przed pierwszą sesją egzaminów pisemnych, w związku z czym scenariusz ten był wcześniej znany kandydatom.
99 Wynika z tego, że kandydaci uczestniczący w drugiej sesji egzaminów pisemnych, która odbyła się w dniu 10 listopada 2021 r., otrzymali w stosunku do UN i US dodatkowy dłuższy niż dwa miesiące okres na zapoznanie się z tym samym scenariuszem opublikowanym z wyprzedzeniem.
100 Znacząco dłuższy czas na przygotowania w oparciu o ten sam scenariusz – w połączeniu, co nieuniknione, z pewnymi wnioskami na temat możliwych sposobów jego wykorzystania sformułowanymi w oparciu o przebieg pierwszej sesji – może, jak zauważył w istocie rzecznik generalny w pkt 67 opinii, skutkować dostrzegalną różnicą w warunkach, na jakich kandydaci uczestniczący we wszystkich trzech sesjach przystąpili do testu pisemnego dotyczącego dziedziny konkursu.
101 Tymczasem takie odmienne traktowanie, po pierwsze, stanowi naruszenie zasady równego traktowania, która – jak przypomniano w pkt 32 niniejszego wyroku – wymaga, aby wszyscy kandydaci biorący udział w konkursie poddawani byli równoważnym egzaminom na równoważnych zasadach, tak aby egzaminy te charakteryzowały się zasadniczo tym samym stopniem trudności dla wszystkich kandydatów, po drugie, może powodować wadliwość wyniku konkursu, ponieważ komisja konkursowa nie przyjęła żadnego środka mającego na celu ograniczenie ryzyka nierówności szans między kandydatami, którzy uczestniczyli jedynie w pierwszej sesji testu pisemnego dotyczącego dziedziny konkursu, a kandydatami, którzy uczestniczyli również w drugiej sesji tego egzaminu.
102 W tym względzie należy zauważyć, podobnie jak uczynił to rzecznik generalny w pkt 68 opinii, że mniej inwazyjne rozwiązanie alternatywne, które mogłoby zaradzić tej sytuacji, mogłoby polegać w szczególności na podaniu do wiadomości nowego scenariusza o równoważnym stopniu trudności.
103 Ponadto należy przypomnieć, że Trybunał orzekł, iż w przypadku gdy nie ma pełnej równoważności między egzaminami konkursowymi organizowanymi w dwóch różnych lokalizacjach, nie jest wykluczone, że komisja konkursowa może skorzystać z mechanizmu kompensacyjnego poprzez zastosowanie współczynnika korygującego przy ocenie egzaminów, pod warunkiem że rekompensata ta opiera się na obiektywnych kryteriach właściwych dla przywrócenia równości kandydatów (zob. podobnie wyrok z dnia 14 lipca 1983 r., Detti/Trybunał Sprawiedliwości, 144/82, EU:C:1983:211, pkt 29, 30).
104 Wynika z tego, że decyzje z dnia 5 maja 2022 r., na mocy których komisja konkursowa konkursu otwartego EPSO/AD/380/19 postanowiła nie umieszczać nazwisk UN i US na liście rezerwy kadrowej administratorów w grupie zaszeregowania AD 7 w dziedzinie współpracy międzynarodowej i zarządzania pomocą dla państw trzecich, są niezgodne z prawem.
105 W konsekwencji należy uznać za zasadny drugi argument podniesiony przez wnoszących odwołanie przed Sądem na poparcie zarzutu drugiego i stwierdzić nieważność decyzji z dnia 5 maja 2022 r., zgodnie z żądaniami przedstawionymi w tym zakresie przed Sądem.
W przedmiocie kosztów
106 Zgodnie z art. 184 § 2 regulaminu postępowania przed Trybunałem jeżeli odwołanie jest zasadne i Trybunał wydaje orzeczenie kończące postępowanie w sprawie, rozstrzyga on również o kosztach.
107 Zgodnie z art. 138 § 1 tego regulaminu, mającym zastosowanie do postępowania odwoławczego na podstawie art. 184 § 1 tego regulaminu, kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę.
108 Ponieważ w niniejszej sprawie Komisja przegrała sprawę w odniesieniu do UJ, UL, UN, UP, US, UU i UV zarówno w postępowaniu odwoławczym, jak i w postępowaniu w pierwszej instancji, a wnoszący odwołanie wnieśli o obciążenie jej kosztami postępowania, należy obciążyć Komisję, poza jej własnymi kosztami, całością kosztów poniesionych przez UJ, UL, UN, UP, US, UU i UV w związku z tymi dwoma postępowaniami.
109 Ponieważ UT przegrał sprawę, a Komisja wniosła o obciążenie go kosztami postępowania, należy obciążyć UT jego własnymi kosztami oraz kosztami poniesionymi przez Komisję zarówno w postępowaniu w pierwszej instancji, jak i w postępowaniu odwoławczym.
Z powyższych względów Trybunał (ósma izba) orzeka, co następuje:
1) Wyrok Sądu Unii Europejskiej z dnia 10 lipca 2024 r., UJ i in./Komisja (T‑120/23, EU:T:2024:464) zostaje uchylony w odniesieniu do UJ, UL, UN, UP, US, UU i UV.
2) Odwołanie zostaje oddalone w odniesieniu do UT.
3) Stwierdza się nieważność decyzji z dnia 5 maja 2022 r., na mocy których komisja konkursowa konkursu otwartego EPSO/AD/380/19 postanowiła nie umieszczać nazwisk UJ, UL, UN, UP, US, UU i UV na liście rezerwy kadrowej administratorów w grupie zaszeregowania AD 7 w dziedzinie współpracy międzynarodowej i zarządzania pomocą dla państw trzecich, a także decyzji z dnia 15 lipca 2022 r., na mocy których ta komisja konkursowa oddaliła wnioski UJ i UL o ponowne rozpatrzenie decyzji z dnia 5 maja 2022 r. o nieumieszczeniu ich nazwisk na tej liście.
4) Komisja Europejska pokrywa, oprócz własnych kosztów, całość kosztów poniesionych przez UJ, UL, UN, UP, US, UU i UV zarówno w postępowaniu w pierwszej instancji, jak i w postępowaniu odwoławczym.
5) UT pokrywa, oprócz własnych kosztów, koszty poniesione przez Komisję zarówno w postępowaniu w pierwszej instancji, jak i w postępowaniu odwoławczym.
Podpisy
* Język postępowania: włoski.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło