C-636/21

WYROK TRYBUNAŁU (trzecia izba) z dnia 8 czerwca 2023 r. ( *1 ) Odesłanie prejudycjalne – Rolnictwo – Wspólna organizacja rynków – Rozporządzenie (UE) nr 1308/2013 – Artykuł 220 – Środki wsparcia rynku związane z chorobami zwierząt – Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2019/1323 – Nadzwyczajne środki wsparcia rynku w sektorach jaj i mięsa drobiowego we Włoszech – Przepisy krajowe – Warunek przyznania pomocy – Przedsiębiorcy rolni prowadzący działalność na danym rynku w dniu złożenia wniosku – Zakres uznania, jakim dysponują państwa członkowskie W sprawie C‑636/21 mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Consiglio di Stato (radę stanu, Włochy) postanowieniem z dnia 13 października 2021 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 15 października 2021 r., w postępowaniu: NN przeciwko Regione Lombardia, TRYBUNAŁ (trzecia izba), w składzie: K. Jürimäe, prezes izby, M. Safjan, N. Piçarra, N. Jääskinen i M. Gavalec (sprawozdawca), sędziowie, rzecznik generalny: L. Medina, sekretarz: A. Calot Escobar, uwzględniając pisemny etap postępowania, rozważywszy uwagi, które przedstawili: – w imieniu NN – E. Barilà, avvocato, – w imieniu Regione Lombardia – S. Gallonetto, A. Santagostino i M. Tamborino, avvocate, – w imieniu rządu włoskiego – G. Palmieri, w charakterze pełnomocnika, którą wspierał E. Feola, avvocato dello Stato, – w imieniu Komisji Europejskiej – A.C. Becker i F. Moro, w charakterze pełnomocników, podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii, wydaje następujący Wyrok Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 220 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz.U. 2013, L 347, s. 671) oraz rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/1323 z dnia 2 sierpnia 2019 r. w sprawie nadzwyczajnych środków wspierania rynku w sektorach jaj i mięsa drobiowego we Włoszech (Dz.U. 2019, L 206, s. 12). Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy NN, przedsiębiorcą rolnym w sektorze drobiu, a Regione Lombardia (regionem Lombardia, Włochy) w przedmiocie oddalenia wniosku NN o przyznanie pomocy finansowej. Ramy prawne Prawo Unii Rozporządzenie nr 1308/2013 Artykuł 220 rozporządzenia nr 1308/2013, w brzmieniu mającym zastosowanie do sporu w postepowaniu głównym, zatytułowany „Środki dotyczące chorób zwierząt i utraty zaufania konsumentów z powodu zagrożeń dla zdrowia ludzi, zdrowia zwierząt lub zdrowia roślin”, przewiduje: „1.   Komisja [Europejska] może przyjmować akty wykonawcze przyjmujące nadzwyczajne środki wsparcia rynku dotkniętego trudnościami w celu uwzględnienia: a) ograniczeń dla handlu wewnątrz Unii i z państwami trzecimi, które to ograniczenia mogą wynikać ze stosowania środków zwalczania rozprzestrzeniania się chorób zwierząt; b) poważnych zakłóceń na rynku bezpośrednio związanych z utratą zaufania konsumentów spowodowaną zagrożeniami dla zdrowia ludzi, zdrowia zwierząt lub zdrowia roślin oraz ryzykiem chorób. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 229 ust. 2. 2.   Środki przewidziane w ust. 1 mają zastosowanie do któregokolwiek spośród następujących sektorów: […] e) jaj; f) mięsa drobiowego. Środki przewidziane w ust. 1 akapit pierwszy lit. b), związane z utratą zaufania konsumentów spowodowaną zagrożeniami dla zdrowia publicznego lub zdrowia roślin, mają zastosowanie również do wszelkich innych produktów rolnych z wyjątkiem wymienionych w załączniku I część XXIV sekcja 2. Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych w trybie pilnym, o którym mowa w art. 228, rozszerzających wykaz produktów zawarty w pierwszych dwóch akapitach niniejszego ustępu. 3.   Środki przewidziane w ust. 1 podejmowane są na wniosek zainteresowanego państwa członkowskiego. 4.   Środki przewidziane w ust. 1 akapit pierwszy lit. a) mogą być podejmowane tylko, jeżeli zainteresowane państwo członkowskie szybko zastosowało środki zdrowotne i weterynaryjne w celu wyeliminowania choroby, oraz jedynie w zakresie i przedziale czasowym niezbędnym do wsparcia odnośnego rynku. 5.   Unia zapewnia częściowe finansowanie środków określonych w ust. 1 w wysokości 50 % wydatków poniesionych przez państwa członkowskie. […] 6.   Państwa członkowskie gwarantują, że jeżeli producenci mają swój udział w wydatkach ponoszonych przez państwa członkowskie, nie powoduje to zakłócenia konkurencji między producentami w różnych państwach członkowskich”. Rozporządzenie wykonawcze 2019/1323 Motywy 3, 4, 6 i 10 rozporządzenia wykonawczego 2019/1323 mają następujące brzmienie: „(3) Włochy wprowadziły środki kontroli, monitorowania i zapobiegania oraz ustanowiły obszary zapowietrzone i zagrożone (»obszary objęte ograniczeniami«) zgodnie z decyzjami wykonawczymi Komisji […]. (4) Włochy poinformowały Komisję, że niezbędne środki w zakresie zdrowia i środki weterynaryjne zastosowane w celu powstrzymania i zwalczenia choroby miały negatywne skutki dla bardzo wielu podmiotów i że podmioty te poniosły straty w dochodach, które nie kwalifikują się do wkładu finansowego Unii na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 652/2014 [z dnia 15 maja 2014 r. ustanawiającego przepisy w zakresie zarządzania wydatkami odnoszącymi się do łańcucha żywnościowego, zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt oraz dotyczącymi zdrowia roślin i materiału przeznaczonego do reprodukcji roślin, zmieniającego dyrektywy Rady 98/56/WE, 2000/29/WE i 2008/90/WE, rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 178/2002, (WE) nr 882/2004, i (WE) nr 396/2005, dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/128/WE i rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 oraz uchylającego decyzje Rady 66/399/EWG, 76/894/EWG i 2009/470/WE (Dz.U. 2014, L 189, s. 1)]. […] (6) W wyniku zastosowania środków w zakresie zdrowia zwierząt i środków weterynaryjnych, o których mowa w motywie 3, przedłużono okresy likwidacji w gospodarstwach, zabroniono umieszczania ptactwa i ograniczono przemieszczanie w gospodarstwach utrzymujących wszelkiego rodzaju drób położonych w obszarach objętych ograniczeniami […]. Dotyczy to następujących gatunków: […] Gallus domesticus. Doprowadziło to do strat w produkcji jaj wylęgowych, jaj spożywczych, żywych zwierząt i mięsa drobiowego w tych gospodarstwach. Należy zatem zrekompensować straty wynikłe na skutek zniszczenia i przetworzenia jaj, a także na skutek niewyprodukowania zwierząt, ich dłuższego chowu lub eliminacji. […] (10) Zakres i czas obowiązywania nadzwyczajnych środków wspierania rynku przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu należy ograniczyć do tego, co jest absolutnie niezbędne do wsparcia rynku. W szczególności nadzwyczajne środki wspierania rynku powinny mieć zastosowanie wyłącznie do produkcji jaj i mięsa drobiowego w gospodarstwach położonych w obszarach objętych ograniczeniami i w okresie obowiązywania środków w zakresie zdrowia zwierząt i środków weterynaryjnych ustanowionych w przepisach Unii i Włoch w odniesieniu do 45 ognisk wysoce zjadliwej grypy ptaków, potwierdzonych między dniem 1 października 2017 r. a dniem 30 czerwca 2018 r., oraz do odpowiednich obszarów objętych ograniczeniami”. Zgodnie z art. 1 tego rozporządzenia: „Unia zapewnia częściowe finansowanie odpowiadające 50 % wydatków poniesionych przez Włochy w celu wsparcia rynku jaj wylęgowych, jaj spożywczych i mięsa drobiowego poważnie dotkniętego wystąpieniem 45 ognisk wysoce zjadliwej grypy ptaków podtypu H5, które zostały wykryte i zgłoszone przez Włochy między dniem 1 października 2017 r. a dniem 30 czerwca 2018 r.”. Artykuł 2 tego rozporządzenia stanowi: „Wydatki poniesione przez Włochy kwalifikują się do częściowego finansowania przez Unię jedynie: a) w okresie stosowania środków w zakresie zdrowia zwierząt i środków weterynaryjnych, o których mowa w przepisach Unii i Włoch wymienionych w załączniku, oraz w okresie ustanowionym w art. 1; oraz b) w odniesieniu do tych gospodarstw drobiarskich, w których zastosowano środki w zakresie stanu zdrowia zwierząt i środki weterynaryjne, i które znajdują się na obszarach [objętych ograniczeniami]; oraz c) jeśli zostały wypłacone beneficjentowi przez Włochy najpóźniej do dnia 30 września 2020 r. Nie ma zastosowania art. 5 ust. 2 rozporządzenia delegowanego [Komisji] (UE) nr 907/2014 [z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do agencji płatniczych i innych organów, zarządzania finansami, rozliczania rachunków, zabezpieczeń oraz stosowania euro (Dz.U. 2014, L 255, s. 18)]; oraz d) jeżeli za okres, o którym mowa w lit. a), na zwierzę lub produkt nie przyznano żadnej rekompensaty z tytułu pomocy państwa ani ubezpieczenia i w odniesieniu do którego nie otrzymano wkładu finansowego Unii na mocy rozporządzenia (UE) nr 652/2014”. Artykuł 3 ust. 1 lit. b) tego samego rozporządzenia stanowi: „Maksymalna kwota częściowego finansowania przez Unię wynosi 32147498 EUR, w następującym rozbiciu: […] b) za straty związane z dostosowaniem okresu chowu w związku z zakazem transferu w obszarach objętych ograniczeniami stosuje się […] stawki ryczałtowe za zwierzę […]”. Artykuł 4 rozporządzenia wykonawczego 2019/1323 przewiduje: „Włochy przeprowadzą kontrole administracyjne i fizyczne zgodnie z art. 58 i 59 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013. W szczególności Włochy sprawdzają: a) kwalifikowalność wnioskodawcy składającego wniosek o przyznanie wsparcia; b) w odniesieniu do każdego kwalifikującego się wnioskodawcy: kwalifikowalność, ilość i wartość faktycznie poniesionych strat w produkcji; c) czy żaden z kwalifikujących się wnioskodawców nie otrzymał finansowania z innych źródeł w celu zrekompensowania strat, o których mowa w art. 2 niniejszego rozporządzenia. W odniesieniu do kwalifikujących się wnioskodawców, w przypadku których kontrole administracyjne są zakończone, można wypłacić pomoc, nie czekając na przeprowadzenie wszystkich kontroli, zwłaszcza tych dotyczących wnioskodawców wybranych do kontroli na miejscu. W przypadkach, w których kwalifikowalność wnioskodawcy nie została potwierdzona, pomoc zostaje odzyskana i stosuje się sankcje”. Prawo włoskie Na podstawie rozporządzenia wykonawczego 2019/1323 Ministro delle Politiche agricole alimentari e forestali (minister ds. polityki rolnej, żywieniowej i leśnej) przyjął Decreto ministeriale n. 383/2020 del 15 gennaio 2020 (dekret ministerialny nr 383/2020 z dnia 15 stycznia 2020 r.) mający za przedmiot „Szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/1323 w sprawie nadzwyczajnych środków wspierania rynku w sektorze jaj i mięsa drobiowego we Włoszech” (GURI nr 55 z dnia 4 marca 2020 r.). Artykuł 2 ust. 1 tego dekretu ministerialnego ma następujące brzmienie: „1.   Interwencje, o których mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/1323, uznaje się za nadzwyczajne środki wspierania włoskiego rynku drobiu w rozumieniu art. 220 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 1308/2013”. Zgodnie z art. 3 wspomnianego dekretu ministerialnego, zatytułowanym „Określenie beneficjentów”: „Wniosek o uzyskanie rekompensaty za szkody mogą złożyć następujące podmioty: a) gospodarstwa produkcji jaj wylęgowych; b) gospodarstwa produkcji piskląt (wylęgarnie); c) gospodarstwa prowadzące hodowlę młodych kur, kur niosek i drobiu rzeźnego należących do gatunków, o których mowa w art. 1; d) zakłady pakowania jaj”. Artykuł 4 tego samego dekretu ministerialnego stanowi: „1.   Osoby zamierzające skorzystać z pomocy, o której mowa w niniejszym dekrecie, składają wniosek do właściwej miejscowo zatwierdzonej agencji płatniczej, w zależności od siedziby prawnej przedsiębiorstwa. 2.   W celu wypłaty pomocy wnioskodawcy muszą wykazać szkody poniesione w wyniku wdrożenia środków zdrowotnych wprowadzonych w celu powstrzymania epidemii wysoce zjadliwej grypy ptaków podtypu H5 w okresie od dnia 1 października 2017 r. do dnia 30 czerwca 2018 r. […] 4.   Do wniosków należy dołączyć oświadczenia zainteresowanych osób i poprzeć je odpowiednią dokumentacją, która może wykazać, że przedstawione żądania są uzasadnione. Dokumentację taką mogą stanowić oficjalne rejestry przechowywane przez gospodarstwa lub inne określone dokumenty księgowe, sanitarne lub handlowe w posiadaniu tych gospodarstw”. Postępowanie główne i pytanie prejudycjalne NN był właścicielem trzech hodowli drobiu znajdujących się we Włoszech. W następstwie środków dotyczących ograniczeń sanitarnych przyjętych w związku z epidemią grypy ptaków NN musiał zawiesić działalność w okresie od dnia 10 grudnia 2017 r. do dnia 26 grudnia 2017 r. w dwóch z tych hodowli, a od dnia 29 października 2017 r. do dnia 26 grudnia 2017 r. w trzeciej. Ze względu na zaawansowany wiek w dniu 4 listopada 2019 r. przeniósł on wszystkie te hodowle na swoich synów. Na podstawie dekretu ministerialnego nr 383/2020 NN złożył w dniu 10 kwietnia 2020 r. do regionalnej agencji płatniczej dla Lombardii wniosek o przyznanie pomocy dla tych trzech hodowli z powodu szkód spowodowanych przez grypę ptaków. Dekretem nr 1419/2020 region Lombardia odmówił przyznania pomocy NN ze względu na to, że w dniu złożenia wspomnianego wniosku nie posiadał żadnej hodowli drobiu, a zatem nie miał statusu „beneficjenta” w rozumieniu dekretu ministerialnego nr 383/2020. NN wniósł skargę na ten dekret do Tribunale amministrativo regionale per la Lombardia (regionalnego sądu administracyjnego dla Lombardii, Włochy), który wyrokiem nr 59/2021 oddalił tę skargę. Sąd ten uznał, że środek wsparcia przewidziany w rozporządzeniu wykonawczym 2019/1323 należy postrzegać jako środek mający zasadniczo na celu wsparcie rynku dotkniętego trudnościami, a zatem jedynie przedsiębiorców rolnych, którzy prowadzili działalność w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy dotyczącej tego rynku. Uznał on, że celem tego środka wsparcia nie było zatem odszkodowanie dla rolników, którzy ponieśli wspomniane szkody w przeszłości, lecz wsparcie danego przedsiębiorstwa, w tym poprzez wynagrodzenie za poniesione przez nie szkody. Zdaniem tego sądu wymaga to siłą rzeczy, aby dane gospodarstwo nadal działało w tym dniu. NN wniósł w dniu 19 marca 2021 r. apelację od tego wyroku do Consiglio di Stato (rady stanu, Włochy), będącego sądem odsyłającym, podnosząc, że wspomniany wyrok jest sprzeczny z prawem Unii, a mianowicie z art. 220 rozporządzenia nr 1308/2013, a także z rozporządzeniem wykonawczym 2019/1323. Sąd odsyłający zauważa, że należy ustalić, czy środek wsparcia przewidziany w regulacji unijnej należy rozumieć jako środek odszkodowawczy za poniesione szkody, przysługujący przedsiębiorcy rolnemu, który poniósł szkodę, nawet jeśli nie był on już właścicielem gospodarstwa w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy, czy też ten środek wsparcia ma na celu wyłącznie wsparcie rynku dotkniętego trudnościami i jest skierowany wyłącznie do przedsiębiorców, którzy prowadzili działalność na tym rynku w tym dniu. Sąd ten uważa, że treść regulacji unijnej nie jest jednoznaczna w odniesieniu do przesłanek podmiotowych wymaganych do przyznania rozpatrywanej pomocy. W tym względzie zaznacza on, że w przypadku, w którym należałoby uprzywilejować funkcję czysto odszkodowawczą omawianego środka, mogłoby to mieć zakłócający wpływ, gdyby z zakresu beneficjentów należało wyłączyć osoby, którym przekazano gospodarstwa, czyli aktualnych właścicieli gospodarstw, którzy razem przyczyniają się do tworzenia rynku, który ma być wspierany. W tych okolicznościach Consiglio di Stato (rada stanu) postanowiła zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym: „Czy art. 220 rozporządzenia […] (UE) nr 1308/2013 i rozporządzenie wykonawcze […] 2019/1323/UE sprzeciwiają się przepisom krajowym (takim jak przepisy dekretu nr 383/2020[…]), rozumianym i stosowanym w taki sposób, że dostęp do środków rekompensaty za szkody wyrządzone przez grypę ptaków jest ograniczony wyłącznie do przedsiębiorstw, które w dniu złożenia wniosku kontynuowały działalność?”. W przedmiocie pytania prejudycjalnego Poprzez pytanie prejudycjalne sąd odsyłający dąży zasadniczo do ustalenia, czy art. 220 rozporządzenia nr 1308/2013 w związku z rozporządzeniem wykonawczym 2019/1323 należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on przepisom krajowym interpretowanym i stosowanym w sposób ograniczający zakres beneficjentów środków wsparcia przewidzianych w tym drugim rozporządzeniu wyłącznie do rolników, którzy w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy nadal prowadzili działalność w sektorze drobiu. Na wstępie należy zauważyć, że art. 220 rozporządzenia nr 1308/2013 przewiduje w ust. 1 możliwość przyjmowania przez Komisję aktów wykonawczych wprowadzających nadzwyczajne środki wsparcia rynku dotkniętego trudnościami w celu uwzględnienia: a) ograniczeń, które mogą wynikać z zastosowania środków zwalczania rozprzestrzeniania się chorób zwierząt oraz b) poważnych zakłóceń na rynku bezpośrednio związanych z utratą zaufania konsumentów. W ust. 4 tego artykułu uściślono, że środki przewidziane w ust. 1 akapit pierwszy lit. a) mogą zostać przyjęte jedynie w zakresie i przedziale czasowym niezbędnym do wsparcia odnośnego rynku. Nadzwyczajne środki wspierania rynku w sektorach jaj i mięsa drobiowego we Włoszech w rozumieniu art. 220 ust. 1 lit. a) tego rozporządzenia zostały przyjęte w drodze rozporządzenia wykonawczego 2019/1323. W art. 2 rozporządzenia wykonawczego 2019/1323 określono wydatki poniesione przez Republikę Włoską w ramach środków wsparcia przyjętych zgodnie z rozporządzeniem nr 1308/2013, kwalifikujące się do współfinansowania przez Unię, o którym mowa w art. 1 rozporządzenia wykonawczego 2019/1323. W szczególności z art. 2 lit. b) tego rozporządzenia wynika, że do objęcia tymi środkami wsparcia kwalifikują się gospodarstwa drobiarskie podlegające środkom w zakresie stanu zdrowia zwierząt i środkom weterynaryjnym, znajdujące się na obszarach, o których mowa w przepisach Unii i Republiki Włoskiej wymienionych w załączniku do tego rozporządzenia. Zgodnie z art. 4 tego rozporządzenia do władz włoskich należy upewnienie się w szczególności o kwalifikowalności wnioskodawcy składającego wniosek o przyznanie pomocy. Otóż należy stwierdzić, że w ramach warunków kwalifikowalności określonych w art. 2 rozporządzenia wykonawczego 2019/1323 rozporządzenie to nie precyzuje, czy – jak wymaga tego uregulowanie włoskie – wspomniany wnioskodawca powinien prowadzić działalność w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy. Ponieważ obowiązek ten nie wynika z prawa Unii, mieści się on w zakresie uznania państw członkowskich. Wymóg taki nie może jednak naruszać celów danego uregulowania Unii i ogólnych zasad prawa Unii (zob. podobnie wyroki: z dnia 17 grudnia 2015 r., Szemerey, C‑330/14, EU:C:2015:826, pkt 42; z dnia 7 kwietnia 2022 r., Avio Lucos, C‑116/20, EU:C:2022:273, pkt 72). Należy zatem ustalić, jakie są cele realizowane przez rozporządzenie nr 1308/2013 i rozporządzenie wykonawcze 2019/1323. W tym względzie, co się tyczy rozporządzenia nr 1308/2013, realizuje ono ogólny cel, który polega, jak wynika z jego motywu 10, na ustanowieniu szeregu środków interwencji i wsparcia rynku, aby zapewnić stabilizację rynków oraz odpowiedni poziom życia ludności wiejskiej. Co się tyczy celu realizowanego przez rozporządzenie wykonawcze 2019/1323, które wdraża art. 220 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 1308/2013, z motywów 4 i 10 wspomnianego rozporządzenia wykonawczego 2019/1323 wynika, że zmierza ono do przyjęcia nadzwyczajnych środków wspierania rynku w sektorach jaj i mięsa drobiowego we Włoszech. W ten sposób przewiduje ono w szczególności rekompensatę za utracone dochody poniesione przez rolników w wyniku zastosowania niezbędnych środków w zakresie zdrowia zwierząt i środków weterynaryjnych przyjętych przez to państwo członkowskie w celu powstrzymania i zapobiegania rozprzestrzenianiu się grypy podtypu H5. W tej perspektywie art. 3 ust. 1 lit. b) rozporządzenia wykonawczego 2019/1323 przewiduje w szczególności, że wydatki mają na celu zrekompensowanie strat w produkcji związanych z dostosowaniem okresu chowu w związku z zakazem transferu w obszarach objętych ograniczeniami. Wynika z tego, że nadzwyczajne środki przewidziane w rozporządzeniu nr 1308/2013 zostały doprecyzowane w rozporządzeniu wykonawczym 2019/1323, przyjmując szczególną formę, która polega na zrekompensowaniu strat związanych z przyjęciem środków w zakresie zdrowia zwierząt i środków weterynaryjnych w celu zwalczania rozprzestrzeniania się choroby zwierząt poprzez wsparcie przedsiębiorców rolnych, których gospodarstwo było bezpośrednio dotknięte tymi środkami. Z powyższych rozważań wynika, że poprzez przyjęcie rozporządzenia wykonawczego 2019/1323 prawodawca Unii zamierzał przewidzieć możliwość skorzystania przez przedsiębiorców rolnych ze środków wspierania rynku dotkniętego trudnościami w celu zrekompensowania utraty dochodów, jakiej ci ostatni doznali w wyniku zastosowania tych środków w zakresie zdrowia zwierząt i środków weterynaryjnych, a tym samym zachęcenia tych przedsiębiorców rolnych do prawidłowego wdrożenia tychże środków. Z celów rozporządzenia nr 1308/2013 i rozporządzenia wykonawczego 2019/1323 wynika zatem, że jedynym istotnym elementem, który należy zweryfikować w celu ustalenia kwalifikowalności wnioskodawcy ubiegającego się o środki wsparcia przewidziane w tym ostatnim rozporządzeniu, jest ustalenie, czy wnioskodawca ten prowadził działalność na danym rynku w chwili poniesienia straty, niezależnie od tego, czy nadal prowadził on działalność w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy. W związku z tym okazuje się, że warunek kwalifikowalności rolników do środków wsparcia, taki jak rozpatrywany w postępowaniu głównym, polegający na prowadzeniu działalności na danym rynku w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy, może zagrozić skuteczności przewidzianego w prawie Unii odszkodowania za poniesione straty, a tym samym celowi realizowanemu przez rozporządzenie nr 1308/2013 i rozporządzenie wykonawcze 2019/1323. Taki warunek kwalifikowalności prowadzi bowiem do wykluczenia przedsiębiorców rolnych, którzy prowadzili działalność na rynku w chwili zastosowania środków w zakresie zdrowia zwierząt i środków weterynaryjnych, lecz nie byli już aktywni na rynku w dniu złożenia wniosku o pomoc, z dostępu do rekompensaty za straty poniesione przez nich w wyniku przyjęcia środków zwalczania epidemii grypy ptaków. Ponadto, jak zasadniczo podnosi Komisja w swoich uwagach, między wystąpieniem epidemii grypy ptaków we Włoszech w latach 2017–2018 i przyjęciem rozporządzenia wykonawczego 2019/1323 a następnie przyjęciem dekretu ministerialnego nr 383/2020 w sprawie szczegółowych zasad wykonania tego rozporządzenia wykonawczego we Włoszech upłynął znaczny okres, którego konsekwencje nie powinny obciążać zainteresowanych przedsiębiorców rolnych. Przedsiębiorcy rolni, którzy rzeczywiście zostali objęci środkami w zakresie zdrowia zwierząt i środkami weterynaryjnymi, powinni mieć pewność, że w przypadku strat związanych z wdrażaniem takich środków będą mogli skorzystać z pomocy przewidzianej w rozporządzeniu nr 1308/2013 i rozporządzeniu wykonawczym 2019/1323, której celem jest zrekompensowanie tych strat. W świetle powyższego uzasadnienia i bez konieczności orzekania w przedmiocie zgodności uregulowania włoskiego z ogólnymi zasadami prawa na zadane pytanie należy odpowiedzieć, że art. 220 rozporządzenia nr 1308/2013 w związku z rozporządzeniem wykonawczym 2019/1323 należy interpretować w ten sposób, iż sprzeciwia się on przepisom krajowym interpretowanym i stosowanym w sposób ograniczający korzystanie ze środków wsparcia przewidzianych w tym drugim rozporządzeniu wyłącznie do przedsiębiorców rolnych, którzy nadal prowadzili działalność w sektorze drobiu w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy. W przedmiocie kosztów Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.   Z powyższych względów Trybunał (trzecia izba) orzeka, co następuje:   Artykuł 220 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 w związku z rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2019/1323 z dnia 2 sierpnia 2019 r. w sprawie nadzwyczajnych środków wspierania rynku w sektorach jaj i mięsa drobiowego we Włoszech   należy interpretować w ten sposób, że:   sprzeciwia się on przepisom krajowym interpretowanym i stosowanym w sposób ograniczający korzystanie ze środków wsparcia przewidzianych w tym drugim rozporządzeniu wyłącznie do przedsiębiorców rolnych, którzy nadal prowadzili działalność w sektorze drobiu w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy.   Podpisy ( *1 ) Język postępowania: włoski.