C-640/17

POSTANOWIENIE TRYBUNAŁU (ósma izba) z dnia 17 kwietnia 2018 r. ( *1 ) Odesłanie prejudycjalne – Artykuł 99 regulaminu postępowania przed Trybunałem – Podatki wewnętrzne – Zakaz dyskryminującego opodatkowania – Artykuł 110 TFUE – Jednolity podatek od ruchu pojazdów samochodowych – Ustalenie stawki opodatkowania w zależności od daty pierwszej rejestracji pojazdu w państwie członkowskim opodatkowania – Używane pojazdy samochodowe przywożone z innych państw członkowskich – Brak uwzględnienia daty pierwszej rejestracji w innym państwie członkowskim W sprawie C‑640/17 mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Tribunal Administrativo e Fiscal de Coimbra (sąd administracyjny i podatkowy w Coimbrze, Portugalia) postanowieniem z dnia 18 października 2017 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 16 listopada 2017 r., w postępowaniu: Luís Manuel dos Santos przeciwko Fazenda Pública TRYBUNAŁ (ósma izba), w składzie: J. Malenovský, prezes izby, D. Šváby i M. Vilaras (sprawozdawca), sędziowie, rzecznik generalny: E. Sharpston, sekretarz: A. Calot Escobar, postanowiwszy, po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, orzec w formie postanowienia z uzasadnieniem, zgodnie z art. 99 regulaminu postępowania przed Trybunałem, wydaje następujące Postanowienie Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 110 TFUE. Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy L.M. dos Santosem a Fazenda Pública (skarbem państwa, Portugalia) w przedmiocie ustalenia wysokości jednolitego podatku od ruchu drogowego (Imposto Único de Circulação), którego od L.M. dos Santosa dochodzono za rok 2014 od używanego pojazdu samochodowego przywiezionego z innego państwa członkowskiego. Ramy prawne Artykuł 2 ust. 1 Código do Imposto Único de Circulação (kodeksu dotyczącego jednolitego podatku od ruchu drogowego, zwanego dalej „CIUC”) stanowi: „Jednolitemu podatkowi od ruchu drogowego podlegają następujące kategorie pojazdów zarejestrowanych lub wpisanych do ewidencji w Portugalii: a) kategoria A: lekkie pojazdy samochodowe przeznaczone do przewozu osób i lekkie pojazdy samochodowe do użytku mieszanego o masie całkowitej nieprzekraczającej 2500 kg, zarejestrowane od 1981 r. do dnia wejście w życie niniejszego kodeksu; b) kategoria B: lekkie pojazdy samochodowe przeznaczone do przewozu osób wymienione w art. 2 ust. 1 lit. a) i d) kodeksu o podatku od pojazdów oraz lekkie pojazdy samochodowe do użytku mieszanego o masie całkowitej nieprzekraczającej 2500 kg, zarejestrowane po dniu wejście w życie niniejszego kodeksu; […]”. Spór w postępowaniu głównym i pytanie prejudycjalne Skarżący w postępowaniu głównym jest w Portugalii właścicielem używanego pojazdu samochodowego przywiezionego ze Zjednoczonego Królestwa. Pojazd ten, zarejestrowany po raz pierwszy w dniu 20 października 1966 r. w tym ostatnim państwie członkowskim, był przedmiotem nowej rejestracji w Portugalii w dniu 31 maja 2013 r., to znaczy po wejściu w życie CIUC w dniu 1 lipca 2007 r. W dniu 31 grudnia 2014 r. zażądano od skarżącego zapłaty kwoty 131,40 EUR z tytułu jednolitego podatku od ruchu drogowego od wspomnianego pojazdu za rok 2014 r. Ponieważ skarżący w postępowaniu głównym uznał, że jest przedmiotem dyskryminującego traktowania, wniósł do sądu odsyłającego skargę na decyzję ustalającą wysokość rzeczonego podatku. Podnosi on w szczególności, że pojazdy przywiezione po dniu 1 lipca 2007 r. oraz pojazdy mające tyle samo lat, które zostały przywiezione i zarejestrowane przed dniem 1 lipca 2007 r., są przedmiotem odmiennego traktowania, podczas gdy posiadają one te same cechy charakterystyczne, co jest sprzeczne z zasadą swobodnego przepływu towarów między państwami członkowskimi ustanowioną w art. 110 TFUE. Sąd odsyłający wskazuje w tym zakresie, że przywieziony przez skarżącego w postępowaniu głównym pojazd, po raz pierwszy zarejestrowany w innym państwie członkowskim w dniu 20 października 1966 r., podlega jednolitemu podatkowi od ruchu drogowego na podstawie art. 2 ust. 1 lit. b) CIUC, ponieważ został on przywieziony do Portugalii, gdzie stanowił przedmiot nowej rejestracji po dniu 1 lipca 2007 r., podczas gdy byłby on zwolniony z tego podatku, gdyby po raz pierwszy został zarejestrowany w Portugalii. W ten sposób wspomniany pojazd został poddany omawianemu jednolitemu podatkowi, ponieważ został on zarejestrowany po raz pierwszy w państwie członkowskim innym niż Portugalia. W tych okolicznościach Tribunal Administrativo e Fiscal de Coimbra (sąd administracyjny i podatkowy w Coimbrze, Portugalia) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym: „Czy zasada swobodnego przepływu towarów między państwami członkowskimi ustanowiona w art. 110 TFUE stoi na przeszkodzie przepisowi prawa krajowego [art. 2 ust. 1 lit. b) CIUC] interpretowanemu w ten sposób, że jednolity podatek od ruchu drogowego nie powinien uwzględniać daty pierwszej rejestracji, jeżeli miała ona miejsce w innym państwie członkowskim, i powinien opierać się jedynie na dacie rejestracji w Portugalii, w sytuacji gdy taka interpretacja skutkuje wyższym opodatkowaniem pojazdów przywiezionych z innego państwa członkowskiego?”. W przedmiocie pytania prejudycjalnego Zgodnie z art. 99 regulaminu postępowania przed Trybunałem Trybunał może w każdej chwili, w szczególności jeżeli odpowiedź na pytanie prejudycjalne można wywieść w sposób jednoznaczny z orzecznictwa lub jeżeli odpowiedź na takie pytanie nie pozostawia żadnych uzasadnionych wątpliwości, na wniosek sędziego sprawozdawcy i po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, orzec w formie postanowienia z uzasadnieniem. Powyższy przepis należy zastosować w niniejszej sprawie. Poprzez swoje pytanie prejudycjalne sąd odsyłający zmierza zasadniczo do ustalenia, czy art. 110 TFUE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on uregulowaniu państwa członkowskiego, na podstawie którego ustanowiony przez nie jednolity podatek od ruchu drogowego jest pobierany od lekkich pojazdów samochodowych przeznaczonych do przewozu pasażerów, zarejestrowanych lub wpisanych do ewidencji w owym państwie członkowskim, bez uwzględniania daty pierwszej rejestracji danego pojazdu, jeżeli miała ona miejsce w innym państwie członkowskim, co skutkuje wyższym opodatkowaniem pojazdów przywożonych z innego państwa członkowskiego niż opodatkowanie podobnych pojazdów, które nie zostały przywiezione. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że celem art. 110 TFUE jest zapewnienie swobodnego przepływu towarów między państwami członkowskimi w warunkach niezakłóconej konkurencji. Zmierza on do wyeliminowania wszelkich form ochrony mogącej wynikać z nakładania dyskryminujących podatków wewnętrznych na towary pochodzące z innych państw członkowskich (wyrok z dnia 9 czerwca 2016 r., Budişan, C‑586/14, EU:C:2016:421, pkt 19 i przytoczone tam orzecznictwo). W tym celu art. 110 TFUE akapit pierwszy zakazuje państwom członkowskim poddawania produktów pochodzących z innych państw członkowskich opodatkowaniu wewnętrznymi podatkami wyższymi niż te, które obciążają podobne produkty krajowe (wyrok z dnia 9 czerwca 2016 r., Budişan, C‑586/14, EU:C:2016:421, pkt 20). W tym zakresie należy przypomnieć, że z utrwalonego orzecznictwa wynika, iż system podatkowy można uznać za zgodny z art. 110 TFUE tylko wtedy, gdy zostanie wykazane, że jest on tak skonstruowany, aby wykluczyć w każdym przypadku wyższe opodatkowanie produktów przywożonych niż produktów krajowych, oraz że w związku z tym nie wywołuje on w żadnym wypadku dyskryminujących skutków (wyroki: z dnia 19 marca 2009 r., Komisja/Finlandia, C‑10/08, niepublikowany, EU:C:2009:171, pkt 24; z dnia 19 grudnia 2013 r., X, C‑437/12, EU:C:2013:857, pkt 28). Trybunał ponadto orzekł już, iż w dziedzinie opodatkowywania importowanych używanych pojazdów samochodowych art. 110 TFUE ma na celu zagwarantowanie całkowitej neutralności podatków wewnętrznych z punktu widzenia konkurencji pomiędzy produktami znajdującymi się już na rynku krajowym a produktami pochodzącymi z przywozu (wyroki: z dnia 17 lipca 2008 r., Krawczyński, C‑426/07, EU:C:2008:434, pkt 31; z dnia 3 czerwca 2010 r., Kalinchev, C‑2/09, EU:C:2010:312, pkt 31). Otóż pojazdy samochodowe obecne na rynku danego państwa członkowskiego są produktami krajowymi tego państwa w rozumieniu art. 110 TFUE. W sytuacji gdy produkty te są wprowadzane do sprzedaży na rynku pojazdów używanych tego państwa członkowskiego, powinny być one uznawane za produkty podobne do przywożonych pojazdów używanych tego samego rodzaju, mających takie same właściwości i zużytych w takim samym stopniu. Pojazdy używane zakupione na rynku wspomnianego państwa członkowskiego i pojazdy zakupione w innych państwach w celu ich przywozu, a następnie wprowadzenia do ruchu w tymże państwie, są bowiem produktami wobec nich konkurencyjnymi (wyroki: z dnia 7 kwietnia 2011 r., Tatu, C‑402/09, EU:C:2011:219, pkt 55; z dnia 7 lipca 2011 r., Nisipeanu, C‑263/10, niepublikowany, EU:C:2011:466, pkt 24). Z powyższego wynika, że art. 110 TFUE zobowiązuje każde państwo członkowskie do tego, aby wybierało i kształtowało swe podatki od pojazdów samochodowych w taki sposób, by nie skutkowały one korzystniejszym traktowaniem sprzedaży krajowych pojazdów używanych i tym samym zniechęcaniem do przywozu podobnych pojazdów używanych (wyroki: z dnia 7 kwietnia 2011 r., Tatu, C‑402/09, EU:C:2011:219, pkt 56; z dnia 7 lipca 2011 r., Nisipeanu, C‑263/10, niepublikowany, EU:C:2011:466, pkt 25). W niniejszej sprawie z postanowienia odsyłającego wynika, że omawiany w postępowaniu głównym jednolity podatek od ruchu drogowego jest pobierany corocznie między innymi od każdego lekkiego pojazdu samochodowego przeznaczonego do przewozu pasażerów zarejestrowanego lub wpisanego do ewidencji w Portugalii, przy czym wyjaśniono, że jego kwota różnicuje się w szczególności w zależności od daty pierwszej rejestracji danego pojazdu w Portugalii. W ten sposób podatek ten znajduje zastosowanie zarówno do pojazdów nowych, jak i do pojazdów używanych, oraz do pojazdów przywożonych z innych państw członkowskich i po raz pierwszy rejestrowanych w Portugalii, jak i do pojazdów już obecnych na rynku krajowym. Niemniej jednak lekkie pojazdy samochodowe przeznaczone do transportu pasażerów, takie jak przywieziony pojazd w postępowaniu głównym, są zwolnione z jednolitego podatku od ruchu drogowego, jeżeli zostały one zarejestrowane w Portugalii przed 1981 r., podczas gdy podobne pojazdy, które zostały zarejestrowane przed 1981 r. w innym państwie członkowskim, podlegają wspomnianemu podatkowi, jeżeli zostały one zarejestrowane po raz pierwszy w Portugalii po tej dacie. Ponadto te same pojazdy należą do kategorii A, jeżeli zostały one zarejestrowane po raz pierwszy w Portugalii pomiędzy 1981 r. i dniem 1 lipca 2007 r., datą wejścia w życie CIUC, oraz do kategorii B, jeżeli zostały one po raz pierwszy zarejestrowane w Portugalii po dniu 1 lipca 2007 r. Z kolei podobne pojazdy, które zostały przywiezione z innego państwa członkowskiego do Portugalii po dniu 1 lipca 2007 r., należą do kategorii B, nawet jeżeli zostały zarejestrowane po raz pierwszy w innym państwie członkowskim przed tą datą. Pojazdy przywiezione do Portugalii po dniu 1 lipca 2007 r. i zarejestrowane po raz pierwszy w innym państwie członkowskim przed dniem 1 lipca 2007 r. są w ten sposób przedmiotem systematycznego wyższego opodatkowania niż opodatkowanie, którego przedmiotem są podobne pojazdy nieprzywiezione zarejestrowane po raz pierwszy w Portugalii przed tą samą datą. W konsekwencji sporne w postępowaniu krajowym uregulowanie krajowe opodatkowuje używane pojazdy przywożone z innych państw członkowskich po dniu 1 lipca 2007 r. systematycznie podatkiem wyższym niż podatek ciążący na podobnych używanych pojazdach krajowych, gdyż nie uwzględnia ono daty pierwszej rejestracji przywożonych pojazdów w innych państwach członkowskich. Skutkuje ono zatem uprzywilejowaniem sprzedaży krajowych pojazdów używanych, a tym samym zniechęceniem do przywozu podobnych pojazdów używanych. W świetle powyższych rozważań na pytanie prejudycjalne trzeba odpowiedzieć, iż art. 110 TFUE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on uregulowaniu państwa członkowskiego, na podstawie którego ustanowiony przez nie jednolity podatek od ruchu drogowego pobierany jest od lekkich pojazdów samochodowych przeznaczonych do transportu pasażerów, zarejestrowanych lub wpisanych do ewidencji we wspomnianym państwie członkowskim, bez uwzględniania daty pierwszej rejestracji pojazdu, jeżeli miała ona miejsce w innym państwie członkowskim, co skutkuje tym, że opodatkowanie pojazdów przywożonych z innego państwa członkowskiego jest wyższe niż opodatkowanie podobnych pojazdów, które nie zostały przywiezione. W przedmiocie kosztów Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach.   Z powyższych względów Trybunał (ósma izba) orzeka, co następuje:   Artykuł 110 TFUE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on uregulowaniu państwa członkowskiego, na podstawie którego ustanowiony przez nie jednolity podatek od ruchu drogowego pobierany jest od lekkich pojazdów samochodowych przeznaczonych do transportu pasażerów, zarejestrowanych lub wpisanych do ewidencji we wspomnianym państwie członkowskim, bez uwzględniania daty pierwszej rejestracji pojazdu, jeżeli miała ona miejsce w innym państwie członkowskim, co skutkuje tym, że opodatkowanie pojazdów przywożonych z innego państwa członkowskiego jest wyższe niż opodatkowanie podobnych pojazdów, które nie zostały przywiezione.   Podpisy ( *1 ) Język postępowania: portugalski.