C-685/23

WYROK TRYBUNAŁU (piąta izba) z dnia 5 czerwca 2025 r. ( *1 ) Odesłanie prejudycjalne – Dyrektywa 2008/7/WE – Artykuł 5 ust. 2 lit. b) – Artykuł 6 ust. 1 lit. d) – Podatki pośrednie od gromadzenia kapitału – Pojęcie „obciążeń” – Opłata skarbowa od zabezpieczeń ustanowionych w celu prawidłowej realizacji emisji obligacji W sprawie C‑685/23 mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Tribunal Arbitral Tributário (Centro de Arbitragem Administrativa – CAAD) [sąd arbitrażowy do spraw podatkowych (centrum arbitrażu administracyjnego – CAAD), Portugalia] postanowieniem z dnia 10 listopada 2023 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 15 listopada 2023 r., w postępowaniu: Corner and Border S.A. przeciwko Autoridade Tributária e Aduaneira, TRYBUNAŁ (piąta izba), w składzie: M.L. Arastey Sahún, prezeska izby, D. Gratsias (sprawozdawca), E. Regan, J. Passer i B. Smulders, sędziowie, rzecznik generalny: A. Biondi, sekretarz: L. Carrasco Marco, administratorka, uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 14 listopada 2024 r., rozważywszy uwagi, które przedstawili: – w imieniu Corner and Border S.A. – A.P. Braga oraz M. Moreira, advogados, – w imieniu rządu portugalskiego – P. Barros da Costa, H. Magno oraz A. Rodrigues, w charakterze pełnomocników, – w imieniu Komisji Europejskiej – P. Caro de Sousa, A. Ferrand oraz W. Roels, w charakterze pełnomocników, po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 13 lutego 2025 r., wydaje następujący Wyrok Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 5 ust. 2 lit. b) i art. 6 ust. 1 lit. d) dyrektywy Rady 2008/7/WE z dnia 12 lutego 2008 r. dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału (Dz.U. 2008, L 46, s. 11). Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy Corner and Border S.A. a Autoridade Tributária e Aduaneira (organem podatkowym i celnym, Portugalia) w przedmiocie nałożenia opłaty skarbowej na zabezpieczenia ustanowione w celu prawidłowej realizacji emisji obligacji. Ramy prawne Prawo Unii Motywy 2, 3 i 9 dyrektywy 2008/7 brzmią następująco: „(2) Podatki pośrednie od gromadzenia kapitału, to znaczy podatki kapitałowe (podatki naliczane od wkładów kapitałowych do spółek i przedsiębiorstw, opłata stemplowa od papierów wartościowych oraz podatek od działań restrukturyzacyjnych) niezależnie od tego, czy działania te są związane z podwyższeniem kapitału czy nie, powodują nierówne traktowanie, podwójne opodatkowanie i dysproporcje, które zakłócają swobodny przepływ kapitału. To samo dotyczy innych podatków pośrednich o takich samych cechach jak podatek kapitałowy i opłata stemplowa od papierów wartościowych. (3) Dlatego w interesie rynku wewnętrznego leży ujednolicenie prawodawstwa dotyczącego podatków pośrednich od gromadzenia kapitału, tak aby w możliwie największym stopniu wyeliminować czynniki, które mogą zakłócać warunki konkurencji lub utrudniać swobodny przepływ kapitału. […] (9) Oprócz podatku kapitałowego, nie powinny być nakładane żadne podatki pośrednie od gromadzenia kapitału. W szczególności nie powinna być nakładana opłata stemplowa od papierów wartościowych bez względu na pochodzenie takich papierów wartościowych i bez względu na to, czy reprezentują one kapitał własny spółki, czy kapitał pożyczkowy”. Artykuł 2 tej dyrektywy, zatytułowany „Spółka kapitałowa”, stanowi w ust. 1 lit. a): „Przez spółkę kapitałową w znaczeniu niniejszej dyrektywy należy rozumieć: a) każdą spółkę, która przyjmuje jedną z form wyszczególnionych w załączniku I”. Punkty 16 i 22 załącznika I do wspomnianej dyrektywy odnoszą się w szczególności i odpowiednio do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością prawa luksemburskiego i do spółki akcyjnej (sociedade anónima) prawa portugalskiego. Artykuł 3 tej dyrektywy, zatytułowany „Wkład kapitałowy”, stanowi: „Na użytek niniejszej dyrektywy i z zastrzeżeniem art. 4 za »wkłady kapitałowe« uważa się następujące operacje: […] i) zaciągnięcie pożyczki przez spółkę kapitałową, jeśli wierzyciel uprawniony jest do udziału w zyskach spółki; j) zaciągnięcie pożyczki przez spółkę kapitałową u członka, współmałżonka lub dziecka członka, a także zaciągnięcie pożyczki u strony trzeciej, jeżeli jest ona gwarantowana przez członka, pod warunkiem że takie pożyczki mają taką samą funkcję jak zwiększenie kapitału spółki”. Artykuł 5 dyrektywy 2008/7, zatytułowany „Operacje niepodlegające podatkowi pośredniemu”, ma następujące brzmienie: „1.   Państwa członkowskie nie nakładają na spółki kapitałowe podatku pośredniego w żadnej formie w odniesieniu do: a) wkładów kapitałowych; […] 2.   Państwa członkowskie nie obejmują żadną formą podatku pośredniego: a) tworzenia, emisji, dopuszczenia do notowania na giełdzie, wprowadzenia na rynek lub obrotu akcjami, obligacjami lub innymi papierami wartościowymi tego samego rodzaju, a także świadectwami udziałowymi, bez względu na osobę emitenta; b) pożyczek, łącznie z obligacjami państwowymi, zaciągniętych poprzez emisję obligacji lub innych zbywalnych papierów wartościowych, bez względu na osobę emitenta, lub jakichkolwiek związanych z tym formalności, ani tworzenia, emisji, dopuszczenia do notowania na giełdzie, wprowadzenia na rynek lub obrotu tymi obligacjami lub innymi zbywalnymi papierami wartościowymi”. Zgodnie z art. 6 tej dyrektywy, zatytułowanym „Opłaty i podatek od wartości dodanej”: „1.   Nie naruszając przepisów art. 5, państwa członkowskie mogą naliczać następujące opłaty i podatki: […] d) opłaty od ustanowienia, wpisu lub wykreślenia hipotek lub innych obciążeń gruntu lub innego majątku; […]”. Artykuł 7 ust. 1 wspomnianej dyrektywy stanowi: „Niezależnie od art. 5 ust. 1 lit. a) państwo członkowskie, które w dniu 1 stycznia 2006 r. naliczało podatek od wkładów kapitałowych do spółek kapitałowych, zwany dalej »podatkiem kapitałowym«, może go w dalszym ciągu naliczać, pod warunkiem że jest on zgodny z art. 8–14”. Prawo portugalskie Artykuł 1 pkt 1 Código do Imposto do Selo (kodeksu opłaty skarbowej) przewiduje: „Opłata skarbowa jest pobierana od wszystkich czynności prawnych, umów, dokumentów, tytułów uczestnictwa, papierów wartościowych i innych zdarzeń lub sytuacji prawnych przewidzianych w Tabela Geral do Imposto do Selo [(ogólnej taryfie opłaty skarbowej)], w tym od nieodpłatnego przeniesienia majątku”. Ogólna taryfa opłaty skarbowej zawiera pozycję 10, dotyczącą zabezpieczeń dotyczących obligacji, która ma następujące brzmienie: „Zabezpieczenia dotyczące obligacji, niezależnie od ich charakteru lub formy, w szczególności zabezpieczenia, poręczenia, autonomiczne gwarancje bankowe, gwarancje, hipoteki, zastawy i ubezpieczenia poręczeń, z wyjątkiem przypadków, gdy mają one co do zasady charakter pomocniczy w stosunku do umów, które już podlegają opłacie skarbowej zgodnie z niniejszą taryfą i zostały ustanowione w tym samym czasie co zabezpieczone obligacje, również w formie odrębnego instrumentu lub papieru wartościowego, w zależności od ich odpowiedniej wartości oraz okresu obowiązywania, przy czym każde przedłużenie okresu obowiązywania umowy uznaje się za nową transakcję: […] 10.3 Zabezpieczenia udzielone na czas nieokreślony lub na czas określony wynoszący co najmniej pięć lat – 0,6 %”. Postępowanie główne i pytania prejudycjalne Corner and Border jest spółką akcyjną prawa portugalskiego, której kapitał zakładowy należy w całości do Onex Renewables Sàrl (zwanej dalej „Oneksem”), spółki z ograniczoną odpowiedzialnością prawa luksemburskiego. W dniu 21 lipca 2021 r. Onex nabył od EDP Renewables SGPS S.A., spółki akcyjnej prawa portugalskiego, cały kapitał zakładowy Éolica Do Sincelo S.A. (zwanej dalej „ES”) i Éolica da Linha S.A. (zwanej dalej „EL”), dwóch innych spółek akcyjnych prawa portugalskiego. W dniu 29 lipca 2021 r. Onex przeniósł na Corner and Border ogół praw i obowiązków wynikających z umowy nabycia akcji tych dwóch spółek. W dniu 27 stycznia 2022 r. spółka Corner and Border zawarła umowę o finansowanie (zwaną dalej „umową o finansowanie”), na mocy której wyemitowała serię obligacji imiennych na łączną kwotę 348900000 EUR subskrybowaną w całości przez Banco Santander Totta S.A. (zwaną dalej „emisją obligacji”). Owa umowa o finansowanie została zawarta w celu sfinansowania zapłaty ceny zakupu akcji ES i EL oraz refinansowania zadłużenia tych spółek. Zgodnie z umową o finansowaniu spółka Corner and Border mogła przenieść umowną pozycję subskrybenta przyjętą przez Banco Santander Totta w zamian za zapłatę kar lub prowizji. Aby zapewnić właściwe wykonanie umowy o finansowaniu, Onex, Corner and Border, ES i EL przedstawiły różne zabezpieczenia o charakterze rzeczowym i osobistym. Zabezpieczenia te zostały ustanowione na podstawie umowy zawartej między tymi spółkami, jako ustanawiającymi zabezpieczenie, a Banco Santander Totta, jako przyjmującym zabezpieczenie i „agentem zabezpieczeń” (zwanej dalej „umową o ustanowienie zabezpieczeń”). W ramach umowy gwarancji Onex przedstawił szereg zabezpieczeń w formie, po pierwsze, zastawu na akcjach Corner and Border oraz na wierzytelnościach Oneksu z tytułu pożyczek akcjonariuszy udzielonych spółce Corner and Border, a po drugie, promesy ustanowienia zastawu na akcjach Corner and Border, które mogły zostać wyemitowane w przyszłości, a także na przyszłych wierzytelnościach Oneksu z tytułu pożyczek akcjonariuszy udzielonych spółce Corner and Border. Na podstawie tej umowy spółka Corner and Border również udzieliła szeregu zabezpieczeń w trzech formach. Chodzi, po pierwsze, o zastaw na akcjach ES i EL, na wierzytelnościach Corner and Border w szczególności z tytułu pożyczek udzielonych tym spółkom przez akcjonariuszy oraz na saldach rachunków bankowych Corner and Border, po drugie, o promesy ustanowienia zastawu na akcjach spółek ES i EL, które mogą zostać wyemitowane w przyszłości, na przyszłych wierzytelnościach Corner and Border wobec tych spółek oraz na saldzie przyszłych rachunków bankowych Corner and Border, a wreszcie, po trzecie, o cesję wierzytelności. Na podstawie wspomnianej umowy ES i EL również przedstawiły szereg zabezpieczeń i promes ustanowienia zabezpieczeń w formie, po pierwsze, zastawu na pozostałej części ich istniejących rachunków bankowych oraz posiadanych przez nie wierzytelnościach, po drugie, promes zastawu na pozostałej części ich przyszłych rachunków bankowych, a po trzecie, cesji wierzytelności. Sąd odsyłający wyjaśnia, że ustanowienie tych zabezpieczeń było konieczne i niezbędne do zawarcia umowy o finansowanie i do emisji obligacji. W dniu 27 stycznia 2022 r. notariusz, który sporządził i poświadczył umowę o finansowanie i umowę o ustanowienie zabezpieczeń, pobrał opłatę skarbową, na podstawie pozycji 10.3 ogólnej taryfy opłaty skarbowej, od kwoty 348900000 EUR przy zastosowaniu stawki 0,6 %, ustalając w ten sposób zobowiązanie z tytułu opłaty skarbowej na 2093400 EUR. Spółka Corner and Border wniosła zażalenie na decyzję nakładającą opłatę skarbową na ustanowione zabezpieczenia. Ponieważ zażalenie to zostało oddalone, spółka Corner and Border złożyła wniosek o arbitraż do Tribunal Arbitral Tributário (Centro de Arbitragem Administrativa – CAAD) [sądu arbitrażowego do spraw podatkowych (centrum arbitrażu administracyjnego – CAAD), Portugalia], który jest sądem odsyłającym. Na poparcie swojego wniosku Corner and Border podnosi w szczególności, że decyzja nakładająca opłatę skarbową narusza art. 5 ust. 2 lit. b) dyrektywy 2008/7, ponieważ zabezpieczenia, które były przedmiotem tej opłaty, były bezpośrednio istotne dla emisji obligacji, w związku z czym rozpatrywane opodatkowanie sprowadza się do opodatkowania operacji gromadzenia kapitału będącej przedmiotem postępowania głównego postrzeganej jako całość. Ponadto wyjątek ustanowiony w art. 6 ust. 1 lit. d) tej dyrektywy dotyczy jedynie zabezpieczeń obciążających nieruchomości. Sąd odsyłający wyraża wątpliwości co do tego, czy ustanowienie zabezpieczeń w ramach operacji gromadzenia kapitału należy uznać za integralną część tych operacji, czy też za związaną z nimi formalność, oraz czy zakaz opodatkowania tych operacji podatkami pośrednimi przewidziany w art. 5 ust. 2 lit. b) dyrektywy 2008/7 rozciąga się w konsekwencji na te zabezpieczenia. Sąd odsyłający zastanawia się również nad kwestią, czy wspomniane zabezpieczenia są objęte zakresem pojęcia „obciążeń” w rozumieniu art. 6 ust. 1 lit. d) tej dyrektywy. W tych okolicznościach Tribunal Arbitral Tributário (Centro de Arbitragem Administrativa – CAAD) [sąd arbitrażowy do spraw podatkowych (centrum arbitrażu administracyjnego – CAAD)] postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi: „1) Czy art. 5 ust. 2 lit. b) dyrektywy [2008/7] należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie temu, by zabezpieczenia w postaci zastawów na akcjach, zastawów na saldach rachunków bankowych, zastawów na wierzytelnościach akcjonariuszy oraz cesji wierzytelności na zabezpieczenie udzielone w związku z operacją emisji obligacji podlegały opłacie skarbowej? 2) Czy odpowiedź na pytanie pierwsze będzie różna w zależności od tego, czy ustanowienie zabezpieczeń jest obowiązkiem prawnym, czy też jest ono fakultatywne i zostało uzgodnione w sposób dobrowolny? 3) Czy odpowiedź na pytanie pierwsze będzie odmienna w przypadku, gdy zabezpieczenia zostały ustanowione w ramach operacji emisji obligacji podlegającej subskrypcji szczególnej przez instytucję bankową, której prawa i obowiązki jako subskrybenta mogą zostać przeniesione w wyniku decyzji emitenta, nawet jeśli przeniesienie to podlega określonym warunkom oraz karom umownym/prowizjom? 4) Czy art. 6 ust. 1 lit. d) dyrektywy [2008/7] należy interpretować w ten sposób, że obejmuje on swoim zakresem zastosowania zabezpieczenia w postaci zastawów na akcjach, zastawów na saldach rachunków bankowych, zastawów na wierzytelnościach akcjonariuszy oraz cesji wierzytelności na zabezpieczenie, ustanowione w związku z operacją emisji obligacji objętą zakresem zastosowania art. 5 ust. 2 lit. b) tej dyrektywy?”. W przedmiocie pytań prejudycjalnych Poprzez swoje cztery pytania, które należy rozpatrywać łącznie, sąd odsyłający zmierza zasadniczo do ustalenia, czy art. 5 ust. 2 lit. b) oraz art. 6 ust. 1 lit. d) dyrektywy 2008/7 należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie przepisowi prawa krajowego, który przewiduje zastosowanie opłaty skarbowej do ustanowionych zabezpieczeń w formie zastawu na akcjach, na saldach rachunków bankowych i na pożyczkach akcjonariuszy, a także w formie cesji wierzytelności, w celu prawidłowego wykonania zobowiązań wynikających z emisji obligacji przez spółkę kapitałową. Na wstępie należy zauważyć, że Onex, będący pierwotnym nabywcą akcji, których zakup został sfinansowany w drodze emisji obligacji, oraz Corner and Border, spółka emitująca obligacje będące przedmiotem postępowania głównego, są, odpowiednio, spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i spółką akcyjną, to znaczy „spółkami kapitałowymi” w rozumieniu art. 2 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2008/7 w związku z pkt 16 i 22 załącznika I do tej dyrektywy. Są one w konsekwencji objęte zakresem stosowania tej dyrektywy. Wspomniana dyrektywa, jak wskazuje jej motyw 9, ma na celu wyłączenie wszelkich podatków pośrednich od gromadzenia kapitału poza podatkami od wkładów kapitałowych do spółek kapitałowych, które mogą być obciążone podatkiem na warunkach przewidzianych w art. 7 ust. 1 tej dyrektywy. W szczególności z tego samego motywu wynika, że opłata stemplowa od papierów wartościowych nie powinna być nakładana bez względu na pochodzenie takich papierów wartościowych i bez względu na to, czy reprezentują one kapitał własny spółki, czy kapitał dłużny. W tym kontekście art. 5 ust. 2 lit. b) dyrektywy 2008/7 zakazuje pośredniego opodatkowania w jakiejkolwiek formie pożyczek, łącznie z obligacjami państwowymi, zaciągniętych poprzez emisję obligacji lub innych zbywalnych papierów wartościowych, bez względu na osobę emitenta, lub jakichkolwiek związanych z tym formalności, a także tworzenia, emisji, dopuszczenia do notowania na giełdzie, wprowadzenia na rynek lub obrotu tymi obligacjami lub innymi zbywalnymi papierami wartościowymi. W tym względzie, odnosząc się, po pierwsze, do pojęcia „formalności” związanych z pożyczką w formie emisji obligacji, które powinny być zwolnione z wszelkich podatków pośrednich, należy zauważyć, że pojęcie to obejmuje ewentualne czynności, do których podjęcia spółka kapitałowa jest zobowiązana na mocy przepisów krajowych w celu dokonania takiej pożyczki, jak również dokonania, emisji, dopuszczenia do notowania na giełdzie, wprowadzenia do obiegu lub obrotu danymi zbywalnymi papierami wartościowymi [zob. podobnie postanowienie z dnia 19 lipca 2023 r., EDP (Opodatkowanie obejmujące sprzedaż papierów wartościowych), C‑416/22, EU:C:2023:604, pkt 28 i przytoczone tam orzecznictwo]. Jeżeli chodzi w szczególności o zabezpieczenia takie jak te będące przedmiotem postępowania głównego, należy zauważyć, po pierwsze, że zgodnie z informacjami dostarczonymi przez sąd odsyłający prawo portugalskie nie uzależnia dokonania emisji obligacji od ustanowienia takich zabezpieczeń, a po drugie, że są one związane z istotą czynności gromadzenia kapitału. Wynika z tego, że nawet jeśli pożyczkodawca żąda ustanowienia zabezpieczeń jako warunku subskrybowania obligacji, która to sytuacja została przywołana przez sąd odsyłający, to jednak ustanowienie to nie jest objęte zakresem „formalności”, o których mowa w art. 5 ust. 2 lit. b) dyrektywy 2008/7. Odnosząc się, po drugie, do zakazu opodatkowania operacji gromadzenia kapitału jako takich, należy zauważyć, że w świetle celu realizowanego przez dyrektywę 2008/7 jej art. 5 należy interpretować szeroko, aby uniknąć sytuacji, w której zakaz ten zostałby pozbawiony skuteczności (effet utile). Tym samym zakaz opodatkowywania tych operacji ma zastosowanie również do operacji niewymienionych wyraźnie w tym zakazie, w sytuacji gdy taki podatek powoduje opodatkowanie czynności stanowiącej integralną część całej operacji z punktu widzenia gromadzenia kapitału (wyrok z dnia 22 grudnia 2022 r., IM Gestão de Ativos i in., C‑656/21, EU:C:2022:1024, pkt 28 i przytoczone tam orzecznictwo). Z orzecznictwa Trybunału wynika również, że skoro emisja papierów wartościowych ma znaczenie dopiero od momentu, w którym papiery te znajdują nabywców, to podatek od pierwszego nabycia nowo wyemitowanego papieru wartościowego w istocie wpływa na samą emisję tego papieru wartościowego w zakresie, w jakim stanowi ona integralną część całej operacji z punktu widzenia gromadzenia kapitału. Cel zachowania skuteczności (effet utile) art. 5 ust. 2 lit. b) dyrektywy 2008/7 wymaga zatem, aby w myśl tego przepisu „emisja” obejmowała nabycie pierwotne papierów wartościowych, które następuje w ramach ich emisji (wyrok z dnia 22 grudnia 2022 r., IM Gestão de Ativos i in., C‑656/21, EU:C:2022:1024, pkt 29 i przytoczone tam orzecznictwo). Podobnie, biorąc pod uwagę, że zabezpieczenia są udzielane w celu prawidłowego wykonania zobowiązań wynikających z emisji obligacji, wykazują one z tego względu ścisły związek z emisją wspomnianych obligacji w rozumieniu art. 5 ust. 2 lit. b) dyrektywy 2008/7, w związku z czym należy je uznać za integralną część całej operacji z punktu widzenia gromadzenia kapitału, i to niezależnie od tego, czy zostały one ustanowione w wykonaniu zobowiązania ustawowego, czy też dobrowolnie (zob. podobnie wyrok z dnia 22 grudnia 2022 r., IM Gestão de Ativos i in., C‑656/21, EU:C:2022:1024, pkt 31, 35). W tym kontekście przywołana przez sąd odsyłający możliwość postawienia na późniejszym etapie innego pożyczkodawcy w sytuacji pierwotnego pożyczkodawcy nie ma wpływu na związek między tymi zabezpieczeniami a emisją obligacji, a zatem jest pozbawiona znaczenia. Wynika z tego, że co do zasady ustanowienie wspomnianych zabezpieczeń powinno podlegać zakazowi pośredniego opodatkowania gromadzenia kapitału w rozumieniu art. 5 dyrektywy 2008/7. Jednakże art. 6 ust. 1 lit. d) dyrektywy 2008/7 stanowi, że niezależnie od zakazów opodatkowania przewidzianych w art. 5 tej dyrektywy państwa członkowskie mogą pobierać opłaty od „ustanowienia, wpisu lub wykreślenia hipotek lub innych obciążeń gruntu lub innego majątku”. Ponieważ dyrektywa 2008/7 nie definiuje pojęcia „obciążeń” ani nie odsyła w tym celu do prawa państw członkowskich, z wymogów jednolitego stosowania prawa Unii i zasady równości wynika, że znaczeniu i zakresowi pojęć przepisu prawa Unii należy zwykle nadać w całej Unii autonomiczną i jednolitą wykładnię, którą należy ustalić z uwzględnieniem brzmienia tego przepisu, kontekstu, w jaki się on wpisuje, oraz celów regulacji, której jest on częścią (wyrok z dnia 20 marca 2025 r., Lindenbaumer, C‑61/24, EU:C:2025:197, pkt 38 i przytoczone tam orzecznictwo). W tym względzie należy zauważyć w pierwszej kolejności, że art. 6 ust. 1 lit. d) dyrektywy 2008/7 posługuje się w dużej większości wersji językowych wyrażeniem „hipotek lub innych obciążeń”. Tymczasem, ponieważ prawodawca użył dwóch różnych terminów w celu określenia instrumentów ustanawiających prawa obciążające majątek danej osoby, nie można a priori uznać, że pojęcia te dotyczą wyłącznie jednego rodzaju tych praw, a mianowicie praw na nieruchomościach. W drugiej kolejności należy przypomnieć, że art. 6 ust. 1 dyrektywy 2008/7 określa podatki i opłaty, jakie państwa członkowskie mogą pobierać, „[n]ie naruszając przepisów art. 5”. Tak więc w celu ustalenia, w szczególności w odniesieniu do emisji obligacji, znaczenia i zakresu pojęcia „obciążeń”, o którym mowa w art. 6 ust. 1 lit. d) tej dyrektywy, należy wziąć pod uwagę, jako elementy kontekstu, cechy zakazu ustanowionego w jej art. 5 ust. 2 lit. b). W szczególności ten ostatni przepis nie zakazuje państwom członkowskim opodatkowania podatkiem pośrednim wszelkich pożyczek zaciągniętych przez spółki kapitałowe, lecz wyłącznie tych „zaciągniętych poprzez emisję obligacji lub innych zbywalnych papierów wartościowych”, czyli, jak stanowi motyw 9 tej dyrektywy, w postaci papierów wartościowych stanowiących kapitał dłużny. Tymczasem, podobnie jak operacje gromadzenia kapitału prowadzące do emisji papierów wartościowych reprezentujących kapitał własny spółki, które są objęte art. 5 ust. 2 lit. a) dyrektywy 2008/7, operacje gromadzenia kapitału w formie emisji obligacji, zwolnione z wszelkich podatków pośrednich zgodnie z art. 5 ust. 2 lit. b) tej dyrektywy, mogą zachęcać pożyczkodawcę do uprzywilejowania, w celu oceny wiarygodności obietnicy pewnego zwrotu z jego inwestycji, przyszłych wyników podmiotu emitującego, a nie majątku tego podmiotu jako gwarancji spłaty/zwrotu. Analizę tę potwierdza art. 3 lit. i) i j) dyrektywy 2008/7 w związku z art. 5 ust. 1 lit. a) tej dyrektywy. Z przepisów tych wynika, że wkłady kapitałowe w formie pożyczki są zwolnione z wszelkich form opodatkowania pośredniego tylko wtedy, gdy wierzyciel ma prawo do udziału w zyskach spółki lub gdy pożyczki te mają tę samą funkcję co podwyższenie kapitału zakładowego. W trzeciej kolejności warunki te odzwierciedlają ponadto cel dyrektywy 2008/7, którym jest – jak wynika z jej motywów 2 i 3 – wyeliminowanie, w najszerszym możliwym zakresie, dyskryminacji, podwójnego opodatkowania i różnic mogących zakłócać warunki konkurencji lub utrudniać swobodny przepływ kapitału, które mogą wynikać z podatków pośrednich obejmujących konkretnie gromadzenie kapitału, a nie tych, które mogą wynikać z podatków pośrednich nałożonych na jakąkolwiek formę pożyczki udzielonej spółce kapitałowej. O ile prawdą jest, że przyjmując dyrektywę 2008/7, prawodawca Unii w żaden sposób nie wpłynął na możliwość ustanowienia przez umawiające się strony prawa obciążającego rzeczy ruchome lub nieruchomości w celu zagwarantowania spłaty pożyczki objętej przepisami tej dyrektywy, o tyle art. 6 ust. 1 lit. d) tej dyrektywy utrzymał kompetencję podatkową państw członkowskich w odniesieniu do instrumentów umownych, jakimi są obciążenia i hipoteki ustanowione w ramach gromadzenia kapitału dłużnego. Jak bowiem przypomniano w pkt 37 niniejszego wyroku, zakres stosowania art. 6 ust. 1 lit. d) dyrektywy 2008/7, który stosuje się, „nie naruszając” zakazów opodatkowania przewidzianych w art. 5 tej dyrektywy, jest ściśle powiązany z zakresem stosowania jej art. 5 ust. 2 lit. b) i świadczy o tym, że prawodawca Unii nie miał zamiaru wyłączyć z kompetencji podatkowej państw członkowskich kategorii praw na nieruchomościach lub rzeczach ruchomych, które mają na celu zagwarantowanie spłaty pożyczki w formie emisji obligacji. W tych okolicznościach, jak stwierdził zasadniczo rzecznik generalny w pkt 50 opinii, wyrażenie „hipotek lub innych obciążeń”, o którym mowa we wspomnianym art. 6 ust. 1 lit. d) tej dyrektywy, obejmuje wszystkie instrumenty umowne stanowiące integralną część operacji gromadzenia kapitału pożyczkowego, które umożliwiają uprawnionemu z tytułu wierzytelności uzyskanie preferencyjnej lub priorytetowej spłaty tej wierzytelności, w przypadku gdy dłużnik nie wywiązuje się ze swoich zobowiązań. Do sądu odsyłającego należy zbadanie w świetle rozważań przedstawionych w pkt 43 niniejszego wyroku, czy zastaw, promesy ustanowienia zastawu i cesje wierzytelności będące przedmiotem postępowania głównego mogą zostać zakwalifikowane jako „obciążenie” w rozumieniu art. 6 ust. 1 lit. d) tego rozporządzenia, ponieważ nie stanowią one hipoteki. Ze wszystkich powyższych rozważań wynika, że art. 5 ust. 2 lit. b) i art. 6 ust. 1 lit. d) dyrektywy 2008/7 należy interpretować w ten sposób, że nie stoją one na przeszkodzie przepisom krajowym, które przewidują nałożenie opłaty skarbowej na zabezpieczenia w postaci zastawu na akcjach, saldach rachunków bankowych lub wierzytelnościach wynikających z pożyczek udzielonych przez akcjonariuszy oraz w formie cesji wierzytelności w celu prawidłowego wykonania zobowiązań wynikających z emisji obligacji przez spółkę kapitałową, o ile zabezpieczenia te, nawet jeśli stanowią integralną część takiej emisji obligacji, stanowią obciążenia w rozumieniu tego art. 6 ust. 1 lit. d) w zakresie, w jakim umożliwiają one uprawnionemu z tytułu wierzytelności uzyskanie preferencyjnej lub priorytetowej spłaty tej wierzytelności, w przypadku gdy dłużnik nie wywiązuje się ze swoich zobowiązań. W przedmiocie kosztów Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.   Z powyższych względów Trybunał (piąta izba) orzeka, co następuje:   Artykuł 5 ust. 2 lit. b) i art. 6 ust. 1 lit. d) dyrektywy Rady 2008/7/WE z dnia 12 lutego 2008 r. dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału   należy interpretować w ten sposób, że:   nie stoją one na przeszkodzie przepisom krajowym, które przewidują nałożenie opłaty skarbowej na zabezpieczenia w postaci zastawu na akcjach, saldach rachunków bankowych lub wierzytelnościach wynikających z pożyczek udzielonych przez akcjonariuszy oraz w formie cesji wierzytelności w celu prawidłowego wykonania zobowiązań wynikających z emisji obligacji przez spółkę kapitałową, o ile zabezpieczenia te, nawet jeśli stanowią integralną część takiej emisji obligacji, stanowią obciążenia w rozumieniu tego art. 6 ust. 1 lit. d) w zakresie, w jakim umożliwiają one uprawnionemu z tytułu wierzytelności uzyskanie preferencyjnej lub priorytetowej spłaty tej wierzytelności, w przypadku gdy dłużnik nie wywiązuje się ze swoich zobowiązań.   Podpisy ( *1 ) Język postępowania: portugalski.