C-719/21

WyrokTSUE2023-01-12CELEX: 62021CJ0719ECLI:EU:C:2023:15

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Unii Europejskiej popełnił błąd w ocenie prawnej lub przeinaczył dowody, oddalając skargę o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji Europejskiej odrzucającej skargę dotyczącą naruszenia art. 101 TFUE, w szczególności w zakresie oceny istnienia zmowy, podziału rynków i porozumień standaryzacyjnych?
Ratio decidendi
Trybunał Sprawiedliwości oddalił odwołanie, stwierdzając, że Sąd Unii Europejskiej nie popełnił błędu w ocenie prawnej ani nie przeinaczył dowodów, oddalając skargę o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji. Sąd prawidłowo uznał, że Komisja miała podstawy do stwierdzenia braku wystarczającego interesu Unii w dalszym badaniu okoliczności faktycznych, ponieważ przedstawione informacje nie pozwalały na wysnucie racjonalnych podejrzeń co do zmowy, a zarzucane zachowania dotyczyły prawa własności intelektualnej, a nie prawa konkurencji. Trybunał podkreślił, że kontrola sądowa decyzji Komisji o odrzuceniu skargi nie może prowadzić do zastąpienia oceny Komisji własną oceną Sądu, lecz ma na celu zbadanie, czy decyzja nie jest obarczona naruszeniem prawa, oczywistym błędem w ocenie lub nadużyciem władzy.
Stan faktyczny
Frédéric Jouvin zgłosił patenty dotyczące zbierania i doręczania paczek. W 2017 r. złożył skargę do Komisji Europejskiej, początkowo na podstawie art. 102 TFUE przeciwko grupie La Poste, a następnie przeformułował ją na art. 101 TFUE, zarzucając ponadnarodowy kartel obejmujący operatorów pocztowych, producentów maszyn i oprogramowania, klientów e-commerce (jak Amazon) oraz międzynarodowe organizacje normalizacyjne. Skarga dotyczyła m.in. przestępczego naruszenia jego patentów, zerwania negocjacji licencyjnych, zbiorowego bojkotu patentów oraz ustanowienia norm naruszających jego patenty. Komisja odrzuciła skargę, uznając, że problem dotyczy prawa własności intelektualnej, a nie konkurencji, i że brak jest racjonalnych podejrzeń co do zmowy.
Rozstrzygnięcie
1) Odwołanie zostaje oddalone. 2) Frédéric Jouvin zostaje obciążony, poza własnymi kosztami, kosztami poniesionymi przez Komisję Europejską.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK TRYBUNAŁU (dziewiąta izba) z dnia 12 stycznia 2023 r. ( *1 ) Odwołanie – Konkurencja – Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki – Artykuł 101 TFUE – Skarga do Komisji Europejskiej – Decyzja Komisji o odrzuceniu skargi – Skarga o stwierdzenie nieważności – Termin na złożenie odpowiedzi na odwołanie W sprawie C‑719/21 P mającej za przedmiot odwołanie w trybie art. 56 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wniesione w dniu 25 listopada 2021 r., Frédéric Jouvin, zamieszkały w Clichy (Francja), którego reprezentował L. Bôle-Richard, avocat, strona wnosząca odwołanie, w której drugą stroną postępowania była: Komisja Europejska, którą reprezentowali A. Boitos, B. Ernst i A. Keidel, w charakterze pełnomocników, strona pozwana w pierwszej instancji, TRYBUNAŁ (dziewiąta izba), w składzie: L. S. Rossi (sprawozdawczyni), prezes izby, S. Rodin i O. Spineanu-Matei, sędziowie, rzecznik generalny: L. Medina, sekretarz: A. Calot Escobar, uwzględniając pisemny etap postępowania, podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii, wydaje następujący Wyrok W odwołaniu Frédéric Jouvin wnosi do Trybunału o uchylenie postanowienia Sądu Unii Europejskiej z dnia 26 kwietnia 2021 r., Jouvin/Komisja (T‑472/20 i T‑472/20 AJ II, niepublikowanego, zwanego dalej „zaskarżonym postanowieniem”, EU:T:2021:215), w którym Sąd oddalił jako prawnie oczywiście bezzasadną jego skargę o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji C(2020) 3503 final z dnia 28 maja 2020 r. odrzucającej jego skargę do Komisji dotyczącą domniemanych naruszeń art. 101 TFUE (zwanej dalej „sporną decyzją”). Ramy prawne Rozporządzenie nr 773/2004 Artykuł 7 rozporządzenia Komisji (WE) nr 773/2004 z dnia 7 kwietnia 2004 r. odnoszącego się do prowadzenia przez Komisję postępowań zgodnie z art. [101] i [102 TFUE] (Dz.U. 2004, L 123, s. 18), zatytułowany „Odrzucanie wniosków [skarg]”, stanowi: „1.   W przypadku gdy Komisja uzna, że w oparciu o informacje znajdujące się w jej posiadaniu nie istnieją dostateczne podstawy do działań w sprawie wniosku [skargi], powiadomi wnioskodawcę [składającego skargę] o swoim stanowisku i wyznaczy termin, w którym wnioskodawca [składający skargę] może przedstawić pisemnie swoją opinię. Komisja nie jest zobowiązana uwzględniać jakichkolwiek dalszych pisemnych wniosków [uwag] otrzymanych po upływie tego terminu. 2.   Jeżeli wnioskodawca [składający skargę] przedstawi swoją opinię w terminie wyznaczonym przez Komisję, a wnioski [uwagi] pisemne złożone przez wnioskodawcę [składającego skargę] nie prowadzą do odmiennej oceny wniosku [skargi], Komisja odrzuca wniosek [skargę] w drodze decyzji. […]”. Wytyczne dotyczące porozumień o współpracy horyzontalnej Sekcja 7 wytycznych Komisji w sprawie stosowania art. 101 TFUE do horyzontalnych porozumień kooperacyjnych (Dz.U. 2011, C 11, s. 1) (zwanych dalej „wytycznymi dotyczącymi porozumień o współpracy horyzontalnej”) odnosi się do „porozumień standaryzacyjnych”. Sekcja ta zawiera w szczególności pkt 280–286 owych wytycznych, określające warunki, na jakich porozumienia standaryzacyjne mogące stworzyć siłę rynkową nie są objęte co do zasady zakresem stosowania art. 101 ust. 1 TFUE. Regulamin postępowania przed Trybunałem Zgodnie z art. 51 regulaminu postępowania przed Trybunałem, zatytułowanym „Termin uwzględniający odległość”: „Terminy procesowe przedłuża się o dziesięciodniowy termin uwzględniający odległość”. Artykuł 172 tego regulaminu postępowania, zatytułowany „Strony uprawnione do złożenia odpowiedzi na odwołanie”, stanowi: „Strona w danej sprawie przed Sądem mająca interes prawny w uwzględnieniu lub oddaleniu odwołania może złożyć odpowiedź na odwołanie w terminie dwóch miesięcy od doręczenia odwołania. Termin nie podlega przedłużeniu”. Okoliczności powstania sporu i sporna decyzja Okoliczności powstania sporu zostały streszczone przez Sąd w pkt 1–12 zaskarżonego postanowienia w następujący sposób: „1 W dniu 27 czerwca 2001 r. skarżący […] zgłosił w kilku państwach oraz na poziomie [europejskim] patenty dotyczące zbierania i doręczania paczek, a w dniu 31 stycznia 2003 r. przedstawił grupie La Poste projekt pod nazwą Ripost wykorzystujący te patenty. W dniu 12 marca 2017 r. skarżący złożył do Komisji skargę dotyczącą naruszenia art. 102 TFUE przez grupę La Poste. Grupa ta, która świadczy usługi pocztowe we Francji, miała naruszyć patenty skarżącego dotyczące zbierania i doręczania paczek. W piśmie z dnia 31 marca 2017 r. Komisja wskazała w istocie, że zachowanie grupy La Poste – przy założeniu, że zostałoby wykazane – wydaje się stanowić raczej naruszenie patentów niż nadużycie pozycji dominującej w rozumieniu art. 102 TFUE i że z tego powodu pismo skarżącego nie będzie przedmiotem pogłębionej analizy ze strony Komisji. W dniu 4 października 2017 r. skarżący skierował do Komisji pismo przeformułowujące jego skargę do Komisji poprzez oparcie jej na art. 101 TFUE, dotyczące ponadnarodowego kartelu obejmującego operatorów pocztowych, producentów maszyn i oprogramowania do frankowania oraz urządzeń do sortowania przesyłek pocztowych, a także klientów handlu elektronicznego takich jak Amazon oraz międzynarodowe organizacje normalizacyjne […]. W dniu 29 listopada 2017 r. odbyła się konferencja telefoniczna z Komisją. W dniach 1, 12 i 13 grudnia 2017 r., 22 stycznia, 15 maja i 20 listopada 2018 r. oraz 22 lutego 2019 r. skarżący skierował do Komisji pisma, w których wskazał, że pracuje nad trzecią wersją swojej skargi do Komisji. W dniu 5 kwietnia 2019 r. skarżący skierował do Komisji pismo zawierające nowe informacje. Pismem z dnia 30 lipca 2019 r. Komisja poinformowała skarżącego, że nie istnieją wystarczające podstawy do nadania dalszego biegu jego skardze. W dniu 14 września 2019 r. skarżący skierował do Komisji uwagi zmieniające zakres jego skargi do Komisji, wskazując, że odstępuje od zarzutów dotyczących nadużycia pozycji dominującej przez grupę La Poste, Amazon i niektórych operatorów pocztowych i że podtrzymuje jedynie zarzuty dotyczące naruszenia art. 101 TFUE. Skarga do Komisji obejmowała cztery zarzuty dotyczące naruszenia art. 101 TFUE, a mianowicie: przestępcze naruszenie wszystkich patentów skarżącego; zerwanie negocjacji mające znamiona nadużycia przez należące do kartelu przedsiębiorstwa, którym skarżący bezskutecznie usiłował udzielić licencji na korzystanie z jego patentów; zbiorowy bojkot jego patentów poprzez uzgodnione działania polegające na przestępczym naruszeniu i zerwaniu negocjacji mającym znamiona nadużycia oraz poprzez inne bezprawne uzgodnione działania, a wreszcie ustanowienie przez organizacje międzynarodowe norm naruszających patenty skarżącego. W dniu 28 maja 2020 r. Komisja przyjęła [sporną] decyzję. Zgodnie ze [sporną] decyzją odrzucenie skargi do Komisji wynikało z faktu, że prawdopodobieństwo wykazania istnienia naruszenia prawa Unii w dziedzinie konkurencji wydawało się w niniejszej sprawie ograniczone. Wniosek ten opierał się na dwóch głównych względach. Komisja uznała, że podniesiony problem nie jest problemem dotyczącym prawa konkurencji. Ponadto przedstawione informacje nie pozwoliły jej na wysnucie racjonalnych podejrzeń co do zmowy między odnośnymi przedsiębiorstwami ani nawet na powzięcie takich racjonalnych podejrzeń”. Postępowanie przed Sądem i zaskarżone postanowienie Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 15 października 2020 r. skarżący wniósł skargę o stwierdzenie nieważności spornej decyzji. Na poparcie tej skargi podniósł on pięć zarzutów. Zarzuty te dotyczyły, odpowiednio, ewidentnie błędnej oceny interesu Unii przez Komisję; nieprzeprowadzenia przez Komisję sumiennego i bezstronnego badania skargi złożonej do niej przez skarżącego; nadużycia władzy, którego dopuściła się Komisja, gdy znalazła się w sytuacji konfliktu interesów i zastosowała wobec skarżącego i jego roszczeń taktyki opóźniające; naruszenia prawa wynikającego z okoliczności, że Komisja nie uznała, iż doszło do dyskryminacji w dostępie do procesu opracowywania norm oraz do wyników i sprawozdań z tego procesu; i wreszcie naruszenia prawa polegającego na tym, że Komisja nie stwierdziła, iż naruszono art. 101 ust. 1 TFUE. Sąd oddalił wszystkie te zarzuty jako oczywiście bezzasadne. Żądania stron i postępowanie przed Trybunałem Wnoszący odwołanie wnosi do Trybunału o: – uchylenie zaskarżonego postanowienia; – uwzględnienie żądań przedstawionych w pierwszej instancji i przekazanie sprawy Komisji; oraz – obciążenie Komisji kosztami postępowania. Komisja wnosi o oddalenie odwołania oraz o obciążenie wnoszącego odwołanie kosztami postępowania. W przedmiocie odwołania W przedmiocie zarzutu niedopuszczalności opartego na przekroczeniu przez Komisję terminu na złożenie odpowiedzi na odwołanie Wnoszący odwołanie powołuje się w replice na niedopuszczalność odpowiedzi Komisji na odwołanie z uwagi na przekroczenie terminu na jej złożenie. Podnosi on, że owa odpowiedź, którą złożono w dniu 22 lutego 2022 r., została przedstawiona ponad 2 miesiące po dniu 25 listopada 2021 r., czyli dacie wniesienia odwołania. W konsekwencji odpowiedź na odwołanie należy uznać za niedopuszczalną, zważywszy, że Komisja nie przedstawiła dowodu odnośnie do daty doręczenia jej odwołania. Komisja wnosi o oddalenie tego zarzutu. Zgodnie z art. 172 regulaminu postępowania strona w danej sprawie przed Sądem mająca interes prawny w uwzględnieniu lub oddaleniu odwołania może złożyć odpowiedź na odwołanie w terminie dwóch miesięcy „od doręczenia odwołania”. Zgodnie z art. 51 owego regulaminu postępowania ten termin procesowy należy przedłużyć o dziesięciodniowy termin uwzględniający odległość. W konsekwencji termin na złożenie odpowiedzi na odwołanie wynosi dwa miesiące i dziesięć dni od doręczenia odwołania. W niniejszym przypadku, jak wynika z przedstawionych na piśmie uwag Komisji, odwołanie zostało jej doręczone w dniu 13 grudnia 2021 r. Wobec tego wynoszący dwa miesiące i dziesięć dni termin na złożenie odpowiedzi na odwołanie, który zaczął biec od tego dnia, upływał w dniu 23 lutego 2022 r. Ponieważ Komisja złożyła odpowiedź na odwołanie w dniu 22 lutego 2022 r., należy oddalić zarzut niedopuszczalności oparty na przekroczeniu terminu na jej złożenie. Co do istoty Wnoszący odwołanie podnosi na jego poparcie trzy zarzuty. Zarzut pierwszy dotyczy w istocie błędnej kwalifikacji okoliczności faktycznych, naruszenia prawa w odniesieniu do wymaganego standardu dowodowego, przeinaczenia dowodów, a także naruszenia obowiązku uzasadnienia w odniesieniu do stwierdzenia Sądu dotyczącego liczby domniemanych sprawców naruszenia. Zarzut drugi dotyczy w istocie przeinaczenia dowodów odnoszących się do wskazywanego podziału rynków. Zarzut trzeci dotyczy w istocie naruszenia prawa oraz naruszenia obowiązku uzasadnienia w odniesieniu do kwalifikacji argumentów wnoszącego odwołanie dotyczących porozumień standaryzacyjnych. W przedmiocie zarzutu pierwszego, dotyczącego w istocie błędnej kwalifikacji okoliczności faktycznych, naruszenia prawa w odniesieniu do wymaganego standardu dowodowego, przeinaczenia dowodów, a także naruszenia obowiązku uzasadnienia w odniesieniu do stwierdzenia Sądu dotyczącego liczby domniemanych sprawców naruszenia – Argumentacja stron W ramach zarzutu pierwszego wnoszący odwołanie podnosi w pierwszej kolejności, że w pkt 37 zaskarżonego postanowienia Sąd błędnie orzekł, iż wnoszący odwołanie nie wykazał, że Komisja popełniła oczywisty błąd w ocenie, gdy odrzuciła jego twierdzenia dotyczące istnienia zmowy między przedsiębiorstwami. Twierdzi on, że podniósł w pierwszej instancji argument, zgodnie z którym Komisja oceniła w sposób ewidentnie błędny interes Unii, gdy nie uznała, że doszło do zmowy, i gdy nie stwierdziła, że owa zmowa umożliwiła ustanowienie normy międzynarodowej z naruszeniem praw własności intelektualnej wnoszącego odwołanie. Wnoszący odwołanie dodaje w replice, że wbrew temu, co Komisja twierdzi w odpowiedzi na odwołanie, nieprzestrzeganie przez uczestników procesu ustanawiania norm obowiązku zgłaszania ich praw własności intelektualnej oraz ewentualnych praw osób trzecich, w tym – w niniejszym przypadku – patentów wnoszącego odwołanie, nie stanowi indywidualnego zaniechania każdego odnośnego przedsiębiorstwa, lecz antykonkurencyjną koordynację między tymi przedsiębiorstwami. Sąd naruszył prawo, gdy w pkt 38 zaskarżonego postanowienia uznał, że Komisja miała podstawy, by stwierdzić, iż z przedstawionych przez wnoszącego odwołanie dowodów nie można wywieść, że istniały „racjonalne podejrzenia” co do zmowy między przedsiębiorstwami, których dotyczy skarga do Komisji. W drugiej kolejności wnoszący odwołanie podnosi, że Sąd naruszył prawo i obowiązek uzasadnienia swojego orzeczenia, wymagając od niego w pkt 38 tego postanowienia wykazania, iż istnienie bardzo dużej liczby sprawców naruszenia mogło podważyć ocenę Komisji dotyczącą braku dowodu na istnienie zmowy między przedsiębiorstwami, których dotyczy jego skarga do Komisji. Zdaniem wnoszącego odwołanie istnienie bardzo dużej liczby sprawców naruszenia nie ma na celu podważenia tej oceny, lecz świadczy jedynie o tym, że wszczęcie postępowania przeciwko każdemu domniemanemu sprawcy naruszenia jest praktycznie niemożliwe. Istnienie bardzo dużej liczby sprawców naruszenia nie ma zatem na celu wzmocnienia dowodu na istnienie tej zmowy, która została już zresztą wykazana w toku postępowania administracyjnego i potwierdzona w skardze w pierwszej instancji. Uzasadnienie przedstawione przez Sąd w pkt 38 zaskarżonego postanowienia jest więc bezprzedmiotowe, ponieważ wnoszący odwołanie nie oparł wykazania zmowy na istnieniu dużej liczby domniemanych sprawców naruszenia, lecz na okoliczności, że wiele przedsiębiorstw uczestniczących w procesie ustanawiania norm wiedziało o istnieniu jego portfela patentów przed rozpoczęciem tego procesu i że uchybiły one ciążącemu na nich obowiązkowi zgłoszenia. W konsekwencji odwołanie się do bardzo dużej liczby sprawców naruszenia zniekształciło materiał dowodowy, który został przedstawiony Sądowi. Komisja twierdzi, że zarzut pierwszy odwołania jest niedopuszczalny w zakresie, w jakim wnoszący odwołanie powołuje się na przeinaczenie dowodów lub okoliczności faktycznych, zaś w odniesieniu do pozostałych przedstawionych przez niego argumentów ów zarzut jest bezskuteczny lub oczywiście bezzasadny. – Ocena Trybunału Należy przypomnieć, że zarzut pierwszy skargi do Sądu był oparty na ewidentnie błędnej ocenie interesu Unii dokonanej przez Komisję. W ramach tego zarzutu wnoszący odwołanie twierdził, że owa instytucja nie doceniła znaczenia i wagi zarzucanego naruszenia art. 101 TFUE. W tym względzie należy stwierdzić, że po przypomnieniu w pkt 30–34 zaskarżonego postanowienia kompetencji Komisji w dziedzinie rozpatrywania składanych do niej skarg i roli składającego skargę do Komisji Sąd odrzucił argumentację wnoszącego odwołanie w pkt 36–38 tego postanowienia, wskazując, co następuje: „36 […] należy zauważyć, że w motywach 36, 40, 43 i 46 [spornej] decyzji Komisja wskazała, iż informacje dostarczone przez skarżącego nie pozwalają jej na wysnucie racjonalnych podejrzeń co do zmowy między przedsiębiorstwami, których dotyczy jego skarga do Komisji, ani nawet na powzięcie takich racjonalnych podejrzeń. Uznała ona również w istocie w motywach 36, 39 i 46 [spornej] decyzji, że zarzucane zachowania dotyczą prawa własności intelektualnej, a nie prawa konkurencji w tym znaczeniu, że prawa własności intelektualnej skarżącego nie zostały uwzględnione przy ustanawianiu wspomnianej normy. Powołując się zwłaszcza na tę okoliczność, Komisja uzasadniła swój wniosek, zgodnie z którym prawdopodobieństwo wykazania istnienia naruszenia prawa Unii w dziedzinie konkurencji wydawało się ograniczone w niniejszej sprawie, i tym samym uzasadniła swoją odmowę dalszego badania skargi złożonej do niej przez skarżącego. W konsekwencji i z uwagi na brak wykazania przez skarżącego, że ów wniosek wynika z oczywistego błędu w ocenie Komisji, instytucja ta słusznie stwierdziła brak wystarczającego interesu Unii w dalszym badaniu okoliczności faktycznych powoływanych przez skarżącego. Podnoszona przez skarżącego okoliczność, że zarzucana praktyka dotyczy bardzo dużej liczby domniemanych sprawców naruszenia, nie może podważyć tego wniosku, ponieważ skarżący nie dowiódł, iż okoliczność ta – nawet gdyby została wykazana – podważa stwierdzenie Komisji co do braku dowodu na istnienie zmowy między przedsiębiorstwami, których dotyczy jego skarga do Komisji, lub co do okoliczności, że zarzucane zachowania dotyczą przede wszystkim prawa własności intelektualnej”. Z pkt 36 i 37 zaskarżonego postanowienia wynika, że Sąd zbadał zgodnie z orzecznictwem, o którym wspomniał w pkt 30–34 tego postanowienia, czy Komisja skorzystała z przysługujących jej uprawnień dyskrecjonalnych w zakresie rozpatrywania składanych do niej skarg, wyważając między innymi charakter zarzucanego naruszenia, prawdopodobieństwo ustalenia istnienia tego naruszenia oraz interes Unii. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że poprzez swoją argumentację skierowaną przeciwko pkt 36 i 37 zaskarżonego postanowienia wnoszący odwołanie nie powołuje się na naruszenie prawa, które miałoby obarczać rozumowanie Sądu, lecz zmierza w rzeczywistości do tego, aby Trybunał dokonał ponownej oceny dowodów, gdy wnosi do niego o stwierdzenie, że Sąd „nie mógł przyjąć jako własnej” – bez popełnienia „tego samego błędu” co Komisja – oceny okoliczności faktycznych dotyczących braku dowodu na istnienie zmowy między przedsiębiorstwami wskazanymi w jego skardze do Komisji, która to ocena w szczególności doprowadziła Komisję do przyjęcia spornej decyzji. Taka argumentacja jest jednak niedopuszczalna. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem jedynie Sąd jest właściwy do dokonywania ustaleń faktycznych – z wyjątkiem sytuacji, gdy nieprawidłowość jego ustaleń wynika z przedłożonych mu dokumentów znajdujących się w aktach sprawy – oraz do oceny przyjętych dowodów. Ustalenie tych faktów i ocena owych dowodów nie stanowią zatem, z zastrzeżeniem przypadku ich przeinaczenia, kwestii prawnej, która jako taka podlegałaby kontroli Trybunału (wyroki: z dnia 20 września 2018 r., Agria Polska i in./Komisja, C‑373/17 P, EU:C:2018:756, pkt 32; z dnia 30 czerwca 2022 r., Fakro/Komisja, C‑149/21 P, niepublikowany, EU:C:2022:517, pkt 45), zważywszy, że Trybunał nie jest właściwy w ramach postępowania odwoławczego do ponownego zbadania okoliczności faktycznych i dowodów. Ponadto okoliczność, że wnoszący odwołanie „podniósł” przed Sądem zarzut oparty na oczywistym błędzie w ocenie, nie może ewidentnie wystarczyć do poparcia jego zarzutu szczegółowego, zgodnie z którym Sąd naruszył prawo, gdy uznał w pkt 37 zaskarżonego postanowienia, że wnoszący odwołanie nie „wykazał”, iż wniosek, do którego Komisja doszła w spornej decyzji, był wynikiem oczywistego błędu w ocenie. W drugiej kolejności, co się tyczy argumentacji wnoszącego odwołanie odnoszącej się do pkt 38 zaskarżonego postanowienia, po pierwsze, należy przypomnieć w odniesieniu do zarzucanego Sądowi naruszenia obowiązku uzasadnienia, że ów obowiązek, który stanowi istotny wymóg proceduralny, należy odróżnić od kwestii zasadności uzasadnienia, która z kolei wchodzi w zakres materialnej zgodności z prawem spornego aktu (zob. podobnie wyroki: z dnia 30 listopada 2016 r., Komisja/Francja i Orange, C‑486/15 P, EU:C:2016:912, pkt 79; z dnia 30 czerwca 2022 r., Fakro/Komisja, C‑149/21 P, niepublikowany, EU:C:2022:517, pkt 180). Tymczasem podniesiony przez wnoszącego odwołanie zarzut szczegółowy, zgodnie z którym uzasadnienie przyjęte przez Sąd w pkt 38 zaskarżonego postanowienia jest „bezprzedmiotowe”, nie dotyczy braku uzasadnienia lub niewystarczającego uzasadnienia, lecz jego odpowiedniego charakteru lub jego zasadności. Po drugie, jeśli chodzi o zarzut szczegółowy wnoszącego odwołanie dotyczący zasadności oceny zawartej w tym punkcie zaskarżonego postanowienia, należy stwierdzić, że wynika on z błędnego zrozumienia tego postanowienia. Prawdą jest, że w pkt 38 tego postanowienia Sąd uznał, iż wnoszący odwołanie nie wykazał, że bardzo duża liczba domniemanych sprawców naruszenia – przy założeniu, że zostałaby wykazana – podważyłaby ocenę Komisji dotyczącą braku wystarczającego interesu Unii w dalszym badaniu wskazywanych przez niego okoliczności faktycznych. Jednakże z pkt 36 i 37 tego postanowienia, w odniesieniu do których wnoszący odwołanie nie wykazał, że są one obarczone naruszeniem prawa, wynika, iż Sąd oparł się nie na liczbie sprawców naruszenia w celu potwierdzenia tej oceny Komisji, lecz na okoliczności, że wskazywane przez wnoszącego odwołanie zachowania wchodzą w zakres prawa własności intelektualnej, a nie prawa konkurencji. Ponadto, ponieważ wnoszący odwołanie nie wykazał za pomocą argumentacji zaprezentowanej w tym zakresie, że Sąd przeinaczył dowody, argumentację tę można jedynie oddalić. W konsekwencji zarzut pierwszy należy w części odrzucić jako niedopuszczalny, a w części oddalić jako bezzasadny. W przedmiocie zarzutu drugiego, dotyczącego w istocie przeinaczenia dowodów odnoszących się do wskazywanego podziału rynków – Argumentacja stron W ramach zarzutu drugiego wnoszący odwołanie podnosi, że w pkt 41 zaskarżonego postanowienia Sąd popełnił błąd dotyczący okoliczności faktycznych, gdy wskazał, że wnoszący odwołanie nie przedstawił na etapie postępowania administracyjnego argumentów odnoszących się do podziału rynków. Wnoszący odwołanie twierdzi natomiast, że wskazał na istnienie takiego podziału rynków w toku tego postępowania w piśmie z dnia 15 maja 2018 r., które miało na celu uzupełnienie złożonej już dwukrotnie skargi do Komisji. Sąd nie wspomniał o tym piśmie, podczas gdy owo pismo było również załączone do skargi w pierwszej instancji. Dokonana przez Sąd ocena przedstawionych mu dowodów jest zatem błędna, zważywszy, że Sąd nie ustalił rzeczywistej treści jednego z tych dowodów, dopuścił się tym samym ich przeinaczenia i naruszył obowiązek uzasadnienia. W konsekwencji Sąd niesłusznie orzekł w pkt 42 zaskarżonego postanowienia, że nie można zarzucać Komisji nieuwzględnienia tego pisma przy wydawaniu spornej decyzji. Komisja podnosi, że zarzut ten należy odrzucić jako niedopuszczalny lub oddalić jako oczywiście bezzasadny. – Ocena Trybunału Należy przypomnieć, że w ramach zarzutu pierwszego skargi o stwierdzenie nieważności spornej decyzji wnoszący odwołanie podnosił, że operatorzy pocztowi podzielili między siebie rynek właściwy, decydując się na oferowanie opatentowanej technologii wyłącznie dla przedsiębiorców zajmujących się handlem elektronicznym, a nie „w okienku”, czyli poprzez udostępnienie jej dla ogółu społeczeństwa. Sąd odrzucił tę argumentację w pkt 41 i 42 zaskarżonego postanowienia, wskazując, co następuje: „41 […] należy zauważyć, że z pism skarżącego z dnia 4 października 2017 r. i z dnia 14 września 2019 r., a także z motywów 12 i 24 [spornej] decyzji wynika, że argumenty skarżącego dotyczące podziału rynków nie zostały podniesione w toku postępowania administracyjnego. Wobec tego zgodnie z orzecznictwem przypomnianym w pkt 34 [zaskarżonego postanowienia] nie można zarzucać Komisji, że nie przeanalizowała tych argumentów w [spornej] decyzji”. Jak wynika z orzecznictwa przypomnianego w pkt 27 niniejszego wyroku, ustalenie przez Sąd okoliczności faktycznych i ocena przez niego dowodów nie stanowią, z zastrzeżeniem przypadku ich przeinaczenia, kwestii prawnej, która jako taka podlegałaby kontroli Trybunału na etapie postępowania odwoławczego. Chociaż w niniejszej sprawie wnoszący odwołanie powołuje się formalnie na naruszenie obowiązku uzasadnienia, a także na przeinaczenie faktów lub nieprawidłowość ustaleń faktycznych dokonanych przez Sąd w pkt 41 zaskarżonego postanowienia, jego argumentacja wydaje się wyłącznie zmierzać – jak wynika z pkt 35 niniejszego wyroku – do stwierdzenia przeinaczenia dowodów. Jednakże rozwinięcie tej argumentacji zmierza w rzeczywistości do zaprezentowania na etapie odwołania oceny „rzeczywistej treści” pisma z dnia 15 maja 2018 r. i doprowadzenia do zbadania wartości dowodowej tego pisma w kontekście dowodów zbadanych przez Sąd i wymienionych w tym samym punkcie zaskarżonego postanowienia. Tymczasem zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału takie przeinaczenie musi w oczywisty sposób wynikać z akt sprawy, bez konieczności dokonywania nowej oceny faktów i dowodów (wyrok z dnia 6 listopada 2018 r., Scuola Elementare Maria Montessori/Komisja, Komisja/Scuola Elementare Maria Montessori i Komisja/Ferracci, od C‑622/16 P do C‑624/16 P, EU:C:2018:873, pkt 86 i przytoczone tam orzecznictwo), co nie ma miejsca w niniejszym przypadku. W konsekwencji zarzut drugi należy odrzucić jako niedopuszczalny. W przedmiocie zarzutu trzeciego, dotyczącego w istocie naruszenia prawa oraz naruszenia obowiązku uzasadnienia w odniesieniu do kwalifikacji argumentów wnoszącego odwołanie dotyczących porozumień standaryzacyjnych – Argumentacja stron W ramach zarzutu trzeciego wnoszący odwołanie podnosi, że Sąd naruszył prawo przy ustalaniu treści dowodu, gdy w pkt 87 i 88 zaskarżonego postanowienia oddalił zarzuty czwarty i piąty skargi o stwierdzenie nieważności spornej decyzji z tego względu, że wnoszący odwołanie wnosił w istocie do Sądu o stwierdzenie naruszenia reguł konkurencji, przy czym nie podniósł żadnego argumentu mającego na celu wykazanie, że sporna decyzja jest obarczona naruszeniem prawa, oczywistym błędem w ocenie lub nadużyciem władzy. Przede wszystkim wnoszący odwołanie twierdzi, że wbrew temu, co orzekł Sąd, nie wnosił on do Sądu o stwierdzenie bezpośrednio naruszenia art. 101 TFUE. Przeciwnie, wnoszący odwołanie wykazał, że gdyby Komisja dokonała odpowiedniej oceny dowodów przedstawionych jej w toku postępowania administracyjnego, mogłaby ona jedynie stwierdzić istnienie zmowy między przedsiębiorstwami, których dotyczyła skarga do Komisji, i w konsekwencji naruszenie art. 101 TFUE. Wnoszący odwołanie przypomina w tym względzie, że zarzuty czwarty i piąty jego skargi o stwierdzenie nieważności spornej decyzji stanowią „jedynie rozwinięcie i doprecyzowanie okoliczności faktycznych przedstawionych już w toku postępowania administracyjnego”. Następnie wnoszący odwołanie podnosi, że Sąd naruszył obowiązek uzasadniania swoich orzeczeń, gdy w pkt 83 zaskarżonego postanowienia wskazał, iż w ramach zarzutów czwartego i piątego wnoszący odwołanie „rozwija swoją teorię antykonkurencyjnego charakteru porozumienia standaryzacyjnego [Global Standards 1] i zachowania jej członków, nie podnosząc jednak żadnego argumentu dotyczącego konkretnie [spornej] decyzji”. Z całości argumentacji przedstawionej Sądowi, a w szczególności z tytułu zarzutu czwartego wynika jednak, że wnoszący odwołanie zmierzał do wykazania, iż Komisja naruszyła prawo, gdy nie stwierdziła, że był on dyskryminowany w zakresie dostępu do procesu opracowywania norm, a także do wyników i sprawozdań z tego procesu. Wreszcie, jeśli chodzi o oddalenie zarzutu piątego, wnoszący odwołanie twierdzi, że Sąd naruszył też prawo i uchybił obowiązkowi uzasadniania swoich orzeczeń, gdy uznał, iż po zbadaniu dowodów przedstawionych przez wnoszącego odwołanie Komisja miała podstawy do wydania spornej decyzji. Wyjaśnia on, że w ramach owego zarzutu piątego przedstawił jedynie dowody, które powinny umożliwić Komisji dokonanie oceny, o jakiej mowa w motywie 42 spornej decyzji, w celu ustalenia, czy dane porozumienie wchodzi w zakres art. 101 ust. 1 TFUE, a jeśli tak, to czy przesłanki art. 101 ust. 3 TFUE są spełnione. Dodaje on, że w ramach tego zarzutu przeprowadził ocenę in extenso przesłanek stosowania art. 101 TFUE do porozumień standaryzacyjnych w celu wykazania, że Komisja nie mogła odrzucić jego skargi. Komisja twierdzi, że zarzut trzeci należy oddalić jako bezzasadny. – Ocena Trybunału Przede wszystkim należy przypomnieć, że zarzuty czwarty i piąty skargi o stwierdzenie nieważności sporej decyzji dotyczyły, odpowiednio, naruszenia prawa wynikającego z okoliczności, że Komisja nie uznała istnienia dyskryminacji w dostępie do procesu opracowywania norm oraz do wyników i sprawozdań z tego procesu, a także naruszenia prawa wynikającego z okoliczności, że Komisja nie uznała, iż doszło do naruszenia art. 101 TFUE. Dokładniej rzecz ujmując, wnoszący odwołanie podnosił, że uniemożliwiono mu dostęp do procesu ustanawiania norm, w szczególności w ramach organizacji normalizacyjnej Global Standards 1 (zwanej dalej „GS 1”), oraz że domniemani sprawcy naruszenia naruszyli ciążące na nich obowiązki wynikające z wytycznych dotyczących porozumień o współpracy horyzontalnej i odmówili mu dostępu do wyników procesu ustanawiania norm na rynku wysyłki i śledzenia przesyłek w Unii, co jest niezgodne z art. 101 ust. 1 TFUE. Sąd odrzucił tę argumentację w pkt 83–87 zaskarżonego postanowienia, wskazawszy, co następuje: „83 W ramach zarzutów czwartego i piątego skarżący rozwija swoją teorię antykonkurencyjnego charakteru porozumienia standaryzacyjnego GS 1 i zachowania jej członków, nie podnosząc jednak żadnego argumentu dotyczącego konkretnie [spornej] decyzji. Ponadto argumenty skarżącego są w dużej mierze nowe w stosunku do argumentów przedstawionych w toku postępowania administracyjnego w jego piśmie z dnia 14 września 2019 r., do których Komisja ustosunkowała się w motywach 38 i następnych [spornej] decyzji. Komisja stwierdziła, odpowiednio w motywach 40 i 43 [spornej] decyzji, po pierwsze, że »[przedstawione] informacje nie pozwalają [jej] na wysnucie racjonalnych podejrzeń co do zmowy między odnośnymi przedsiębiorstwami ani nawet na powzięcie takich racjonalnych podejrzeń«, a po drugie, że »nawet przy założeniu, iż zostanie wykazane, że zasady działania GS 1 stanowią porozumienie standaryzacyjne mogące stworzyć siłę rynkową i nie spełniają warunków określonych w pkt 270–286 wytycznych [dotyczących porozumień o współpracy horyzontalnej], [skarżący] nie wskazuje, w jaki sposób zasady działania miałyby skutkować ograniczeniem konkurencji«. Należy przypomnieć, że zgodnie z orzecznictwem kontrola sądowa decyzji o odrzuceniu skargi do Komisji nie może prowadzić do zastąpienia przez Sąd oceny interesu Unii dokonanej przez Komisję jego własną oceną, lecz ma na celu zbadanie, czy sporna decyzja nie opiera się na nieprawidłowych ustaleniach faktycznych i czy nie narusza ona prawa ani nie jest dotknięta oczywistym błędem w ocenie lub nadużyciem władzy ([…] wyrok z dnia 11 stycznia 2017 r., Topps Europe/Komisja, T‑699/14, niepublikowany, EU:T:2017:2, pkt 66 i przytoczone tam orzecznictwo). W niniejszej sprawie, jak słusznie podniosła Komisja, do Sądu nie należy […] bezpośrednie badanie kwestii, czy porozumienie standaryzacyjne GS 1 i zachowanie jej członków są antykonkurencyjne, lecz ustalenie, czy stanowisko zaprezentowane w motywach 38 i następnych [spornej] decyzji w odpowiedzi na argumenty przedstawione przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego jest obarczone naruszeniem prawa, oczywistym błędem w ocenie lub nadużyciem władzy. Tymczasem w ramach zarzutów czwartego i piątego skarżący wnosi w istocie do Sądu o stwierdzenie naruszenia reguł konkurencji, nie podnosząc żadnego argumentu mającego na celu wykazanie, że [sporna] decyzja jest obarczona naruszeniem prawa, oczywistym błędem w ocenie lub nadużyciem władzy”. W ramach zarzutu trzeciego wnoszący odwołanie podnosi w istocie, że Sąd naruszył prawo w swoim rozumowaniu i uchybił ciążącemu na nim obowiązkowi uzasadnienia, jeśli chodzi o kwalifikację argumentów wnoszącego odwołanie odnoszących się do porozumień standaryzacyjnych. Argumentację tę należy odrzucić. Przede wszystkim należy bowiem stwierdzić, że wnoszący odwołanie nie wskazuje żadnego naruszenia prawa, którym miałyby być dotknięte pkt 83, 87 i 88 zaskarżonego postanowienia, lecz ogranicza się do powtórzenia prezentacji okoliczności faktycznych, które powinny były skłonić Sąd do stwierdzenia istnienia zmowy między przedsiębiorstwami, których dotyczy jego skarga do Komisji. Tymczasem wystarczy przypomnieć, że zgodnie z orzecznictwem przytoczonym w pkt 27 niniejszego wyroku Trybunał nie może w ramach postępowania odwoławczego – gdy nie powołano się na przeinaczenie okoliczności faktycznych – ani przeprowadzić kontroli oceny okoliczności faktycznych i dowodów dokonanej przez Sąd, ani tym bardziej dokonać nowej oceny okoliczności faktycznych i dowodów. Następnie należy zauważyć, że wnoszący odwołanie przyznaje w swoim odwołaniu, że to w odpowiedzi na pkt 42 spornej decyzji rozwinął argumentację dotyczącą oceny in extenso przesłanek stosowania art. 101 TFUE do porozumień standaryzacyjnych w celu wykazania, że Komisja niesłusznie odrzuciła jego skargę. W konsekwencji Sąd słusznie uznał w pkt 84 zaskarżonego postanowienia, że argumenty wnoszącego odwołanie są w dużej mierze nowe w stosunku do argumentów przedstawionych w toku postępowania administracyjnego. Wynika stąd, że w pkt 83, 87 i 88 zaskarżonego postanowienia Sąd mógł orzec, nie naruszając prawa, że w ramach zarzutów czwartego i piątego wnoszący odwołanie wnosił do Sądu o stwierdzenie naruszenia reguł konkurencji, a przy tym nie podnosił on żadnego argumentu mającego na celu wykazanie, że sporna decyzja jest obarczona oczywistym błędem w ocenie lub naruszeniem prawa, i zatem Sąd mógł oddalić te zarzuty. Wreszcie, co się tyczy wskazywanego przez wnoszącego odwołanie naruszenia obowiązku uzasadnienia, twierdzenie w tym zakresie należy oddalić. Zważywszy, że Sąd przedstawił w pkt 84–87 zaskarżonego postanowienia powody, dla których oddalił zarzuty czwarty i piąty wnoszącego odwołanie, identyczność tychże powodów oraz argumentacji Komisji nie ma wpływu na ocenę poszanowania tego obowiązku. Wynika stąd, że zarzut trzeci należy w części odrzucić jako niedopuszczalny, a w części oddalić jako bezzasadny. Zważywszy, że żaden z trzech zarzutów podniesionych w rozpatrywanym odwołaniu nie został uwzględniony, odwołanie to należy oddalić w całości. W przedmiocie kosztów Zgodnie z art. 184 § 2 regulaminu postępowania, jeżeli odwołanie jest bezzasadne, Trybunał rozstrzyga o kosztach. Artykuł 138 § 1 tego regulaminu, mający zastosowanie do postępowania odwoławczego na podstawie art. 184 § 1 owego regulaminu, stanowi, że kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ Komisja wniosła o obciążenie wnoszącego odwołanie kosztami postępowania, a ten przegrał sprawę, należy obciążyć go, poza własnymi kosztami, kosztami poniesionymi przez Komisję.   Z powyższych względów Trybunał (dziewiąta izba) orzeka, co następuje:   1) Odwołanie zostaje oddalone.   2) Frédéric Jouvin zostaje obciążony, poza własnymi kosztami, kosztami poniesionymi przez Komisję Europejską.   Podpisy ( *1 ) Język postępowania: francuski.

© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło