C-722/23

Wydanie tymczasowe WYROK TRYBUNAŁU (wielka izba) z dnia 4 czerwca 2026 r.(*) Odesłanie prejudycjalne – Współpraca wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych – Europejski nakaz aresztowania – Decyzja ramowa 2002/584/WSiSW – Artykuł 1 ust. 3 – Podstawa odmowy wykonania – Ryzyko, że osoba, której dotyczy nakaz, będzie narażona na nieludzkie lub poniżające traktowanie, zabronione w art. 4 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej – Artykuł 4 pkt 6 – Podstawa fakultatywnej odmowy wykonania – Zobowiązanie wykonującego nakaz państwa członkowskiego do wykonania kary zgodnie z jego prawem wewnętrznym – Decyzja ramowa 2008/909/WSiSW – Wzajemne uznawanie wyroków w sprawach karnych – Artykuł 4 ust. 5 – Wniosek wykonującego nakaz państwa członkowskiego do wydającego nakaz państwa członkowskiego o przekazanie mu wyroku orzekającego karę pozbawienia wolności w celu wykonania tego wyroku na jego terytorium W sprawach połączonych C‑722/23 [Rugu]i i C‑91/24 [Aucroix](i) mających za przedmiot dwa wnioski o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożone przez Cour de cassation (sąd kasacyjny, Belgia) postanowieniami z dnia 22 listopada 2023 r. i 31 stycznia 2024 r., które wpłynęły do Trybunału w dniach, odpowiednio 28 listopada 2023 r. i 6 lutego 2024 r., w postępowaniach dotyczących wykonania europejskich nakazów aresztowania: AR (C‑722/23), przy udziale: Procureur général, oraz Procureur général près la cour d’appel de Mons (C‑91/24) przeciwko HL, TRYBUNAŁ (wielka izba), w składzie: K. Lenaerts, prezes, T. von Danwitz, wiceprezes, F. Biltgen, K. Jürimäe (sprawozdawczyni), L. Arastey Sahún, I. Ziemele, J. Passer i O. Spineanu-Matei, prezesi izb, S. Rodin, D. Gratsias, M. Gavalec, Z. Csehi i N. Fenger, sędziowie, rzecznik generalny: A. Rantos, sekretarz: M. Siekierzyńska, administratorka, uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 18 marca 2025 r., rozważywszy uwagi, które przedstawili: –        w imieniu AR – O. Martins avocat, –        w imieniu rządu belgijskiego – M. Jacobs, C. Pochet i M. Van Regemorter, w charakterze pełnomocników, –        w imieniu rządu francuskiego – R. Bénard i B. Dourthe, w charakterze pełnomocników, –        w imieniu rządu niderlandzkiego – E.M.M. Besselink i M.K. Bulterman, w charakterze pełnomocników, –        w imieniu rządu polskiego – B. Majczyna, w charakterze pełnomocnika, –        w imieniu rządu rumuńskiego – M. Chicu i E. Gane, w charakterze pełnomocników, –        w imieniu Komisji Europejskiej – F. Blanc, H. Leupold i J. Vondung, w charakterze pełnomocników, po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 10 lipca 2025 r., wydaje następujący Wyrok 1        Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczą wykładni art. 1 ust. 3 i art. 4 pkt 6 decyzji ramowej Rady 2002/584/WSiSW z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób między państwami członkowskimi (Dz.U. 2002, L 190, s. 1), zmienionej decyzją ramową Rady 2009/299/WSiSW z dnia 26 lutego 2009 r. (Dz.U. 2009, L 81, s. 24) (zwanej dalej „decyzją ramową 2002/584”). 2        Rzeczone wnioski zostały przedstawione w kontekście wykonania w Belgii dwóch europejskich nakazów aresztowania, z których pierwszy został wydany w dniu 1 sierpnia 2023 r. przez organy rumuńskie przeciwko AR, obywatelowi Rumunii zamieszkałemu w Belgii, w celu wykonania kary czerech lat pozbawienia wolności orzeczonej za handel ludźmi (sprawa C‑722/23), a drugi został wydany w dniu 9 marca 2016 r. przez organy greckie przeciwko HL, obywatelowi Grecji, w celu wykonania kary w Grecji kary pozbawienia wolności w wymiarze pięciu lat (sprawa C‑91/24) (zwanych dalej łącznie „przedmiotowymi europejskimi nakazami aresztowania”). Ramy prawne Prawo Unii Decyzja ramowa 2002/584 3        Artykuł 1 decyzji ramowej 2002/584, zatytułowany „Definicja europejskiego nakazu aresztowania i zobowiązani[e] do jego wykonania”, przewiduje: „1.      Europejski nakaz aresztowania stanowi decyzję sądową wydaną [orzeczenie sądowe wydane] przez państwo członkowskie w celu aresztowania [zatrzymania] i przekazania przez inne państwo członkowskie osoby, której dotyczy wniosek [nakaz] w celu przeprowadzenia postępowania karnego lub wykonania kary pozbawienia wolności bądź środka zabezpieczającego [polegającego na pozbawieniu wolności]. 2.      Państwa członkowskie wykonują każdy europejski nakaz aresztowania w oparciu o zasadę wzajemnego uznawania i zgodnie z przepisami niniejszej decyzji ramowej. 3.      Niniejsza decyzja ramowa nie skutkuje modyfikacją obowiązku poszanowania praw podstawowych i podstawowych zasad prawa zawartych w art. 6 [TUE]”. 4        Artykuł 4 tej decyzji ramowej, zatytułowany „Fakultatywna odmowa [Podstawy fakultatywnej odmowy] wykonania europejskiego nakazu aresztowania”, stanowi: „Wykonujący nakaz organ sądowy może odmówić wykonania europejskiego nakazu aresztowania: […] 6)      jeśli europejski nakaz aresztowania został wydany w celu wykonania kary pozbawienia wolności lub środka zabezpieczającego [polegającego na pozbawieniu wolności], a osoba, której dotyczy wniosek [nakaz], jest obywatelem wykonującego nakaz państwa członkowskiego lub w tym państwie stale przebywa [przebywa w państwie wykonującym nakaz, jest jego obywatelem lub ma w nim miejsce zamieszkania], a państwo to zobowiązuje się wykonać karę pozbawienia wolności lub środek zabezpieczający zgodnie z jego prawem krajowym; […]”. Decyzja ramowa 2008/909/WSiSW 5        Artykuł 3 decyzji ramowej Rady 2008/909/WSiSW z dnia 27 listopada 2008 r. o stosowaniu zasady wzajemnego uznawania do wyroków skazujących na karę pozbawienia wolności lub innych środków polegających na pozbawieniu wolności – w celu wykonania tych wyroków w Unii Europejskiej (Dz.U. 2008, L 327, s. 27), zatytułowany „Cel i zakres stosowania”, w ust. 1 stanowi: „Celem niniejszej decyzji ramowej jest określenie zasad, zgodnie z którymi państwo członkowskie, aby ułatwić resocjalizację osoby skazanej, uznaje wyrok i wykonuje karę”. 6        Artykuł 4 rzeczonej decyzji ramowej, zatytułowany „Kryteria mające zastosowanie do przekazywania wyroku i zaświadczenia do innego państwa członkowskiego”, ma następujące brzmienie: „1.      W sytuacji gdy osoba skazana przebywa w państwie wydającym lub państwie wykonującym i pod warunkiem że osoba ta wyraziła zgodę, jeśli jest to wymagane zgodnie z art. 6, wyrok wraz z zaświadczeniem, którego standardowy formularz określono w załączniku I, może być przekazany do jednego z następujących państw członkowskich: a)      państwa członkowskiego, którego osoba skazana jest obywatelem i w którym mieszka; lub b)      państwa członkowskiego, którego osoba skazana jest obywatelem, ale w którym nie mieszka, i do którego będzie deportowana po zwolnieniu jej z wykonania kary […]; lub c)      państwa członkowskiego innego niż państwo członkowskie, o którym mowa w lit. a) lub b), którego właściwy organ wyrazi zgodę na przekazanie do tego państwa członkowskiego wyroku i zaświadczenia. 2.      Przekazanie wyroku i zaświadczenia może nastąpić, jeżeli właściwy organ państwa wydającego – w odpowiednich przypadkach po konsultacjach między właściwymi organami państwa wydającego i państwa wykonującego – uzyskał pewność, że wykonanie kary przez państwo wykonujące będzie miało na celu ułatwienie resocjalizacji osoby skazanej. 3.      Przed przekazaniem wyroku i zaświadczenia właściwy organ państwa wydającego może za pomocą wszelkich odpowiednich środków przeprowadzić konsultacje z właściwym organem państwa wykonującego. Konsultacje są obowiązkowe w przypadkach, o których mowa w ust. 1 lit. c). W tych przypadkach właściwy organ państwa wykonującego niezwłocznie informuje państwo wydające czy wyraża zgodę na przekazanie wyroku. […] 5.      Państwo wykonujące może z własnej inicjatywy wystąpić z wnioskiem do państwa wydającego o przekazanie wyroku wraz z zaświadczeniem […]. Wnioski złożone zgodnie z niniejszym ustępem nie skutkują obowiązkiem przekazania wyroku wraz z zaświadczeniem przez państwo wydające. […]”. 7        Artykuł 6 tej decyzji ramowej, zatytułowany „Stanowisko osoby skazanej i powiadomienie jej”, stanowi w ust. 1 i 2: „1.      Bez uszczerbku dla ust. 2 wyrok wraz z zaświadczeniem może być przekazany do państwa wykonującego w celach jego uznania i wykonania kary wyłącznie za zgodą osoby skazanej zgodnie z prawem państwa wydającego. 2.      Zgoda osoby skazanej nie jest wymagana, w przypadku gdy wyrok wraz z zaświadczeniem jest przekazywany: a)      do państwa członkowskiego, którego osoba skazana jest obywatelem i w którym mieszka; […] c)      do państwa członkowskiego, do którego osoba ta zbiegła lub wróciła w inny sposób z powodu grożącego jej w państwie wydającym postępowania karnego lub w następstwie skazania w tym państwie wydającym”. 8        Artykuł 25 omawianej decyzji ramowej, zatytułowany „Wykonywanie kar w następstwie europejskiego nakazu aresztowania”, stanowi: „Bez uszczerbku dla decyzji ramowej [2002/584] przepisy niniejszej decyzji ramowej mają odpowiednio zastosowanie w zakresie, w jakim są zgodne z przepisami tej decyzji ramowej, do wykonywania kar, w przypadku gdy państwo członkowskie rozpocznie wykonywanie kary w sprawach objętych art. 4 [pkt] 6 tej decyzji ramowej lub gdy działając na mocy art. 5 [pkt] 3 tej decyzji ramowej, postawiło ono warunek, że dana osoba musi wrócić, aby odbyć karę w danym państwie członkowskim, dzięki czemu nie uniknie ona kary”. 9        Artykuł 26 decyzji ramowej 2008/909, zatytułowany „Stosunek do innych umów i uzgodnień”, stanowi w ust. 1: „Bez uszczerbku dla ich stosowania pomiędzy państwami członkowskimi a państwami trzecimi oraz dla ich przejściowego stosowania na mocy art. 28 niniejsza decyzja ramowa zastępuje od dnia 5 grudnia 2011 r. odpowiednie przepisy następujących konwencji mających zastosowanie w stosunkach między państwami członkowskimi: –        [Konwencja o przekazywaniu osób skazanych (Série des traités européens nr 112), sporządzona w Strasburgu dnia 21 marca 1983 r.] i jej protokół dodatkowy z dnia 18 grudnia 1997 r., –        europejska Konwencja o międzynarodowej ważności wyroków karnych [podpisana w Hadze dnia 28 maja 1970 r.], –        tytuł III rozdział 5 [Konwencji wykonawczej do układu z Schengen z  dnia 14 czerwca 1985 roku między rządami państw Unii Gospodarczej Beneluksu, Republiki Federalnej Niemiec oraz Republiki Francuskiej w sprawie stopniowego znoszenia kontroli na wspólnych granicach (Dz.U. 2000, L 239, s. 19), podpisanej w Schengen w dniu 19 czerwca 1990 r. i która weszła w życie w dniu 26 marca 1995 r.], –        Konwencja między państwami członkowskimi Wspólnot Europejskich w sprawie wykonywania zagranicznych postanowień w sprawach karnych [podpisana w Brukseli dnia 13 listopada 1991 r.]”. Prawo belgijskie 10      Artykuł 4 loi du 19 décembre 2003 relative au mandat d’arrêt européen (ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o europejskim nakazie aresztowania, Moniteur belge z dnia 22 grudnia 2003 r., s. 60075, zwanej dalej „ustawą z dnia 19 grudnia 2003 r.”) stanowi: „Wykonania europejskiego nakazu aresztowania odmawia się w następujących wypadkach: […] 5°      jeśli istnieją poważne istnieją poważne powody, by uznać, że wykonanie europejskiego nakazu aresztowania mogłoby doprowadzić do naruszenia praw podstawowych zainteresowanej osoby zapisanych w art. 6 [TUE]”. 11      Artykuł 6 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. przewiduje: „Wykonania można odmówić w następujących wypadkach: […] 4°      jeśli europejski nakaz aresztowania został wydany w celu wykonania kary lub środka zabezpieczającego, a osoba, której dotyczy nakaz, jest obywatelem Belgii lub ma w tym państwie miejsce zamieszania, zaś właściwe organy belgijskie zobowiązują się wykonać tę karę pozbawienia wolności lub ten środek zabezpieczający zgodnie z prawem belgijskim; […]”. Postępowania główne i pytania prejudycjalne Sprawa C‑722/23 12      W dniu 1 sierpnia 2023 r. rumuńskie organy sądowe wydały europejski nakaz aresztowania przeciwko AR, obywatelowi Rumunii zamieszkałemu w Belgii, w celu wykonania w Rumunii kary czterech lat pozbawienia wolności wymierzonej za handel ludźmi. 13      Postanowieniem z dnia 22 września 2023 r. chambre du conseil du tribunal de première instance francophone de Bruxelles (izba posiedzeń niejawnych francuskojęzycznego sądu pierwszej instancji w Brukseli, Belgia) odmówiła na podstawie art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. wykonania tego europejskiego nakazu aresztowania, uzasadniając to tym, że warunki pozbawienia wolności w Rumunii naraziłyby AR na ryzyko naruszenia jego praw podstawowych, o których mowa w art. 3 europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, podpisanej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (zwanej dalej „EKPC”). 14      Prokuratura wniosła apelację od tego postanowienia do chambre des mises en accusation de la cour d’appel de Bruxelles (izby oskarżeń sądu apelacyjnego w Brukseli, Belgia). Wyrokiem z dnia 30 października 2023 r. chambre des mises en accusation (izba ds. oskarżeń) utrzymała to postanowienie w mocy, lecz orzekła ponadto, że kara czterech lat pozbawienia wolności „będzie mogła zostać wykonana w Belgii” zgodnie z art. 6 pkt 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r., ponieważ ryzyko naruszenia praw podstawowych AR dotyczy sposobu wykonania w Rumunii orzeczonej kary, tak więc nie wiąże się z postępowaniem, które doprowadziło w tym państwie członkowskim do skazania zainteresowanego ani z samym wyrokiem skazującym. 15      AR zaskarżył ten wyrok do Cour de cassation (sądu kasacyjnego, Belgia), który jest sądem odsyłającym. Przed tym sądem AR utrzymuje, że po stwierdzeniu, iż zastosowanie ma podstawa obligatoryjnej odmowy wykonania europejskiego nakazu aresztowania, jako że istniały poważne powody, by uznać, że wykonanie tego nakazu skutkowałoby naruszeniem jego praw podstawowych, sąd apelacyjny nie mógł zastosować skutków podstawy fakultatywnej odmowy wykonania i zarządzić wykonania w Belgii kary pozbawienia wolności, która została mu wymierzona w Rumunii. 16      Artykuł 4 pkt 5 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r., która transponowała decyzję ramową 2002/584 do prawa belgijskiego, przewiduje, że należy koniecznie odmówić wykonania europejskiego nakazu aresztowania, jeżeli istnieją poważne powody, by uznać, że wykonanie to mogłoby doprowadzić do naruszenia praw podstawowych zainteresowanej osoby, w brzmieniu zapisanym w art. 6 TUE. 17      Sąd odsyłający powołuje się na wyrok z dnia 17 grudnia 2020 r., Openbaar Ministerie (Niezależność wydającego nakaz organu sądowego) (C‑354/20 PPU i C‑412/20 PPU, EU:C:2020:1033), by stwierdzić, że celem mechanizmu europejskiego nakazu aresztowania jest w szczególności niedopuszczenie do sytuacji, w której osoba, której dotyczy nakaz, znajdująca się na terytorium innego państwa członkowskiego niż państwo, w którym jest podejrzana o popełnienie przestępstwa, pozostałaby bezkarna. 18      Zdaniem tego sądu z wyroku z dnia 29 czerwca 2017 r., Popławski (C‑579/15, EU:C:2017:503) wynika, że sąd ten jest zobowiązany, z uwzględnieniem całości prawa wewnętrznego i przy zastosowaniu uznanych w tym prawie metod wykładni, do dokonania wykładni rozpatrywanych przepisów krajowych, tak dalece, jak jest to możliwe, w świetle brzmienia i celu decyzji ramowej 2002/584. W sprawie zakończonej wskazanym wyrokiem obowiązek ten oznaczał, że w przypadku odmowy wykonania europejskiego nakazu aresztowania wydanego do celów wykonania prawomocnego wyroku skazującego na karę pozbawienia wolności same organy sądowe wykonującego nakaz państwa członkowskiego miały obowiązek zapewnienia rzeczywistego wykonania kary pozbawienia wolności wymierzonej tej osobie. 19      Sąd odsyłający wskazuje, że zgodnie z art. 6 pkt 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r., który to przepis transponował do prawa krajowego podstawę fakultatywnej odmowy wykonania przewidzianą w art. 4 pkt 6 decyzji ramowej 2002/584 do prawa krajowego, wykonania europejskiego nakazu aresztowania można odmówić, jeżeli nakaz ten został wydany w celu wykonania kary, gdy osoba, której on dotyczy, jest obywatelem Belgii, przebywa lub mieszka w Belgii, a właściwe organy belgijskie zobowiązują się do wykonania tej kary zgodnie z prawem belgijskim. 20      W związku z tym sąd ten zastanawia się, czy w przypadku odmowy wykonania europejskiego nakazu aresztowania z zastosowaniem podstawy obligatoryjnej odmowy wykonania, o której mowa w pkt 16 niniejszego wyroku, art. 4 pkt 6 decyzji ramowej 2002/584 należy interpretować w ten sposób, że organy sądowe wykonującego nakaz państwa członkowskiego mogą, w celu uniknięcia bezkarności zamieszkałej w nim osoby, której dotyczy nakaz, zarządzić wykonanie w tym państwie członkowskim kary pozbawienia wolności orzeczonej wobec tej osoby w wydającym nakaz państwie członkowskim i będącej przedmiotem tego europejskiego nakazu aresztowania. 21      W tych okolicznościach Cour de cassation (sąd kasacyjny) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym: „Czy w sytuacji, w której sądy państwa wykonującego europejski nakaz aresztowania stwierdziły, że w przypadku przekazania osoby, której dotyczy nakaz, państwu wydającemu ten nakaz istnieje ryzyko naruszenia praw podstawowych tej osoby związanego z wykonaniem kary orzeczonej za granicą, a zatem należy odmówić wykonania europejskiego nakazu aresztowania, art. 4 pkt 6 decyzji ramowej [2002/584] zezwala tym sądom państwa członkowskiego wykonującego nakaz, które stwierdzą, że osoba, której dotyczy nakaz, zamieszkuje w tym państwie, na uznanie, że zgodnie z przepisem transponującym art. 4 pkt 6 [tej] decyzji ramowej do krajowego porządku prawnego karę pozbawienia wolności orzeczoną w państwie wydającym europejski nakaz aresztowania, a która jest wskazana w tym nakazie, należy wykonać w państwie wykonującym europejski nakaz aresztowania?”. Sprawa C‑91/24 22      W dniu 9 marca 2016 r. organy greckie wydały europejski nakaz aresztowania przeciwko HL, obywatelowi Belgii, który zamieszkuje na terytorium belgijskim, w celu wykonania w Grecji kary pięciu lat pozbawienia wolności. 23      Wyrokiem z dnia 18 stycznia 2024 r. chambre des mises en accusation de la cour d’appel de Mons (izba oskarżeń sądu apelacyjnego w Mons, Belgia) odmówiła wykonania tego europejskiego nakazu aresztowania ze względu na to, że zaburzenia psychiczne HL w połączeniu z warunkami pozbawienia wolności w wydającym nakaz państwie członkowskim naraziłyby go na ryzyko naruszenia jego praw podstawowych, o których mowa w art. 3 i 5 EKPC. 24      Prokuratura zaskarżyła to orzeczenie do Cour de cassation (sądu kasacyjnego), który jest sądem odsyłającym. Twierdzi ona, że odmówiwszy wykonania europejskiego nakazu aresztowania powodu warunków wykonywania kary pozbawienia wolności w wydającym nakaz państwie członkowskim, izba ta powinna była rozważyć zastosowanie podstawy fakultatywnej odmowy wykonania, wskazanej w art. 4 pkt 6 decyzji ramowej 2002/584, ponieważ przepis ten ma na celu uniknięcie bezkarności osoby, której przekazania odmówiono. 25      Sąd odsyłający zastanawia się w istocie, z tych samych powodów co w sprawie C‑722/23, nad sposobem, w jaki należy interpretować art. 4 pkt 6 decyzji ramowej 2002/584. 26      Jednak w tej sprawie sąd ten zastanawia się, czy w przypadku odmowy wykonania europejskiego nakazu aresztowania z zastosowaniem podstawy obligatoryjnej odmowy wykonania, o której mowa w pkt 16 niniejszego wyroku, przepis ten należy interpretować w ten sposób, że organy sądowe wykonującego nakaz państwa członkowskiego nie tylko mogą, ale powinny, w celu uniknięcia bezkarności osoby, której dotyczy nakaz, posiadającej obywatelstwo tego państwa członkowskiego i w nim zamieszkującej, zarządzić wykonanie w tym państwie członkowskim kary pozbawienia wolności orzeczonej wobec tej osoby w wydającym nakaz państwie członkowskim i będącej przedmiotem tego europejskiego nakazu aresztowania. 27      W tych okolicznościach Cour de cassation (sąd kasacyjny) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym: „Czy w sytuacji, gdy sądy państwa członkowskiego wykonującego europejski nakaz aresztowania stwierdziły, że w przypadku przekazania osoby ściganej do państwa członkowskiego wydającego nakaz istnieje ryzyko naruszenia praw podstawowych tej osoby w związku z wykonaniem zagranicznego wyroku skazującego, skutkiem czego należy odmówić wykonania europejskiego nakazu aresztowania], art. 4 pkt 6 decyzji ramowej [2002/584] należy interpretować w ten sposób, że zobowiązuje on te sądy państwa wykonującego nakaz do zbadania – w celu uniknięcia bezkarności osoby ściganej, będącej obywatelem tego państwa lub w nim zamieszkującej – czy należy postanowić, zgodnie z przepisem transponującym wyżej wymieniony art. 4 pkt 6 do krajowego porządku prawnego, o wykonaniu w wykonującym nakaz państwie członkowskim kary pozbawienia wolności orzeczonej wobec danej osoby w państwie członkowskim wydającym europejski nakaz aresztowania, o której to karze mowa w tym akcie?”. 28      Postanowieniem Trybunału z dnia 21 stycznia 2025 r. sprawy C‑722/23 i C‑91/24 zostały połączone do celów ustnego etapu postępowania i wydania wyroku. W przedmiocie pytań prejudycjalnych Uwagi wstępne 29      Z wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym wynika, że w sprawach w postępowaniach głównych właściwe belgijskie organy sądowe odmówiły wykonania rozpatrywanych europejskich nakazów aresztowania na podstawie art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r., który transponuje art. 1 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584 do prawa belgijskiego. Sąd odsyłający uważa, że z przepisów tych wynika, iż należy odmówić wykonania europejskiego nakazu aresztowania, jeżeli istnieją poważne powody, by uznać, że jego wykonanie będzie skutkowało naruszeniem praw podstawowych osoby, której dotyczy nakaz. 30      W tym względzie należy przypomnieć, że istnienie ryzyka naruszenia praw podstawowych wyrażonych w art. 4 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „Kartą”) może pozwolić wykonującemu nakaz organowi sądowemu, w drodze wyjątku i po przeprowadzeniu odpowiedniego badania, na powstrzymanie się od wykonania europejskiego nakazu aresztowania na podstawie art. 1 ust. 3 tej decyzji ramowej (zob. podobnie wyroki: z dnia 5 kwietnia 2016 r., Aranyosi i Căldăraru, C‑404/15 i C‑659/15 PPU, EU:C:2016:198, pkt 104; a także z dnia 31 stycznia 2023 r., Puig Gordi i in., C‑158/21, EU:C:2023:57, pkt 72 i przytoczone tam orzecznictwo). 31      W związku z tym wykonujący nakaz organ sądowy, który dysponuje obiektywnymi, wiarygodnymi, dokładnymi i należycie zaktualizowanymi danymi świadczącymi o istnieniu systemowych i ogólnych nieprawidłowości w zakresie warunków pozbawienia wolności w wydającym nakaz państwie członkowskim, jest zobowiązany dokonać w sposób konkretny i dokładny oceny, czy w okolicznościach danej sprawy istnieją poważne i sprawdzone podstawy, aby uznać, że w następstwie przekazania do tego państwa członkowskiego osoba taka będzie narażona na rzeczywiste ryzyko poddania jej tam nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu, zabronionemu w art. 4 Karty, ze względu na warunki, w jakich będzie pozbawiona wolności we wspomnianym państwie członkowskim (zob. podobnie wyroki: z dnia 5 kwietnia 2016 r., Aranyosi i Căldăraru, C‑404/15 i C‑659/15 PPU, EU:C:2016:198, pkt 92, 94; a także z dnia 15 października 2019 r., Dorobantu, C‑128/18, EU:C:2019:857, pkt 55 i przytoczone tam orzecznictwo). 32      Wykonujący nakaz organ sądowy, który stwierdza w okolicznościach przypomnianych w poprzednim punkcie niniejszego wyroku, że przekazanie osoby, której dotyczy nakaz, może stwarzać ryzyko nieludzkiego lub poniżającego traktowania, zabronionego w art. 4 Karty, ma obowiązek umorzenia postępowania w sprawie przekazania wprowadzonego decyzją ramową 2002/584 (zob. podobnie wyrok z dnia 15 października 2019 r., Dorobantu, C‑128/18, EU:C:2019:857, pkt 50 i przytoczone tam orzecznictwo). 33      W sprawach w postępowaniach głównych właściwe belgijskie organy sądowe, jako organy sądowe wykonujące rozpatrywane europejskie nakazy aresztowania, stwierdziły, że w przypadku przekazania osób, których dotyczą nakazy, organom wydających nakazy państw członkowskich istnieje ryzyko naruszenia praw podstawowych tych osób, i stwierdziły, że przesłanki odmowy wykonania tych europejskich nakazów aresztowania, wynikające z orzecznictwa przypomnianego w pkt 31 niniejszego wyroku, zostały w konsekwencji spełnione. 34      W uwagach przedstawionych Trybunałowi rządy francuski, niderlandzki i rumuński zakwestionowały ten wniosek. Zdaniem rządu francuskiego istnieje wątpliwość, czy pytania prejudycjalne są podyktowane potrzebą wynikającą nieodłącznie z konieczności rozstrzygnięcia sporów w postępowaniach głównych. 35      W tym względzie należy jednak przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem pytania, z którymi zwrócił się sąd krajowy na gruncie stanu prawnego i faktycznego, za którego ustalenie jest on odpowiedzialny, przy czym prawidłowość tych ustaleń nie podlega ocenie Trybunału, korzystają z domniemania, iż mają one znaczenie dla sprawy [zob. wyroki: z dnia 15 maja 2003 r., Salzmann, C‑300/01, EU:C:2003:283, pkt 31; z dnia 19 maja 2022 r., Spetsializirana prokuratura (Proces zbiegłego oskarżonego), C‑569/20, EU:C:2022:401, pkt 20 i przytoczone tam orzecznictwo]. 36      W tym przypadku z wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym wynika, że kwestia, czy są spełnione przesłanki odmowy wykonania europejskich nakazów aresztowania na podstawie art. 1 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584, nie jest roztrząsana w ramach sporów zawisłych przed sądem odsyłającym. 37      Z wniosków tych oraz z samego brzmienia pytań prejudycjalnych wynika zresztą, że spory te dotyczą zasadniczo wyłącznie kwestii, czy w sytuacji gdy wykonujące nakaz organy sądowe odmówiły na podstawie tego przepisu wykonania europejskich nakazów aresztowania i w ten sposób zdecydowały nie przekazywać osób, których dotyczą nakazy, wydającym nakazy państwom członkowskim do celów wykonania kar, które leżą u podstaw tych nakazów aresztowania, organy te mogą lub powinny, w celu uniknięcia bezkarności tych osób, uzupełniająco zastosować podstawę fakultatywnej odmowy wykonania przewidzianą w art. 4 pkt 6 decyzji ramowej 2002/584 i zarządzić wykonanie tych kar na terytorium, które podlega jurysdykcji wspomnianych organów. 38      W tych okolicznościach należy stwierdzić, że orzeczenia o odmowie wykonania rozpatrywanych europejskich nakazów aresztowania mieszczą się w ramach prawnych i faktycznych określonych przez sąd odsyłający, których kwestionowanie nie należy do Trybunału, jak wynika z orzecznictwa przypomnianego w pkt 35 niniejszego wyroku. Co do istoty 39      Poprzez swoje pytania, które należy rozpatrzyć łącznie, sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 4 pkt 6 decyzji ramowej 2002/584 należy interpretować w ten sposób, że wykonujący nakaz organ sądowy, odmówiwszy na podstawie art. 1 ust. 3 tej decyzji ramowej wykonania europejskiego nakazu aresztowania wydanego do celów wykonania kary pozbawienia wolności, może lub powinien, w celu uniknięcia bezkarności osoby, której dotyczy nakaz, zastosować uzupełniająco podstawę fakultatywnej odmowy wykonania przewidzianą w tym art. 4 pkt 6. 40      Aby udzielić odpowiedzi na to pytanie, należy na wstępie ustalić, czy podstawa fakultatywnej odmowy wykonania europejskiego nakazu aresztowania zawarta w art. 4 pkt 6 decyzji ramowej 2002/584 może być stosowana uzupełniająco, w sytuacji gdy wykonujący nakaz organ sądowy odmówił wykonania tego europejskiego nakazu aresztowania na podstawie art. 1 ust. 3 tej decyzji ramowej ze względu na to, że przekazanie osoby, której dotyczy nakaz, do wydającego nakaz państwa członkowskiego naraziłoby ją na ryzyko nieludzkiego lub poniżającego traktowania, zabronionego w art. 4 Karty. 41      W tym względzie z jednej strony, jak przypomniano w pkt 30–32 niniejszego wyroku, podstawa odmowy wykonania europejskiego nakazu aresztowania w oparciu o art. 1 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584 ma charakter obligatoryjny. 42      Podstawa ta, która ma zastosowanie niezależnie od warunków zamieszkiwania osoby, której dotyczy nakaz, ma na celu ochronę praw podstawowych tej osoby w ten sposób, że przewiduje w drodze wyjątku odmowę wykonania europejskiego nakazu aresztowania, w sytuacji gdy – w szczególności w przypadku systemowych i ogólnych nieprawidłowości w zakresie warunków pozbawienia wolności w wydającym nakaz państwie członkowskim – istnieją poważne i sprawdzone podstawy, aby uznać, że w następstwie przekazania tej osoby do tego państwa członkowskiego będzie ona narażona na rzeczywiste ryzyko poddania jej w tym państwie nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu, zabronionemu w art. 4 Karty, ze względu na warunki, w jakich będzie pozbawiona wolności we wspomnianym państwie członkowskim. 43      I tak jeżeli wykonujący nakaz organ sądowy, do którego wpłynął europejski nakaz aresztowania wydany w celu wykonania kary pozbawienia wolności, zdecyduje, jak w niniejszej sprawie, o zastosowaniu podstawy odmowy wykonania opartej na art. 1 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584, takie orzeczenie nieuchronnie kończy postępowanie w sprawie przekazania ustanowione w tej decyzji ramowej. 44      Odmowa oparta na tej podstawie skutkuje zatem tym, że osoba, której dotyczy nakaz, nie zostanie przekazana organom sądowym wydającego nakaz państwa członkowskiego, a to ze względów związanych z ochroną jej praw podstawowych. Z tych względów osoba ta nie odbędzie w tym państwie członkowskim kary pozbawienia wolności, na którą została skazana, przynajmniej tak długo, jak długo będą się utrzymywać warunki uzasadniające odmowę opartą na tej samej podstawie. Jednak żaden przepis decyzji ramowej 2002/584 nie określa konsekwencji takiej odmowy dla wykonania tej kary w wykonującym nakaz państwie członkowskim, jeżeli osoba, której dotyczy nakaz, znajduje się na terytorium tego państwa. 45      Z drugiej strony podstawa odmowy wykonania nakazu zawarta w art. 4 pkt 6 decyzji ramowej 2002/584 ma charakter fakultatywny i odpowiada właściwym sobie przesłankom stosowania oraz celowi. 46      Zgodnie z tym przepisem wykonujący nakaz organ sądowy może odmówić wykonania europejskiego nakazu aresztowania, jeżeli nakaz ten został wydany w celu wykonania kary pozbawienia wolności lub środka zabezpieczającego polegającego na pozbawieniu wolności, a osoba, której dotyczy nakaz, przebywa w wykonującym nakaz państwie członkowskim, jest jego obywatelem lub ma w nim miejsce zamieszkania, a państwo to zobowiązuje się wykonać tę karę lub środek zabezpieczający zgodnie ze swoim prawem krajowym. 47      Zastosowanie tego przepisu jest uzależnione od spełnienia dwóch przesłanek, a mianowicie, po pierwsze, by osoba, której dotyczy nakaz, przebywała w wykonującym nakaz państwie członkowskim, była jego obywatelem lub miała w nim miejsce zamieszkania, a po drugie, by państwo to zobowiązało się do wykonania zgodnie ze swoim prawem krajowym kary lub środka zabezpieczającego, w związku z którymi wydano europejski nakaz aresztowania [zob. wyrok z dnia 4 września 2025 r., C.J. (Wykonanie kary w następstwie ENA), C‑305/22, EU:C:2025:665, pkt 43 i przytoczone tam orzecznictwo]. 48      Jeżeli wykonujący nakaz organ sądowy stwierdzi, że oba te warunki są spełnione, musi on jeszcze ocenić, czy istnieje prawnie uzasadniony interes przemawiający za wykonaniem na terytorium wykonującego nakaz państwa członkowskiego kary wymierzonej w wydającym nakaz państwie członkowskim. Taka ocena umożliwi temu organowi uwzględnienie celu tego przepisu, który to cel, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, polega na zwiększeniu szans na resocjalizację osoby, której dotyczy nakaz, po zakończeniu kary, na jaką osoba ta była skazana [wyrok z dnia 4 września 2025 r., C.J. (Wykonanie kary w następstwie ENA), C‑305/22, EU:C:2025:665, pkt 44 i przytoczone tam orzecznictwo]. 49      Co się tyczy podstaw fakultatywnej odmowy wykonania przewidzianych w art. 4 decyzji ramowej 2002/584, należy podkreślić, że państwa członkowskie, które zdecydowały się na transpozycję jednej lub kilku z tych podstaw, nie mogą postanowić, że organy sądowe są zobowiązane do odmowy wykonania każdego europejskiego nakazu aresztowania, który jest pod względem formalnym objęty zakresem stosowania tych podstaw odmowy, bez możliwości uwzględnienia przez te organy okoliczności właściwych dla każdego przypadku [zob. wyrok z dnia 29 kwietnia 2021 r., X (Europejski nakaz aresztowania– Ne bis in idem), C‑665/20 PPU, EU:C:2021:339, pkt 44]. 50      Tak więc w odróżnieniu od tego, co zostało stwierdzone w odniesieniu do art. 1 ust. 3 tej decyzji ramowej w pkt 43 niniejszego wyroku, art. 4 pkt 6 owej decyzji ramowej wprowadza możliwość, że osoba, której dotyczy nakaz, nie zostanie przekazana na podstawie europejskiego nakazu aresztowania, jeżeli spełnione są przesłanki, o których mowa w pkt 47 niniejszego wyroku. 51      Z powyższego wynika, że podstawa fakultatywnej odmowy wykonania przewidziana w art. 4 pkt 6 decyzji ramowej 2002/584 stanowi samodzielną podstawę odmowy wykonania, która nie może być stosowana uzupełniająco, gdy wykonujące nakaz państwo członkowskie odmówiło już wykonania europejskiego nakazu aresztowania na podstawie art. 1 ust. 3 tej decyzji ramowej, i to nawet jeśli zastosowanie to miałoby na celu uniknięcie sytuacji, w której osoba, której dotyczy nakaz, w następstwie tej odmowy stałaby się bezkarna w odniesieniu do wyroku skazującego, który uzasadniał wydanie tego europejskiego nakazu aresztowania. 52      Zastosowanie podstawy fakultatywnej odmowy wykonania przewidzianej w art. 4 pkt 6 decyzji ramowej 2002/584 jako uzupełniającej podstawy obligatoryjnej odmowy wykonania wynikającej z jej art. 1 ust. 3 prowadziłoby bowiem do naruszenia celów realizowanych przez każdą z tych podstaw, a także właściwego im charakteru. 53      W konsekwencji jeżeli wykonujący nakaz organ sądowy odmówił na podstawie art. 1 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584 wykonania europejskiego nakazu aresztowania wydanego w celu wykonania kary pozbawienia wolności, organ ten nie może, w celu uniknięcia bezkarności osoby, której dotyczy nakaz, zastosować uzupełniająco podstawy fakultatywnej odmowy wykonania przewidzianej w art. 4 pkt 6 tej decyzji ramowej. 54      Niemniej jednak w zakresie, w jakim odmowa wykonania europejskiego nakazu aresztowania na podstawie art. 1 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584 oznacza, jak wskazano w pkt 43 i 44 niniejszego wyroku, że wspomniana kara nie zostanie wykonana w wydającym nakaz państwie członkowskim, należy przypomnieć, że decyzja ramowa 2002/584, rozpatrywana w świetle postanowień Karty, nie może być interpretowana w sposób podważający skuteczność systemu współpracy sądowej między państwami członkowskimi, w którym jednym z istotnych elementów jest przewidziany przez prawodawcę Unii europejski nakaz aresztowania [wyrok z dnia 22 lutego 2022 r., Openbaar Ministerie (Sąd ustanowiony ustawą w wydającym nakaz państwie członkowskim), C‑562/21 PPU i C‑563/21 PPU, EU:C:2022:100, pkt 47 i przytoczone tam orzecznictwo]. 55      Jest to tym bardziej konieczne, że mechanizm europejskiego nakazu aresztowania ma również na celu walkę z bezkarnością osoby, której dotyczy nakaz, znajdującej się na terytorium innym niż to, na którym popełniła ona przestępstwo [zob. podobnie wyroki: z dnia 18 kwietnia 2023 r., E.D.L. (Podstawa odmowy związana z chorobą), C‑699/21, EU:C:2023:295, pkt 44 i przytoczone tam orzecznictwo; a także z dnia 4 września 2025 r., C.J. (Wykonanie kary w następstwie ENA), C‑305/22, EU:C:2025:665, pkt 80]. 56      Bezkarność osoby, której dotyczy nakaz, byłaby bowiem niezgodna z celem realizowanym zarówno przez decyzję ramową 2002/584, jak i przez art. 3 ust. 2 TUE, zgodnie z którym Unia zapewnia swoim obywatelom przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości bez granic wewnętrznych, w której zagwarantowana jest swoboda przepływu osób, w powiązaniu z właściwymi środkami w odniesieniu w szczególności do kontroli granic zewnętrznych, jak również do zapobiegania i zwalczania przestępczości (wyrok z dnia 24 czerwca 2019 r., Popławski, C‑573/17, EU:C:2019:530, pkt 82 i przytoczone tam orzecznictwo). 57      Wynika z tego, że w przypadku gdy wykonujący nakaz organ sądowy odmówił na podstawie art. 1 ust. 3 tej decyzji ramowej wykonania europejskiego nakazu aresztowania, który został wydany w celu wykonania kary pozbawienia wolności, organ ten jest zobowiązany aktywnie dążyć do tego, aby z powodu tej odmowy osoba, której dotyczy nakaz, nie pozostała bezkarna. 58      Co się tyczy działań, jakie należy podjąć w tym celu, należy przypomnieć, że obowiązek lojalnej współpracy, zapisany w art. 4 ust. 3 akapit pierwszy TUE, powinien przyświecać dialogowi między wykonującymi i wydającymi nakaz organami sądowymi, aby zapewnić, że funkcjonowanie europejskiego nakazu aresztowania nie zostanie sparaliżowane. Z zasady lojalnej współpracy wynika w szczególności, że państwa członkowskie wzajemnie się szanują i udzielają sobie wzajemnego wsparcia w wykonywaniu zadań wynikających z traktatów [wyroki: z dnia 18 kwietnia 2023 r., E.D.L. (Podstawa odmowy związana z chorobą), C‑699/21, EU:C:2023:295, pkt 45; z dnia 29 lipca 2024 r., Breian, C‑318/24 PPU, EU:C:2024:658, pkt 93 i przytoczone tam orzecznictwo]. 59      W tym kontekście wydające i wykonujące nakaz organy sądowe powinny, w celu zapewnienia skutecznej współpracy w sprawach karnych, w pełni korzystać z instrumentów przyjętych przez Unię w tej dziedzinie, tak aby wspierać wzajemne zaufanie leżące u podstaw tej współpracy [zob. podobnie wyroki: z dnia 18 kwietnia 2023 r., E.D.L. (Podstawa odmowy ze względu na chorobę), C‑699/21, EU:C:2023:295, pkt 46; z dnia 29 lipca 2024 r., Breian, C‑318/24 PPU, EU:C:2024:658, pkt 94; z dnia 4 września 2025 r., C.J. (Wykonanie wyroku skazującego w następstwie ENA), C‑305/22, EU:C:2025:665, pkt 69 i przytoczone tam orzecznictwo]. 60      W tej kwestii należy przypomnieć, że podobnie jak decyzja ramowa 2002/584, decyzja ramowa 2008/909 konkretyzuje, w dziedzinie prawa karnego, zasady wzajemnego zaufania i wzajemnego uznawania, wymagające, w szczególności w przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, by każde z państw członkowskich uznawało – z zastrzeżeniem wyjątkowych okoliczności – iż wszystkie inne państwa członkowskie przestrzegają prawa Unii, a zwłaszcza praw podstawowych uznanych w tym prawie. Ta ostatnia decyzja ramowa wzmacnia w ten sposób współpracę wymiarów sprawiedliwości w zakresie uznawania i wykonywania wyroków w sprawach karnych, w przypadku gdy osoby zostały skazane na karę pozbawienia wolności lub inny środek polegający na pozbawieniu wolności w innym państwie członkowskim – w celu ułatwienia ich resocjalizacji [wyrok z dnia 4 września 2025 r., C.J. (Wykonanie kary w następstwie ENA), C‑305/22, EU:C:2025:665, pkt 45 i przytoczone tam orzecznictwo]. 61      Zgodnie z art. 3 ust. 1 decyzji ramowej 2008/909 celem tej decyzji jest określenie zasad, zgodnie z którymi państwo członkowskie, aby ułatwić tę resocjalizację, uznaje wyrok oraz wykonuje karę orzeczoną przez sąd innego państwa członkowskiego. Jak wynika z art. 26 ust. 1 tej decyzji ramowej, zastępuje ona postanowienia mających związek z przekazywaniem osób skazanych konwencji, o których mowa w tym artykule, obowiązujących między państwami członkowskimi [wyrok z dnia 4 września 2025 r., C.J. (Wykonanie kary w następstwie ENA), C‑305/22, EU:C:2025:665, pkt 46 i przytoczone tam orzecznictwo]. 62      W tym kontekście odmowa wykonania na podstawie art. 1 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584 europejskiego nakazu aresztowania, który został wydany w celu wykonania w wydającym nakaz państwie członkowskim kary pozbawienia wolności, na tej podstawie, że przekazanie osoby, której dotyczy nakaz, do tego ostatniego państwa członkowskiego stwarzałoby dla tej osoby ryzyko nieludzkiego lub poniżającego traktowania, zabronionego w art. 4 Karty, nie stoi na przeszkodzie temu, by wykonujący nakaz organ sądowy, który skorzystał z tej podstawy, zastosował przepisy decyzji ramowej 2008/909 w celu uznania wydanego w wydającym nakaz państwie członkowskim wyroku skazującego tę osoby na tę karę i przejęcia wykonania tej kary na swoim terytorium. 63      Jak bowiem podkreśliły rządy belgijski i rumuński w uwagach przedstawionych Trybunałowi, zastosowanie wspomnianej podstawy, która dotyczy jedynie warunków pozbawienia wolności osoby skazanej w wydającym nakaz państwie członkowskim, nie narusza zasady wzajemnego zaufania i wzajemnego uznawania w odniesieniu do postępowania, które toczyło się w tym ostatnim państwie członkowskim zgodnie z prawem i które zakończyło się wydaniem tego wyroku. 64      Ponadto nawet jeśli, jak przypomniano w pkt 61 niniejszego wyroku, zasady przewidziane w decyzji ramowej 2008/909 mają zasadniczo na celu ułatwienie resocjalizacji osoby skazanej, nie zmienia to faktu, że zasady te mają znaczenie w sytuacji takiej jak rozpatrywana w sprawach w postępowaniach głównych, w której wykonujący nakaz organ sądowy, w drodze wyjątku i po przeprowadzeniu odpowiedniego badania spełniającego wymogi przypomniane w pkt 31 i 32 niniejszego wyroku, wstrzymuje się od wykonania europejskiego nakazu aresztowania na podstawie art. 1 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584. 65      W tym względzie z orzecznictwa Trybunału wynika, że cel polegający na zwiększeniu szans na resocjalizację osoby, której dotyczy nakaz, po wykonaniu kary, na którą osoba ta była skazana, bez względu na to, jak jest ważny, nie ma charakteru bezwzględnego, ponieważ należy go pogodzić w szczególności z podstawowymi celami decyzji ramowej 2002/584, a w szczególności z celem przypomnianym w pkt 55 i 56 niniejszego wyroku, który polega na zwalczaniu bezkarności, z której osoba ta mogłaby w ten sposób skorzystać [zob. podobnie wyrok z dnia 4 września 2025 r., C.J. (Wykonanie kary w następstwie ENA), C‑305/22, EU:C:2025:665, pkt 62 i przytoczone tam orzecznictwo]. 66      Biorąc zaś pod uwagę wynikające z odmowy wykonania europejskiego nakazu aresztowania, na podstawie art. 1 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584, konsekwencje dla wykonania kary, o których mowa w pkt 44 niniejszego wyroku, w interesie publicznym leży, by kara ta została wykonana w wykonującym nakaz państwie członkowskim, tak aby osoba, której dotyczy nakaz, nie pozostała bezkarna z powodu tej odmowy. 67      W takiej sytuacji, biorąc pod uwagę cele kary, resocjalizację i walkę z bezkarnością należy bowiem postrzegać jako komplementarne, ponieważ resocjalizacja osoby, która została skazana na karę pozbawienia wolności, wymaga, aby kara ta została rzeczywiście wykonana w wykonującym nakaz państwie członkowskim. 68      W związku z tym wykonujące nakaz państwo członkowskie, które na podstawie art. 1 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584 odmówiło wykonania europejskiego nakazu aresztowania wydanego w celu wykonania kary pozbawienia wolności, jest zobowiązane do stosowania zasad przewidzianych w decyzji ramowej 2008/909 w celu uzyskania na swoim terytorium uznania wyroku skazującego wydanego w wydającym nakaz państwie członkowskim, który to wyrok uzasadniał wydanie europejskiego nakazu aresztowania, oraz do zapewnienia, w ramach tego uznania, wykonania tej kary na tym samym terytorium. 69      W tym względzie z art. 4 ust. 1 tej decyzji ramowej wynika, że co do zasady to do wydającego nakaz państwa członkowskiego należy inicjatywa przekazania wykonującemu nakaz państwu członkowskiemu tego wyroku wraz z zaświadczeniem, którego standardowy formularz znajduje się w załączniku I do wspomnianej decyzji ramowej, na potrzeby uznania i wykonania wspomnianego wyroku w wykonującym państwie członkowskim. 70      Jednak zgodnie z art. 4 ust. 5 decyzji ramowej 2008/909 wykonujące nakaz państwo członkowskie może z własnej inicjatywy wystąpić z wnioskiem do wydającego nakaz państwa członkowskiego o przekazanie wyroku wraz z zaświadczeniem. 71      Wynika z tego, że w sytuacji gdy wykonujące nakaz państwo członkowskie wyjątkowo, na podstawie art. 1 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584, odmówiło wykonania europejskiego nakazu aresztowania wydanego w celu wykonania kary pozbawienia wolności w wydającym nakaz państwie członkowskim, wykonujące nakaz państwo członkowskie powinno zapewnić wykonanie tej kary na swoim terytorium, zwracając się z własnej inicjatywy, na podstawie art. 4 ust. 5 decyzji ramowej 2008/909, do wydającego nakaz państwa członkowskiego o przekazanie mu wyroku i zaświadczenia, o których mowa w pkt 69 niniejszego wyroku. 72      Prawdą jest, że w art. 4 ust. 5 decyzji ramowej 2008/909 uściślono, że wnioski złożone zgodnie z tym przepisem nie stwarzają po stronie wydającego nakaz państwa członkowskiego obowiązku takiego przekazania. 73      Należy jednak podkreślić, że do tego ostatniego państwa członkowskiego należy czuwanie nad tym, by przyznane mu w tej decyzji ramowej uprawnienie do nieprzekazania wykonującemu nakaz państwu członkowskiemu wyroku skazującego wydanego przez jeden z jego sądów oraz zaświadczenia, o których mowa w pkt 69 niniejszego wyroku, było wykonywane w sposób umożliwiający skuteczną współpracę między właściwymi organami państw członkowskich w sprawach karnych. Powinno ono zatem zapewnić, by nie doszło do sparaliżowania funkcjonowania europejskiego nakazu aresztowania oraz wzajemnego uznawania wyroków w sprawach karnych do celów ich wykonania w innym państwie członkowskim [zob. podobnie wyrok z dnia 4 września 2025 r., C.J. (Wykonanie wyroku skazującego w następstwie ENA), C‑305/22, EU:C:2025:665, pkt 71] i by w konsekwencji nie zostały zagrożone cele towarzyszące utworzeniu przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, odzwierciedlone w art. 3 ust. 2 TUE. 74      W konsekwencji wydające nakaz państwo członkowskie, gdy zamierza odmówić w ten sposób wykonującemu nakaz państwu członkowskiemu, powinno należycie uwzględnić okoliczność, że z tego powodu osoba skazana pozostałaby bezkarna, co również mogłoby zagrozić jej resocjalizacji. 75      Wreszcie należy uściślić, że zgodnie z art. 6 ust. 1 decyzji ramowej 2008/909 wyrok wraz z zaświadczeniem, o których mowa w pkt 69 niniejszego wyroku, mogą co do zasady zostać przekazane wykonującemu nakaz państwu członkowskiemu do celów uznania tego wyroku i wykonania kary wyłącznie za zgodą osoby skazanej, zgodnie z prawem wydającego nakaz państwa członkowskiego. 76      Jednakże, odpowiednio, z art. 6 ust. 2 lit. a) i art. 6 ust. 2 lit. c) tej decyzji ramowej wynika, że zgoda ta nie jest wymagana, jeżeli osoba skazana jest obywatelem wykonującego nakaz państwa członkowskiego i mieszka również na jego terytorium albo gdy do niego zbiegła lub wróciła, w szczególności w następstwie skazania w wydającym nakaz państwie członkowskim. 77      W niniejszej sprawie, po pierwsze, z akt sprawy, którymi dysponuje Trybunał w sprawie C‑91/24, wynika, że zgodnie z art. 6 ust. 2 lit. a) decyzji ramowej 2008/909 zgoda HL może nie być wymagana, ponieważ HL jest obywatelem belgijskim zamieszkałym w Belgii, co powinien zweryfikować sąd odsyłający. 78      Po drugie, co się tyczy akt sprawy, którymi dysponuje Trybunał w sprawie C‑722/23, wynika z nich, że AR jest obywatelem rumuńskim zamieszkałym w Belgii. W konsekwencji również do tego sądu należy zbadanie, w świetle w świetle posiadanych przez niego informacji, czy wyjątek przewidziany w art. 6 ust. 2 lit. c) tej decyzji ramowej ma zastosowanie do jego sytuacji, a w szczególności czy AR udał się do Belgii po skazaniu go w Rumunii na karę czterech lat pozbawienia wolności orzeczoną za handel ludźmi, która uzasadniała wydanie wobec niego europejskiego nakazu aresztowania. 79      W świetle całości powyższych rozważań na pytania prejudycjalne należy udzielić następującej odpowiedzi: art. 4 pkt 6 decyzji ramowej 2002/584 należy interpretować w ten sposób, że wykonujący nakaz organ sądowy, odmówiwszy na podstawie art. 1 ust. 3 tej decyzji ramowej wykonania europejskiego nakazu aresztowania wydanego w celu wykonania kary pozbawienia wolności, nie może, do celów uniknięcia bezkarności osoby, której dotyczy nakaz, zastosować uzupełniająco podstawy fakultatywnej odmowy wykonania przewidzianej w tym art. 4 pkt 6. Natomiast w przypadku takiej odmowy wykonujące nakaz państwo członkowskie jest zobowiązane, w celu uniknięcia takiej bezkarności, do skorzystania z przepisów art. 4 ust. 5 decyzji ramowej 2008/909 i zwrócenia się z własnej inicjatywy do wydającego nakaz państwa członkowskiego o przekazanie mu wyroku orzekającego tę karę wraz z zaświadczeniem, którego standardowy formularz znajduje się w załączniku I do tej ostatniej decyzji ramowej, w celu wykonania wspomnianej kary na swoim terytorium. W przedmiocie kosztów 80      Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi. Z powyższych względów Trybunał (wielka izba) orzeka, co następuje: Artykuł 4 pkt 6 decyzji ramowej Rady 2002/584/WSiSW z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób między państwami członkowskimi, zmienionej decyzją ramową Rady 2009/299/WSiSW z dnia 26 lutego 2009 r., należy interpretować w ten sposób, że: wykonujący nakaz organ sądowy, odmówiwszy na podstawie art. 1 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584 ze zmianami wykonania europejskiego nakazu aresztowania wydanego w celu wykonania kary pozbawienia wolności, nie może, do celów uniknięcia bezkarności osoby, której dotyczy nakaz, zastosować uzupełniająco podstawy fakultatywnej odmowy wykonania przewidzianej w tym art. 4 pkt 6. Natomiast w przypadku takiej odmowy wykonujące nakaz państwo członkowskie jest zobowiązane, w celu takiej bezkarności, do skorzystania z przepisów art. 4 ust. 5 decyzji ramowej Rady 2008/909/WSiSW z dnia 27 listopada 2008 r. o stosowaniu zasady wzajemnego uznawania do wyroków skazujących na karę pozbawienia wolności lub innych środków polegających na pozbawieniu wolności – w celu wykonania tych wyroków w Unii Europejskiej i do zwrócenia się z własnej inicjatywy do wydającego nakaz państwa członkowskiego o przekazanie mu wyroku nakładającego tę karę wraz z zaświadczeniem, którego standardowy formularz znajduje się w załączniku I do tej ostatniej decyzji ramowej, w celu wykonania wspomnianej kary na swoim terytorium. Podpisy *      Język postępowania: francuski. i      Niniejszej sprawie została nadana fikcyjna nazwa. Nie odpowiada ona rzeczywistej nazwie ani rzeczywistemu nazwisku żadnej ze stron postępowania.