C-724/23
PostanowienieTSUE2024-07-16CELEX: 62023CO0724ECLI:EU:C:2024:670
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. 1 pkt 1 dyrektywy (UE) 2020/1151, zmieniający art. 3 ust. 1 dyrektywy 92/83/EWG w zakresie metody obliczania stopni Plato dla piwa, stanowi przepis wyłącznie interpretacyjny, czy też zmienia prawo, oraz czy może być stosowany wstecz do sytuacji prawnych zakończonych przed jego wejściem w życie, w świetle wcześniejszego orzecznictwa TSUE?Ratio decidendi
Trybunał uznał, że art. 1 pkt 1 dyrektywy 2020/1151 nie jest przepisem wyłącznie interpretacyjnym, lecz zmienia obowiązujące prawo Unii w zakresie metody obliczania stopni Plato. Nowa metoda różni się od wykładni art. 3 ust. 1 dyrektywy 92/83/EWG dokonanej przez Trybunał w wyroku Kompania Piwowarska, która opierała się na zwyczajowym znaczeniu stopni Plato w sektorze piwowarskim i wykluczała uwzględnianie substancji dodanych po fermentacji. Ponieważ dyrektywa 2020/1151 nie zawiera przepisów o zastosowaniu wstecznym i przewiduje okres przejściowy dla państw członkowskich, nie może być stosowana do sytuacji prawnych, które powstały i zostały ostatecznie zakończone przed jej wejściem w życie. W konsekwencji, wcześniejsza wykładnia Trybunału pozostaje wiążąca dla takich sytuacji.Stan faktyczny
Spółka ATHINAÏKI ZYTHOPOIIA AE produkowała piwo smakowe Amstel Radler, będące mieszaniną piwa z substancjami bezalkoholowymi (sok cytrynowy, sok pomarańczowy, syrop cukrowy) dodawanymi po fermentacji. Za 2019 r. spółka zapłaciła podatek akcyzowy, obliczając stopnie Plato na podstawie wszystkich składników produktu końcowego. Następnie złożyła wniosek o zwrot połowy zapłaconego podatku, argumentując, że stopnie Plato powinny być mierzone wyłącznie na podstawie ekstraktu brzeczki podstawowej przed fermentacją, zgodnie z wyrokiem TSUE w sprawie Kompania Piwowarska. Greckie organy podatkowe odrzuciły wniosek, powołując się na dyrektywę 2020/1151, która uściśliła metodę obliczeń.Rozstrzygnięcie
Trybunał (dziewiąta izba) orzeka, co następuje:
1) Artykuł 1 pkt 1 dyrektywy Rady (UE) 2020/1151 z dnia 29 lipca 2020 r. zmieniającej dyrektywę 92/83/EWG w sprawie harmonizacji struktury podatków akcyzowych od alkoholu i napojów alkoholowych należy interpretować w ten sposób, że nie stanowi on przepisu wyłącznie interpretacyjnego.
2) Artykuł 1 pkt 1 dyrektywy 2020/1151 należy interpretować w ten sposób, że nie stanowi on nowego elementu uzasadniającego zmianę lub zobowiązującego Trybunał do zmiany dokonanej przez niego wykładni brzmienia art. 3 ust. 1 dyrektywy Rady 92/83/EWG z dnia 19 października 1992 r. w sprawie harmonizacji struktury podatków akcyzowych od alkoholu i napojów alkoholowych obowiązującego przed wejściem w życie dyrektywy 2020/1151.Pełny tekst orzeczenia
POSTANOWIENIE TRYBUNAŁU (dziewiąta izba)
z dnia 16 lipca 2024 r. (
*1
)
Odesłanie prejudycjalne – Artykuł 99 regulaminu postępowania przed Trybunałem – Odpowiedź, którą można wywieść w sposób jednoznaczny z orzecznictwa lub niepozostawiająca żadnych uzasadnionych wątpliwości – Dyrektywa 92/83/EWG – Artykuł 3 ust. 1 – Określenie kwoty podatku akcyzowego od piwa – Metoda obliczeń stopni Plato – Zmiana legislacyjna mająca na celu doprecyzowanie tej metody – Dyrektywa (UE) 2020/1151 – Artykuł 1 pkt 1 – Brak wpływu tej dyrektywy na wcześniej zakończone sytuacje
W sprawie C‑724/23
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Dioikitiko Protodikeio Thessalonikis (sąd administracyjny pierwszej instancji w Salonikach, Grecja) postanowieniem z dnia 29 września 2023 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 28 listopada 2023 r., w postępowaniu:
ATHINAÏKI ZYTHOPOIIA A. E.
przeciwko
Anexartiti Archi Dimosion Esodon,
TRYBUNAŁ (dziewiąta izba),
w składzie: O. Spineanu-Matei, prezes izby, C. Lycourgos (sprawozdawca), prezes czwartej izby, i L.S. Rossi, sędzia,
rzecznik generalny: J. Richard de la Tour,
sekretarz: A. Calot Escobar,
postanowiwszy, po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, orzec w formie postanowienia z uzasadnieniem, zgodnie z art. 99 regulaminu postępowania przed Trybunałem,
wydaje następujące
Postanowienie
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 1 dyrektywy Rady (UE) 2020/1151 z dnia 29 lipca 2020 r. zmieniającej dyrektywę 92/83/EWG w sprawie harmonizacji struktury podatków akcyzowych od alkoholu i napojów alkoholowych (Dz.U. 2020, L 256, s. 1), w zakresie, w jakim przepis ten zmienił art. 3 ust. 1 dyrektywy Rady 92/83/EWG z dnia 19 października 1992 r. w sprawie harmonizacji struktury podatków akcyzowych od alkoholu i napojów alkoholowych (Dz.U. 1992, L 316, s. 21).
Wniosek ten został złożony w ramach sporu między spółką ATHINAÏKI ZYTHOPOIIA AE (zwaną dalej „Athinaïki Zythopoiia”) a Anexartiti Archi Dimosion Esodon (niezależnym organem ds. dochodów publicznych, Grecja) (zwanym dalej „AADE”) w przedmiocie podatku akcyzowego pobranego za 2019 r. od piwa smakowego produkowanego i sprzedawanego przez tę spółkę.
Ramy prawne
Prawo Unii
W pierwotnym brzmieniu art. 3 ust. 1 dyrektywy 92/83 miał następujące brzmienie:
„Podatek akcyzowy od piwa nakładany przez państwa członkowskie ustala się według:
–
liczby hektolitrów/stop[ień] Plato,
lub
–
liczby hektolitrów/rzeczywistej zawartości alkoholu objętościowo
w gotowym produkcie”.
Motywy 2 i 3 dyrektywy 2020/1151 mają następujące brzmienie:
„(2)
Aby zapewnić jednolite stosowanie warunków ustalania podatku akcyzowego od piwa, należy określić warunki pomiaru w stopniach Plato. W szczególności, w odniesieniu do pomiaru w stopniach Plato w przypadku piwa słodzonego lub smakowego, należy określić, że składniki piwa, które zostały dodane po fermentacji, są również brane pod uwagę do celów pomiaru w stopniach Plato. Z uwagi na praktyczne trudności związane z identyfikacją i pomiarem suchego ekstraktu brzeczki podstawowej gotowego produktu, taka specyfikacja jest konieczna i uzasadniona potrzebą zapewnienia zharmonizowanego podejścia, które zapewniłoby prawidłowe i jednoznaczne stosowanie tych przepisów przez zainteresowanych podatników i administracje podatkowe, jak również skuteczność nadzoru fiskalnego w odniesieniu do ryzyk uchylania się od opodatkowania, unikania opodatkowania lub nadużyć.
(3)
Aby zapewnić płynne przejście do zharmonizowanej metodyki pomiaru w stopniach Plato w przypadku piwa, państwom członkowskim, które w dniu 29 lipca 2020 r. nie uwzględniają składników piwa dodanych po fermentacji do celów pomiaru w stopniach Plato, należy zezwolić na dalsze wykorzystywanie obecnie stosowanej metodyki w okresie przejściowym”.
Artykuł 1 pkt 1 tej dyrektywy dodał do art. 3 ust. 1 dyrektywy 92/83 akapity drugi i trzeci o następującym brzmieniu:
„Do celów pomiaru w stopniach Plato uwzględnia się wszystkie składniki piwa, w tym składniki dodane po zakończeniu fermentacji.
W drodze odstępstwa od akapitu drugiego państwa członkowskie, które w dniu 29 lipca 2020 r. nie uwzględniają składników piwa dodanych po fermentacji do celów pomiaru w stopniach Plato, mogą czynić to nadal do dnia 31 grudnia 2030 r.”.
Zgodnie z art. 2 dyrektywy 2020/1151 państwa członkowskie były zobowiązane do przyjęcia i opublikowania do dnia 31 grudnia 2021 r. przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych niezbędnych do wykonania tej dyrektywy oraz do stosowania tych przepisów od dnia 1 stycznia 2022 r.
Zgodnie z art. 3 dyrektywy 2020/1151 weszła ona w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Prawo greckie
W chwili zaistnienia okoliczności faktycznych w postępowaniu głównym dyrektywa 92/83 była transponowana do prawa greckiego Nomos 2960/2001 « Ethnikos Teloneiakos Kodikas » (ustawą 2960/2001 w sprawie ustanowienia krajowego kodeksu celnego, FEK A’ 265/22.11.2001), w brzmieniu wynikającym z art. 1 ust. 1 Nomos 3336/2005 (ustawy 3336/2005 FEK A’ 96/20.04.2005) (zwaną dalej „krajowym kodeksem celnym”).
Zgodnie z art. 86 krajowego kodeksu celnego pojęcie „piwa” obejmuje dwa rodzaje wyrobów o rzeczywistej zawartości alkoholu przekraczającej 0,5 % obj., a mianowicie, po pierwsze, napoje alkoholowe objęte pozycją 2203 Nomenklatury scalonej zawartej w załączniku I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie wspólnej taryfy celnej (Dz.U. 1987, L 256, s. 1), zmienionym rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2015/1754 z dnia 6 października 2015 r. (Dz.U. 2015, L 285, s. 1) (zwanej dalej „CN”), a po drugie, mieszaniny piwa i napojów bezalkoholowych objęte pozycją CN 2206.
Artykuł 87 krajowego kodeksu celnego stanowi w ust. 1 lit. a), że kwota podatku akcyzowego od tych wyrobów jest określana przez odniesienie do liczby hektolitrów na stopień Plato, a jego art. 87 ust. 1 lit. c) upoważnia władzę wykonawczą do określenia metody obliczania stopni Plato.
Na podstawie tych delegowanych kompetencji minister finansów wydał apofasi 3006674/1102/0029/2010 « Tropos ypologismou vathmon PLATO sti byra » (decyzję nr 3006674/1102/0029/2010 w sprawie zasad obliczania stopni Plato w piwie FEK B’ 528/27.04.2010) (zwaną dalej „decyzją ministra finansów”).
Zgodnie z załącznikiem I do decyzji ministra finansów do celów tych obliczeń stopnie Plato stanowią wartość wyrażająca masę w gramach (g) (suchego) ekstraktu słodu lub innych substancji skrobiowych lub cukrowych zawartego w 100 cm3 (ml) lub w 100 g brzeczki, z której wytwarza się piwo, przed rozpoczęciem fermentacji.
Postępowanie główne i pytania prejudycjalne
Athinaïki Zythopoiia produkuje piwo smakowe noszące nazwę handlową Amstel Radler. Wyrób ten stanowi mieszaninę piwa z substancjami bezalkoholowymi, a mianowicie sokiem cytrynowym, sokiem pomarańczowym i syropem cukrowym. Dodawanie tych substancji następuje po zakończeniu fermentacji alkoholowej i nie powoduje nowego procesu fermentacji.
W okresie od lutego 2019 r. do stycznia 2020 r. Athinaïki Zythopoiia złożyła dwanaście deklaracji podatkowych dotyczących akcyzy i innych podatków należnych z tytułu sprzedaży tego produktu w 2019 r.
Na podstawie tych deklaracji zapłaciła ona z tytułu tych sprzedaży podatek akcyzowy w kwocie 1087279,10 EUR oraz inne podatki w kwocie 44534,96 EUR. Kwoty te zostały ustalone na podstawie przeprowadzonej w laboratorium państwowym analizy próbek piwa smakowego będącego przedmiotem postępowania głównego po fermentacji i dodaniu substancji bezalkoholowych. Zgodnie z tą analizą wyrób ten miał 10,07 stopnia Plato. Liczba ta została zaokrąglona do 10.
Uznając, że stopnie Plato powinny były być mierzone nie na podstawie wszystkich substancji obecnych w tym piwie smakowym, lecz na podstawie masy ekstraktu brzeczki podstawowej przed fermentacją, Athinaïki Zythopoiia złożyła w dniu 10 kwietnia 2020 r. wniosek o zwrot połowy zapłaconego podatku akcyzowego i innych podatków. Zdaniem tej spółki prawidłowe obliczenie prowadziłoby bowiem do tego, że dla wspomnianego piwa smakowego liczba stopni Plato wynosiłaby 5.
Na poparcie tego wniosku o częściowy zwrot Athinaïki Zythopoiia oparła się w szczególności na wyroku z dnia 17 maja 2018 r., Kompania Piwowarska (C‑30/17, EU:C:2018:325), w którym Trybunał orzekł, że art. 3 ust. 1 dyrektywy 92/83 należy interpretować w ten sposób, że przy ustalaniu podstawy opodatkowania piw smakowych według skali Plato należy wziąć pod uwagę ekstrakt brzeczki podstawowej, nie uwzględniając przy tym substancji smakowych i syropu cukrowego dodanych po zakończeniu fermentacji.
Ponieważ wniosek o częściowy zwrot wniesiony przez Athinaïki Zythopoiia został w sposób dorozumiany oddalony przez greckie organy podatkowe, spółka ta wniosła skargę przeciwko AADE do Dioikitiko Protodikeio Thessalonikis (sądu administracyjnego pierwszej instancji w Salonikach, Grecja), który jest sądem odsyłającym.
Przed tym sądem AADE zauważa, że w 2014 r. Athinaïki Zythopoiia została poinformowana, iż organy podatkowe interpretowały greckie przepisy, w tym decyzję ministra finansów, w ten sposób, że w przypadku piwa smakowego objętego pozycją CN 2206 stopnie Plato należy obliczać z uwzględnieniem wszystkich składników produktu końcowego, a nie tylko piwa tradycyjnego, objętego pozycją CN 2203, które jest włączone do produktu końcowego jako składnik.
W zakresie, w jakim Athinaïki Zythopoiia odnosi się do wykładni art. 3 ust. 1 dyrektywy 92/83 dokonanej przez Trybunał w wyroku z dnia 17 maja 2018 r., Kompania Piwowarska (C‑30/17, EU:C:2018:325), AADE uważa, że nie należy uwzględniać tej wykładni, ponieważ z uściślenia wprowadzonego dyrektywą 2020/1151 wynika, że konieczne jest zastosowanie nie tej metody obliczeniowej, którą wskazał Trybunał, lecz metody polegającej na uwzględnieniu wszystkich składników gotowego produktu.
Sąd odsyłający stwierdza, że okoliczności faktyczne sporu w postępowaniu głównym zaistniały przed wejściem w życie, a nawet przed przyjęciem dyrektywy 2020/1151. Wywodzi on z tego, że nowe brzmienie art. 3 ust. 1 dyrektywy 92/83, wprowadzone dyrektywą 2020/1151, nie ma zastosowania.
Niemniej jednak sąd ten zastanawia się, czy uściślenie dokonane w 2020 r. w wyniku procedury ustawodawczej, która została wszczęta w 2016 r., zgodnie z którym stopnie Plato należy obliczać z uwzględnieniem wszystkich składników gotowego produktu, w tym składników dodanych po fermentacji, ma charakter czysto interpretacyjny i z tego względu należy je uwzględnić w sprawach takich jak sprawa rozpatrywana w postępowaniu głównym, dotyczących okoliczności faktycznych sprzed wejścia w życie dyrektywy 2020/1151.
Wspomniany sąd nie wyklucza również, że uściślenie wprowadzone dyrektywą 2020/1151 stanowi „nowy element”, który może skłonić Trybunał do zmiany wykładni dokonanej przez niego w wyroku z dnia 17 maja 2018 r., Kompania Piwowarska (C‑30/17, EU:C:2018:325).
W tych okolicznościach Dioikitiko Protodikeio Thessalonikis (sąd administracyjny pierwszej instancji w Salonikach) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1)
Czy przepis art. 1 dyrektywy [2020/1151], który dodał do art. 3 ust. 1 [dyrektywy 92/83] akapit w brzmieniu »Do celów pomiaru w stopniach Plato uwzględnia się wszystkie składniki piwa, w tym składniki dodane po zakończeniu fermentacji«, można rzeczywiście uznać za przepis interpretacyjny, który określa faktyczne znaczenie pojęcia »stopnie Plato« i sposób ich obliczania?
2)
Jeżeli odpowiedź na poprzednie pytanie jest twierdząca, czy w okresie przed przyjęciem dyrektywy [2020/1151] i przed upływem terminu jej transpozycji do prawa krajowego, tj. przed dniem 31 grudnia 2021 r., w kontekście rozpatrywania wniosku o zwrot podatku akcyzowego nienależnie zapłaconego przez państwo członkowskie, które obliczało stopnie Plato w celu ustalenia podatku akcyzowego od »gotowego produktu« obejmującego wszystkie składniki piwa (w tym składniki dodane po zakończeniu fermentacji), wiążący jest wyrok z dnia 17 maja 2018 r., Kompania Piwowarska (C‑30/17, EU:C:2018:325) w którym dokonano diametralnie odmiennej wykładni przepisu art. 3 ust. 1 dyrektywy [92/83]?
3)
Jeżeli na pytanie pierwsze odpowiedź jest przecząca, czy przyjęcie przepisu art. 1 dyrektywy [2020/1151] na podstawie argumentacji przedstawionej powyżej, można jednak uznać za spóźniony element uzasadniający (lub wymagający), aby Trybunał powrócił do kwestii wykładni przepisu art. 3 ust. 1 dyrektywy [92/83] od dnia jej wejścia w życie (zob. postanowienie z dnia 5 marca 1986 r., Wünsche, 69/85, EU:C:1986:104, pkt 15; wyrok z dnia 11 czerwca 1987 r., X, 14/86, EU:C:1987:275, pkt 12; wyrok z dnia 6 marca 2003 r., Kaba, C‑466/00, EU:C:2003:127, pkt 39; a także postanowienie z dnia 30 czerwca 2016 r., Sokoll‑Seebacher i Naderhirn, C‑634/15, EU:C:2016:510, pkt 19)? Jeśli tak, to czy wykładnia tego przepisu dokonana przez Trybunał w odniesieniu do sposobu obliczania stopni Plato na potrzeby ustalenia należnego podatku akcyzowego byłaby odmienna od wykładni dokonanej we wspomnianym wyroku z dnia 17 maja 2018 r., Kompania Piwowarska (C‑30/17, EU:C:2018:325)?”.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
Zgodnie z art. 99 regulaminu postępowania jeżeli odpowiedź na pytanie prejudycjalne można wywieść w sposób jednoznaczny z orzecznictwa Trybunału lub jeżeli odpowiedź na pytanie prejudycjalne nie pozostawia żadnych uzasadnionych wątpliwości, Trybunał może w każdej chwili, na wniosek sędziego sprawozdawcy i po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, orzec w formie postanowienia z uzasadnieniem.
Przepis ten należy zastosować w niniejszej sprawie.
W przedmiocie pytania pierwszego
Poprzez pytanie pierwsze sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 1 pkt 1 dyrektywy 2020/1151 stanowi przepis wyłącznie interpretacyjny, to znaczy przepis, który nie zmienia treści mającego zastosowania prawa, lecz ogranicza się do wyjaśnienia sposobu, w jaki prawo to należy rozumieć.
Należy uznać, że odpowiedź na to pytanie nie pozostawia miejsca na uzasadnione wątpliwości.
W tym względzie należy zauważyć, że z motywów 2 i 3 dyrektywy 2020/1151 wynika, iż uściślenie wprowadzone przez art. 1 pkt 1 tej dyrektywy ma na celu zapewnienie jednolitej metody obliczania „stopni Plato”.
Tymczasem uściślenie to różni się od wykładni art. 3 ust. 1 dyrektywy 92/83 dokonanej przez Trybunał w wyroku z dnia 17 maja 2018 r., Kompania Piwowarska (C‑30/17, EU:C:2018:325).
W pkt 26–28 tego wyroku, wobec braku w uregulowaniach Unii definicji pojęcia „stopni Plato” lub metody obliczania tych stopni, Trybunał oparł się na zwyczajowym znaczeniu tego pojęcia w sektorze piwowarskim.
W tych punktach wspomnianego wyroku Trybunał wyjaśnił, że w tym sektorze skala Plato umożliwia obliczenie zawartości ekstraktu w masie brzeczki podstawowej, przy czym jeden stopień Plato odpowiada 1 g ekstraktu na 100 g brzeczki podstawowej. Brzeczka podstawowa oznacza, do momentu rozpoczęcia procesu fermentacji, mieszaninę składającą się z wody i innych składników piwa przygotowanych do fermentacji, takich jak słód jęczmienny i chmiel. Ekstrakt tej brzeczki podstawowej zawiera wszystkie jej składniki inne niż woda, przed fermentacją. W związku z tym, biorąc pod uwagę pojęcie „stopni Plato” tak jak jest ono rozumiane w sektorze piwowarskim, stopnie Plato należy obliczać bez uwzględnienia substancji aromatycznych i syropu cukrowego dodanych po procesie fermentacji.
W pkt 31–42 tego wyroku Trybunał wyjaśnił, że ta metoda obliczania stopni Plato znajduje potwierdzenie zarówno w kontekście, jak i w celu dyrektywy 92/83, która zmierza do nałożenia wyższego podatku akcyzowego w miarę wzrostu zawartości alkoholu. W kontekście tego celu substancje bezalkoholowe pozostają neutralne przy obliczaniu stopni Plato, a tym samym przy obliczaniu podatku akcyzowego.
Dokonując w trybie prejudycjalnym takiej wykładni art. 3 ust. 1 dyrektywy 92/83, Trybunał zapewnił temu przepisowi jednolity skutek we wszystkich państwach członkowskich (zob. podobnie wyrok z dnia 6 października 2021 r., Consorzio Italian Management i Catania Multiservizi, C‑561/19, EU:C:2021:799, pkt 28 i przytoczone tam orzecznictwo).
Poprzez dodanie do wspomnianego przepisu nowego akapitu, który wymaga jednolitego stosowania innego niż wynikające z wyroku z dnia 17 maja 2018 r., Kompania Piwowarska (C‑30/17, EU:C:2018:325), prawodawca Unii zmienił stan prawa Unii w odniesieniu do metody obliczania stopni Plato. W konsekwencji należy uznać, że art. 1 pkt 1 dyrektywy 2020/1151 wprowadza zmianę mającego zastosowanie prawa, a nie że stanowi on przepis, który ogranicza się do wyjaśnienia sposobu, w jaki prawo to należy rozumieć.
Z powyższego wynika, że odpowiedź na pytanie pierwsze powinna brzmieć, iż art. 1 pkt 1 dyrektywy 2020/1151 należy interpretować w ten sposób, że nie stanowi on przepisu wyłącznie interpretacyjnego.
W przedmiocie pytania drugiego
Zważywszy, iż odpowiedź na pytanie pierwsze jest przecząca, nie ma potrzeby udzielenia odpowiedzi na pytanie drugie.
W przedmiocie pytania trzeciego
Poprzez pytanie trzecie sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 1 pkt 1 dyrektywy 2020/1151 stanowi nowy element uzasadniający zmianę lub zobowiązujący Trybunał do zmiany dokonanej przez niego wykładni poprzedniego brzmienia art. 3 ust. 1 dyrektywy 92/83, które ma zastosowanie w postępowaniu głównym.
Odpowiedź na to pytanie można wywieść w sposób jednoznaczny z orzecznictwa.
Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem nowy przepis stosuje się od chwili wejścia w życie aktu, który go wprowadza, a zatem nie stosuje się go do sytuacji prawnych powstałych i ostatecznie zakończonych przed tym wejściem w życie. Ma on zastosowanie do przyszłych skutków sytuacji powstałej pod rządami dawnej normy oraz do nowych sytuacji prawnych. Inaczej jest tylko – i to z zastrzeżeniem zasady niedziałania wstecz aktów prawnych – jeżeli wraz z nowym przepisem zostają wydane przepisy szczególne, które określają konkretnie jego warunki stosowania w czasie (wyrok z dnia 14 maja 2020 r., Azienda Municipale Ambiente, C‑15/19, EU:C:2020:371, pkt 57 i przytoczone tam orzecznictwo).
Może również być inaczej, tylko na zasadzie wyjątku, gdy wymaga tego cel interesu ogólnego i gdy w należyty sposób respektowane są uzasadnione oczekiwania zainteresowanych (wyrok z dnia 25 stycznia 2022 r., VYSOČINA WIND, C‑181/20, EU:C:2022:51, pkt 49 i przytoczone tam orzecznictwo).
W niniejszej sprawie ani dyrektywa 2020/1151, ani wynikające z niej nowe brzmienie art. 3 ust. 1 dyrektywy 92/83 nie zawierają przepisów pozwalających na zastosowanie tego nowego brzmienia do uprzednio powstałej i ostatecznie zakończonej sytuacji prawnej, takiej jak pobór podatku akcyzowego za rok 2019.
Z art. 2 dyrektywy 2020/1151 wynika natomiast, że państwom członkowskim przysługiwał termin transpozycji, upływający po dniu wejścia w życie tej dyrektywy, w celu dostosowania się do wprowadzonych przez nią zmian. Ponadto z art. 3 ust. 1 akapit trzeci dyrektywy 92/83 w brzmieniu nadanym jej dyrektywą 2020/1151 wynika, że metoda obliczenia stopni Plato, uściślona w akapicie drugim tego art. 3 ust. 1, jest wiążąca wyłącznie od dnia 1 stycznia 2031 r. w odniesieniu do państw członkowskich, które w dniu przyjęcia dyrektywy 2020/1151 stosowały inną metodę.
Z powyższego wynika, że dyrektywy 2020/1151 nie można interpretować w ten sposób, że pozwala ona na zastosowanie akapitu drugiego, dodanego przez art. 1 pkt 1 tej dyrektywy do art. 3 ust. 1 dyrektywy 92/83, do sytuacji prawnej takiej jak rozpatrywana w postępowaniu głównym, która powstała i została ostatecznie zakończona przed dniem upływu terminu transpozycji dyrektywy 2020/1151.
Tak więc zawarta w wyroku z dnia 17 maja 2018 r., Kompania Piwowarska (C‑30/17, EU:C:2018:325) wykładnia art. 3 ust. 1 dyrektywy 92/83, w brzmieniu mającym zastosowanie w postępowaniu głównym, wiąże greckie organy podatkowe i sąd odsyłający.
W związku z tym odpowiedź na pytanie trzecie powinna brzmieć, iż art. 1 pkt 1 dyrektywy 2020/1151 należy interpretować w ten sposób, że nie stanowi on nowego elementu uzasadniającego lub zobowiązującego Trybunał do zmiany dokonanej przez niego wykładni brzmienia art. 3 ust. 1 dyrektywy 92/83 obowiązującego przed wejściem w życie dyrektywy 2020/1151.
W przedmiocie kosztów
Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach.
Z powyższych względów Trybunał (dziewiąta izba) orzeka, co następuje:
1)
Artykuł 1 pkt 1 dyrektywy Rady (UE) 2020/1151 z dnia 29 lipca 2020 r. zmieniającej dyrektywę 92/83/EWG w sprawie harmonizacji struktury podatków akcyzowych od alkoholu i napojów alkoholowych
należy interpretować w ten sposób, że:
nie stanowi on przepisu wyłącznie interpretacyjnego.
2)
Artykuł 1 pkt 1 dyrektywy 2020/1151
należy interpretować w ten sposób, że:
nie stanowi on nowego elementu uzasadniającego zmianę lub zobowiązującego Trybunał do zmiany dokonanej przez niego wykładni brzmienia art. 3 ust. 1 dyrektywy Rady 92/83/EWG z dnia 19 października 1992 r. w sprawie harmonizacji struktury podatków akcyzowych od alkoholu i napojów alkoholowych obowiązującego przed wejściem w życie dyrektywy 2020/1151.
Podpisy
(
*1
) Język postępowania: grecki.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło