C-760/23

WYROK TRYBUNAŁU (siódma izba) z dnia 23 października 2025 r. ( *1 ) Odesłanie prejudycjalne – Energia – Wspieranie efektywności energetycznej – Dyrektywa 2012/27/UE – Artykuł 9 ust. 3 – Przejrzyste i dokładne rozliczanie zużycia energii cieplnej w częściach wspólnych – Brak uwzględnienia rzeczywistej ilości ciepła dostarczanego do każdego mieszkania – Algorytm podziału kosztów zużycia energii cieplnej w budynkach mieszkalnych zarządzanych przez wspólnotę mieszkaniową W sprawie C‑760/23 [Shanov] ( i ) mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Rayonen sad Plovdiv (sąd rejonowy w Płowdiwie, Bułgaria) postanowieniem z dnia 28 września 2023 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 8 grudnia 2023 r., w postępowaniu: „EVN Bulgaria Toplofikatsia” EAD przeciwko OZ, TRYBUNAŁ (siódma izba), w składzie: F. Schalin, prezes izby, M. Gavalec (sprawozdawca) i Z. Csehi, sędziowie, rzecznik generalny: M. Campos Sánchez-Bordona, sekretarz: A. Calot Escobar, uwzględniając pisemny etap postępowania, rozważywszy uwagi, które przedstawili: – w imieniu „EVN Bulgaria Toplofikatsia” EAD – K. Nikolov, S. Popov i S. Radev, – w imieniu OZ – A. Slavchev, advokat, – w imieniu Komisji Europejskiej – B. De Meester i E. Ruseva, w charakterze pełnomocników, podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii, wydaje następujący Wyrok Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 9 ust. 3 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE z dnia 25 października 2012 r. w sprawie efektywności energetycznej, zmiany dyrektyw 2009/125/WE i 2010/30/UE oraz uchylenia dyrektyw 2004/8/WE i 2006/32/WE (Dz.U. 2012, L 315, s. 1), art. 13 dyrektywy 2006/32/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 kwietnia 2006 r. w sprawie efektywności końcowego wykorzystania energii i usług energetycznych oraz uchylającej dyrektywę Rady 93/76/EWG (Dz.U. 2006, L 114, s. 64), a także art. 101, 107 i 169 TFUE. Wniosek w niniejszej sprawie został złożony w ramach sporu pomiędzy „EVN Bulgaria Toplofikatsia” EAD (zwaną dalej „EVN”), przedsiębiorstwem świadczącym dostawy energii cieplnej, a OZ – osobą fizyczną, w przedmiocie roszczenia o zapłatę za dostawę energii cieplnej do mieszkania, którego właścicielem jest OZ, w przyłączonym do miejskiej sieci ciepłowniczej budynku mieszkalnym zarządzanym przez wspólnotę mieszkaniową. Ramy prawne Prawo Unii Motywy 8 i 20 dyrektywy 2012/27 przewidują: „(8) W dniu 8 marca 2011 r. Komisja [Europejska] przyjęła komunikat w sprawie planu na rzecz efektywności energetycznej z 2011 roku. Potwierdzono w nim, że Unia [Europejska] nie jest na właściwej drodze do osiągnięcia swojego celu w zakresie efektywności energetycznej. Dzieje się tak mimo postępów w realizacji krajowych polityk w zakresie efektywności energetycznej opisanych w pierwszych krajowych planach działania na rzecz efektywności energetycznej przedstawionych przez państwa członkowskie zgodnie z wymogami dyrektywy [2006/32]. Wstępna analiza drugich planów działania potwierdza, że Unia nie jest na właściwej drodze do osiągnięcia tego celu. Aby tę sytuację zmienić, plan na rzecz efektywności energetycznej z 2011 r. przedstawia szereg strategii i środków w dziedzinie efektywności energetycznej obejmujących cały łańcuch energetyczny, w tym wytwarzanie, przesył i rozdział energii; wiodącą rolę sektora publicznego w dziedzinie efektywności energetycznej; budynki i urządzenia; przemysł oraz potrzebę przyznania odbiorcom końcowym kompetencji do sterowania własnym zużyciem energii. […] […] (20) Przeprowadzona ocena możliwości ustanowienia na poziomie Unii »białych certyfikatów« wykazała, że w obecnej sytuacji system taki doprowadziłby do nadmiernych kosztów administracyjnych, a ponadto istnieje ryzyko, że oszczędność energii byłaby skoncentrowana tylko w pewnej liczbie państw członkowskich, a nie na terytorium całej Unii. Cele takiego systemu na poziomie Unii można osiągnąć w lepszy sposób, przynajmniej na obecnym etapie, za pomocą krajowych systemów zobowiązujących przedsiębiorstwa użyteczności publicznej sektora energetycznego do poprawy efektywności energetycznej lub innych alternatywnych środków z dziedziny polityki, pozwalających na uzyskanie takiej samej oszczędności energii. Wskazane jest, aby poziom ambicji tego rodzaju systemów był ustanawiany we wspólnych ramach na poziomie Unii, przy jednoczesnym zapewnieniu państwom członkowskim elastyczności wystarczającej do pełnego uwzględnienia krajowej organizacji podmiotów działających na rynku, specyfiki sektora energetycznego oraz przyzwyczajeń odbiorców końcowych. Wspólne ramy powinny zapewnić przedsiębiorstwom użyteczności publicznej sektora energetycznego możliwość oferowania usług energetycznych wszystkim odbiorcom końcowym, a nie tylko tym, którym sprzedają one energię. Prowadzi to do nasilenia konkurencji na rynku energii, gdyż przedsiębiorstwa użyteczności publicznej sektora energetycznego mogą wyróżnić swój produkt poprzez świadczenie dodatkowych usług energetycznych. Wspólne ramy powinny umożliwić państwom członkowskim uwzględnienie w swoim krajowym programie wymogów służących osiągnięciu celu społecznego, w szczególności, aby zapewnić, by słabi ekonomicznie odbiorcy mieli dostęp do korzyści wynikających ze zwiększonej efektywności energetycznej. Państwa członkowskie powinny określić, w oparciu o obiektywne i niedyskryminacyjne kryteria, którzy dystrybutorzy energii lub które przedsiębiorstwa prowadzące detaliczną sprzedaż energii powinny mieć obowiązek osiągnięcia docelowej wielkości oszczędności energii u użytkowników końcowych, określonej w niniejszej dyrektywie. […]”. Artykuł 1 ust. 1 tej dyrektywy ma następujące brzmienie: „Niniejsza dyrektywa ustanawia wspólną strukturę ramową dla środków służących wspieraniu efektywności energetycznej w Unii, aby zapewnić osiągnięcie głównego unijnego celu zakładającego zwiększenie efektywności energetycznej o 20 % do 2020 r., a także stworzyć warunki dla dalszego polepszania efektywności energetycznej po wspomnianej dacie docelowej. Niniejsza dyrektywa ustanawia przepisy, których celem jest usunięcie barier na rynku energii oraz przezwyciężenie nieprawidłowości w funkcjonowaniu rynku, które ograniczają efektywność dostaw i wykorzystywania energii, a także przewiduje ustalenie orientacyjnych krajowych celów w zakresie efektywności energetycznej na 2020 r.”. Artykuł 9 ust. 1 i 3 wspomnianej dyrektywy stanowi: „1.   Państwa członkowskie zapewniają, by na tyle, na ile jest to technicznie wykonalne, uzasadnione finansowo i proporcjonalne do potencjalnej oszczędności energii, odbiorcy końcowi energii elektrycznej, gazu ziemnego, ciepła sieciowego, chłodu sieciowego oraz ciepłej wody użytkowej mieli możliwość nabycia po konkurencyjnych cenach indywidualnych liczników, które dokładnie oddają rzeczywiste zużycie energii przez odbiorcę końcowego i podają informacje o rzeczywistym czasie korzystania z energii. Taka możliwość nabycia liczników indywidualnych po konkurencyjnych cenach jest zapewniana w przypadku: a) wymiany liczników, chyba że jest to technicznie niewykonalne lub nieopłacalne w stosunku do szacowanych potencjalnych oszczędności w perspektywie długoterminowej; b) w przypadku podłączenia w nowym budynku lub gdy budynek jest poddawany ważniejszej renowacji zgodnie z definicją zawartą w [dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/31/UE z dnia 19 maja 2010 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (Dz.U. 2010, L 153, s. 13)]. […] 3.   W przypadku gdy energia cieplna i chłodnicza lub ciepła woda są dostarczane do budynku z sieci ciepłowniczej lub z centralnego źródła obsługującego większą liczbę budynków, na wymienniku ciepła lub na granicy dostawy zostaje zamontowany licznik energii cieplnej lub ciepłej wody. W budynkach wielomieszkaniowych i wielofunkcyjnych z własnym źródłem centralnego ogrzewania/chłodzenia lub zaopatrywanych z sieci ciepłowniczej lub z centralnego źródła obsługującego większą liczbę budynków do dnia 31 grudnia 2016 r. zostaną zamontowane – tam gdzie jest to technicznie wykonalne i opłacalne – również liczniki zużycia indywidualnego do pomiaru zużycia energii cieplnej lub chłodniczej lub ciepłej wody dostarczanej do każdego lokalu. W przypadku gdy zastosowanie indywidualnych liczników nie jest technicznie wykonalne lub nie jest opłacalne, do pomiarów zużycia energii cieplnej na każdym grzejniku stosowane są indywidualne podzielniki kosztów ciepła, chyba że dane państwo członkowskie wykaże, że montaż takich podzielników kosztów ciepła nie byłby opłacalny. W takich przypadkach można rozważyć alternatywne opłacalne sposoby pomiaru zużycia energii cieplnej. W przypadku gdy przeważającym rodzajem zabudowy są budynki wielomieszkaniowe, które zaopatrywane są z systemu ciepłowniczego lub chłodniczego lub które posiadają własne wspólne systemy ogrzewania lub chłodzenia obsługujące takie budynki, państwa członkowskie mogą wprowadzić przejrzyste zasady podziału kosztów zużycia energii cieplnej lub ciepłej wody w takich budynkach, aby zapewnić przejrzystość i dokładność rozliczania indywidualnego zużycia. W stosownych przypadkach zasady takie obejmują wytyczne w sprawie sposobu podziału kosztów energii cieplnej lub ciepłej wody, jak następuje: a) ciepła woda na potrzeby bytowe; b) straty energii cieplnej w instalacji w budynku oraz energia cieplna do celów ogrzewania powierzchni wspólnych (jeżeli klatki schodowe i korytarze są wyposażone w grzejniki); c) energia cieplna do celów ogrzewania mieszkań”. Artykuł 10 dyrektywy 2012/27, zatytułowany „Informacje o rozliczeniach”, przewiduje: „1.   W przypadku gdy odbiorcy końcowi nie mają inteligentnych liczników, o których mowa w [dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/72/WE z dnia 13 lipca 2009 r. dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylającej dyrektywę 2003/54/WE (Dz.U. 2009, L 211, s. 55) i dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/73/WE z dnia 13 lipca 2009 r. dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego gazu ziemnego i uchylającej dyrektywę 2003/55/WE (Dz.U. 2009, L 211, s. 94)], państwa członkowskie zapewnią, w terminie do dnia 31 grudnia 2014 r., by informacje o rozliczeniach były dokładne oraz oparte na rzeczywistym zużyciu, zgodnie z pkt 1.1 załącznika VII, w odniesieniu do wszystkich sektorów objętych zakresem niniejszej dyrektywy, w tym dystrybutorów energii, operatorów systemów dystrybucyjnych oraz przedsiębiorstw prowadzących detaliczną sprzedaż energii, w przypadkach gdy jest to technicznie możliwe i ekonomicznie uzasadnione. Obowiązek ten można wypełnić przez wprowadzenie systemu dokonywania odczytów przez samych odbiorców końcowych i przekazywania odczytów licznika dostawcy energii. Jedynie w przypadku gdy odbiorca końcowy nie poda odczytu licznika za dany okres rozliczeniowy, rozliczanie jest oparte na zużyciu szacunkowym lub na stawce ryczałtowej. 2.   Liczniki zamontowane zgodnie z dyrektywami [2009/72] i [2009/73] podają dokładne informacje o rozliczeniach oparte na rzeczywistym zużyciu. Państwa członkowskie zapewniają, aby odbiorcy końcowi mieli możliwość łatwego dostępu do uzupełniających informacji dotyczących zużycia w przeszłości pozwalających na szczegółową samokontrolę. Informacje uzupełniające dotyczące zużycia w przeszłości obejmują: a) dane sumaryczne za co najmniej trzy poprzedzające lata lub za okres od rozpoczęcia umowy na dostawę, jeżeli jest on krótszy. Dane te muszą odpowiadać okresom, za które podawano informacje dotyczące poszczególnych rozliczeń; oraz b) szczegółowe dane według czasu użytkowania dla dowolnego dnia, tygodnia, miesiąca i roku. Dane te są udostępniane odbiorcy końcowemu przez [I]nternet lub interfejs licznika za co najmniej poprzednie 24 miesiące lub okres od rozpoczęcia umowy na dostawę, jeżeli jest on krótszy. 3.   Niezależnie od tego, czy inteligentne liczniki zostały zamontowane, państwa członkowskie: a) wprowadzają wymóg, aby – w zakresie, w jakim dostępne są informacje na temat rozliczeń za energię i zużycia przez odbiorców końcowych w przeszłości – na życzenie odbiorcy końcowego były one udostępniane dostawcy usług energetycznych wskazanemu przez odbiorcę końcowego; b) zapewniają, aby odbiorcom końcowym zaoferowano opcję elektronicznej formy informacji o rozliczeniach i rachunków oraz aby odbiorcy końcowi otrzymywali, na żądanie, jasne i zrozumiałe wyjaśnienie, w jaki sposób wyliczono ich rachunek, szczególnie w przypadkach, gdy rachunki nie są oparte na rzeczywistym zużyciu; c) zapewniają, aby odbiorcom końcowym wraz z rachunkiem udostępniane były odpowiednie informacje pozwalające na całościowe zapoznanie się z bieżącymi kosztami energii, zgodnie z załącznikiem VII; d) mogą postanowić, że na życzenie odbiorcy końcowego informacje zawarte w tych rachunkach nie stanowią wezwania do zapłaty. W takich przypadkach państwa członkowskie zapewniają, by dostawcy źródeł energii oferowali elastyczne formy dokonywania płatności; e) wprowadzają wymóg, zgodnie z którym informacje i szacunki dotyczące kosztów energii mają być przekazywane odbiorcom na ich wniosek, terminowo i w łatwo zrozumiałym formacie, umożliwiającym odbiorcom porównanie podobnych transakcji”. Załącznik VII do dyrektywy 2012/27, zatytułowany „Minimalne wymogi dotyczące rachunków oraz informacji o rozliczeniach na podstawie rzeczywistego zużycia” w pkt 1.1 stanowi, co następuje: „Rozliczenia na podstawie rzeczywistego zużycia Aby umożliwić odbiorcom końcowym regulowanie własnego zużycia energii, co najmniej raz w roku należy dokonać rozliczenia na podstawie rzeczywistego zużycia, a co najmniej raz na kwartał należy udostępnić informacje o rozliczeniach – na żądanie lub w przypadku gdy odbiorcy wybrali opcję otrzymywania elektronicznych rozliczeń – a w innych przypadkach dwa razy do roku. Gaz wykorzystywany wyłącznie do gotowania nie musi spełniać tego wymogu”. Na mocy art. 27 tej dyrektywy, zatytułowanego „Zmiany i uchylenia”, dyrektywa 2006/32 traci moc ze skutkiem od dnia 5 czerwca 2014 r., z zastrzeżeniem pewnych wyjątków. Prawo bułgarskie Ustawa – prawo energetyczne Artykuł 38b ust. 1 Zakon za energetikata (ustawy – prawo energetyczne) z dnia 9 grudnia 2003 r. (DV nr 107 z dnia 9 grudnia 2003 r.), w brzmieniu mającym zastosowanie do okoliczności sporu w postępowaniu głównym (zwanej dalej „ustawą – prawo energetyczne”), stanowi: „Przedsiębiorstwa energetyczne będące stronami umów, do których odnosi się art. 38a ust. 1, przekazują odbiorcom świadczonych przez nich usług energetycznych informacje dotyczące: 1) […] ceny usług konserwacyjnych i innych usług związanych z działalnością będącą przedmiotem koncesji; […] 3) […] ilości rzeczywiście zużytych i wartości usług świadczonych z częstotliwością uzgodnioną dla celów pomiarowych, bez obowiązku uiszczenia dodatkowej opłaty za tę usługę; […]”. Artykuł 125 ust. 3 ustawy – prawo energetyczne przewiduje: „Szczegółowe zasady i warunki techniczne dostaw ciepła, zarządzania operacyjnego systemem dostaw ciepła, przyłączenia producentów i odbiorców do sieci przesyłu ciepła [zwanej dalej »systemem ciepłowniczym«], dystrybucji, zniesienia dostaw ciepła i zawieszenia zasilania ciepłem ustala w drodze rozporządzenia minister energetyki. […]”. Artykuł 139 ust. 1 tej ustawy ma następujące brzmienie: „Podział zużycia energii cieplnej w budynkach mieszkalnych zarządzanych przez wspólnoty mieszkaniowe jest dokonywany zgodnie z systemem podziału zużycia. […]”. Zgodnie z art. 140 ust. 1 wspomnianej ustawy: „Podział zużycia energii cieplnej między odbiorców w budynkach mieszkalnych zarządzanych przez wspólnoty mieszkaniowe jest dokonywany za pomocą: […] 2) […] urządzeń do podziału zużycia ogrzewania, czyli indywidualnych podzielników kosztów ogrzewania, które spełniają normy obowiązujące w kraju lub indywidualnych ciepłomierzy; 3) […] urządzeń do podziału zużycia ciepłej wody do użytku domowego, tj. wspólnego wodomierza ciepłej wody do użytku domowego i indywidualnych wodomierzy ciepłej wody rozprowadzanej do wszystkich rozgałęzień instalacji w budynku w celu dostarczenia ciepłej wody do lokali mieszkalnych odbiorców. […]”. Artykuł 140a tej ustawy stanowi: „Całkowita ilość energii cieplnej zużywanej w budynku mieszkalnym zarządzanym przez wspólnotę mieszkaniową przyłączonym do podstacji abonenckiej lub do jej samodzielnej części jest podzielona na ciepłą wodę i ogrzewanie”. Artykuł 141 ustawy – prawo energetyczne przewiduje: „1.   Energia cieplna zużywana na ciepłą wodę w budynku mieszkalnym zarządzanym przez wspólnotę mieszkaniową jest ustalana za pomocą: 1) wskazanej wspólnym wodomierzem ilości wody zużywanej w budynku na ciepłą wodę do użytku domowego; 2) kosztów energii cieplnej zużytej na ogrzanie metra sześciennego wody w ilości, o której mowa w pkt 1, ustalonej na warunkach i w szczegółowy sposób przewidziany w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 125 ust. 3. 2.   Energia cieplna, o której mowa w ust. 1, jest rozdzielana między odbiorców w szczegółowy sposób określony rozporządzeniem, o którym mowa w art. 125 ust. 3”. Zgodnie z art. 142 tej ustawy: „1.   Energię cieplną przeznaczoną do ogrzewania budynku mieszkalnego zarządzanego przez wspólnotę mieszkaniową stanowi różnica pomiędzy całkowitą ilością energii cieplnej przeznaczonej do dystrybucji w budynku mieszkalnym zarządzanym przez wspólnotę mieszkaniową a ilością energii cieplnej zużywanej na ciepłą wodę, ustalonej zgodnie z art. 141 ust. 1. 2.   Energia cieplna przeznaczona do ogrzewania budynku mieszkalnego zarządzanego przez wspólnotę mieszkaniową dzieli się na ciepło emitowane przez instalację budynku, energię cieplną przeznaczoną dla ogrzewania części wspólnych i energię cieplną przeznaczoną do ogrzewania mieszkań. […]”. Rozporządzenie w sprawie miejskiej sieci ciepłowniczej Artykuł 38 Naredba za toplosnabdyavaneto no 16‑334 (rozporządzenia nr 16‑334 w sprawie miejskiej sieci ciepłowniczej) z dnia 6 kwietnia 2007 r., w brzmieniu mającym zastosowanie do okoliczności sporu w postępowaniu głównym (zwanego dalej „rozporządzeniem w sprawie miejskiej sieci ciepłowniczej”) przewiduje: „Przedsiębiorstwa wytwarzające, zajmujące się przesyłem lub dostawą ciepła zaopatruje odbiorców w energię cieplną z zastrzeżeniem następujących warunków: 1) poszczególne lokale właścicielskie lub będące przedmiotem innego prawa rzeczowego do użytkowania [lokalu] są przyłączone do sieci dystrybucji energii cieplnej; 2) umowa sprzedaży energii cieplnej jest zawierana między przedsiębiorstwem świadczącym przesył energii cieplnej a odbiorcami zgodnie z ogólnymi warunkami umowy; 3) odbiorcy energii cieplnej uiszczają terminowo comiesięczną opłatę za energię cieplną”. Artykuł 52 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie miejskiej sieci ciepłowniczej stanowi: „1.   Podział zużycia energii cieplnej pomiędzy odbiorców w budynkach mieszkalnych zarządzanych przez wspólnoty mieszkaniowe odbywa się w następujący sposób za pomocą [ciepłomierzy]: 1) indywidualnych podzielników energii cieplnej, zainstalowanych na wszystkich urządzeniach grzewczych lub indywidualnych ciepłomierzach przynależnych do lokali mieszkalnych, spełniających normy i odpowiadających aktom normatywnym obowiązującym na terytorium kraju; 2) wspólnego wodomierza wody zimnej znajdującego się przed kotłem grzewczym dostarczającym ciepłą wodę i indywidualnych wodomierzy ciepłej wody rozprowadzanej do wszystkich rozgałęzień instalacji w budynku w celu dostarczenia ciepłej wody do lokali mieszkalnych odbiorców. 2.   Urządzenia, o których mowa w ust. 1, pomagają określić udział energii cieplnej zużytej przez różnych odbiorców w budynku mieszkalnym zarządzanym przez wspólnotę mieszkaniową, po przejściu przez [ciepłomierz]. […]”. Artykuł 57 tego rozporządzenia przewiduje: „1.   W przypadku gdy ilość energii cieplnej mierzy się za pomocą [ciepłomierzy] zainstalowanych poza granicami własności, odczytane ilości koryguje się o technologiczne koszty energii cieplnej odnoszące się do odcinka pomiędzy [ciepłomierzami] a granicą własności. 2.   Koszty technologiczne energii cieplnej w infrastrukturze ustala się zgodnie z sekcją IV. 3.   Przepis, o którym mowa w ust. 1, dotyczy również podstacji abonenckich w budynkach mieszkalnych zarządzanych przez wspólnotę mieszkaniową i budynkach jednorodzinnych. […]”. Przepisy uzupełniające do tego rozporządzenia zawierają w ust. 1 następujące definicje: „1. »Algorytm« to system reguł (wzorów), które definiują sekwencję procesów obliczeniowych i których zastosowanie prowadzi do rozwiązania określonego problemu. […] 2a. »Rzeczywista zainstalowana moc instalacji grzewczej« jest sumą zainstalowanej mocy urządzeń grzewczych we wszystkich lokalach w budynku mieszkalnym zarządzanym przez wspólnotę mieszkaniową. 3. »Instalacja w budynku« lub »instalacja wewnętrzna« oznacza zespół głównych pionowych i poziomych przewodów dystrybucji prowadzących do źródeł ciepła, a także urządzenia służące do dystrybucji i dostawy energii cieplnej z podstacji abonenckiej do lokali mieszkalnych odbiorców. W przypadku gdy do podstacji abonenckiej przyłączono więcej niż jeden budynek, każdy z przyłączonych przewodów ciepłowniczych jest elementem związanej z nim instalacji budynku. […] 8. »Maksymalne jednostkowe zużycie energii przez budynek« oznacza maksymalną ilość energii cieplnej wyemitowanej przez zainstalowane w budynku urządzenie grzewcze o mocy jednego kilowata w odpowiednim trybie pracy instalacji budynku. […] 13a. »Zaprojektowana moc instalacji grzewczej« oznacza moc wewnętrznej instalacji grzewczej określoną w projekcie inwestycyjnym budynku mieszkalnego. […]”. Przepisy przejściowe i końcowe tego rozporządzenia zawierają ust. 2, który brzmi następująco: „1. Właściciele lub uprawnieni z tytułu innego prawa rzeczowego do użytkowania nieruchomości w budynku mieszkalnym zarządzanym przez wspólnotę mieszkaniową są zobowiązani do: 1) zainstalowania na zapieczętowanych urządzeniach grzewczych znajdujących się w ich lokalu urządzeń służących do podziału zużycia; 2) zainstalowania wodomierzy ciepłej wody do użytku domowego na wszystkich rozgałęzieniach instalacji łączących ich nieruchomości z instalacją budynku w celu dostaw ciepłej wody do użytku domowego. […]”. Załącznik do rozporządzenia w sprawie miejskiej sieci ciepłowniczej, zatytułowany „Metodologia podziału zużycia energii cieplnej w budynkach mieszkalnych zarządzanych przez wspólnoty mieszkaniowe” (zwany dalej „metodologią”), przewiduje w pkt 1: „Zużycie energii cieplnej, które należy rozdzielić, to ilość energii cieplnej mierzona za pomocą ciepłomierza w podstacji abonenckiej, skorygowana o koszty technologiczne w zależności od granicy własności, a także w zależności od ilości energii cieplnej zużytej w celu uzupełnienia napełnienia instalacji budynku, w przypadku gdy wykorzystywany jest nośnik cieplny pochodzący z sieci ciepłowniczej”. Zgodnie z pkt 2 metodologii: „Energia cieplna mierzona za pomocą ciepłomierza w podstacji abonenckiej w budynku mieszkalnym zarządzanym przez wspólnotę mieszkaniową w danym okresie pomiarowym jest sumą energii zużywanej na ogrzewanie, energii zużywanej do dostaw ciepłej wody do użytku domowego oraz kosztów technologicznych energii cieplnej w podstacji abonenckiej”. W pkt 6 metodologii wyjaśniono, że ilość energii cieplnej zużytej do ogrzewania stanowi różnicę między energią zdefiniowaną w pkt 1 tej metodologii a ilością energii cieplnej do dostaw ciepłej wody do użytku domowego. Punkt 6.1 metodologii przewiduje: „Ilość energii cieplnej zużywanej do ogrzewania obejmuje ilości energii cieplnej wyemitowanej przez instalację budynku, przez urządzenia grzewcze znajdujące się w częściach wspólnych i przez urządzenia grzewcze znajdujące się w poszczególnych lokalach mieszkalnych”. Zgodnie z pkt 6.1.1 metodologii ilość energii cieplnej wyemitowanej przez instalację w budynku zależy od rodzaju budynku i jego cech termofizycznych oraz instalacji grzewczej. Jest ona ustalona przez dostawcę energii, który dokonuje podziału zużycia zgodnie ze wzorem matematycznym wskazanym w tym punkcie. Punkt 6.1.3 metodologii ma następujące brzmienie: „Ilość energii cieplnej […], wyrażona w kWh, wyemitowana przez instalację w budynku, jest rozliczana proporcjonalnie do ogrzewanej kubatury lokali mieszkalnych, wynikającej z projektu budowlanego”. Postępowanie główne i pytania prejudycjalne EVN jest przedsiębiorstwem energetycznym w rozumieniu ustawy prawo energetyczne, posiada koncesję na produkcję i przesył energii cieplnej, na podstawie której świadczy dostawy ogrzewania i ciepłej wody między innymi do budynków zarządzanych przez wspólnoty mieszkaniowe. OZ jest właścicielem lokalu mieszkalnego w budynku mieszkalnym zarządzanym przez wspólnotę mieszkaniową, przyłączonym do miejskiej sieci ciepłowniczej, dla którego EVN świadczy dostawy energii cieplnej niezbędnej dla jego funkcjonowania. W tym kontekście EVN zażądał od OZ zapłaty kwoty 519 BGN (lewów bułgarskich, około 265 EUR) z tytułu zużycia energii cieplnej w okresie od dnia 1 maja 2018 r. do dnia 31 października 2020 r., która to kwota nie została uiszczona. Z tego samego względu EVN domagał się również odsetek za zwłokę w wysokości 78,20 BGN (około 40 EUR) za okres od dnia 3 lipca 2018 r. do dnia 5 kwietnia 2021 r. Ponieważ OZ nie zapłacił tych kwot, EVN wniósł do Rayonen sad Plovdiv (sądu rejonowego w Płowdiwie, Bułgaria), będącego sądem odsyłającym, powództwo o zapłatę, w którym domagał się zasądzenia od OZ tych kwot. OZ kwestionuje, że jest zobowiązany do zapłaty kwot żądanych przez EVN, w szczególności ze względu na to, że wzór matematyczny, o którym mowa w pkt 6.1.1 metodologii, na podstawie której dokonuje się rozliczenia energii cieplnej zużytej przez poszczególnych członków wspólnoty mieszkaniowej, jest sprzeczny z prawem Unii. Ponadto OZ twierdzi, że nie ma umowy na piśmie dotyczącej dostawy energii, że kwota żądana przez EVN nie odpowiada rzeczywistemu zużyciu energii, że liczniki są wadliwe, że podstacja abonencka, to znaczy lokal techniczny w budynku, z którego zapewniona jest dystrybucja ogrzewania i ciepłej wody do różnych jego części, nie jest w dobrym stanie i że nie ma regularnego ewidencjonowania zużycia energii. W wyniku opinii biegłego sporządzonej w ramach postępowania głównego, która nie została zakwestionowana przez strony, stwierdzono, że zastosowane ciepłomierze odpowiadały wymogom rozporządzenia w sprawie miejskiej sieci ciepłowniczej, ale również, że przedmiotowa instalacja grzewcza była nieprawidłowa, w związku z czym dane uwzględnione przez dostawcę były nieprawidłowe. W szczególności biegły zakwestionował rozliczenie zużycia energii cieplnej dokonane na podstawie wzoru matematycznego zawartego w pkt 6.1.1 metodologii, ponieważ obliczenia te skutkowały tym, że użytkownicy, którzy nie zużywają energii cieplnej, byli zobowiązani do zapłaty części kwot należnych od użytkowników, którzy zużyli energię, lecz którzy nie uiścili swoich rachunków. W tym względzie sąd odsyłający wyraża wątpliwości co do zgodności metodologii z art. 9 ust. 3 dyrektywy 2012/27. W tym kontekście wskazuje on, że elementy wzoru matematycznego zawartego w pkt 6.1.1 metodologii nie są jasne i że w świetle elementów uwzględnionych w tym wzorze jest bardzo prawdopodobne, iż kwoty żądane od odbiorców, którzy nie zużywają energii cieplnej w swoich mieszkaniach, są zbyt wysokie. Wspomniany wzór jest bowiem oparty na danych teoretycznych, zawartych w projektach budowy instalacji grzewczych i nie uwzględnia rzeczywistych warunków, w jakich instalacje te działają w praktyce, wobec czego nie wiadomo, czy te rzeczywiste warunki są takie same jak te, które zostały teoretycznie przewidziane. W tych okolicznościach Rayonen sad Plovdiv (sąd rejonowy w Płowdiwie) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi: „1) Czy art. 9 ust. 3 dyrektywy [2012/27], a także art. 169 TFUE dopuszczają zapłatę kosztów energii cieplnej emitowanej z instalacji w budynku, w sytuacji gdy klatki schodowe i korytarze tego budynku nie są wyposażone w grzejniki? 2) Czy art. 9 ust. 3 dyrektywy [2012/27] i art. 169 TFUE zezwalają przedsiębiorstwu świadczącemu usługi miejskiej sieci ciepłowniczej, na dochodzenie na podstawie przepisów krajowych, zapłaty za energię cieplną zużytą przez instalację w budynku, w sytuacji gdy ilość energii cieplnej ustala się na podstawie przyjętego przez organ administracji wzoru, który: – wprowadza współczynnik uwzględniający udział mocy zainstalowanej instalacji w budynku w stosunku do całkowitej mocy instalacji grzewczej, przy czym nie jest jasne, w jaki sposób współczynnik ten został ukształtowany; – wykorzystuje moc zainstalowaną w instalacji w budynkui nie uwzględnia tego, jaka jest rzeczywiście zainstalowana moc; – nie uwzględnia temperatury nośnika ciepła w instalacji w budynku; – zakłada, że instalacja działa przez cały czas z maksymalną mocą; – nie uwzględnia specyficznego działania różnych rodzajów systemów grzewczych (w tym wypadku »Tichelmann«) i zrównuje je pod względem skuteczności; – z góry zakłada, że średnia temperatura w budynkach zarządzanych przez wspólnoty mieszkaniowe wynosi 19 °C[?] 3) Czy art. 9 ust. 3 dyrektywy [2012/27] oraz art. 169 TFUE zezwalają przedsiębiorstwu świadczącemu usługi miejskiej sieci ciepłowniczej na dochodzenie na podstawie przepisów krajowych, zapłaty za energię cieplną zużytą do wytwarzania ciepłej wody do użytku domowego, w sytuacji gdy ilość energii cieplnej jest określana za pomocą ustalonego przez organ administracji wzoru, który nie uwzględnia temperatury, do jakiej powinna być podgrzana i dostarczana abonentom ciepła woda do użytku domowego, ani w związku z tym, energii cieplnej niezbędnej do podgrzania tej wody, ani też wyrażonej w metrach sześciennych objętości ciepłej wody do użytku domowego zużytej przez abonentów, wobec faktu, że na podstawie tego wzoru wartość zużytej ciepłej wody do użytku domowego w sezonie zimowym wynosiła zawsze dwukrotność zużycia w sezonie letnim? 4) Czy art. 13 dyrektywy [2006/32], art. 9 ust. 3 dyrektywy [2012/27] i art. 169 TFUE zezwalają przedsiębiorstwu świadczącemu usługi miejskiej sieci ciepłowniczej, na dochodzenie na podstawie przepisów krajowych, zapłaty za zużytą energię cieplną, wyemitowaną przez instalację w budynku mieszkalnym zarządzanym przez wspólnotę mieszkaniową, podzielonej proporcjonalnie do ogrzewanej kubatury lokali mieszkalnych wynikającej z projektu budowlanego, nie uwzględniając rzeczywiście wyemitowanych jednostek energii cieplnej w lokalu, w zależności od technologicznych możliwości instalacji grzewczych? Czy dla odpowiedzi na to pytanie ma znaczenie, że przepisy krajowe przewidują, że energia cieplna dla instalacji w budynku jest jednym z elementów algorytmu obliczenia ostatecznej kwoty, jaką muszą zapłacić odbiorcy za całkowitą ilość energii cieplnej (suma kwot za energię cieplną wyemitowaną przez instalację w budynku, a także energię cieplną związaną z ogrzewaniem i ciepłą wodą do użytku domowego), przy czym wysokość kwoty do zapłaty za ogrzewanie w ich mieszkaniach jest równa różnicy między całkowitą energią cieplną (odjemna) i wartością energii cieplnej z instalacji w budynku, energii cieplnej wyemitowanej przez urządzenia grzewcze w częściach wspólnych budynku oraz energii cieplnej na potrzeby ciepłej wody do użytku domowego (odjemnik)? 5) Czy przepisy krajowe przewidujące, że odbiorcy płacą za dostawy energii cieplnej wyemitowanej przez instalację w budynku proporcjonalnie do ogrzewanej kubatury lokali mieszkalnych wynikającej z projektu budowlanego – bez względu na rzeczywiście wyemitowaną ilość energii cieplnej w każdym z lokali – są niezgodne z wymogami wynikającymi z zakazu nadużywania pozycji dominującej w rozumieniu art. 101 TFUE i zakazu przyznawania niezgodnej z prawem pomocy państwa w rozumieniu art. 107 TFUE?”. W przedmiocie pytań prejudycjalnych W przedmiocie dopuszczalności Komisja kwestionuje dopuszczalność pytań prejudycjalnych w zakresie, w jakim dotyczą one wykładni art. 101, 107 i 169 TFUE. Podkreśla ona, że wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym nie zawiera żadnych informacji pozwalających na ustalenie związku między przedmiotem postępowania głównego a art. 101, 107 i 169 TFUE ani okoliczności faktycznych i prawnych, które umożliwiłyby Trybunałowi udzielenie sądowi odsyłającemu odpowiedzi użytecznej do rozstrzygnięcia zawisłego przed nim sporu. Ponadto, jeśli chodzi o wnioskowaną wykładnię art. 169 TFUE, Komisja twierdzi, że ponieważ postanowienie to dotyczy kompetencji Unii, jego wykładnia nie powinna mieć znaczenia dla oceny środków przyjmowanych przez państwa członkowskie. W tym względzie dyrektywa 2012/27 przewiduje minimalną harmonizację, a zatem nie uniemożliwia państwom członkowskim przyjmowania bardziej rygorystycznych środków w celu zapewnienia zwiększonej ochrony konsumentów. W tym względzie należy przypomnieć, że procedura przewidziana w art. 267 TFUE jest instrumentem współpracy pomiędzy Trybunałem i sądami krajowymi, dzięki któremu Trybunał dostarcza sądom krajowym elementów wykładni prawa Unii, które są niezbędne do rozstrzygnięcia przedstawionych im sporów. W ramach tej współpracy do sądu krajowego, przed którym zawisł spór w postępowaniu głównym i który jako jedyny posiada dokładną wiedzę na temat okoliczności faktycznych leżących u podstaw tego sporu, a także musi przyjąć na siebie odpowiedzialność za mające zapaść orzeczenie sądowe, należy zarówno ocena, czy do wydania wyroku jest mu niezbędne uzyskanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, jak i ocena znaczenia dla sprawy pytań skierowanych do Trybunału. W związku z tym, jeśli postawione pytania dotyczą wykładni prawa Unii, Trybunał jest w zasadzie zobowiązany do wydania orzeczenia (wyroki: z dnia 29 listopada 1978 r., Redmond, 83/78, EU:C:1978:214, pkt 25; z dnia 4 października 2024 r., Biohemp Concept, C‑793/22, EU:C:2024:837, pkt 26 i przytoczone tam orzecznictwo). Trybunał nie może jednak wydać orzeczenia w przedmiocie pytania prejudycjalnego, gdy jest oczywiste, że wykładnia prawa Unii, o którą wnosi sąd krajowy, nie ma żadnego związku ze stanem faktycznym lub przedmiotem toczącego się przed nim sporu, gdy problem jest natury hipotetycznej bądź gdy Trybunał nie dysponuje elementami stanu faktycznego albo prawnego, które są konieczne do udzielenia użytecznej odpowiedzi na pytania, które zostały mu przedstawione (wyroki: z dnia 13 lipca 2000 r., Idéal tourisme, C‑36/99, EU:C:2000:405, pkt 20; z dnia 4 października 2024 r., Biohemp Concept, C‑793/22, EU:C:2024:837, pkt 27 i przytoczone tam orzecznictwo). W tym względzie art. 94 regulaminu postępowania przed Trybunałem wymaga, aby każdy wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym zawierał „zwięzłe omówienie przedmiotu sporu oraz istotnych okoliczności faktycznych sprawy, jakie ustalił sąd odsyłający, lub co najmniej wskazanie okoliczności faktycznych, na jakich oparte są pytania”, „treść przepisów krajowych mogących mieć zastosowanie w sprawie oraz, w stosownym przypadku, wskazanie istotnego dla sprawy orzecznictwa sądów krajowych” oraz „omówienie powodów, dla których sąd odsyłający rozpatruje kwestię wykładni lub ważności określonych przepisów prawa Unii Europejskiej, jak również związku, jaki dostrzega on między tymi przepisami a ustawodawstwem krajowym, które znajdują zastosowanie w postępowaniu głównym”. Tymczasem w niniejszej sprawie wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym nie zawiera żadnej informacji mogącej wykazać związek między przepisami krajowymi znajdującymi zastosowanie do sprawy w postępowaniu głównym a postanowieniami traktatu FUE, o których wykładnię się zwrócono. Wniosek ten nie przedstawia zatem okoliczności faktycznych pozwalających Trybunałowi zrozumieć, w jaki sposób rozstrzygnięcie sporu w postępowaniu głównym wymagałoby wykładni art. 101, 107 i 169 TFUE, ani powodów, dla których sąd odsyłający uważa, że taka wykładnia jest mu w tym celu niezbędna. W tych okolicznościach należy uznać, że pytanie piąte, dotyczące wykładni art. 101 i 107 TFUE, jest niedopuszczalne, podobnie jak pytania od pierwszego do czwartego w zakresie, w jakim dotyczą one wykładni art. 169 TFUE. Co do istoty Poprzez pytania od pierwszego do czwartego, które należy rozpatrzyć łącznie, sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 9 ust. 3 dyrektywy 2012/27 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie przepisom krajowym, na mocy których właściciel mieszkania w budynku mieszkalnym zarządzanym przez wspólnotę mieszkaniową, jest zobowiązany do poniesienia, z jednej strony – kosztów wynikających z rozliczeń energii cieplnej emitowanej przez ogół przewodów grzewczych oraz instalacje dystrybucji i dostawy energii cieplnej do wnętrza budynku, również wówczas gdy części wspólne budynku nie są wyposażone w grzejniki, a koszty te nie są ustalane na podstawie rzeczywistego i zindywidualizowanego zużycia, lecz są sumowane, a następnie dzielone pomiędzy współwłaścicieli proporcjonalnie do ogrzewanej kubatury ich mieszkań, a z drugiej strony – kosztów wynikających z rozliczeń indywidualnego zużycia energii cieplnej przeznaczonej do ogrzewania mieszkania tego właściciela i ciepłej wody do użytku domowego, a koszty te nie są ustalane na podstawie rzeczywistego i zindywidualizowanego zużycia, lecz na podstawie wzoru matematycznego opartego na niejasnych lub nieuzasadnionych parametrach. Na wstępie należy zauważyć, że poprzez pytanie czwarte sąd odsyłający zwraca się do Trybunału o dokonanie wykładni przepisów dyrektywy 2006/32, a w szczególności jej art. 13, który przewiduje w szczególności, że państwa członkowskie zapewniają, aby rachunki wystawiane odbiorcom końcowym opierały się na rzeczywistym zużyciu energii oraz były przedstawiane w sposób jasny i zrozumiały. Zgodnie z art. 27 ust. 1 dyrektywy 2012/27, która zastąpiła dyrektywę 2006/32, dyrektywa ta straciła moc ze skutkiem od dnia 5 czerwca 2014 r. Podobnie zgodnie z art. 28 ust. 1 dyrektywy 2012/27 do państw członkowskich należało wprowadzenie w życie przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych niezbędnych do wykonania tej dyrektywy do dnia 5 czerwca 2014 r. Dyrektywa ta nie zawiera ponadto żadnego szczególnego przepisu dotyczącego stosowania w czasie przepisów dyrektywy 2006/32, którą zastąpiła. W związku z tym, ponieważ okoliczności faktyczne sporu w postępowaniu głównym odnoszą się do okresu od dnia 1 maja 2018 r. do dnia 31 października 2020 r., w celu udzielenia sądowi odsyłającemu użytecznej odpowiedzi należy zbadać pytania prejudycjalne w świetle przepisów dyrektywy 2012/27. Przede wszystkim należy zauważyć, że dyrektywa 2012/27 ma na celu, zgodnie z jej art. 1, wspieranie większej efektywności energetycznej. W tym kontekście, a także jak wynika z motywu 8 tej dyrektywy, cały łańcuch energetyczny – od producenta energii do odbiorcy końcowego, który ją zużywa – powinien brać udział w osiągnięciu tego celu. W tym względzie zgodnie z art. 9 ust. 1 dyrektywy 2012/27 państwa członkowskie zapewniają, by odbiorcy końcowi mieli możliwość – na tyle, na ile jest to technicznie wykonalne, uzasadnione finansowo i proporcjonalne – nabycia po konkurencyjnych cenach indywidualnych liczników, które dokładnie oddają rzeczywiste zużycie energii przez odbiorcę końcowego i podają informacje o rzeczywistym czasie korzystania z energii. W szczególności w sytuacji takiej jak rozpatrywana w postępowaniu głównym, w której chodzi o budynki wielomieszkaniowe przyłączone do sieci ciepłowniczej, art. 9 ust. 3 akapit drugi tej dyrektywy przewiduje, że liczniki zużycia indywidualnego powinny zostać zamontowane najpóźniej do dnia 31 grudnia 2016 r. w celu umożliwienia pomiaru zużycia energii cieplnej, chłodniczej lub ciepłej wody dostarczonej do każdego lokalu, jeżeli jest to technicznie wykonalne i opłacalne. Przepis ten stanowi ponadto, że w przypadku gdy zastosowanie indywidualnych liczników nie jest technicznie wykonalne lub nie jest opłacalne, do pomiarów zużycia energii cieplnej na każdym grzejniku stosowane są indywidualne podzielniki kosztów ciepła, przy czym państwa członkowskie mogą rozważyć alternatywne opłacalne sposoby pomiaru zużycia energii cieplnej. Jak wynika z art. 1 dyrektywy 2012/27 w związku z jej motywem 20, państwa członkowskie dysponują szerokim marginesem swobody zarówno w odniesieniu do wyboru stosownych środków, aby zmniejszyć zużycie energii, jak i sposobów ich wykonania. W związku z tym mogą one w szczególności przewidywać przejrzyste zasady podziału kosztów związanych ze zużyciem energii cieplnej lub ciepłej wody w budynkach wielomieszkaniowych. Zamiast zdecydować się na precyzyjne i wyczerpujące przepisy, państwa członkowskie mogą również przewidzieć ogólne ramy, które pozostawiają wspólnotom mieszkaniowym pewien zakres swobody. W tym względzie art. 9 ust. 3 akapit trzeci tej dyrektywy uściśla, że w sytuacji takiej jak rozpatrywana w postępowaniu głównym, w której budynki wielomieszkaniowe są zaopatrywane z systemu ciepłowniczego lub chłodniczego lub które posiadają własne wspólne systemy ogrzewania lub chłodzenia obsługujące takie budynki, państwa członkowskie mogą wprowadzić przejrzyste zasady podziału kosztów zużycia energii cieplnej lub ciepłej wody w takich budynkach, aby zapewnić przejrzystość i dokładność rozliczania indywidualnego zużycia. W stosownych przypadkach zasady takie obejmują wytyczne w sprawie sposobu podziału kosztów, po pierwsze, ciepłej wody do użytku domowego a po drugie, energii cieplej w instalacji w budynku oraz do celów ogrzewania powierzchni wspólnych, a także energii cieplnej do ogrzania mieszkań. W tym kontekście Trybunał wcześniej orzekł już, że w niektórych budynkach zarządzanych przez wspólnoty mieszkaniowe, przyłączonych do sieci ciepłowniczej, takich jak budynek, którego dotyczy sprawa w postępowaniu głównym, trudno wyobrazić sobie możliwość pełnego zindywidualizowania rachunków za ogrzewanie, w szczególności w odniesieniu do instalacji wewnętrznej – tj. wszystkich przewodów grzewczych i instalacji zasilającej i dystrybuującej energię cieplną wewnątrz danego budynku i w jego częściach wspólnych. W odniesieniu w szczególności do instalacji wewnętrznej może okazać się trudne, a wręcz niemożliwe, dokładne określenie ilości ciepła wyemitowanego przez tę instalację w każdym mieszkaniu. Ilość ta obejmuje bowiem nie tylko ciepło wyemitowane wewnątrz danego mieszkania przez fizyczne elementy instalacji wewnętrznej, lecz również wymianę cieplną pomiędzy lokalami ogrzewanymi i lokalami nieogrzewanymi. Mieszkania w budynku mieszkalnym zarządzanym przez wspólnotę mieszkaniową nie są bowiem od siebie niezależne pod względem termicznym, ponieważ ciepło krąży między lokalami ogrzewanymi i tymi, które ogrzewa się słabiej oraz tymi, których nie ogrzewa się wcale (zob. podobnie wyrok z dnia 5 grudnia 2019 r., EVN Bulgaria Toplofikatsia i Toplofikatsia Sofia, C‑708/17 i C‑725/17, EU:C:2019:1049, pkt 85, 86). W pierwszej kolejności, odnosząc się do wątpliwości, czy państwa członkowskie mogą przewidzieć, że właściciel mieszkania w budynku mieszkalnym zarządzanym przez wspólnotę mieszkaniową jest zobowiązany pokryć koszty energii cieplnej emitowanej przez instalację wewnętrzną, w tym w przypadku gdy części wspólne budynku nie są wyposażone w grzejniki, należy wskazać, że dyrektywa 2012/27 nie wymaga od państw członkowskich, by przy stanowieniu przejrzystych zasad podziału kosztów związanych ze zużyciem energii cieplnej przewidywały warunek, aby części wspólne budynku mieszkalnego zarządzanego przez wspólnotę mieszkaniową były wyposażone w grzejniki. Ponadto, jak wynika z art. 9 ust. 3 akapit trzeci dyrektywy 2012/27 i z orzecznictwa przytoczonego w pkt 54 niniejszego wyroku, w budynkach podłączonych do sieci ciepłowniczej, takich jak rozpatrywane w postępowaniu głównym, należy odróżnić ciepło emitowane przez instalację wewnętrzną – w szczególności dlatego, że przewody grzewcze są przeprowadzone przez niektóre mieszkania i dlatego, że odbywa się wymiana termiczna między lokalami ogrzewanymi a lokalami, które nie są ogrzewane – od ciepła emitowanego do części wspólnych przez ewentualne urządzenia grzewcze, takie jak grzejniki znajdujące się w klatkach schodowych i korytarze. Wynika stąd, że właściciele mieszkań nie mogą zostać zwolnieni z ponoszenia kosztów zużycia energii cieplnej emitowanej przez instalację wewnętrzną z tego tylko powodu, że części wspólne budynku nie są wyposażone w takie urządzenia grzewcze. W drugiej kolejności, odnosząc się do wątpliwości czy art. 9 ust. 3 dyrektywy 2012/27 stoi na przeszkodzie przepisom krajowym takim jak rozpatrywane w postępowaniu głównym, które przewidują, że każdy właściciel mieszkania musi ponosić koszty energii cieplnej emitowanej przez wewnętrzną instalację grzewczą proporcjonalnie do ogrzewanej kubatury mieszkań wynikającej z projektu budowlanego, Trybunał orzekł już co do zasady, że przepisy krajowe takie jak rozpatrywane w postępowaniu głównym wydają się odpowiadać pojęciu „wytycznych”, o którym mowa w art. 9 ust. 3 akapit trzeci tej dyrektywy, ponieważ przepisy te przewidują, że koszty zużycia ciepła są podzielone między koszty ciepła emitowanego przez instalację wewnętrzną, koszty energii cieplnej przeznaczonej do ogrzewania części wspólnych oraz koszty energii cieplnej przeznaczonej do ogrzewania poszczególnych lokali mieszkalnych. Trybunał uznał, że z uwagi na zakres swobody przyznany państwom członkowskim, dyrektywa 2012/27 nie stoi na przeszkodzie temu, by rachunki za zużycie energii cieplnej przez instalację wewnętrzną były wystawiane każdemu właścicielowi mieszkania w danym budynku proporcjonalnie do ogrzewanej kubatury jego mieszkania (zob. podobnie wyrok z dnia 5 grudnia 2019 r., EVN Bulgaria Toplofikatsia i Toplofikatsia Sofia, C‑708/17 i C‑725/17, EU:C:2019:1049 pkt 90–92). W trzeciej kolejności, odnosząc się do wzoru matematycznego, na podstawie którego obliczane są koszty związane ze zużyciem energii cieplnej w budynkach zarządzanych przez wspólnoty mieszkaniowe, należy stwierdzić, że art. 9 dyrektywy 2012/27 nie przewiduje wymogów, które taki wzór powinien spełniać. Niemniej jednak, zgodnie z art. 9 ust. 3 akapit trzeci dyrektywy 2012/27 państwa członkowskie mogą wprowadzić przejrzyste zasady podziału kosztów zużycia energii cieplnej lub ciepłej wody w takich budynkach, aby zapewnić przejrzystość i dokładność rozliczania indywidualnego zużycia. Tymczasem, aby rozliczenie tych kosztów można było uznać za przejrzyste i dokładne, powinno odbywać się na równie przejrzystej i dokładnej podstawie, tak aby odbiorca końcowy mógł, po pierwsze, dokładnie poznać koszty, jakimi został obciążony, a po drugie, podjąć w razie potrzeby działania w celu dostosowania własnego zużycia, a tym samym dostosować się do celu dyrektywy 2012/27, jakim jest wspieranie większej efektywności energetycznej. Wynika stąd, że wymóg przejrzystości i dokładności ma zastosowanie również do wzoru matematycznego, takiego jak wzór rozpatrywany w postępowaniu głównym, na podstawie którego oblicza się wspomniane koszty. W niniejszej sprawie, mimo że wzór matematyczny, o którym mowa w pkt 6.1.1 metodologii, opiera się na pewnych obiektywnych danych, z akt sprawy, którymi dysponuje Trybunał, wynika – z zastrzeżeniem ustaleń, których dokonanie należy do sądu odsyłającego – że wzór ten nie uwzględnia szeregu parametrów związanych z rzeczywistym funkcjonowaniem instalacji grzewczej, której dotyczy sprawa w postępowaniu głównym. W szczególności wzór taki powinien uwzględniać specyficzne cechy budynku, takie jak izolacja cieplna budynku i systemu grzewczego, materiały użyte w tej instalacji oraz ewentualne straty ciepła. Ponadto zgodnie z opinią biegłego sporządzoną w ramach sporu w postępowaniu głównym, wzór ten jest niejasny, ponieważ zawiera szereg dwuznaczności, co może podważyć przejrzysty charakter podziału kosztów związanych ze zużyciem energii cieplnej lub ciepłej wody w danym budynku. Poza tym zgodnie z art. 10 ust. 1 dyrektywy 2012/27 państwa członkowskie zapewniają, by informacje o rozliczeniach były dokładne oraz oparte na rzeczywistym zużyciu, w przypadku gdy jest to technicznie możliwe i ekonomicznie uzasadnione. Przepis ten odsyła do pkt 1.1 załącznika VII do tej dyrektywy, który pod tytułem „Rozliczenia na podstawie rzeczywistego zużycia” przewiduje, że aby umożliwić odbiorcom końcowym regulowanie własnego zużycia energii, co najmniej raz w roku należy dokonać rozliczenia na podstawie rzeczywistego zużycia, a co najmniej raz na kwartał należy udostępnić informacje o rozliczeniach – na żądanie lub w przypadku, gdy odbiorcy wybrali opcję otrzymywania elektronicznych rozliczeń, a w innych przypadkach dwa razy do roku. Wynika stąd, że podstawą wzoru obliczania kosztów powinny być jasne i uzasadnione parametry, tak aby rozliczenia były dokonywane w oparciu o dokładne informacje i rzeczywiste zużycie. W tych okolicznościach, i z zastrzeżeniem ustaleń, których dokonanie należy do sądu odsyłającego, wydaje się, że wzór matematyczny – o którym mowa w pkt 6.1.1. metodologii, na podstawie którego oblicza się koszty zużycia energii cieplnej w budynkach mieszkalnych zarządzanych przez wspólnoty mieszkaniowe – nie pozwala na przejrzyste i dokładne rozliczenie indywidualnego zużycia w rozumieniu art. 9 ust. 3 dyrektywy 2012/27. W świetle całości powyższych rozważań na pytania od pierwszego do czwartego należy odpowiedzieć, że art. 9 ust. 3 dyrektywy 2012/27 należy interpretować w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie przepisom krajowym, na mocy których właściciel mieszkania w budynku mieszkalnym zarządzanym przez wspólnotę mieszkaniową jest zobowiązany ponieść koszty wynikające z rozliczeń energii cieplnej emitowanej przez ogół przewodów grzewczych i instalacje dystrybucji i dostawy energii cieplnej do wnętrza budynku, również w przypadku gdy klatki schodowe i korytarze w budynku nie są wyposażone w grzejniki, proporcjonalnie do ogrzewanej kubatury jego mieszkania w zakresie, w jakim zasady i parametry, na podstawie których koszty wynikające z rozliczeń indywidualnego zużycia energii cieplnej przeznaczonej do ogrzewania jego mieszkania i wody do użytku domowego, są obliczane w sposób gwarantujący przejrzystość i dokładność rozliczenia indywidualnego zużycia. W przedmiocie kosztów Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.   Z powyższych względów Trybunał (siódma izba) orzeka, co następuje:   Artykuł 9 ust. 3 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE z dnia 25 października 2012 r. w sprawie efektywności energetycznej, zmiany dyrektyw 2009/125/WE i 2010/30/UE oraz uchylenia dyrektyw 2004/8/WE i 2006/32/WE   należy interpretować w ten sposób, że:   nie stoi on na przeszkodzie przepisom krajowym, na mocy których właściciel mieszkania w budynku mieszkalnym zarządzanym przez wspólnotę mieszkaniową jest zobowiązany ponieść koszty wynikające z rozliczeń energii cieplnej emitowanej przez ogół przewodów grzewczych i instalacje dystrybucji i dostawy energii cieplnej do wnętrza budynku, również w przypadku gdy klatki schodowe i korytarze w budynku nie są wyposażone w grzejniki, proporcjonalnie do ogrzewanej kubatury swojego mieszkania w zakresie, w jakim zasady i parametry, na podstawie których koszty wynikające z rozliczeń indywidualnego zużycia energii cieplnej przeznaczonej do ogrzewania jego mieszkania i ciepłej wody do użytku domowego, są obliczane w sposób gwarantujący przejrzystość i dokładność rozliczenia indywidualnego zużycia.   Podpisy ( *1 ) Język postępowania: bułgarski. ( i ) Niniejszej sprawie została nadana fikcyjna nazwa. Nie odpowiada ona rzeczywistej nazwie ani rzeczywistemu nazwisku żadnej ze stron postępowania.