C-763/22

OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO NICHOLASA EMILIOU przedstawiona w dniu 5 września 2024 r. ( ) Sprawa C‑763/22 Procureur de la République przeciwko OP [Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Tribunal judiciaire de Marseille (sąd pierwszej instancji w Marsylii (Francja)] (Odesłanie prejudycjalne – Współpraca w sprawach karnych – Decyzja ramowa 2002/584/WSiSW – Europejski nakaz aresztowania a wniosek o ekstradycję dotyczące tej samej osoby – Organ właściwy do rozstrzygania pierwszeństwa pomiędzy nimi – Kontrola sądowa tej decyzji) I. Wprowadzenie 1. Wobec OP, obywatela francuskiego, toczy się postępowanie karne przed Tribunal judiciaire de Marseille (sądem pierwszej instancji w Marsylii, Francja; zwanym dalej „sądem w Marsylii” lub „sądem odsyłającym”). Miał on być sądzony przed tym sądem w związku z kilkoma przestępstwami. Został on jednak pozbawiony wolności w Hiszpanii po tym, jak władze szwajcarskie złożyły wniosek o jego ekstradycję ( ). 2. W celu zapewnienia jego obecności w postępowaniu we Francji, Procureur de la République (francuski prokurator) wydał europejski nakaz aresztowania (zwany dalej „ENA”), skierowany do władz hiszpańskich. W obliczu tych dwóch konkurencyjnych wobec siebie wniosków Consejo de Ministros (rada ministrów, Hiszpania) podjęła decyzję o przyznaniu pierwszeństwa szwajcarskiemu wnioskowi o ekstradycję (podczas gdy OP był pozbawiony wolności w Hiszpanii). 3. W tym kontekście sąd w Marsylii zwrócił się o wyjaśnienie warunków, na jakich organ wykonującego nakaz państwa członkowskiego (w niniejszym przypadku Hiszpanii) może zadecydować o przyznaniu pierwszeństwa ENA lub wnioskowi o ekstradycję, a w szczególności, czy taka decyzja może zostać podjęta przez organ rządowy, jeżeli zdaniem sądu odsyłającego decyzja tego organu nie podlega kontroli sądowej. II. Ramy prawne A.   Prawo Unii Europejskiej 4. Artykuł 16 decyzji ramowej 2002/584/WSiSW ( ) zatytułowany „Decyzja w wypadku zbiegu wniosków” stanowi: „1.   Jeśli dwa lub więcej państw członkowskich wydało europejskie nakazy aresztowania w odniesieniu do tej samej osoby, decyzję co do tego, który z europejskich nakazów aresztowania podlega wykonaniu, podejmuje wykonujący nakaz organ sądowy po wnikliwym rozpatrzeniu wszystkich okoliczności, w szczególności stopnia powagi przestępstw i miejsca ich popełnienia, odnośnych dat wydania europejskich nakazów aresztowania oraz tego, czy poszczególne nakazy wydano w celach ścigania, czy też pozbawienia wolności lub wykonania środka zabezpieczającego. […] 3.   W wypadku zaistnienia konfliktu między europejskim nakazem aresztowania a wnioskiem o ekstradycję pochodzącym z państwa trzeciego, decyzję o tym, czy pierwszeństwo ma europejski nakaz aresztowania, czy też wniosek o ekstradycję, podejmuje właściwy organ wykonującego nakaz państwa członkowskiego po wnikliwym rozpatrzeniu wszystkich okoliczności, szczególnie określonych w ust. 1 oraz określonych w mającej tu zastosowanie konwencji. […]”. B.   Przepisy prawa hiszpańskiego 5. Zasadniczo z art. 57 ust. 2 Ley 23/2014 de reconocimiento mutuo de resoluciones penales en la Unión Europea (ustawy nr 23/2014 dotyczącej wzajemnego uznawania orzeczeń sądowych w Unii Europejskiej, zwanej dalej „ustawą nr 23/2014”) – jak wskazano w postanowieniu odsyłającym, co potwierdził później rząd hiszpański – wynika, że w wypadku zaistnienia konfliktu pomiędzy ENA a wnioskiem o ekstradycję pochodzącym z państwa trzeciego hiszpański organ sądowy zawiesza postępowanie i przesyła całość akt sprawy do ministerstwa sprawiedliwości. Wniosek ministra sprawiedliwości o podjęcie decyzji, czy pierwszeństwo należy przyznać ENA, czy wnioskowi o ekstradycję, po wnikliwym rozpatrzeniu wszystkich okoliczności, szczególnie określonych w ust. 1 ( ), oraz określonych w mającej tu zastosowanie konwencji, jest przedkładany radzie ministrów. III. Okoliczności faktyczne, postępowanie przed sądem krajowym oraz pytanie prejudycjalne 6. Zarzuty wniesione we Francji przeciwko OP dotyczą szeregu przestępstw (takich jak posiadanie sprzętu przeznaczonego do podrabiania kart płatniczych i udział w zorganizowanej grupie przestępczej w związku z podrabianiem kart płatniczych) popełnionych w kilku krajach (Francja, Rumunia i Tajlandia). 7. OP miał być sądzony za te przestępstwa we wrześniu 2021 r. przez sąd w Marsylii. Jednakże jego obrońca poinformował o ujęciu i pozbawieniu go wolności w Hiszpanii w związku z wydanym wobec niego przez władze szwajcarskie nakazem aresztowania, w związku z którym wystąpiono z wnioskiem o ekstradycję. 8. W czerwcu 2022 r. obrońca OP poinformował ten sam sąd, że OP jest nadal pozbawiony wolności w Hiszpanii oraz że nie chce być poddany ekstradycji do Szwajcarii. Chciałby on natomiast zostać odesłany do Francji, aby stawić się osobiście i odnieść się do zarzutów przeciwko niemu. 9. W tych okolicznościach sąd odsyłający wydał nakaz jego aresztowania, aby zmusić go do stawienia się przed sądem we Francji. Na tej podstawie francuski prokurator wydał ENA w celu jego przekazania z Hiszpanii. 10. Jednakże sąd odsyłający wziął następnie pod uwagę okoliczność, że rada ministrów postanowiła przyznać pierwszeństwo szwajcarskiemu wnioskowi o ekstradycję, podczas gdy OP pozostawał osadzony w zakładzie karnym w Hiszpanii. 11. W grudniu 2022 r. obrońca OP zwrócił się do sądu w Marsylii z prośbą o zwrócenie się do Trybunału z pytaniem prejudycjalnym w przedmiocie zgodności z decyzją ramową 2002/584 przepisów krajowych (takich jak hiszpańskie), przyznających organowi rządowemu uprawnienie do decydowania, który z konkurencyjnych wobec siebie wniosków o przekazanie lub ekstradycję powinien mieć pierwszeństwo. 12. W tym względzie sąd odsyłający zauważa, że przedmiotowe przepisy krajowe zezwalają organowi rządowemu – radzie ministrów – a nie organowi sądowemu, na podejmowanie decyzji o tym, czy pierwszeństwo ma wniosek o ekstradycję, czy też ENA wydany w państwie trzecim. Ponadto wydaje się, że brak jest dostępnych środków odwoławczych, aby móc zakwestionować decyzję rady ministrów. Sąd odsyłający ma wątpliwości co do zgodności takich przepisów krajowych z decyzją ramową 2002/584. 13. Jednakże francuska prokuratura stoi na stanowisku, że sąd w Marsylii nie miał uzasadnionego interesu, dla celów zawisłej przed nim sprawy, w skierowaniu do Trybunału Sprawiedliwości pytania dotyczącego zgodności prawa hiszpańskiego z rzeczoną decyzją ramową. 14. Sąd odsyłający nie podziela tego poglądu. Twierdzi on zasadniczo, że ma rzeczywisty interes w uzyskaniu od Trybunału wyjaśnień w przedmiocie zgodności odnośnych przepisów krajowych z decyzją ramową 2002/584, ponieważ zasadniczo określi to warunki, na jakich będzie mógł kontynuować postępowanie sądowe dotyczące OP. 15. W tych okolicznościach sąd odsyłający postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym: „Czy [decyzja ramowa 2002/584] stoi na przeszkodzie temu, aby ustawodawstwo państwa członkowskiego przyznawało kompetencję do decydowania o tym, czy należy wykonać europejski nakaz aresztowania, czy pozostający z nim w zbiegu wniosek o ekstradycję pochodzący z państwa trzeciego, organowi rządowemu bez możliwości zaskarżenia takiej decyzji?”. 16. Uwagi na piśmie przedstawiły rządy francuski, hiszpański i polski oraz Komisja Europejska. W dniu 28 listopada 2023 r. odbyła się rozprawa, na której OP, rządy francuski, hiszpański, niderlandzki i polski oraz Komisja przedstawiły argumenty ustnie. IV. Analiza 17. Zanim zbadam istotę pytania sądu odsyłającego (B), odniosę się do kwestii dopuszczalności niniejszego wniosku (oraz czy nadal istnieje potrzeba orzekania) (A). A.   W przedmiocie dopuszczalności pytania prejudycjalnego (oraz czy nadal istnieje potrzeba orzekania) 18. Rząd hiszpański uważa, że niniejszy wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest niedopuszczalny. Komisja ze swej strony jest przeciwnego zdania.. Na rozprawie wyraziła jednak pogląd, że nie ma już potrzeby, aby Trybunał udzielił odpowiedzi na przedłożone pytanie. 19. Przechodząc w pierwszej kolejności do kwestii dopuszczalności niniejszego wniosku, należy przypomnieć, że wyłącznie do sądu krajowego, przed którym zawisł spór i który ma obowiązek wydać w tej sprawie orzeczenie, należy dokonanie oceny, z uwzględnieniem szczególnych okoliczności tej sprawy, zarówno tego, czy orzeczenie w trybie prejudycjalnym jest niezbędne do wydania wyroku w zawisłej przed nim sprawie, jak i oceny znaczenia pytań, z którymi zwraca się on do Trybunału. W związku z tym jeśli postawione pytania dotyczą wykładni prawa Unii, Trybunał jest w zasadzie zobowiązany do wydania orzeczenia ( ). 20. Oznacza to, że pytania dotyczące prawa Unii korzystają z domniemania posiadania znaczenia dla sprawy. Odmowa wydania przez Trybunał orzeczenia w przedmiocie złożonego przez sąd krajowy pytania prejudycjalnego jest możliwa tylko wtedy, gdy jest oczywiste, że wykładnia prawa Unii, o którą wniesiono, nie ma żadnego związku ze stanem faktycznym lub z przedmiotem postępowania głównego, gdy problem jest natury hipotetycznej bądź gdy Trybunał nie dysponuje informacjami w zakresie stanu faktycznego lub prawnego niezbędnymi do udzielenia użytecznej odpowiedzi na postawione mu pytania ( ). 21. W świetle tych elementów orzecznictwa rząd hiszpański twierdzi z jednej strony, że niniejszy wniosek jest niedopuszczalny, ponieważ sąd odsyłający nie wskazuje ani hiszpańskiego orzeczenia sądowego bądź decyzji rządowej, ani przepisu decyzji ramowej 2002/584, które miałyby znaczenie dla pytania prejudycjalnego. 22. Wbrew temu stanowisku uważam, że jest całkiem jasne, iż sąd odsyłający kwestionuje, po pierwsze, art. 57 ust. 2 ustawy nr 23/2014, który stanowi, że w przypadku istnienia konkurencyjnych wobec siebie wniosków, tj. wniosku o ekstradycję a wniosku o wykonanie ENA – takich jak wnioski w postępowaniu głównym – decyzję o tym, któremu z nich należy przyznać pierwszeństwo, podejmuje rada ministrów. Po drugie, sąd ten odnosi się do decyzji, w której rada ministrów postanowiła przyznać pierwszeństwo szwajcarskiemu wnioskowi o ekstradycję, a nie ENA, przy czym oba wnioski zostały wydane w odniesieniu do OP. Chociaż nie przedstawiono żadnych szczegółowych informacji dotyczących tej decyzji (takich jak data lub uzasadnienie tej decyzji, jak zauważyła Komisja na rozprawie), z postanowienia odsyłającego wynika, że informacja o jej istnieniu została przekazana sądowi odsyłającemu pismem Juzgado Central nr 5 de Madrid (sąd centralny nr 5, Madryt) z dnia 2 września 2022 r. ( ).. Po trzecie, wydaje się dość jasne, że sąd odsyłający zwrócił się o wykładnię w szczególności art. 16 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584, który dotyczy kwestii zaistnienia konfliktu między ENA a wnioskiem o ekstradycję. 23. Uważam zatem, że sąd odsyłający wskazał, zgodnie z wymaganym standardem, istotne elementy prawa krajowego i prawa Unii, tak aby umożliwić Trybunałowi zrozumienie kwestii prawa Unii, która ma zostać wyjaśniona. 24. Z drugiej strony rząd hiszpański podnosi, że przedłożone pytanie jest hipotetyczne, ponieważ zasadniczo odnosi się do ustawodawstwa innego państwa członkowskiego, a odpowiedź, której ma udzielić Trybunał, nie będzie miała znaczenia dla postępowania głównego. 25. Nie podzielam tego stanowiska. W tym względzie zauważam, po pierwsze, że szczególny system współpracy sądowej w sprawach karnych między państwami członkowskimi może oczywiście prowadzić do sytuacji, w których sąd krajowy państwa wydającego nakaz (w tym przypadku Francji) potrzebuje wyjaśnień co do zgodności warunków wykonania ENA w państwie wykonującym (w tym przypadku Hiszpanii) z prawem Unii. Jak przyznał rząd hiszpański, Trybunał uznawał już wcześniej takie wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym za dopuszczalne, gdy wykładnia decyzji ramowej 2002/584, o którą wystąpiono, pozwalała odnośnemu sądowi odsyłającemu na określenie właściwego sposobu postępowania w przypadku wydania lub cofnięcia danego ENA lub wydania nowego ENA, gdy odmówiono wykonania poprzedniego ENA ( ). 26. Po drugie, jak zasadniczo zauważyła Komisja, rozumiem, że gdyby Trybunał doszedł do wniosku, iż zasady proceduralne przewidziane w spornym ustawodawstwie hiszpańskim są niezgodne z decyzją ramową 2002/584, pozostawiłoby to co do zasady otwartą możliwość wykonania ENA dotyczącego OP, tak długo, jak OP pozostawałby na terytorium Hiszpanii. Gdyby natomiast Trybunał miał orzec, że rozpatrywane przepisy krajowe są zgodne z decyzją ramową, stwierdzenie to będzie miało znaczenie dla postępowania toczącego się przed sądem odsyłającym, ponieważ pozwoli mu na podjęcie kroków w celu zapewnienia późniejszej ekstradycji OP ze Szwajcarii, jeżeli i kiedy zostanie on tam wydany, zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami prawa międzynarodowego. 27. W takich okolicznościach wydaje mi się, że pytanie przedłożone przez sąd odsyłający nie jest hipotetyczne. 28. Przechodząc obecnie do kwestii, czy nadal istnieje potrzeba orzekania, zwracam uwagę, że obrońca OP zauważył podczas rozprawy, że OP został poddany ekstradycji do Szwajcarii (po złożeniu niniejszego wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym). W konsekwencji Komisja stwierdziła, że niniejszy wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym stał się bezprzedmiotowy. Jej zdaniem odpowiedź Trybunału na pytanie, czy decyzja ramowa 2002/584 stoi na przeszkodzie odpowiednim przepisom hiszpańskiego prawa krajowego, nie jest już konieczna do celów określenia przebiegu postępowania głównego. 29. Komisja powołała się w tym względzie na postanowienie Trybunału w sprawie Ministerio Fiscal ( ), w którym Trybunał stwierdził, że nie ma już potrzeby orzekania w przedmiocie wniosku złożonego przez Audiencia Nacional (sądu centralnego, Hiszpania) w przedmiocie zgodności z prawem oczekującej na rozpatrzenie ekstradycji obywatela Zjednoczonego Królestwa z Hiszpanii do Stanów Zjednoczonych Ameryki, po tym jak został poinformowany przez obrońcę osoby, której wniosek dotyczy – co potwierdził sąd odsyłający w tej sprawie – iż ekstradycja faktycznie miała miejsce. 30. Zgadzam się z Komisją, że w przypadku potwierdzenia, iż OP został w rzeczywistości poddany ekstradycji do Szwajcarii, niniejszy wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym należałoby uznać za bezprzedmiotowy. Istotnie, postanowienie odsyłające nie pozwala na zrozumienie dlaczego, w takich (nowych) okolicznościach, udzielenie przez Trybunał odpowiedzi do celów postępowania toczącego się przed sądem odsyłającym miałoby być konieczne ( ). 31. To powiedziawszy, informacje dotyczące ekstradycji OP nie mogły zostać potwierdzone przez rząd hiszpański na rozprawie (z powodu, jak wyjaśnił ten rząd, anonimizacji niniejszego wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym). W tych okolicznościach przejdę do zbadania meritum pytania prejudycjalnego. B.   Istota pytania prejudycjalnego 32. Dla przypomnienia, z postanowienia odsyłającego wynika, że poprzez swoje pytanie sąd odsyłający zmierza zasadniczo do ustalenia, czy decyzja ramowa 2002/584, a w szczególności jej art. 16 ust. 3, jest niezgodna z przepisem prawa krajowego, zgodnie z którym organ rządowy (a nie organ sądowy) jest uprawniony do decydowania czy należy przyznać pierwszeństwo ENA, czy też wnioskowi o ekstradycję pochodzącemu z państwa trzeciego i dotyczącemu tej samej osoby, w sytuacji gdy taka decyzja o pierwszeństwie nie podlega, zdaniem sądu odsyłającego, kontroli sądowej. 33. Moją analizę rozpocznę od wyjaśnienia, dlaczego sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie nie wydaje się niezgodna z mechanizmem Petruhhin, z którego wynika zasada pierwszeństwa mająca zastosowanie, pod pewnymi warunkami, w przypadku gdy wniosek o ekstradycję i ENA zostały wydane w odniesieniu do tej samej osoby i tych samych przestępstw (1). 34. Następnie zajmę się istotą pytania prejudycjalnego, które, jak wynika z postanowienia odsyłającego, obejmuje w rzeczywistości dwa aspekty. Pierwszy z nich dotyczy możliwości powierzenia przez państwo członkowskie zadania decydowania o tym, czy pierwszeństwo ma wniosek o ekstradycję, czy też ENA, organowi rządowemu (rozwiązanie, które sąd odsyłający uważa za wykluczone na mocy decyzji ramowej 2002/584). Drugi aspekt dotyczy konieczności zapewnienia możliwości kontroli sądowej decyzji podjętej przez taki organ. 35. Zbadam kolejno te dwa aspekty w celu wyjaśnienia, że decyzja ramowa 2002/584 nie stoi na przeszkodzie przepisowi krajowemu przyznającemu organowi rządowemu uprawnienie do podejmowania decyzji o tym, czy pierwszeństwo ma wniosek o ekstradycję, czy też ENA (2), ale wymaga, aby taka decyzja podlegała kontroli sądowej (3). 1. „Mechanizm Petruhhi” 36. Na wstępie pragnę zauważyć, że gdy państwo członkowskie otrzymuje ENA (od innego państwa członkowskiego) i wniosek o ekstradycję (od państwa trzeciego) w odniesieniu do tej samej osoby, nie ma ogólnego obowiązku rozstrzygania takiej sytuacji na korzyść ENA. O ile pierwotny wniosek prowadzący do przyjęcia decyzji ramowej 2002/584 zawierał zasadę w tym zakresie dotyczącą przypadku, gdyby ENA został „podważony” przez wniosek o ekstradycję pochodzący z państwa trzeciego, które nie jest sygnatariuszem Europejskiej konwencji o ekstradycji z 1957 r., o tyle w decyzji ramowej 2002/584 nie przyjęto ostatecznie zasady automatycznego pierwszeństwa faworyzującej ENA ( ). W związku z tym każda sytuacja, w której ENA i wniosek o ekstradycję „są wobec siebie konkurencyjne”, ma być co do zasady rozwiązywana ad hoc, zgodnie z ogólnymi kryteriami, które przedstawię w dalszej części niniejszej opinii. 37. W drodze wyjątku od tej zasady jedyną sytuacją, w której ENA należy przyznać pierwszeństwo, jest sytuacja, która może wynikać z zastosowania tzw. mechanizmu Petruhhin. 38. W tym względzie, w wyroku Petruhhin Trybunał wskazał, że gdy państwo członkowskie otrzymuje wniosek o ekstradycję od państwa trzeciego dotyczący obywatela innego państwa członkowskiego, w przypadku gdy obywatel ten skorzystał z prawa do swobodnego przemieszczania się, a wezwane państwo członkowskie nie dokonuje ekstradycji własnych obywateli, okoliczności te pociągają za sobą obowiązek po stronie tego państwa zapewnienia państwu członkowskiemu, którego obywatelem jest osoba, której wniosek dotyczy, możliwości ścigania osoby, której wniosek dotyczy, poprzez wydanie ENA (w przypadku gdy odpowiednie prawo krajowe umożliwia ściganie przestępstw popełnionych poza terytorium krajowym). Obowiązek ten wynika z art. 18 i 21 TFUE, które z jednej strony zakazują dyskryminacji ze względu na przynależność państwową, a z drugiej strony ustanawiają swobodę przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich ( ). 39. W związku z tym, gdyby okoliczności faktyczne objęte wnioskiem o ekstradycję i ENA rozpatrywanym w niniejszej sprawie były identyczne, decyzja o pierwszeństwie podjęta przez radę ministrów wydawałaby się niezgodna z logiką „mechanizmu Petruhhin” ( ), co sprawiłoby, że badanie aspektów procesu, które do niej doprowadziły, podniesione w niniejszym wniosku, miałoby w pewnym stopniu charakter pomocniczy. 40. Niemniej jednak w postanowieniu odsyłającym brak jest informacji na temat zakresu szwajcarskiego wniosku o ekstradycję. W związku z powyższym, to po prostu brak jakiegokolwiek omówienia na temat możliwego pokrywania się obu wniosków (i implikacji mechanizmu Petruhhin) wskazuje, że oba wnioski wydają się dotyczyć różnych stanów faktycznych. Założenie to zostało wyraźnie przyjęte przez niektóre z interweniujących uczestników postepowania i znalazło potwierdzenie w spostrzeżeniu poczynionym przez rząd hiszpański w jego uwagach na piśmie, zgodnie z którym, po otrzymaniu szwajcarskiego wniosku o ekstradycję władze hiszpańskie skonsultowały się z władzami francuskimi zgodnie z mechanizmem Petruhhin, oraz że władze francuskie zrezygnowały z możliwości wydania ENA w celu ścigania OP z powodu czynów, które doprowadziły do wydania szwajcarskiego wniosku o ekstradycję. Rząd francuski nie był jednak w stanie potwierdzić tego faktu podczas rozprawy ( ). 41. W związku z tym wyjdę z założenia, że jedyne kwestie prawne, którymi należy się zająć w niniejszej sprawie, odnoszą się w istocie do aspektów wskazanych przez sąd odsyłający, biorąc pod uwagę, że w aktach sprawy nie ma niczego, co wskazywałoby na to, że mechanizm Petruhhin i wynikające z niego konsekwencje nie były przestrzegane. 2. W przedmiocie organu właściwego do rozstrzygnięcia o tym, czy pierwszeństwo ma wniosek o ekstradycję, czy też ENA 42. Przechodząc do pierwszego aspektu pytania prejudycjalnego, a mianowicie, czy decyzja ramowa 2002/584 stoi na przeszkodzie temu, aby przepis krajowy powierzał zadanie podjęcia decyzji o tym, czy pierwszeństwo ma wniosek o ekstradycję, czy też ENA, organowi rządowemu a nie sądowemu, jestem zdania, że na pytanie to należy udzielić odpowiedzi przeczącej. Zgadzam się w tym względzie ze wszystkimi interweniującymi rządami, które zajęły stanowisko w tej sprawie, oraz z Komisją. 43. Wniosek ten wynika po pierwsze i przede wszystkim z treści art. 16 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584. 44. Pragnę przypomnieć, że zgodnie z tym przepisem, „decyzję o tym, czy europejski nakaz aresztowania, czy też wniosek o ekstradycję ma pierwszeństwo podejmuje właściwy organ wykonującego nakaz państwa członkowskiego […]” ( ). 45. Otwarty charakter tego wyrażenia oznacza, że nie można uznać, iż odnosi się ono wyłącznie do organu sądowego. 46. Jego otwarty charakter w połączeniu z brakiem jakiejkolwiek definicji lub wyjaśnienia w odniesieniu do tego pojęcia w decyzji ramowej 2002/584 wskazuje raczej, że prawodawca Unii Europejskiej postanowił pozostawić państwom członkowskim określenie, który organ ma być właściwy do podjęcia decyzji o tym, czy pierwszeństwo ma wniosek o ekstradycję, czy też ENA. 47. Po drugie, wniosek, że pojęcie „właściwego organu” niekoniecznie odnosi się wyłącznie do organu sądowego, znajduje potwierdzenie w analizie porównawczej różnych przepisów decyzji ramowej 2002/584. 48. W tym względzie pragnę zauważyć, że wybór pojęcia „właściwy organ” w art. 16 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584 kontrastuje z użyciem pojęcia „wykonujący nakaz organ sądowy” ( ) zawartego w art. 16 ust. 1 tej samej decyzji ramowej w celu wskazania organu krajowego, który jest uprawniony do podjęcia decyzji w przypadku istnienia konkurencyjnych wobec siebie dwóch lub większej liczby ENA pochodzących z różnych państwa członkowskich w odniesieniu do tej samej osoby. 49. Innymi słowy, z łącznej analizy art. 16 ust. 1 i 3 decyzji ramowej 2002/584 wynika, że o ile prawodawca Unii wyraźnie wymaga od państw członkowskich powierzenia organowi sądowemu („wykonującemu nakaz organowi sądowemu”) zadania decydowania o pierwszeństwie w kontekście zbiegu ENA, o tyle pozostawia on państwom członkowskim szerszy wybór („właściwy organ”), gdy ENA i wniosek o ekstradycję są konkurencyjne wobec siebie. 50. Na wyrażone powyżej stanowisko nie ma wpływu art. 28 ust. 4 decyzji ramowej 2002/584, który został dość szeroko omówiony na rozprawie. 51. W szczególności, art. 28 decyzji ramowej dotyczy „[późniejszego] przekazania lub wynikającej z niego ekstradycji”. W art. 28 ust. 1 i 3 szczegółowo określono warunki, na jakich osoba już przekazana wydającemu nakaz państwu członkowskiemu może zostać przekazana innemu państwu członkowskiemu (innemu niż wykonujące nakaz państwo członkowskie) na podstawie ENA wydanego w związku z przestępstwem popełnionym przed pierwotnym przekazaniem. W tym kontekście art. 28 ust. 3 decyzji ramowej odnosi się do warunków, w których wymagana jest zgoda wykonującego nakaz organu sądowego na późniejsze przekazanie (do innego państwa członkowskiego). 52. W przeciwieństwie do tego art. 28 ust. 4 zdanie pierwsze decyzji ramowej 2002/584 stanowi, że „[…] osoba przekazana na mocy [ENA] nie zostaje poddana ekstradycji do państwa trzeciego bez zgody właściwych organów państwa członkowskiego, które tę osobę przekazało”. 53. W świetle tego sformułowania dyskusja podczas rozprawy koncentrowała się na kwestii, czy użycie w art. 28 ust. 4 decyzji ramowej 2002/584 określenia „właściwy organ” może w rzeczywistości odnosić się (wyłącznie) do wykonującego nakaz organu sądowego, biorąc pod uwagę, że późniejsza ekstradycja dotyczy, zgodnie z tym przepisem, osoby, która została w pierwszej kolejności przekazana na podstawie ENA, oraz biorąc pod uwagę, że takie przekazanie musiało koniecznie nastąpić na podstawie decyzji podjętej przez (wykonujący nakaz) organ sądowy. Jeśli tak, to rodzi to pytanie, tak jak zrozumiałem dyskusję, czy wniosek ten należy rozszerzyć na pojęcie „właściwy organ” zawarte w art. 16 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584, co oznaczałoby, że pojęcie to odnosi się w rzeczywistości i pomimo użytego szerszego sformułowania (wyłącznie) do organu sądowego. 54. Moim zdaniem dyskusja ta opiera się na nieporozumieniu wynikającym z dwuznaczności we francuskiej wersji językowej art. 28 ust. 4 decyzji ramowej 2002/584, która istnieje również w angielskiej wersji językowej, a także w niektórych innych wersjach. W sumie ta dwuznaczność wydaje się występować w przybliżeniu w połowie wszystkich wersji językowych ( ). 55. Niektóre wersje językowe wydają się bowiem pozostawiać otwartą kwestię, czy użyte w art. 28 ust. 4 decyzji ramowej 2002/584 wyrażenie „właściwy organ państwa członkowskiego, które tę osobę przekazało” odnosi się w rzeczywistości do właściwego organu, który przekazał tę osobę, czy też raczej do państwa członkowskiego, które przekazało tę osobę. Zgodnie z tymi wersjami językowymi może to być jedno lub drugie. 56. Ta niepewność nie pojawia się jednak w innych wersji językowych, takich jak niemiecka, hiszpańska, włoska lub polska ( ), które wyraźnie wskazują, że wyrażenie to odnosi się do państw członkowskich, do których osoba, której dotyczy wniosek, została przekazana i których „właściwy organ” wyraził zgodę na późniejszą ekstradycję. 57. Uważam, że należy przyjąć tę drugą wykładnię. 58. Po pierwsze, pierwsza wykładnia nie pozwala na przedstawienie wniosków w kwestii rozpatrywanej w niniejszej sprawie. Druga wykładnia jest natomiast bardzo jasna i nie pozostawia wątpliwości co do dokładnego znaczenia tego wyrażenia. Wreszcie, druga wykładnia jest całkowicie spójna z ogólną logiką decyzji ramowej 2002/584, która ponownie przypisuje odpowiedzialność za wykonanie ENA konkretnie organom sądowym, stosując jednocześnie szersze pojęcie „właściwego organu” w kontekście, w którym wchodzi w grę kwestia ekstradycji do państwa trzeciego (w art. 16 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584). 59. Na tej podstawie rozróżnienie między „wykonującym organem sądowym” a „właściwym organem”, dokonane odpowiednio w art. 16 ust. 1 i 3 owej decyzji ramowej z jednej strony oraz w art. 28 ust. 3 i 4 tej decyzji z drugiej strony, wydaje się kierować tymi samymi przesłankami. 60. O ile bowiem z art. 28 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584 wynika, że zgodę na późniejsze przekazanie (do innego państwa członkowskiego) wyraża wykonujący nakaz organ sądowy, który przekazał osobę, której wniosek dotyczy, a zgodę na późniejszą ekstradycję wyraża właściwy organ (ewentualnie inny niż wykonujący nakaz organ sądowy), ta sama logika została przyjęta w art. 16 ust. 1 i 3 tej decyzji ramowej w odniesieniu do decyzji o pierwszeństwie w przypadku zbiegu wniosków w zależności od tego, czy pozostające ze sobą w zbiegu wnioski to dwa lub więcej ENA (wykonujący nakaz organ sądowy), czy jeden ENA i jeden wniosek o ekstradycję (właściwy organ) ( ). 61. Ponadto decyzja o zapewnieniu państwom członkowskim szerszego wyboru w odniesieniu do organu właściwego do podjęcia decyzję o tym, czy pierwszeństwo ma wniosek o ekstradycję, czy też ENA, wydaje się być również potwierdzona w procesie legislacyjnym, co zasadniczo zauważył rząd hiszpański. 62. Jak już wspomniano, pierwotny wniosek, który doprowadził do wydania decyzji ramowej 2002/584, przewidywał, że decyzja o pierwszeństwie będzie konieczna tylko wtedy, gdy konkurencyjny wniosek o ekstradycję zostanie przedstawiony przez sygnatariusza Europejskiej konwencji o ekstradycji z 1957 r. ( ).. W takiej sytuacji zasugerowano, aby decyzję o pierwszeństwie podejmował „wykonujący nakaz organ sądowy”. Jednakże w tekście art. 16 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584 (w brzmieniu ostatecznie przyjętym) wyrażenie to zostało zastąpione wyrażeniem „właściwy organ” ( ), co wskazuje na zamiar prawodawcy UE użycia terminu szerszego niż „organ sądowy”. 63. Powyższy wniosek znajduje ponadto potwierdzenie, gdy weźmie się pod uwagę szerszy kontekst, w jakim pojawia się art. 16 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584. 64. Po pierwsze, wyrażenie „organ sądowy” (czy to w formie „wydający nakaz organ sądowy”, czy „wykonujący nakaz organ sądowy”) jest używany konsekwentnie w całej decyzji ramowej 2002/584 w odniesieniu do organów odpowiedzialnych za wydawanie i wykonywanie ENA ( ). 65. Nacisk na zaangażowanie organów sądowych (lub równoważnych) odzwierciedla, po drugie, fakt, że cały szczególny system przekazywania na mocy decyzji ramowej 2002/584 został pomyślany jako współpraca sądowa z organami sądowymi działającymi po obu (wydającym i wykonującym) stronach tego szczególnego systemu ( ). 66. Odzwierciedla to, po trzecie, cel decyzji ramowej 2002/584, którym jest „ustanowienie uproszczonego systemu przekazywania osób bezpośrednio między organami sądowymi, mającego zastąpić tradycyjną współpracę pomiędzy suwerennymi państwami, która wymaga zaangażowania i oceny ze strony władzy politycznej, w celu zapewnienia swobodnego przepływu orzeczeń sądowych w sprawach karnych w przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości ( ), w oparciu o wysoki stopień zaufania, jakie powinno istnieć między państwami członkowskimi ( ). Trybunał wyraził tę samą ideę w odniesieniu do decyzji ramowej 2002/584 opierającej się na współpracy między organami sądowymi, gdy orzekł, że owa decyzja ramowa ma na celu zapewnienie, aby władzy wykonawczej nie zostały przyznane uprawnienia w kontekście procedury przekazywania osób poszukiwanych ( ). 67. W tych okolicznościach wydaje mi się jasne, że kiedy prawodawca Unii postanowił nawiązać w art. 16 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584 do „właściwego organu” (a nie do organu sądowego), świadomie zdecydował się odejść od ogólnej logiki decyzji ramowej, jak opisano powyżej (i jak OP zasadniczo zauważył podczas rozprawy). 68. Uzasadnienie użycia w tym przepisie wyrażenia „właściwy organ” opiera się, bowiem na okoliczności, że o ile decyzja w sprawie konkurencyjnych wobec siebie ENA mieści się całkowicie i wyłącznie w sferze objętej uproszczonym i regulowanym sądownie systemem przekazywania osób, o którym mowa w decyzji ramowej 2002/584, o tyle konieczność rozważenia wykonania ENA wbrew wnioskowi o ekstradycję z państwa trzeciego wiąże tę sytuację z systemem ekstradycji uzgodnionym z danym państwem trzecim. Taki system może opierać się na tradycyjnym zaangażowaniu władzy wykonawczej (i obejmować względy polityczne), jak zauważyły w istocie rząd polski i Komisja, co wynika również z ustaleń zawartych w orzecznictwie Trybunału, przytoczonym powyżej i o którym mowa w pkt 66, i co może być również wyraźnie potwierdzone w odpowiedniej umowie o ekstradycji. Taka umowa może ponadto przewidywać konkretne rozwiązanie instytucjonalne dotyczące organu, który ma być uprawniony do podjęcia decyzji o przyznaniu pierwszeństwa danemu wnioskowi w przypadku istnienie dwóch lub większej liczby konkurencyjnych ze sobą wniosków, jak ma to miejsce na przykład w umowie o ekstradycji między Unią Europejską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki. 69. Zgodnie z ową umową, konflikt między ENA a wnioskiem o ekstradycję ze Stanów Zjednoczonych ma być rozstrzygany przez „organ wykonawczy” („pouvoir executif” we francuskiej wersji tej umowy) państwa członkowskiego, do którego się wnioskuje „jeżeli, na mocy obowiązującego dwustronnego Traktatu ekstradycyjnego między Stanami Zjednoczonymi a państwem członkowskim, decyzje w sprawie wyboru wniosków podejmuje ten organ” ( ). 70. W związku z powyższym, o ile prawodawca Unii nie wymagał, aby decyzja o tym, czy pierwszeństwo ma wniosek o ekstradycję, czy też ENA, była koniecznie podejmowana przez organ sądowy państwa członkowskiego, o tyle jednak postanowił on pozostawić tym państwom większą swobodę w tym względzie, przy czym jego celem było, moim zdaniem, uznanie tradycyjnego zaangażowania władzy wykonawczej w kwestie ekstradycji i nieutrudnianie funkcjonowania dwustronnych systemów ekstradycji uzgodnionych z państwami trzecimi. 71. Rozważania te potwierdzają zatem wcześniejszą ocenę i prowadzą mnie do wniosku, że decyzja ramowa 2002/584 nie stoi na przeszkodzie przepisowi prawa krajowego, który upoważnia organ rządowy do podejmowania decyzji o tym, czy pierwszeństwo ma wniosek o ekstradycję, czy też ENA. 72. Z powyższego wynika, że art. 16 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584 znajduje się na rozdrożu między systemami ekstradycji uzgodnionymi z państwami trzecimi a uproszczonym systemem przekazywania osób mającym zastosowanie w stosunkach między państwami członkowskimi. Chociaż wyjaśniłem, dlaczego względy właściwe dla systemów ekstradycyjnych prawa międzynarodowego doprowadziły do wyboru zapewnienia państwom członkowskim wystarczającej swobody w określaniu organów decydujących o tym, czy pierwszeństwo ma wniosek o ekstradycję, czy też ENA, nie ma wątpliwości, że gdy decyzja o pierwszeństwie jest podejmowana przez organ rządowy, a nie sądowy, takie rozwiązanie wprowadza pewne napięcie do wewnątrzunijnego systemu przekazywania osób. 73. W istocie, chociaż system ten opiera się na współpracy między organami sądowymi, sytuacja taka jak w niniejszej sprawie powoduje, że o wykonaniu ENA i sytuacji osoby, której wniosek dotyczy, decyduje (w wyniku decyzji o pierwszeństwie) organ, który nie jest sądem. W związku z tym jestem zdania, że taka decyzja musi podlegać kontroli sądowej z powodów, które wyjaśnię w następnej sekcji. 3. W przedmiocie kontroli sądowej 74. Odnosząc się do kwestii kontroli sądowej, najpierw przedstawię wstępne uwagi dotyczące dokładnego zakresu badania, które należy przeprowadzić w tym względzie (a), zanim przeanalizuję decyzję ramową 2002/584 z tej perspektywy (b). a) Uwagi wstępne 75. Po pierwsze, jak zauważył rząd niderlandzki na rozprawie, decyzję o tym, czy pierwszeństwo ma wniosek o ekstradycję, czy też ENA, w rozumieniu art. 16 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584 należy odróżnić od decyzji tego tym, czy zostały spełnione odpowiednie przesłanki wykonania tych czynności. Jak zauważyła Komisja w tym samym duchu, aby pierwszeństwo zostało przyznane jednemu lub drugiemu wnioskowi (i aby kwestia pierwszeństwa stała się istotna w pierwszej kolejności), dany wniosek musi „podlegać wykonaniu” w świetle obowiązujących przepisów. Na przykład, gdy warunki mające zastosowanie do wykonania ENA nie są spełnione, ale warunki mające zastosowanie do wniosku o ekstradycję są spełnione, ten ostatni będzie miał logiczne pierwszeństwo ( ). 76. W tym względzie podkreślam, że kwestia, czy każdy z „konkurencyjnych wobec siebie” wniosków podlega wykonaniu, nie ma bezpośredniego znaczenia dla niniejszej sprawy, która dotyczy wyłącznie kwestii, czy (inna) decyzja dotycząca kryteriów pierwszeństwa określonych w art. 16 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584 musi podlegać kontroli sądowej, gdy została podjęta przez podmiot rządowy. 77. Po drugie, rząd francuski twierdzi, że przepis ten nie wymaga, aby kontrola sądowa była dostępna w odniesieniu do decyzji o pierwszeństwie, ponieważ nie ma obowiązku przyjęcia odrębnej decyzji o pierwszeństwie. Zdaniem tego rządu decyzja o pierwszeństwie może stanowić nieodłączną część procedury decyzyjnej, w ramach której wykonywany jest ENA lub wydawana jest zgoda na ekstradycję. W związku z tym zgodność z wymogiem kontroli sądowej (o ile taki wymóg istnieje) należy zbadać w odniesieniu do procedur krajowych rozpatrywanych jako całość. 78. Oczywiście uznaję różnorodność rozwiązań, które państwa członkowskie mogą przyjąć przy opracowywaniu mechanizmu, w oparciu o który podejmowana jest decyzja o pierwszeństwie (w formalnym lub materialnym znaczeniu tych pojęć). Niemniej jednak zakres badania, jakie należy przeprowadzić w niniejszej sprawie, jest ograniczony cechami charakterystycznymi mechanizmu krajowego, tak jak zostały one przedstawione w niniejszym postępowaniu. W związku z tym dalszą analizę należy rozumieć jako usytuowaną przede wszystkim w szczególnym kontekście prawa krajowego, które wydaje się przewidywać odrębną decyzję o pierwszeństwie, przy czym taka decyzja nie jest podzielona na różne etapy postępowania. 79. Po trzecie, o ile sąd odsyłający przyjmuje założenie, że decyzja o pierwszeństwie podjęta przez radę ministrów nie podlega kontroli sądowej, o tyle rząd hiszpański wyjaśnił, że jest inaczej. 80. Z jednej strony wyjaśnił on, że ogólne przepisy ustawowe nie stoją na przeszkodzie możliwości kontroli sądowej decyzji rady ministrów (w przeciwieństwie do tego, co przewidziano dla niektórych kategorii aktów). Z drugiej strony nawiązał on w szczególności do wyroku Tribunal Supremo (sądu najwyższego) ( ), w którym ten ostatni dokonał kontroli decyzji rady ministrów przyznającej pierwszeństwo wnioskowi o ekstradycję Federacji Rosyjskiej przed ENA wydanym przez litewski organ sądowy. 81. W tym względzie pragnę przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału, „jedynie sąd odsyłający jest właściwy do określenia przedmiotu pytań” ( ) oraz do określenia ram faktycznych i prawnych sprawy ( ). W tym względzie uważam, że Trybunał powinien nadal opierać się na założeniu przedstawionym przez sąd odsyłający, podczas gdy do tego ostatniego należy potwierdzenie stanu prawa hiszpańskiego. 82. Wreszcie, biorąc pod uwagę powyższe wyjaśnienia przedstawione przez rząd hiszpański, OP zauważył na rozprawie, że decyzja o pierwszeństwie przyjęta przez radę ministrów nigdy nie została mu doręczona i że wynikająca z tego sytuacja stanowi naruszenie art. 5 dyrektywy 2012/13/UE ( ) i art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „Kartą”). 83. Pragnę zauważyć, że kwestia, w istocie, warunków, na jakich OP mógł zaskarżyć decyzję o pierwszeństwie, nie jest ani objęta pytaniem prejudycjalnym, ani omawiana w postanowieniu odsyłającym (które opiera się na założeniu, że w ogóle nie istnieje sądowa kontrola spornej decyzji). 84. Jak już zauważyłem, wyłącznie do sądu odsyłającego należy określenie przedmiotu pytania, które ma zostać zbadane przez Trybunał w ramach postępowania prejudycjalnego. W związku z tym do Trybunału nie należy zmiana owego przedmiotu pytania ( ). Sąd odsyłający ograniczył się do zwrócenia się do Trybunału o wykładnię decyzji ramowej 2002/584 i uczynił to w odniesieniu do dwóch aspektów opisanych w pkt 34 niniejszej opinii. W związku z tym uważam, że Trybunał nie może zająć stanowiska w powyższej kwestii, która została podniesiona dopiero przez OP podczas rozprawy i która różni się od kwestii podniesionej przez sąd odsyłający. 85. Po dokonaniu powyższych uściśleń, wyjaśnię poniżej powody, które doprowadziły mnie do wniosku, że decyzja ramowa 2002/584 wymaga zapewnienia możliwości kontroli sądowej decyzji o tym, czy pierwszeństwo ma wniosek o ekstradycję, czy też ENA, gdy taka decyzja jest podejmowana przez podmiot rządowy, jak zasadniczo argumentowały w szczególności Komisja i rząd hiszpański. b) Analiza w świetle decyzji ramowej 2002/584 86. Prawdą jest, że w tej kwestii decyzja ramowa milczy, jak zauważa rząd francuski. 87. W szczególności art. 16 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584 w związku z jej art. 16 ust. 1 wyraźnie stanowi, że decyzja o pierwszeństwie ma być podejmowana „po wnikliwym rozpatrzeniu wszystkich okoliczności”, „w szczególności” stopnia powagi przestępstw i miejsca ich popełnienia, odnośnych dat wydania europejskich nakazów aresztowania oraz tego, czy poszczególne nakazy wydano w celach ścigania, czy też pozbawienia wolności oraz okoliczności określonych w mającej tu zastosowanie konwencji ( ). W świetle niewyczerpującego charakteru tych kryteriów właściwy organ może również wziąć pod uwagę inne kryteria niż te, o których mowa powyżej, takie jak te wymienione w wytycznych wydanych przez Eurojust, jak zauważyły rząd francuski i Komisja podczas rozprawy ( ) (z zastrzeżeniem mającej zastosowanie konwencji o ekstradycji). 88. Mając na względzie powyższe, z jednej strony Trybunał zawsze kładł nacisk na to, by decyzje dotyczące ENA podlegały kontroli sądowej. Jak stwierdzał Trybunał, decyzja ramowa 2002/584 „opiera się bowiem na zasadzie, zgodnie z którą orzeczenia w przedmiocie europejskiego nakazu aresztowania korzystają z wszelkich gwarancji właściwych orzeczeniom sądowym, w tym wynikających z praw podstawowych i podstawowych zasad prawnych wskazanych w art. 1 ust. 3 omawianej decyzji ramowej” ( ). 89. W tym względzie i jak już wspomniano, cały system przekazywania osób na mocy decyzji ramowej 2002/584 wymaga zaangażowania organów sądowych (lub równoważnych) w momencie wydania ENA i jego wykonania, co odzwierciedla również fakt, że wydanie i późniejsze wykonanie ENA ma istotny wpływ na sytuację osoby, której wniosek dotyczy, co zasadniczo prowadzi do ograniczenia wolności osobistej tej osoby. 90. Z drugiej strony, choć z powodów wyjaśnionych powyżej prawodawca Unii uczynił wyjątek od tej zasady w odniesieniu do podejmowania decyzji o pierwszeństwie, które może zostać przyznane organowi władzy wykonawczej państwa członkowskiego, z powodów, które omówiłem wcześniej, nie oznacza to, że potrzeba kontroli sądowej w takich okolicznościach jest zbędna. 91. W istocie, po pierwsze, decyzje o tym, czy pierwszeństwo ma wniosek o ekstradycję, czy też ENA mogą mieć istotny wpływ na daną osobę. 92. W szczególności, sytuacja, w której decyzja o pierwszeństwie skutkuje pozostawieniem ENA bez wykonania oznacza, że osoba, której wniosek dotyczy, zamiast zostać przekazana jednemu z państw członkowskich, a być może nawet do państwa członkowskiego, którego jest obywatelem, rozumie jego język oraz jest zaznajomiony z otoczeniem, może zostać poddana ekstradycji do państwa trzeciego, którego standardy w wymiarze sprawiedliwości mogą być odmienne, podobnie jak w przypadku ochrony praw podstawowych, której istnienie w odniesieniu do praw podstawowych uznanych przez porządek prawny Unii zakłada się we wszystkich państwach członkowskich Unii (lecz nie w państwach trzecich) ( ). 93. Podobnie, w przypadku, gdy pierwszeństwo przyznano wnioskowi o ekstradycję, osoba, której wniosek dotyczy, może zostać poddana ekstradycji, w zależności od okoliczności, do państwa trzeciego znajdującego się w znacznej odległości od terytorium danego państwa członkowskiego, w którym osoba, której wniosek dotyczy, może mieć więzi rodzinne, co może odpowiednio wpłynąć na korzystanie z jej podstawowego prawa do życia rodzinnego. 94. O ile konsekwencje te nie stanowią, co do zasady, powodu wykluczającego przyznanie pierwszeństwa danemu wnioskowi o ekstradycję, o tyle znaczenie decyzji przyznającej takie pierwszeństwo nakazuje moim zdaniem zapewnienie możliwości kontroli sądowej, mającej zapewnić niezbędne gwarancje, wymagane w innym przypadku na mocy decyzji ramowej 2002/584, że sytuacja osoby, której dotyczy wniosek, zostanie zbadana zgodnie z obowiązującymi standardami. 95. W tym względzie należy przypomnieć, że decyzja o tym, czy pierwszeństwo ma europejski nakaz aresztowania, czy też wniosek o ekstradycję, stanowi część szczególnego systemu przekazywania osób ustanowionego w decyzji ramowej 2002/584, który stanowi w art. 1 ust. 3, jak wskazano w pkt 88 niniejszej opinii, że rzeczona decyzja ramowa „nie skutkuje modyfikacją obowiązku poszanowania praw podstawowych i podstawowych zasad prawa w art. 6 Traktatu o Unii Europejskiej”. W tym względzie i tytułem przykładu, na rozprawie rząd francuski i Komisja powołały się odpowiednio na obowiązek przestrzegania zakazu dyskryminacji lub na konieczność uwzględnienia praw podstawowych osób trzecich, takich jak ewentualnie prawa małych dzieci. 96. W tym kontekście obowiązek zapewnienia kontroli sądowej dotyczącej kwestii, czy odpowiednie prawa podstawowe gwarantowane przez porządek prawny Unii (które mogą stać się istotne w zależności od okoliczności i są zapisane w Karcie) zostały należycie uwzględnione, wynika z art. 47 ust. 1 Karty, gwarantującego w porządku prawnym Unii ogólną zasadę skutecznej ochrony sądowej. 97. Po drugie, pomijając (wynikające z prawa pierwotnego) względy ochrony praw podstawowych, prawdą jest, że decyzja o pierwszeństwie może zostać podjęta z uwzględnieniem różnych interesów, w tym interesów państw trzecich. W tym zakresie prawodawca Unii pozostawił państwom członkowskim znaczny margines swobody, o czym świadczy brzmienie art. 16 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584 i co zauważyły na rozprawie wszystkie interweniujące rządy oraz Komisja. 98. Z brzmienia powyższego przepisu wynika jednak również, że uprawnienia dyskrecjonalne państw członkowskich nie mają charakteru bezwzględnego. W istocie, z art. 16 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584 wynika, że prawodawca Unii postanowił ustanowić obowiązek uwzględnienia wchodzących w grę interesów poprzez nałożenie wymogu wydania decyzji o pierwszeństwie „po wnikliwym rozpatrzeniu wszystkich okoliczności”, a w szczególności okoliczności wskazanych w art. 16 ust. 1 decyzji ramowej 2002/584. 99. W świetle powyższego uważam, że art. 16 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584 zostałby pozbawiony skuteczności (effet utile), gdyby nie istniała kontrola sądowa pozwalająca zapewnić przestrzeganie wspomnianego wyżej wymogu, w sytuacji gdy decyzja w sprawie pierwszeństwa między ENA a wnioskiem o ekstradycję jest podejmowana przez organ rządowy. 100. To powiedziawszy, zgadzam się z wszystkimi interweniującymi rządami, które zajęły stanowisko w tej kwestii, a także z Komisją, iż zakres kontroli sądowej wymaganej w szczególności w odniesieniu do oceny kryteriów pierwszeństwa określonych w art. 16 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584 jest ograniczony. Biorąc bowiem pod uwagę szeroki zakres uznania przyznany przez ten przepis właściwemu organowi, moim zdaniem ogranicza się on do tego, czy wszystkie istotne okoliczności zostały należycie uwzględnione. Uważam, że oznacza to konieczność sprawdzenia, czy właściwy organ dokładnie i w sposób obiektywny zbadał wszystkie istotne elementy danej sytuacji i czy uzasadnił swoją decyzję w sposób wystarczający, zgodnie z wymogiem skutecznej kontroli sądowej zapisanym w art. 47 Karty ( ), tak, aby umożliwić zainteresowanej osobie zakwestionowanie wyniku przed sądem krajowym, a owemu sądowi wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku. 101. Wreszcie określenie konkretnych warunków, na jakich należy zapewnić tę kontrolę sądową, oraz etapu proceduralnego, na którym ma ona zostać przeprowadzona, należy oczywiście, jak zauważył w istocie rząd francuski na rozprawie, do państw członkowskich, zgodnie z ich autonomią proceduralną. 102. W świetle powyższych rozważań jestem zdania, że w przypadku gdy ustawodawstwo krajowe państwa członkowskiego powierza zadanie wydania decyzji w rozumieniu art. 16 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584 organowi rządowemu, ów przepis w związku z art. 1 ust. 3 tej decyzji ramowej i art. 47 ust. 1 Karty należy interpretować w ten sposób, iż wymaga on, aby kontrola sądowa takiej decyzji była dostępna na warunkach proceduralnych, których określenie należy do państw członkowskich. V. Wnioski 103. W świetle powyższych rozważań, proponuję, aby Trybunał udzielił odpowiedzi Tribunal judiciaire de Marseille (sądowi pierwszej instancji w Marsylii, Francja) w następujący sposób: Artykuł 16 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584/WSiSW z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób między państwami członkowskimi należy interpretować w ten sposób, że: nie stoi on na przeszkodzie przepisom krajowym powierzającym organowi rządowemu zadanie podejmowania decyzji o tym, czy pierwszeństwo ma europejski nakaz aresztowania, czy też wniosek o ekstradycję wydany w odniesieniu do tej samej osoby. Przepis ten w związku z art. 1 ust. 3 tej decyzji ramowej i art. 47 ust. 1 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej wymaga, aby tego rodzaju decyzja podlegała kontroli sądowej na warunkach proceduralnych określonych przez państwa członkowskie. ( ) Język oryginału: angielski. ( ) Nie jest do końca jasne, czy szwajcarski wniosek o ekstradycję dotyczy przestępstw, które różnią się od tych będących przedmiotem postępowania karnego toczącego się przed sądem odsyłającym. Wydaje się jednak, że tak właśnie jest w oparciu o informacje przedstawione w aktach sprawy, co wyjaśnię na późniejszym etapie niniejszej opinii. ( ) Decyzja ramowa Rady z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób między państwami członkowskimi (Dz.U. 2002 L 190, s. 1). ( ) Z informacji przedstawionych przez rząd hiszpański wynika, że art. 57 ust. 1 ustawy nr 23/2014 odpowiada w istocie art. 16 ust. 1 decyzji ramowej 2002/584, o której mowa w poprzednim punkcie. ( ) Zobacz na przykład wyrok z dnia 24 listopada 2020 r., Openbaar Ministerie (Podrabianie dokumentów) (C-510/19, EU:C:2020:953, pkt 25 i przytoczone tam orzecznictwo). ( ) Ibidem, pkt 26 i przytoczone tam orzecznictwo. ( ) W swoich uwagach na piśmie rząd hiszpański odnosi się do pisma Juzgado Central nr 3 (a nie nr 5) de Madrid z dnia 22 września 2022 r. ( ) Zobacz na przykład wyroki: z dnia 25 lipca 2018 r., AY (Europejski nakaz aresztowania – Świadek) (C 268/17, EU:C:2018:602, pkt 28, 29); z dnia 28 stycznia 2021 r., Spetsializirana prokuratura (Pouczenie o prawach) (C-649/19, EU:C:2021:75, pkt 38, 39); oraz z dnia z dnia 31 stycznia 2023 r., Puig Gordi i in. (C-158/21, EU:C:2022:57, pkt 52–54), Zobacz także wyrok z dnia 24 listopada 2020 r.Openbaar Ministerie (Podrabianie dokumentów), (C-510/19, EU:C:2020:953, w szczególności pkt 30–37). ( ) Postanowienie z dnia 3 października 2023 r., Abel (Ekstradycja obywatela brytyjskiego do Stanów Zjednoczonych Ameryki) (C-235/22, niepublikowane,EU:C:2023:730, zwane dalej „postanowieniem Abel”). ( ) W celu uzupełnienia pragnę przypomnieć, że w wyroku z dnia 6 września 2016 r., Petruhhin (C-182/15, EU:C:2016:630, zwany dalej „wyrokiem Petruhhin”), Trybunał postanowił udzielić odpowiedzi na pytania prejudycjalne (przedłożone przez sąd łotewski), mimo że osoba, której dotyczy wniosek o ekstradycję, opuściła terytorium państwa wezwanego (Łotwy). Chociaż sprawa ta wykazuje pewne podobieństwo do niniejszej sprawy, gdyby ekstradycja OP została potwierdzona, główna kwestia w omawianej sprawie dotyczyła zgodności łotewskiej decyzji zezwalającej na ekstradycję z prawem Unii, co pozostawało istotne dla ustalenia, czy decyzja ta może zostać utrzymana (w przypadku późniejszego powrotu osoby, której dotyczy wniosek, na Łotwę). Natomiast w niniejszej sprawie nie występuje taka podstawowa kwestia zgodności przedmiotowego ENA, która odróżniałaby sytuację od tej, która wystąpiła w sprawie, która doprowadziła do wydania wyroku Petruhhin. ( ) Ten szczególny przepis został uzasadniony faktem, że przyznanie automatycznego pierwszeństwa ENA naruszałoby powyższą konwencję, której państwa członkowskie są sygnatariuszami. Dlatego też zaproponowano, aby zasada automatycznego pierwszeństwa na rzecz ENA miała zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do wniosków ekstradycyjnych przedstawionych przez państwa trzecie, które nie są sygnatariuszami tej konwencji. Zobacz projekt art. 40 ust. 3 i związane z nim uzasadnienie we wniosku dotyczącym decyzji ramowej Rady w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób między państwami członkowskimi, (COM(2001) 522 final). ( ) Zobacz także wyroki: z dnia 10 kwietnia 2018 r., Pisciotti (C‑191/16, EU:C:2018:222, pkt 41–44); z dnia 17 grudnia 2020 r., Generalstaatsanwaltschaft Berlin (Ekstradycja do Ukrainy) (C-398/19, EU:C:2020:1032, pkt 33–34); oraz z dnia 2 kwietnia 2020 r., Ruska Federacija (C-897/19 PPU, EU:C:2020:262, pkt 75, 76). Zobacz ponadto Zawiadomienie Komisji – Podręcznik „Jak wydawać i wykonywać Europejski Nakaz Aresztowania” (C/2023/1270), pkt 9.1., oraz Zawiadomienie Komisji – Wytyczne w sprawie ekstradycji do państw trzecich z dnia 8 czerwca 2022 r. (Dz.U. 2022, C 223, s. 1). ( ) Biorąc pod uwagę, że OP wydaje się być obywatelem francuskim, który skorzystał z prawa do swobodnego przemieszczania się, a także biorąc pod uwagę, że co do zasady Hiszpania nie wydaje się dokonywać ekstradycji własnych obywateli, chyba, że wyraźnie przewiduje to mający zastosowanie traktat ekstradycyjny (zob. informacje w załączniku 2 do zawiadomienia Komisji dotyczącego wystawiania i wykonywania ENA, o którym mowa w przypisie 12 powyżej), które to elementy muszą jednak zostać zweryfikowane przez sąd odsyłający. ( ) Ze względu, jak wyjaśnił, na anonimizację niniejszego wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym. ( ) Podkreślenie moje. ( ) Podkreślenie moje. ( ) Zobacz także wersje językowe: czeską, duńską, estońską, grecką, niderlandzką portugalską oraz słowacką. ( ) Zobacz także wersje językowe: bułgarską, chorwacką, łotewską, węgierską, maltańską, słoweńską, fińską oraz szwedzką. ( ) Pragnę zwrócić uwagę, że to samo sformułowanie, odpowiadające sformułowaniu zawartemu w art. 16 ust. 1 i 3 decyzji ramowej 2002/584, zostało użyte w art. 19 ust. 1 i 3 Umowy między Unią Europejską a Republiką Islandii i Królestwem Norwegii w sprawie procedury przekazywania osób pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej a Islandią i Norwegią (Dz.U. 2006, L 292, s. 2). ( ) Ponieważ, jak już wskazano, w innych przypadkach sugerowano, że pierwszeństwo jest automatycznie przyznawane ENA. ( ) Zobacz projekt art. 40 we wniosku dotyczącym decyzji ramowej Rady w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób między państwami członkowskimi, (COM(2001) 522 final), o którym mowa w przypisie 11. ( ) Zobacz w szczególności art. 6 decyzji 2002/584, który definiuje te pojęcia. ( ) W swoim ugruntowanym orzecznictwie Trybunał wyjaśnił, że pojęcia wydających i wykonujących nakaz organów sądowych mogą obejmować inne organy, które nie są sądami, poprzez odwołanie się do tradycyjnego udziału w niektórych porządkach prawnych w szczególności prokuratorów na określonych etapach postępowania karnego (pod warunkiem, że takie organy działają niezależnie od władzy wykonawczej, wykonując zadania właściwe dla wydawania lub wykonywania ENA). Ten aspekt decyzji ramowej 2002/584 nie jest jednak kwestią sporną w niniejszej sprawie. Jeżeli chodzi o wydający nakaz organ, zob. na przykład wyrok z dnia 12 grudnia 2019 r., Parquet général du Grand-Duché de Luxembourg i Openbaar Ministerie (Prokuratorzy w Lyonie i w Tours) (C-566/19 PPU i C-626/19 PPU, EU:C:2019:1077, pkt 52 i przytoczone tam orzecznictwo, a także pkt 74). W odniesieniu do wykonującego nakaz organu zob. wyrok z dnia 24 listopada 2020 r., Openbaar Ministerie (Podrabianie dokumentów) (C-510/19, EU:C:2020:953, pkt 54, 55). ( ) Zobacz na przykład wyroki: z dnia 27 maja 2019 r., PF (Prokurator generalny Litwy) (C-509/18, EU:C:2019:457, pkt 43 i przytoczone tam orzecznictwo); albo z dnia 24 listopada 2020 r., Openbaar Ministerie (Podrabianie dokumentów) (C-510/19, EU:C:2020:953, pkt 48 i przytoczone tam orzecznictwo). Podkreślenie moje. ( ) Zobacz na przykład wyrok z dnia 29 lipca 2024 r., MA (C-202/24, EU:C:2024:649, pkt 56 i przytoczone tam orzecznictwo). ( ) Wyrok z dnia 10 listopada 2016 r., Kovalkovas (C-477/16 PPU, EU:C:2016:861, pkt 42). ( ) W tym samym przepisie uzupełniono, że „jeżeli nie jest to określone w dwustronnym Traktacie ekstradycyjnym, właściwy organ zostaje wyznaczony przez dane państwo członkowskie zgodnie z artykułem 19”. Zobacz art. 10 ust. 2 Umowy o ekstradycji między Unią Europejską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki (Dz.U. 2003, L 181, s. 27). ( ) Zobacz także Wytyczne dotyczące podejmowania decyzji w sprawie kolidujących wniosków o wydanie osób i ekstradycji, Eurojust, zmienione, 2019, s. 7. ( ) Rozumiem, że odniesienie to dotyczy wyroku Tribunal Supremo, (administracyjna izba odwoławcza sądu najwyższego, wydział 6), z dnia 23 lutego 2010 r., ECLI:ECLI:ES:TS:2010:716. ( ) Zobacz na przykład wyrok z dnia 27 października 2022 r., Instituto do Cinema e do Audiovisual (C-411/21, EU:C:2022:836, pkt 20 i przytoczone tam orzecznictwo). ( ) Wyrok z dnia 28 listopada 2023 r., Commune d'Ans (C-148/22, EU:C:2023:924, pkt 45 i przytoczone tam orzecznictwo). ( ) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/13/UE z dnia 22 maja 2012 r. w sprawie prawa do informacji w postępowaniu karnym (Dz.U. 2012, L 142, s. 1). ( ) Zobacz podobnie wyrok z dnia 27 października 2022 r., Instituto do Cinema e do Audiovisual (C-411/21, EU:C:2022:836, pkt 21). Pragnę przypomnieć ponadto, że „informacje przedstawione w postanowieniach odsyłających nie tylko pozwalają Trybunałowi na udzielenie użytecznych odpowiedzi, lecz umożliwiają również rządom państw członkowskich oraz innym zainteresowanym podmiotom przedstawienie uwag zgodnie z art. 23 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej”. Zobacz na przykład wyrok z dnia 28 listopada 2023 r., Commune d'Ans (C-148/22, EU:C:2023:924, pkt 47 i przytoczone tam orzecznictwo). ( ) Jako że Hiszpania i Szwajcaria są stronami Europejskiej konwencji o ekstradycji z 1957 r., zwracam uwagę, że jej art. 17 stanowi, iż „Jeżeli o wydanie osoby wnosi jednocześnie kilka Państw za to samo przestępstwo bądź za różne przestępstwa, Strona wezwana podejmie decyzję w tym przedmiocie, biorąc pod uwagę wszelkie okoliczności, a w szczególności wagę przestępstw i miejsce ich popełnienia, daty wniosków, obywatelstwo poszukiwanej osoby oraz możliwość późniejszego wydania innemu Państwu”. ( ) Wytyczne dotyczące podejmowania decyzji w sprawie kolidujących wniosków o wydanie osób i ekstradycji, Eurojust, zmienione, 2019, s. 10–11. Te dalsze czynniki obejmują daty popełnienia przestępstw i krajowe przepisy w sprawie przedawnienia, zaawansowany etap postępowań i wpływ na postępowania karne, ściganie współoskarżonych lub ściganie różnych członków organizacji przestępczej; liczba popełnionych przestępstw; wpływ czynów karalnych na ofiary, liczba ofiar i w stosownych przypadkach określony stan ofiar (na przykład. szczególna wrażliwość niektórych ofiar), osobiste powiązania osoby, której wniosek dotyczy, z danym krajem, możliwość dalszego przekazania między wydającymi nakaz państwami członkowskimi lub możliwość konfiskaty. Wytyczne kładą również nacisk na uwzględnienie obywatelstwa osoby, której dotyczy wniosek (w świetle obowiązku, który może wynikać z mechanizmu Petruhhin). Ibidem, s. 14. ( ) Zobacz na przykład wyroki: z dnia 10 listopada 2016 r., Kovalkovas (C-477/16 PPU, EU:C:2016:861, pkt 37 i przytoczone tam orzecznictwo); z dnia 25 lipca 2018 r., Minister for Justice and Equality (Nieprawidłowości w systemie sądownictwa) (C-216/18 PPU, EU:C:2018:586, pkt 56). ( ) Zobacz na przykład wyrok z dnia 29 lipca 2024 r., MA (C-202/24, EU:C:2024:649, pkt 57, 58 i przytoczone tam orzecznictwo). ( ) Zobacz wyrok z dnia 25 kwietnia 2024 r., NW i PQ (Informacje niejawne) (C-420/22 i C-528/22, EU:C:2024:344, pkt 81 i przytoczone tam orzecznictwo).