C-763/22

WYROK TRYBUNAŁU (trzecia izba) z dnia 20 marca 2025 r. ( *1 ) Odesłanie prejudycjalne – Przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości – Współpraca wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych – Europejski nakaz aresztowania – Decyzja ramowa 2002/584/WSiSW – Kolizja między europejskim nakazem aresztowania a wnioskiem o ekstradycję złożonym przez państwo trzecie – Artykuł 16 ust. 3 – Pojęcie „właściwego organu” – Uregulowania krajowe przyznające organowi władzy wykonawczej kompetencję do podjęcia decyzji o tym, czy pierwszeństwo ma europejski nakaz aresztowania, czy też wniosek o ekstradycję, w wypadku zaistnienia kolizji między nimi – Prawo do skutecznego środka prawnego W sprawie C‑763/22 mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez tribunal judiciaire de Marseille (sąd pierwszej instancji w Marsylii, Francja) postanowieniem z dnia 14 grudnia 2022 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 16 grudnia 2022 r., w postępowaniu karnym przeciwko: OP przy udziale: Procureur de la République, TRYBUNAŁ (trzecia izba), w składzie: K. Jürimäe (sprawozdawczyni), prezes drugiej izby, pełniąca obowiązki prezes trzeciej izby, K. Lenaerts, prezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego trzeciej izby, N. Jääskinen, M. Gavalec i N. Piçarra, sędziowie, rzecznik generalny: N. Emiliou, sekretarz: M. Krausenböck, administratorka, uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 28 listopada 2023 r., rozważywszy uwagi, które przedstawili: – w imieniu OP – P. Ohayon, avocat, – w imieniu rządu francuskiego – R. Bénard, B. Dourthe, B. Fodda oraz E. Timmermans, w charakterze pełnomocników, – w imieniu rządu hiszpańskiego – A. Gavela Llopis, w charakterze pełnomocnika, – w imieniu rządu niderlandzkiego – J.M. Hoogveld, w charakterze pełnomocnika, – w imieniu rządu polskiego – B. Majczyna oraz J. Sawicka, w charakterze pełnomocników, – w imieniu Komisji Europejskiej – S. Grünheid oraz J. Hottiaux, w charakterze pełnomocników, po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 5 września 2024 r., wydaje następujący Wyrok Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni decyzji ramowej Rady 2002/584/WSiSW z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób między państwami członkowskimi (Dz.U. 2002, L 190, s. 1), zmienionej decyzją ramową Rady 2009/299/WSiSW z dnia 26 lutego 2009 r. (Dz.U. 2009, L 81, s. 24) (zwanej dalej „decyzją ramową 2002/584”). Wniosek ten został złożony w ramach postępowania karnego wszczętego we Francji przeciwko OP, obywatelowi francuskiemu, którego oskarżono o nabycie i posiadanie sprzętu przeznaczonego do podrabiania kart płatniczych oraz uczestnictwo w organizacji przestępczej w ramach podrabiania kart płatniczych w latach 2010–2012. Ramy prawne Prawo Unii Motywy 5, 7 i 8 decyzji ramowej 2002/584 mają następujące brzmienie: „(5) Cel Unii, jakim jest ustanowienie przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, prowadzi do zniesienia ekstradycji między państwami członkowskimi i zastąpienia jej systemem przekazywania osób między organami sądowymi. W dalszej perspektywie wprowadzenie nowego, uproszczonego systemu przekazywania osób skazanych bądź podejrzanych, w celach wykonania wyroku lub wszczęcia postępowania prowadzącego do wydania wyroku [lub ścigania] w sprawach karnych, stwarza możliwość usunięcia [umożliwia wyeliminowanie] złożoności obecnych procedur ekstradycyjnych i związanej z nimi możliwości [związanego z nimi ryzyka] przewlekania postępowania. Dominująca do dziś między państwami członkowskimi tradycyjna współpraca w zakresie wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości powinna zostać zastąpiona przez system swobodnego przepływu orzecznictwa sądowego w sprawach karnych, obejmujący zarówno decyzje prawomocne, jak i nieprawomocne. […] (7) Jako że cel, jakim jest zastąpienie systemu wielostronnej ekstradycji zbudowany [wielostronnego systemu ekstradycji zbudowanego] na fundamencie Europejskiej konwencji o ekstradycji z dnia 13 grudnia 1957 r., nie może zostać w sposób wystarczający osiągnięty przez działające jednostronnie państwa członkowskie, natomiast z uwagi na rozmiary lub skutki możliwe jest lepsze jego osiągnięcie na poziomie Unii, Rada może przyjąć odpowiednie środki zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 2 [TUE] i art. 5 [WE]. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, wymienioną w tym ostatnim artykule, niniejsza decyzja ramowa nie wykracza poza środki niezbędne dla osiągnięcia tego celu. (8) Decyzje w sprawie wykonywania europejskiego nakazu aresztowania należy poddawać należytym kontrolom, co oznacza, że organ sądowy państwa członkowskiego, na terytorium którego osoba, której wniosek dotyczy, została aresztowana, zobowiązany jest do podjęcia decyzji w sprawie przekazania tej osoby”. Artykuł 1 tej decyzji ramowej, zatytułowany „Definicja europejskiego nakazu aresztowania i zobowiązani[e] do jego wykonania”, stanowi: „1.   Europejski nakaz aresztowania stanowi decyzję sądową wydaną [orzeczenie sądowe wydane] przez państwo członkowskie w celu aresztowania i przekazania przez inne państwo członkowskie osoby, której dotyczy wniosek [nakaz], w celu przeprowadzenia postępowania karnego lub wykonania kary pozbawienia wolności bądź środka zabezpieczającego [polegającego na pozbawieniu wolności]. 2.   Państwa członkowskie wykonują każdy europejski nakaz aresztowania w oparciu o zasadę wzajemnego uznawania i zgodnie z przepisami niniejszej decyzji ramowej. 3.   Niniejsza decyzja ramowa nie skutkuje modyfikacją [nie prowadzi do zmiany] obowiązku poszanowania praw podstawowych i podstawowych zasad prawa zawartych w art. 6 [TUE]”. Zgodnie z art. 16 decyzji ramowej, zatytułowanym „Decyzja w wypadku zbiegu wniosków”: „1.   Jeśli dwa lub więcej państw członkowskich wydało europejskie nakazy aresztowania w odniesieniu do tej samej osoby, decyzję co do tego, który z europejskich nakazów aresztowania podlega wykonaniu, podejmuje wykonujący nakaz organ sądowy po wnikliwym rozpatrzeniu [z należytym uwzględnieniem] wszystkich okoliczności, w szczególności stopnia powagi przestępstw i miejsca ich popełnienia, odnośnych dat wydania europejskich nakazów aresztowania oraz tego, czy poszczególne nakazy wydano w celach ścigania, czy też pozbawienia wolności lub wykonania środka zabezpieczającego. […] 3.   W wypadku zaistnienia konfliktu [kolizji] między europejskim nakazem aresztowania a wnioskiem o ekstradycję wysuniętym przez państwo trzecie, decyzję o tym, czy europejski nakaz aresztowania, czy też wniosek o ekstradycję ma pierwszeństwo podejmuje właściwy organ wykonującego nakaz państwa członkowskiego po wnikliwym rozpatrzeniu [z należytym uwzględnieniem] wszystkich okoliczności, szczególnie określonych w ust. 1 oraz określonych w mającej tu zastosowanie konwencji. […]”. Artykuł 28 tej samej decyzji ramowej, zatytułowany „Przekazanie lub wynikająca z niego ekstradycja [Dalsze przekazanie lub ekstradycja]”, ma następujące brzmienie: „1.   Każde państwo członkowskie może notyfikować Sekretariatowi Generalnemu Rady, że w [ramach jego stosunków] z pozostałymi państwami członkowskimi, które wystąpiły z podobną notyfikacją [wystosowały podobną notyfikację], można domniemywać zgodę na przekazanie osoby do państwa członkowskiego innego niż wykonujące nakaz państwo członkowskie na mocy europejskiego nakazu aresztowania za przestępstwo popełnione [wydanego w związku z przestępstwem popełnionym] przed jej przekazaniem, chyba że w przypadku szczególnym [danym przypadku] wykonujący nakaz organ sądowy [po]stanowi inaczej w swojej [wydanej przez siebie decyzji] w sprawie przekazania. 2.   W każdym przypadku osoba, która została przekazana państwu członkowskiemu wydającemu nakaz [wydającemu nakaz państwu członkowskiemu] na mocy europejskiego nakazu aresztowania, może, bez zgody wykonującego nakaz państwa członkowskiego, zostać przekazana do państwa członkowskiego, innego niż wykonujące nakaz państwo członkowskie, na mocy europejskiego nakazu aresztowania wydanego za przestępstwo popełnione [w związku z przestępstwem popełnionym] przed jej przekazaniem w następujących przypadkach: a) gdy osoba, której dotyczy wniosek, miała możliwość opuszczenia terytorium państwa członkowskiego, do którego została przekazana, [lecz] nie uczyniła tego przed upływem 45 dni od [jej] ostatecznego zwolnienia lub wróciła na to terytorium po jego opuszczeniu; b) gdy osoba, której dotyczy wniosek, wyraża zgodę na jej przekazanie do państwa członkowskiego, innego niż wykonujące nakaz państwo członkowskie, na mocy europejskiego nakazu aresztowania. Zgodę wyraża się przed właściwymi organami sądowymi wydającego nakaz państwa członkowskiego i zapisuje się ją zgodnie z prawem krajowym tego państwa. Zapis sporządza się w sposób [świadczący o tym], że osoba, której to dotyczy, wyraziła ją dobrowolnie i mając pełną świadomość [wynikających z niej] konsekwencji. W tym celu osoba, której dotyczy wniosek, ma prawo do skorzystania z pomocy prawnej; c) gdy osoby, której dotyczy wniosek, nie obejmuje zasada szczególności zgodnie art. 27 ust. 3 lit. a), e), f) i g). 3.   Wykonujący nakaz organ sądowy wyraża zgodę na przekazanie osoby do drugiego państwa członkowskiego zgodnie z następującymi zasadami: a) wniosek o wyrażenie zgody zostaje złożony zgodnie z art. 9 i towarzyszą mu informacje określone w art. 8 ust. 1 oraz tłumaczenie określone w art. 8 ust. 2; b) zgodę wyraża się, gdy przestępstwo, za które się o nią wnioskuje [w związku z którym się o nią wnioskuje], podlega przekazaniu [pociąga za sobą przekazanie] osoby zgodnie z przepisami niniejszej decyzji ramowej; c) decyzja zostaje podjęta nie później niż przed upływem 30 dni po otrzymaniu wniosku; d) nie wyraża się zgody w [przypadkach] określonych w art. 3, a ponadto można odmówić jej wyrażenia jedynie na podstawach określonych w art. 4. W przypadku sytuacji określonej [W przypadkach określonych] w art. 5 wydające nakaz państwo członkowskie musi udzielić odnośnych [przewidzianych w tym przepisie] gwarancji. 4.   Bez względu na ust. 1, osoba przekazana na mocy europejskiego nakazu aresztowania nie zostaje poddana ekstradycji do państwa trzeciego bez zgody właściwych organów [właściwego organu] państwa członkowskiego, które tę osobę przekazało. Zgodę taką wyraża się [Zgody takiej udziela się] zgodnie z konwencjami wiążącymi dla tego państwa członkowskiego [wiążącymi to państwo członkowskie], jak również zgodnie z jego prawem krajowym”. Prawo hiszpańskie Artykuł 57 ust. 2 Ley 23/2014 de reconocimiento mutuo de resoluciones penales en la Unión Europea (ustawy 23/2014 dotyczącej wzajemnego uznawania orzeczeń sądowych w sprawach karnych w Unii Europejskiej) z dnia 20 listopada 2014 r. (BOE nr 282 z dnia 21 listopada 2014 r., s. 1) stanowi, że w przypadku zbiegu europejskiego nakazu aresztowania i wniosku o ekstradycję wystosowanego przez państwo trzecie hiszpański organ sądowy zawiesza postępowanie i przesyła całość akt sprawy do ministerstwa sprawiedliwości, które z kolei przedkłada radzie ministrów wniosek dotyczący decyzji o tym, czy pierwszeństwo ma europejski nakaz aresztowania, czy też wniosek o ekstradycję. Postępowanie główne i pytanie prejudycjalne OP, obywatel francuski, jest ścigany za uczestnictwo we Francji, w Rumunii i Tajlandii w okresie od maja 2010 r. do stycznia 2012 r. w organizacji przestępczej mającej na celu popełnianie przestępstw związanych z podrabianiem lub przerabianiem kart płatniczych, z nabywaniem i posiadaniem materiałów przeznaczonych do podrabiania lub przerabiania kart płatniczych, a także z posiadaniem i wykorzystywaniem fałszywych dokumentów administracyjnych. Czyny te stanowią przestępstwa podlegające karze co najmniej pięciu lat pozbawienia wolności. W związku ze wspomnianymi czynami OP został postawiony w stan oskarżenia przed izbą karną tribunal judiciaire de Marseille (sądu pierwszej instancji w Marsylii, Francja), będącego sądem odsyłającym w niniejszej sprawie. Choć miał on zostać osądzony we wrześniu 2021 r., jego adwokat poinformował ten sąd, że OP został zatrzymany i aresztowany w Hiszpanii w związku z wystosowanym przez organy szwajcarskie wnioskiem o jego ekstradycję. W następstwie wniosku OP o zezwolenie na stawienie się na rozprawie we Francji i jego sprzeciwu wobec ekstradycji do Szwajcarii sąd odsyłający postanowił w dniu 3 czerwca 2022 r. wydać wobec niego europejski nakaz aresztowania. Sąd ten został jednak poinformowany postanowieniem Juzgado Central de Instrucción no 3 de Madrid (sądu krajowego nr 3 w Madrycie, Hiszpania) z dnia 2 września 2022 r., że hiszpańska rada ministrów postanowiła przyznać pierwszeństwo wnioskowi o ekstradycję złożonemu przez organy szwajcarskie, a tym samym nie wykonywać europejskiego nakazu aresztowania. Z wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym wynika, że art. 57 hiszpańskiej ustawy 23/2014 stanowi, iż w przypadku zbiegu europejskiego nakazu aresztowania i wniosku o ekstradycję złożonego przez państwo trzecie hiszpański organ sądowy powinien zawiesić postępowanie i przekazać wszystkie dokumenty ministerstwu sprawiedliwości. Decyzję o tym, który z aktów powinien mieć pierwszeństwo, podejmuje rada ministrów, przy czym nie ma możliwości zaskarżenia takiej decyzji. Na rozprawie, która odbyła się w dniu 2 grudnia 2022 r. przed sądem odsyłającym, adwokat OP zwrócił się do tego sądu o skierowanie do Trybunału pytania prejudycjalnego w przedmiocie zgodności prawa hiszpańskiego z przepisami decyzji ramowej 2002/584. Prokuratura uznała, że nie można zwrócić się z takim pytaniem, ponieważ sąd odsyłający nie ma uzasadnionego interesu w sporze w postępowaniu głównym w skierowaniu takiego pytania. Nie zgadzając się z tym stanowiskiem, sąd odsyłający zauważa, że uregulowania hiszpańskie powierzyły nie organowi sądowemu, lecz organowi rządowemu, w tym przypadku radzie ministrów, kompetencję do podjęcia decyzji o tym, czy w wypadku zaistnienia kolizji między tymi dwoma aktami pierwszeństwo ma europejski nakaz aresztowania, czy też wniosek o ekstradycję wystosowany przez organy państwa trzeciego. Takie przyznanie kompetencji jest zdaniem sądu odsyłającego sprzeczne z art. 6 i 7 decyzji ramowej 2002/584, które odnoszą się wyłącznie do organów sądowych. Tymczasem uprawnienie sądu odsyłającego do wezwania OP i kontynuowania postępowania sądowego zależy bezpośrednio od decyzji organów hiszpańskich w niniejszej sprawie. Sąd ten ma zatem uzasadniony interes w udzieleniu przez Trybunał odpowiedzi na pytanie prejudycjalne dotyczące zgodności prawa hiszpańskiego z decyzją ramową 2002/584. W tych okolicznościach tribunal judiciaire de Marseille (sąd pierwszej instancji w Marsylii) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym: „Czy decyzja ramowa [2002/584] stoi na przeszkodzie temu, aby ustawodawstwo państwa członkowskiego przyznawało kompetencję do decydowania o tym, czy należy wykonać europejski nakaz aresztowania, czy pozostający z nim w zbiegu wniosek o ekstradycję wystosowany przez państwo trzecie, organowi rządowemu bez możliwości zaskarżenia takiej decyzji?”. W przedmiocie dopuszczalności Rząd hiszpański twierdzi, że niniejszy wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest niedopuszczalny. Po pierwsze, rząd ten uważa, że sąd odsyłający nie wskazuje ani hiszpańskich orzeczeń sądowych i decyzji rządowych, na które odpowiedź na pytanie prejudycjalne może mieć wpływ, ani przepisów decyzji ramowej 2002/584, na których sąd ten się opiera, wbrew wymogom art. 94 regulaminu postępowania przed Trybunałem. Po drugie, rząd ten uważa, że pytanie to jest hipotetyczne. Odpowiedź na to pytanie nie mogłaby bowiem przyczynić się do rozstrzygnięcia sporu w postępowaniu głównym, ponieważ owo pytanie dotyczy zgodności hiszpańskiego mechanizmu proceduralnego z ową decyzją ramową. Co się tyczy w pierwszej kolejności twierdzenia, zgodnie z którym wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 94 regulaminu postępowania, z wniosku tego jasno wynika, że sąd odsyłający wyraża w istocie wątpliwości co do zgodności art. 57 ust. 2 ustawy 23/2014 z art. 16 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584. Podobnie sąd ten odnosi się do decyzji hiszpańskiej rady ministrów przyznającej pierwszeństwo wnioskowi o ekstradycję wydanemu przez organy szwajcarskie wobec OP, o której to decyzji mowa w postanowieniu przekazanym temu sądowi przez Juzgado Central de Instrucción no 3 de Madrid (sąd krajowy nr 3 w Madrycie) w następstwie wydania europejskiego nakazu aresztowania przeciwko OP. Wynika z tego, że sąd odsyłający określił w sposób wystarczający ramy prawne i faktyczne, w które wpisuje się jego wniosek o dokonanie wykładni, aby umożliwić Trybunałowi zrozumienie zakresu zadanego pytania i udzielenie mu użytecznych odpowiedzi, umożliwiając jednocześnie rządom państw członkowskich oraz zainteresowanym, o których mowa w art. 23 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, skorzystanie z przysługującego im prawa do przedstawienia uwag na piśmie, którego ochrona jest obowiązkiem Trybunału (zob. podobnie wyrok z dnia 28 listopada 2023 r., Commune d’Ans, C‑148/22, EU:C:2023:924, pkt 47 i przytoczone tam orzecznictwo). W odniesieniu w drugiej kolejności do twierdzenia, zgodnie z którym pytanie skierowane do Trybunału jest hipotetyczne, należy przypomnieć, że – zgodnie z utrwalonym orzecznictwem – w ramach ustanowionej w art. 267 TFUE współpracy między Trybunałem i sądami krajowymi wyłącznie do sądu krajowego, przed którym toczy się postępowanie główne i który powinien przyjąć na siebie odpowiedzialność za mające zapaść orzeczenie sądowe, należy dokonanie oceny, w świetle szczególnych okoliczności sprawy, zarówno konieczności wydania orzeczenia w trybie prejudycjalnym po to, aby tenże sąd krajowy był w stanie wydać swoje orzeczenie, jak i znaczenia dla sprawy pytań zadanych Trybunałowi. W związku z tym, jeśli postawione pytania dotyczą wykładni prawa Unii, Trybunał jest w zasadzie zobowiązany do wydania orzeczenia (wyrok z dnia 31 stycznia 2023 r., Puig Gordi i in., C‑158/21, EU:C:2023:57, pkt 50 i przytoczone tam orzecznictwo). Odmowa wydania przez Trybunał orzeczenia w przedmiocie pytania prejudycjalnego zadanego przez sąd krajowy jest możliwa tylko wtedy, gdy jest oczywiste, że wykładnia prawa Unii, o którą wniesiono, nie ma żadnego związku ze stanem faktycznym lub z przedmiotem postępowania głównego, gdy problem jest natury hipotetycznej bądź gdy Trybunał nie dysponuje informacjami w zakresie stanu faktycznego lub prawnego niezbędnymi do udzielenia użytecznej odpowiedzi na postawione mu pytania (wyrok z dnia 31 stycznia 2023 r., Puig Gordi i in., C‑158/21, EU:C:2023:57, pkt 51 i przytoczone tam orzecznictwo). Jak zauważył rzecznik generalny w pkt 25 i 26 opinii, w ramach systemu współpracy ustanowionego decyzją ramową 2002/584 sąd wydającego nakaz państwa członkowskiego może potrzebować wyjaśnień co do zgodności z prawem Unii warunków wykonania europejskiego nakazu aresztowania w wykonującym nakaz państwie członkowskim. Jest tak w szczególności, gdy wykładnia tej decyzji ramowej, o którą wniesiono, pozwala danemu sądowi odsyłającemu na określenie właściwego sposobu postępowania w przypadku wydania lub cofnięcia danego europejskiego nakazu aresztowania lub wydania nowego europejskiego nakazu aresztowania, gdy odmówiono wykonania poprzedniego europejskiego nakazu aresztowania (wyrok z dnia 31 stycznia 2023 r., Puig Gordi i in., C‑158/21, EU:C:2023:57, pkt 54 i przytoczone tam orzecznictwo). W niniejszej sprawie odpowiedź Trybunału na pytanie prejudycjalne powinna umożliwić sądowi odsyłającemu działanie z pełną znajomością rzeczy i w razie potrzeby cofnięcie europejskiego nakazu aresztowania przekazanego sądom hiszpańskim. W tych okolicznościach pytania prejudycjalnego nie można uznać za hipotetyczne. Wniosek o wydanie orzeczenia prejudycjalnego jest zatem dopuszczalny. Wniosek o umorzenie postępowania Na rozprawie przed Trybunałem adwokat OP stwierdził, że ten ostatni został poddany ekstradycji do Szwajcarii przez Królestwo Hiszpanii i że w związku z tym nie znajduje się on już na terytorium Hiszpanii. Zdaniem Komisji Europejskiej wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym stał się zatem bezprzedmiotowy i należy umorzyć postępowanie. W tym względzie jednak informacje dotyczące ekstradycji OP nie zostały potwierdzone przez rząd hiszpański, mimo że został on wyraźnie zapytany o tę kwestię na rozprawie przed Trybunałem. Podobnie sąd odsyłający nie poinformował Trybunału o zmianie okoliczności, która mogłaby mieć wpływ na jego wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, ani nie wycofał wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym zgodnie z pkt 26 zaleceń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dla sądów krajowych dotyczących składania wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym (Dz.U. 2019, C 380, s. 1). W tych okolicznościach nie ma potrzeby umorzenia postępowania. W przedmiocie pytania prejudycjalnego Poprzez swoje jedyne pytanie sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 16 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584 należy interpretować w ten sposób, że organ władzy wykonawczej może, wypadku zaistnienia kolizji między europejskim nakazem aresztowania a wnioskiem o ekstradycję, podjąć decyzję o tym, który z tych aktów ma pierwszeństwo, a w stosownym wypadku – że taka decyzja powinna móc podlegać zaskarżeniu przed sądem. Zgodnie z art. 16 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584 w wypadku zaistnienia kolizji między europejskim nakazem aresztowania a wnioskiem o ekstradycję pochodzącym z państwa trzeciego decyzję o tym, czy pierwszeństwo ma europejski nakaz aresztowania, czy też wniosek o ekstradycję, podejmuje właściwy organ wykonującego nakaz państwa członkowskiego z należytym uwzględnieniem wszystkich okoliczności, szczególnie określonych w ust. 1 oraz w mającej zastosowanie konwencji. W pierwszej kolejności należy ustalić, czy organ władzy wykonawczej może wchodzić w zakres pojęcia „właściwego organu” w rozumieniu tego przepisu. Przede wszystkim z brzmienia wspomnianego przepisu wynika, że w wypadku zaistnienia kolizji decyzję o tym, czy pierwszeństwo ma europejski nakaz aresztowania, czy też wniosek o ekstradycję, podejmuje „właściwy organ” wykonującego nakaz państwa członkowskiego, przy czym pojęcie to może co do zasady obejmować każdy organ krajowy, w tym organ władzy wykonawczej. Następnie, co się tyczy kontekstu, w jaki wpisuje się art. 16 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584, należy zauważyć, że w przypadku zbiegu między europejskimi nakazami aresztowania wydanymi przez kilka państw członkowskich przeciwko tej samej osobie art. 16 ust. 1 tej decyzji przyznaje „wykonującemu nakaz organowi sądowemu” kompetencję do decydowania o tym, który z tych nakazów ma zostać wykonany. Natomiast art. 16 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584 stanowi, że to „właściwy organ”, a nie wykonujący nakaz organ sądowy podejmuje, w wypadku zaistnienia kolizji, decyzję o tym, czy pierwszeństwo ma europejski nakaz aresztowania, czy też wniosek o ekstradycję. Wynika z tego, że pojęcia „organu sądowego” i „właściwego organu” nie mogą w ramach tego artykułu być utożsamiane. Należy również zauważyć, że rozróżnienie to opiera się na tej samej logice, na jakiej opiera się art. 28 decyzji ramowej 2002/584, dotyczący przypadków przekazania lub ekstradycji po wykonaniu europejskiego nakazu aresztowania. W ust. 1–3 tego artykułu określono bowiem warunki, na jakich osoba już przekazana wydającemu nakaz państwu członkowskiemu może zostać przekazana innemu państwu członkowskiemu, innemu niż wykonujące nakaz państwo członkowskie, na podstawie europejskiego nakazu aresztowania wydanego w związku z przestępstwem popełnionym przed pierwotnym przekazaniem. W tym kontekście ust. 3 tego artykułu uzależnia co do zasady dalsze przekazanie od zgody organu sądowego wykonującego pierwszy europejski nakaz aresztowania. Natomiast art. 28 ust. 4 decyzji ramowej 2002/584, który dotyczy w szczególności przypadku późniejszej ekstradycji, przewiduje, że osoba przekazana na mocy europejskiego nakazu aresztowania nie może zostać poddana ekstradycji do państwa trzeciego bez zgody „właściwego organu” wykonującego nakaz państwa członkowskiego. Podobnie jak art. 16 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584, art. 28 ust. 4 tej decyzji ramowej przyznaje uprawnienia decyzyjne „właściwemu organowi”, jeżeli dana decyzja dotyczy wniosku o ekstradycję, a nie danemu organowi sądowemu, tak jak w sytuacjach, gdy dotyczy ona tylko jednego lub większej liczby europejskich nakazów aresztowania. To pojęcie „właściwego organu” jest wyrazem pozostawionego państwom członkowskim zakresu swobody w odniesieniu do określenia organu, który powinien podejmować decyzje dotyczące wniosku o ekstradycję. Wreszcie taką wykładnię art. 16 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584 potwierdzają cele realizowane przez tę decyzję ramową. Rozróżnienie to, dokonane w decyzji ramowej 2002/584 między pojęciem „organu sądowego” a pojęciem „właściwego organu”, wynika z faktu, że – jak wynika z motywów 5 i 8 tej decyzji ramowej – owa decyzja ramowa ma w szczególności na celu ustanowienie uproszczonej procedury w odniesieniu do sytuacji związanych wyłącznie z przekazywaniem osób skazanych lub podejrzanych o naruszenie przepisów ustawy karnej w ramach współpracy sądowej w Unii ustanowionej tą decyzją ramową, a nie harmonizację procedur ekstradycyjnych. O ile bowiem decyzja ramowa 2002/584 wymaga, aby procedura przekazywania osób między państwami członkowskimi była prowadzona przez organy sądowe tych państw, o tyle rozpatrywanie wniosków o ekstradycję może w państwach członkowskich należeć do kompetencji innych organów, a w szczególności organów władzy wykonawczej. Przyjmując to pojęcie, prawodawca Unii chciał zatem uwzględnić specyfikę procedur ekstradycyjnych, które zasadniczo różnią się od systemu przekazywania wprowadzonego decyzją ramową 2002/584. Procedury ekstradycyjne, regulowane w szczególności umowami międzynarodowymi, opierają się bowiem na zasadzie wzajemności między zainteresowanymi państwami i wiążą się ze względami politycznymi i dyplomatycznymi. Natomiast decyzja ramowa 2002/584, co wynika w szczególności z jej art. 1 ust. 1 i 2, a także z jej motywów 5 i 7, ma na celu zastąpienie systemu ekstradycji wielostronnej pomiędzy państwami członkowskimi systemem przekazywania między organami sądowymi osób skazanych bądź podejrzanych w celu wykonania wyroków lub ścigania, przy czym ten drugi system jest oparty na zasadzie wzajemnego uznawania [wyrok z dnia 24 listopada 2020 r., Openbaar Ministerie (Podrabianie dokumentów), C‑510/19, EU:C:2020:953, pkt 28 i przytoczone tam orzecznictwo]. W wypadku zaistnienia kolizji między europejskim nakazem aresztowania a wnioskiem o ekstradycję decyzja o tym, który z tych aktów ma pierwszeństwo, niekoniecznie musi wchodzić wyłącznie w zakres systemu współpracy sądowej. Decyzja ramowa 2002/584 pozwala zatem państwom członkowskim na przyznanie organowi, który jest właściwy w sprawach ekstradycji, uprawnienia do wydania decyzji związanej z przyznaniem pierwszeństwa przewidzianej w art. 16 ust. 3 tej decyzji ramowej. Jak zauważył rzecznik generalny w pkt 68 opinii, pozostawiając państwom członkowskim szeroki zakres uznania przy wyznaczaniu organu odpowiedzialnego za podjęcie, w wypadku zaistnienia kolizji między europejskim nakazem aresztowania a wnioskiem o ekstradycję, decyzji o tym, który z tych aktów ma pierwszeństwo, prawodawca Unii uwzględnił okoliczność, że taka decyzja może opierać się, w zależności od specyfiki systemów krajowych, na względach, które nie są wyłącznie sądowe. W tym zakresie art. 16 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584 przewiduje, że właściwy organ podejmuje decyzję związaną z przyznaniem pierwszeństwa z należytym uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy, zwłaszcza zaś okoliczności, o których mowa w ust. 1 tego przepisu, a mianowicie stopnia powagi przestępstw i miejsca ich popełnienia, odnośnych dat wydania europejskiego nakazu aresztowania i wniosku o ekstradycję, a także okoliczności określonych w konwencjach mających zastosowanie do danego wniosku o ekstradycję. Odwołując się zarówno do kryteriów określonych w tym ust. 1, przewidzianych w przypadku zbiegu europejskich nakazów aresztowania, jak i do kryteriów przewidzianych w konwencjach mających zastosowanie do wniosków o ekstradycję, art. 16 ust. 3 potwierdza wybór prawodawcy Unii, by uwzględnić okoliczność, że decyzja związana z przyznaniem pierwszeństwa może zostać podjęta przez organ władzy wykonawczej w zakresie, w jakim może ona opierać się na względach, które nie wpisują się wyłącznie w logikę sądową. Wobec tego art. 16 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584 należy interpretować w ten sposób, że organ władzy wykonawczej może, w wypadku zaistnienia kolizji między europejskim nakazem aresztowania a wnioskiem o ekstradycję, mieć kompetencję do podjęcia decyzji o tym, który z tych aktów ma pierwszeństwo. W drugiej kolejności sąd odsyłający zastanawia się nad kwestią, czy decyzja związana z przyznaniem pierwszeństwa, o której mowa w art. 16 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584, podlega zaskarżeniu przed sądem. Należy podkreślić, że przepis ten nie przewiduje w sposób wyczerpujący procedury regulującej sytuacje kolizji między europejskim nakazem aresztowania a wnioskiem o ekstradycję. Precyzuje on jedynie niektóre aspekty proceduralne dotyczące decyzji w przedmiocie pierwszeństwa jednego z tych aktów, natomiast pozostawia państwom członkowskim wybór co do formy tej decyzji lub momentu, w którym ma ona zostać wydana. W tym względzie wspomniany przepis wskazuje, że właściwy organ powinien należycie uwzględnić wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym okoliczności przypomniane w pkt 41 niniejszego wyroku. Wynika z tego, że o ile organowi temu przysługuje zakres uznania przy podejmowaniu decyzji związanej z przyznaniem pierwszeństwa, o tyle wspomniany organ nie może nie wziąć pod uwagę interesów zainteresowanej osoby. Zważywszy na prawo osoby, której dotyczy decyzja związana z przyznaniem pierwszeństwa, do tego, by nie być adresatem decyzji wydanej z naruszeniem tego zakresu uznania, z art. 47 akapit pierwszy Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „Kartą”) wynika, że państwa członkowskie powinny zapewnić tej osobie możliwość korzystania ze skutecznego środka prawnego przed sądem, umożliwiającego zagwarantowanie poszanowania wymogów wymienionych w poprzednim punkcie niniejszego wyroku. W braku uściśleń co do zasad proceduralnych związanych z podjęciem decyzji związanej z przyznaniem pierwszeństwa z jednej strony i w przedmiocie takiego środka prawnego z drugiej strony do wewnętrznego porządku prawnego każdego państwa członkowskiego należy, na mocy zasady autonomii proceduralnej, ustanowienie zasad proceduralnych dotyczących takiego środka oraz, bardziej ogólnie, zasad proceduralnych, które mają regulować sytuacje kolizji między europejskim nakazem aresztowania a wnioskiem o ekstradycję. O ile zgodnie z tą zasadą państwa członkowskie zachowują możliwość przyjęcia w tym względzie przepisów, które mogą okazać się odmienne w poszczególnych państwach członkowskich, o tyle powinny one jednak czuwać nad tym, aby przepisy te nie uchybiały wymogom decyzji ramowej 2002/584 [zob. podobnie wyrok z dnia 26 października 2021 r., Openbaar Ministerie (Prawo do bycia wysłuchanym przed wykonującym nakaz organem sądowym), C‑428/21 PPU i C‑429/21 PPU, EU:C:2021:876, pkt 60 i przytoczone tam orzecznictwo]. W tej kwestii należy przypomnieć, że zgodnie z art. 1 ust. 3 decyzji ramowej decyzja ta nie skutkuje modyfikacją obowiązku poszanowania praw podstawowych i podstawowych zasad prawa zawartych w art. 6 TUE. W szczególności, po pierwsze, prawo do skutecznego środka prawnego zagwarantowane w art. 47 akapit pierwszy Karty wymaga bezwzględnie, by kontrola ta miała miejsce przed wykonaniem europejskiego nakazu aresztowania lub wniosku o ekstradycję i aby organ sądowy właściwy do rozpoznania tego środka mógł skontrolować, czy decyzja związana z przyznaniem pierwszeństwa została podjęta z należytym uwzględnieniem wszystkich istotnych kryteriów, do których odnosi się art. 16 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584. Po drugie, środek prawny przed sądem od decyzji związanej z przyznaniem pierwszeństwa przewidzianej w art. 16 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584 powinien umożliwić zainteresowanej osobie zakwestionowanie ewentualnego naruszenia jej podstawowych praw i wolności ustanowionych w Karcie. Jak bowiem zauważył rzecznik generalny w pkt 91 opinii, taka decyzja związana z przyznaniem pierwszeństwa może mieć istotny wpływ na sytuację prawną danej osoby. Gdyby na przykład wnioskowi o ekstradycję przyznano pierwszeństwo bez możliwości zaskarżenia decyzji związanej z przyznaniem pierwszeństwa, prowadziłoby to do tego, że potencjalne ryzyko naruszenia podstawowych praw i wolności danej osoby zapisanych w Karcie mogłoby zostać pominięte, ponieważ w zdecydowanej większości sytuacji procedura ekstradycyjna nie podlega prawu Unii. W niniejszej sprawie należy zauważyć, że na rozprawie przed Trybunałem rząd hiszpański wyjaśnił, zaprzeczając w ten sposób założeniom sądu odsyłającego przedstawionym we wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, że decyzje związane z przyznaniem pierwszeństwa podjęte przez radę ministrów podlegają zaskarżeniu w granicach przyznanych jej uprawnień dyskrecjonalnych. W tym ostatnim względzie, o ile, jak wynika z pkt 45 niniejszego wyroku, właściwy organ, o którym mowa w art. 16 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584, korzysta z zakresu uznania przy podejmowaniu decyzji związanej z przyznaniem pierwszeństwa, o tyle ów zakres uznania jest ograniczony obowiązkiem „należytego” uwzględnienia wszystkich okoliczności wymienionych w tym przepisie, w związku z czym właściwy organ jest zobowiązany do uzasadnienia wydanej decyzji, tak aby umożliwić zainteresowanej osobie skorzystanie z przysługującego jej prawa do wniesienia środka prawnego. Z utrwalonego orzecznictwa wynika bowiem, że skuteczność środka prawnego przed sądem, zagwarantowana w art. 47 akapit pierwszy Karty, wymaga, aby zainteresowana osoba miała możliwość zapoznania się z powodami wydanej w stosunku do niej decyzji [zob. podobnie wyrok z dnia 25 kwietnia 2024 r., NW i PQ (Informacje niejawne), C‑420/22 i C‑528/22, EU:C:2024:344, pkt 81 i przytoczone tam orzecznictwo]. W świetle całości powyższych rozważań na zadane pytanie trzeba odpowiedzieć, iż art. 16 ust. 3 decyzji ramowej 2002/584 należy interpretować w ten sposób, że w wypadku zaistnienia kolizji między europejskim nakazem aresztowania a wnioskiem o ekstradycję organ władzy wykonawczej może podjąć decyzję o tym, który z tych aktów ma pierwszeństwo. Od takiej decyzji powinien przysługiwać skuteczny środek prawny przed sądem w warunkach proceduralnych, których określenie należy do państw członkowskich. W przedmiocie kosztów Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.   Z powyższych względów Trybunał (trzecia izba) orzeka, co następuje:   Artykuł 16 ust. 3 decyzji ramowej Rady 2002/584/WSiSW z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób między państwami członkowskimi, zmienionej decyzją ramową Rady 2009/299/WSiSW z dnia 26 lutego 2009 r.,   należy interpretować w ten sposób, że:   w wypadku zaistnienia kolizji między europejskim nakazem aresztowania a wnioskiem o ekstradycję organ władzy wykonawczej może podjąć decyzję o tym, który z tych aktów ma pierwszeństwo. Od takiej decyzji powinien przysługiwać skuteczny środek prawny przed sądem w warunkach proceduralnych, których określenie należy do państw członkowskich.   Podpisy ( *1 ) Język postępowania: francuski.