C-766/18
WyrokTSUE2020-03-05CELEX: 62018CJ0766ECLI:EU:C:2020:170
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Unii Europejskiej naruszył prawo, nie dokonując całościowej oceny prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd, uwzględniającej współzależność między podobieństwem znaków towarowych a podobieństwem towarów lub usług, w przypadku wcześniejszego znaku wspólnego o słabym charakterze odróżniającym?Ratio decidendi
Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że Sąd Unii Europejskiej naruszył prawo, ponieważ nie przeprowadził należycie całościowej oceny prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd, wymaganej przez art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 207/2009. Sąd błędnie założył, że w przypadku słabo odróżniającego charakteru wcześniejszego znaku towarowego, prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd należy wykluczyć, jeśli samo podobieństwo kolidujących ze sobą znaków towarowych nie jest wystarczające. TSUE podkreślił, że ocena ta musi uwzględniać współzależność między podobieństwem znaków a podobieństwem towarów lub usług, co oznacza, że niski stopień podobieństwa znaków może być kompensowany wysokim stopniem podobieństwa towarów, nawet jeśli wcześniejszy znak ma słaby charakter odróżniający. Sąd nie zbadał tej współzależności, co stanowiło błąd prawny.Stan faktyczny
M.J. Dairies EOOD zgłosiła do rejestracji unijny znak towarowy BBQLOUMI dla towarów i usług z klas 29, 30 i 43 (m.in. nabiał, produkty serowarskie, kanapki, usługi restauracyjne). Foundation for the Protection of the Traditional Cheese of Cyprus named Halloumi wniosła sprzeciw, opierając się na swoim wcześniejszym unijnym znaku wspólnym HALLOUMI, zarejestrowanym dla serów. Sprzeciw oparto na art. 8 ust. 1 lit. b) i art. 8 ust. 5 rozporządzenia nr 207/2009, wskazując na prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd. EUIPO oddaliło sprzeciw, uznając znak HALLOUMI za słabo odróżniający i stwierdzając brak prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd.Rozstrzygnięcie
1) Wyrok Sądu Unii Europejskiej z dnia 25 września 2018 r., Foundation for the Protection of the Traditional Cheese of Cyprus named Halloumi/EUIPO – M.J. Dairies (BBQLOUMI) (T‑328/17, niepublikowany, EU:T:2018:594), zostaje uchylony.
2) Sprawa zostaje przekazana Sądowi Unii Europejskiej do ponownego rozpoznania.
3) Rozstrzygnięcie o kosztach nastąpi w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.Pełny tekst orzeczenia
WYROK TRYBUNAŁU (piąta izba)
z dnia 5 marca 2020 r. (
*1
)
Odwołanie – Znak towarowy Unii Europejskiej – Rozporządzenie (WE) nr 207/2009 – Sprzeciw – Artykuł 8 ust. 1 lit. b) – Prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd – Kryteria oceny – Stosowanie w przypadku wcześniejszego znaku wspólnego – Współzależność między podobieństwem kolidujących ze sobą znaków towarowych a podobieństwem towarów lub usług oznaczanych tymi znakami
W sprawie C‑766/18 P
mającej za przedmiot odwołanie w trybie art. 56 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wniesione w dniu 5 grudnia 2018 r.,
Foundation for the Protection of the Traditional Cheese of Cyprus named Halloumi, z siedzibą w Nikozji (Cypr), którą reprezentowali S. Malynicz, QC, S. Baran, barrister, V. Marsland, solicitor, i K.K. Kleanthous,
wnosząca odwołanie,
w której pozostałymi uczestnikami postępowania są:
Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO), który reprezentował D. Gája, w charakterze pełnomocnika,
strona pozwana w pierwszej instancji,
M.J. Dairies EOOD, z siedzibą w Sofii (Bułgaria), którą reprezentowały D. Dimitrova i I. Pakidanska, advokati,
interwenient w pierwszej instancji,
TRYBUNAŁ (piąta izba),
w składzie: E. Regan, prezes izby, R. Silva de Lapuerta, wiceprezes Trybunału, pełniąca obowiązki sędziego piątej izby, I. Jarukaitis, E. Juhász i M. Ilešič (sprawozdawca), sędziowie,
rzecznik generalny: J. Kokott,
sekretarz: M. Longar, administrator,
uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 12 września 2019 r.,
po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 17 października 2019 r.,
wydaje następujący
Wyrok
W odwołaniu Foundation for the Protection of the Traditional Cheese of Cyprus named Halloumi wnosi o uchylenie wyroku Sądu Unii Europejskiej z dnia 25 września 2018 r., Foundation for the Protection of the Traditional Cheese of Cyprus named Halloumi/EUIPO – M.J. Dairies (BBQLOUMI) (T‑328/17, nieopublikowanego, zwanego dalej „zaskarżonym wyrokiem”, EU:T:2018:594), na mocy którego Sąd oddalił jej skargę na decyzję Czwartej Izby Odwoławczej Urzędu Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) z dnia 16 marca 2017 r. (sprawa R 497/2016‑4) dotyczącą postępowania w sprawie sprzeciwu (zwaną dalej „sporną decyzją”).
Ramy prawne
Rozporządzenie Rady (WE) nr 207/2009 z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie [znaku towarowego Unii Europejskiej] (Dz.U. 2009, L 78, s. 1), które uchyliło i zastąpiło rozporządzenie Rady (WE) nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz.U. 1994, L 11, s. 1), zostało zmienione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2424 z dnia 16 grudnia 2015 r. (Dz.U. 2015, L 341, s. 21), które weszło w życie w dniu 23 marca 2016 r. To ostatnie rozporządzenie zostało następnie uchylone i zastąpione, ze skutkiem od dnia 1 października 2017 r., rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1001 z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie znaku towarowego Unii Europejskiej (Dz.U. 2017, L 154, s. 1). Zważywszy jednak na okres wystąpienia okoliczności faktycznych leżących u podstaw sporu, niniejsze odwołanie należy rozpatrzyć w świetle rozporządzenia nr 207/2009 w jego pierwotnym brzmieniu.
Artykuł 7 rozporządzenia nr 207/2009, zatytułowany „Bezwzględne podstawy odmowy rejestracji”, stanowił:
„1. Nie są rejestrowane:
[…]
b)
znaki towarowe, które pozbawione są jakiegokolwiek odróżniającego charakteru;
c)
znaki towarowe, które składają się wyłącznie z oznaczeń lub wskazówek mogących służyć w obrocie do oznaczania rodzaju, jakości, ilości, przeznaczenia, wartości, pochodzenia geograficznego lub czasu produkcji towaru lub świadczenia usługi, lub innych właściwości towarów lub usług;
d)
znaki towarowe, które składają się wyłącznie z oznaczeń lub wskazówek, które weszły do języka potocznego lub są zwyczajowo używane w uczciwych i utrwalonych praktykach handlowych;
[…]
3. Ustęp 1 lit. b), c) i d) nie ma zastosowania, jeżeli w następstwie używania znak towarowy uzyskał charakter odróżniający w odniesieniu do towarów lub usług, dla których występuje się o rejestrację”.
Zgodnie z art. 8 tego rozporządzenia, zatytułowanym „Względne podstawy odmowy rejestracji”:
„1. W wyniku sprzeciwu właściciela wcześniejszego znaku towarowego zgłoszonego znaku towarowego nie rejestruje się, jeżeli:
[…]
b)
z powodu identyczności lub podobieństwa do wcześniejszego znaku towarowego, identyczności lub podobieństwa towarów lub usług istnieje prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd opinii publicznej [odbiorców] na terytorium, na którym wcześniejszy znak towarowy jest chroniony; prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd obejmuje również prawdopodobieństwo skojarzenia z wcześniejszym znakiem towarowym.
[…]
5. Ponadto w wyniku sprzeciwu właściciela wcześniejszego znaku towarowego […] zgłoszonego znaku towarowego nie rejestruje się, jeżeli jest on identyczny lub podobny do wcześniejszego znaku [identyczny z wcześniejszym znakiem lub do niego podobny] i jest zarejestrowany dla towarów lub usług, które nie są podobne do tych, dla których wcześniejszy znak jest zarejestrowany, jeżeli, w przypadku wcześniejszego [unijnego znaku towarowego], cieszy się on renomą [w Unii Europejskiej] i, w przypadku wcześniejszego krajowego znaku towarowego, cieszy się on renomą w danym państwie członkowskim i jeżeli używanie bez uzasadnionego powodu tego znaku towarowego przynosiłoby nienależyte korzyści z tego powodu lub byłoby szkodliwe dla odróżniającego charakteru lub renomy takiego wcześniejszego znaku towarowego [prowadziłoby do czerpania nienależnych korzyści z charakteru odróżniającego lub renomy wcześniejszego znaku towarowego lub też działałoby na ich szkodę]”.
Artykuł 65 tego rozporządzenia stanowił:
„1. Na decyzje izb odwoławczych w sprawie odwołań mogą być wnoszone skargi do Trybunału Sprawiedliwości.
2. Skarga może być wniesiona na podstawie braku właściwości, naruszenia istotnego wymogu proceduralnego, naruszenia traktatu, niniejszego rozporządzenia lub każdego przepisu prawnego dotyczącego ich stosowania lub nadużycia władzy.
3. Trybunał Sprawiedliwości ma właściwość w sprawie stwierdzenia nieważności lub zmiany zaskarżanej decyzji.
[…]”.
Artykuł 66 rozporządzenia nr 207/2009, który należał, podobnie jak jego art. 67–74, do tytułu VIII tego rozporządzenia, opatrzonego nagłówkiem „[Unijne] znaki wspólne”, stanowił:
„1. [Unijny] znak wspólny jest [unijnym] znakiem towarowym, który określony jako taki w momencie zgłoszenia pozwala odróżniać towary lub usługi członków organizacji, która jest właścicielem znaku, od towarów lub usług innych przedsiębiorstw. Organizacje wytwórców, producentów, usługodawców lub handlowców, które na mocy regulujących je ustawodawstw posiadają zdolność w swoim własnym imieniu do nabywania praw i obowiązków wszelkiego rodzaju, zawierania umów lub dokonywania innych czynności prawnych oraz pozywania i bycia pozywanym, jak również osoby prawne regulowane prawem publicznym, mogą zgłaszać [unijne] znaki wspólne.
2. W drodze odstępstwa od art. 7 ust. 1 lit. c) znaki lub oznaczenia, które służą w obrocie dla oznaczenia geograficznego pochodzenia towarów lub usług, mogą być [unijnymi] znakami wspólnymi w rozumieniu ust. 1. Wspólny znak nie uprawnia właściciela do zakazywania osobom trzecim używania w obrocie takich znaków lub oznaczeń, pod warunkiem że używają ich zgodnie z uczciwymi praktykami w przemyśle i handlu; w szczególności taki znak nie może być powołany wobec strony trzeciej, która jest uprawniona do używania nazwy geograficznej.
3. Przepisy niniejszego rozporządzenia stosuje się do [unijnych] znaków wspólnych, jeżeli art. 67–74 nie stanowią inaczej”.
Brzmienie art. 7 ust. 1 lit. b)–d), art. 7 ust. 3, art. 8 ust. 1 i 5 oraz art. 65 i 66 rozporządzenia nr 207/2009 odpowiadało brzmieniu, odpowiednio, art. 7 ust. 1 lit. b)–d), art. 7 ust. 3, art. 8 ust. 1 i 5 oraz art. 63 i 64 rozporządzenia nr 40/94 i zostało przejęte bez istotnych zmian, odpowiednio, w art. 7 ust. 1 lit. b)–d), art. 7 ust. 3, art. 8 ust. 1 i 5 oraz w art. 72 i 74 rozporządzenia 2017/1001.
Okoliczności powstania sporu i sporna decyzja
W dniu 9 lipca 2014 r. M.J. Dairies EOOD, spółka z siedzibą w Bułgarii, zgłosiła w EUIPO do rejestracji w charakterze unijnego znaku towarowego następujące oznaczenie słowno-graficzne (zwane dalej „zgłoszonym znakiem towarowym” lub „zgłoszonym znakiem towarowym BBQLOUMI”):
Towary i usługi, dla których wniesiono o rejestrację, należą do klas 29, 30 i 43 w rozumieniu Porozumienia nicejskiego dotyczącego międzynarodowej klasyfikacji towarów i usług dla celów rejestracji znaków z dnia 15 czerwca 1957 r., ze zmianami (zwanego dalej „porozumieniem nicejskim”), i odpowiadają następującemu opisowi:
–
klasa 29: „nabiał i substytuty nabiału; produkty serowarskie; […] produkty mrożone składające się całkowicie lub głównie z mięsa lub nabiału”;
–
klasa 30: „kanapki; krakersy o smaku sera; […]”; oraz
–
klasa 43: „usługi restauracyjne; […]”.
Zgłoszenie znaku towarowego zostało opublikowane w Biuletynie Znaków Towarowych Unii Europejskiej w dniu 12 sierpnia 2014 r.
W dniu 12 listopada 2014 r. wnosząca odwołanie wniosła sprzeciw wobec rejestracji zgłoszonego znaku towarowego BBQLOUMI w odniesieniu do wszystkich towarów i usług, o których mowa w pkt 9 niniejszego wyroku.
Wnosząca odwołanie oparła swój sprzeciw na unijnym znaku wspólnym HALLOUMI, zarejestrowanym w dniu 14 lipca 2000 r. dla towarów należących do klasy 29 i odpowiadającym następującemu opisowi: „sery”.
W uzasadnieniu sprzeciwu powołano się na podstawy odmowy rejestracji określone w art. 8 ust. 1 lit. b) i w art. 8 ust. 5 rozporządzenia nr 207/2009.
Decyzją z dnia 15 stycznia 2016 r. Wydział Sprzeciwów EUIPO oddalił sprzeciw.
Odwołanie wniesione od tej decyzji przez wnoszącą odwołanie w niniejszej sprawie zostało oddalone na mocy spornej decyzji Czwartej Izby Odwoławczej EUIPO (zwanej dalej „Izbą Odwoławczą”).
Aby uzasadnić oddalenie odwołania, Izba Odwoławcza wyjaśniła najpierw, że wcześniejsze znaki wspólne należy traktować w postępowaniu w sprawie sprzeciwu w taki sam sposób jak wcześniejsze indywidualne znaki towarowe. Wcześniejszy sporny znak towarowy ma natomiast charakter słabo odróżniający, ponieważ określenie „halloumi” oznacza po prostu rodzaj sera. Określenie to jest w jej ocenie używane wyłącznie jako nazwa rodzajowa dla danego typu produktu. Wnosząca odwołanie nie przedstawiła, i to nawet w odniesieniu do Cypru i Grecji, dowodów mogących wykazać, że szeroki krąg odbiorców postrzega znak towarowy HALLOUMI inaczej niż jako opis rodzaju sera.
Następnie Izba Odwoławcza uznała, że w przypadku wcześniejszego znaku towarowego i zgłoszonego znaku towarowego BBQLOUMI nie istnieje jakiekolwiek prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd w rozumieniu art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 207/2009.
Chociaż w zakresie dotyczącym klasy 29 porozumienia nicejskiego towary oznaczane kolidującymi ze sobą znakami towarowymi są w przeważającej części identyczne lub podobne, to jednak między tymi znakami towarowymi istnieje jedynie niewielkie podobieństwo wizualne. Dodatkowo brak jest podobieństw pod względem fonetycznym i konceptualnym.
Na koniec Izba Odwoławcza stwierdziła, że wnosząca odwołanie zrezygnowała z podstawy sprzeciwu opartej na art. 8 ust. 5 rozporządzenia nr 207/2009.
Postępowanie przed Sądem i zaskarżony wyrok
W skardze złożonej w sekretariacie Sądu w dniu 26 maja 2017 r. wnosząca odwołanie wniosła o stwierdzenie nieważności spornej decyzji.
W uzasadnieniu skargi wnosząca odwołanie podniosła tylko jeden zarzut, dotyczący naruszenia art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 207/2009, który dzielił się na cztery części.
Po pierwsze, wnosząca odwołanie zarzucała Izbie Odwoławczej, iż ta błędnie określiła zakres i skutki unijnych znaków wspólnych, powtarzając, również błędne, uzasadnienie zawarte w wyroku z dnia 13 czerwca 2012 r., Organismos Kypriakis Galaktokomikis Viomichanias/OHIM – Garmo (HELLIM) (T‑534/10, EU:T:2012:292).
Po drugie, twierdziła ona, że Izba Odwoławcza naruszyła art. 66 i nast. rozporządzenia nr 207/2009, ponieważ nie wzięła pod uwagę, iż znaki wspólne nie pozwalają na wskazanie jednego konkretnego pochodzenia handlowego, za to mogą wskazywać na pochodzenie geograficzne.
Po trzecie, Izba Odwoławcza błędnie zakwalifikowała wcześniejszy znak towarowy jako rodzajowy i w ten sposób zanegowała charakter odróżniający tego znaku.
Po czwarte, Izba Odwoławcza niesłusznie uznała, że różnice między kolidującymi ze sobą znakami towarowymi pozwalają uniknąć jakiegokolwiek prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd.
Jako że żadna z części jedynego zarzutu nie została uwzględniona, skarga została oddalona.
Postanowieniem z dnia 17 września 2019 r. Sąd sprostował pkt 71 zaskarżonego wyroku w wersji w języku postępowania. Zgodnie ze sprostowaną wersją wyroku Sąd, niezależnie od tego, że towary oznaczane kolidującymi ze sobą znakami towarowymi są częściowo identyczne, a częściowo do pewnego stopnia podobne, stwierdził, że w odczuciu właściwego kręgu odbiorców nie może zaistnieć prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd, ponieważ istnienie niskiego stopnia podobieństwa pod względem wizualnym, fonetycznym i konceptualnym nie jest – w sytuacji gdy wcześniejszy znak towarowy ma znaczenie opisowe i wykazuje w związku z tym słabo odróżniający charakter – wystarczające, aby stwierdzić istnienie prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd.
W pkt 71 zaskarżonego wyroku w wersji wyroku w języku postępowania pierwotnie opublikowanym i podanym do wiadomości stron Sąd stwierdził, że niezależnie od tego, iż towary oznaczone kolidującymi ze sobą znakami są częściowo identyczne, a częściowo w pewnym stopniu podobne, w tym wypadku w odczuciu właściwego kręgu odbiorców nie może zaistnieć prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd, ponieważ istnienie podobieństwa pod względem wizualnym, fonetycznym i konceptualnym nie jest – w sytuacji gdy wcześniejszy znak towarowy ma znaczenie opisowe i wykazuje w związku z tym słabo odróżniający charakter – wystarczające, aby domniemywać prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd.
Żądania stron w postępowaniu odwoławczym
Wnosząca odwołanie wnosi do Trybunału o:
–
uchylenie zaskarżonego wyroku;
–
uwzględnienie jej skargi o stwierdzenie nieważności, oraz
–
nakazanie EUIPO i M.J. Dairies pokrycia ich własnych kosztów oraz kosztów poniesionych przez wnoszącą odwołanie.
EUIPO wnosi do Trybunału o:
–
oddalenie odwołania; oraz
–
obciążenie wnoszącej odwołanie kosztami postępowania.
M.J. Dairies wnosi do Trybunału o:
–
oddalenie odwołania; oraz
–
obciążenie wnoszącej odwołanie kosztami poniesionymi przez M.J. Dairies.
W przedmiocie wniosku o otwarcie na nowo ustnego etapu postępowania
Po przedstawieniu opinii rzecznik generalnej wnosząca odwołanie, pismem złożonym w sekretariacie Trybunału w dniu 30 października 2019 r., wniosła o otwarcie na nowo ustnego etapu postępowania na podstawie art. 83 regulaminu postępowania przed Trybunałem.
Zgodnie z tym przepisem Trybunał może, w każdej chwili, po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, postanowić o otwarciu lub otwarciu ustnego etapu postępowania na nowo, w szczególności jeśli uzna, że okoliczności zawisłej przed nim sprawy nie są wystarczająco wyjaśnione, lub jeśli po zamknięciu ustnego etapu postępowania strona przedstawiła nowy fakt mogący mieć decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia Trybunału, lub też jeśli sprawa ma zostać rozstrzygnięta na podstawie argumentu, który nie był przedmiotem dyskusji między stronami.
Na poparcie swojego wniosku wnosząca odwołanie podnosi, że opinia rzecznik generalnej opiera się na błędnym zrozumieniu zarzutów i argumentów przedstawionych na poparcie odwołania. Takie błędne odczytanie stanowi jej zdaniem nową okoliczność, a ponadto stwarza ryzyko, że sprawa zostanie rozstrzygnięta na podstawie argumentu, który nie był przedmiotem dyskusji między stronami.
Należy jednak przypomnieć, że zgodnie z art. 252 akapit drugi TFUE rzecznik generalny przedstawia publicznie, przy zachowaniu całkowitej bezstronności i niezależności, uzasadnioną opinię w sprawach, które zgodnie ze statutem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wymagają jego zaangażowania. Trybunał nie jest związany ani tą opinią, ani uzasadnieniem, w oparciu o które rzecznik generalny dochodzi do zawartych w niej wniosków (wyroki: z dnia 22 czerwca 2017 r., Federatie Nederlandse Vakvereniging i in., C‑126/16, EU:C:2017:489, pkt 31; a także z dnia 13 listopada 2019 r., College Pension Plan of British Columbia, C‑641/17, EU:C:2019:960, pkt 39).
Należy również przypomnieć, że statut Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i regulamin postępowania przed nim nie przewidują możliwości przedstawiania uwag w odpowiedzi na opinię rzecznika generalnego. W konsekwencji okoliczność, że jedna ze stron nie zgadza się z opinią rzecznika generalnego, nie może sama w sobie stanowić uzasadnienia dla otwarcia ustnego etapu postępowania na nowo (wyroki: z dnia 25 października 2017 r., Polbud – Wykonawstwo, C‑106/16, EU:C:2017:804, pkt 23, 24; a także z dnia 13 listopada 2019 r., College Pension Plan of British Columbia, C‑641/17, EU:C:2019:960, pkt 40).
Ponieważ w niniejszej sprawie zarzuty i argumenty przedstawione na poparcie odwołania były przedmiotem wymiany stanowisk na etapach pisemnym i ustnym postępowania, a Trybunał nie jest związany opisem tych zarzutów i argumentów zawartym w opinii rzecznik generalnej, nie istnieje – wbrew twierdzeniom wnoszącej odwołanie – ryzyko, że sprawa zostanie rozstrzygnięta na podstawie argumentu, który nie był przedmiotem dyskusji między stronami.
Ponadto dokonane w tej opinii ustalenia, w tym te odnoszące się do zakresu zarzutów i argumentów przedstawionych na poparcie odwołania, nie stanowią w żaden sposób nowych okoliczności faktycznych przedstawionych przez stronę po zamknięciu ustnego etapu postępowania w rozumieniu art. 83 regulaminu postępowania.
Trybunał uważa, po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznik generalnej, że posiada wszystkie informacje niezbędne do wydania orzeczenia w przedmiocie odwołania.
W świetle powyższych uwag nie zachodzi potrzeba otwarcia na nowo ustnego etapu postępowania.
W przedmiocie odwołania
Argumentacja stron
W uzasadnieniu odwołania wnosząca je podnosi cztery zarzuty.
Na poparcie zarzutu pierwszego, dotyczącego naruszenia art. 66 rozporządzenia nr 207/2009 (obecnie art. 74 rozporządzenia 2017/1001), wnosząca odwołanie podnosi, że z przepisu tego wynika, iż znaki wspólne nie mogą być oceniane pod kątem ich charakteru odróżniającego w ten sam sposób co indywidualne znaki towarowe. W tym względzie wnosząca odwołanie wskazuje, że z art. 66 ust. 1 tego rozporządzenia wynika, iż podstawowa funkcja wskazywania pochodzenia polega w przypadku znaków wspólnych na odróżnianiu towarów lub usług jednego lub kilku z członków danej organizacji od towarów lub usług innych przedsiębiorstw, natomiast art. 66 ust. 2 owego rozporządzenia dopuszcza, by w drodze odstępstwa od art. 7 ust. 1 lit. c) tego aktu takie znaki wskazywały na pochodzenie geograficzne danych towarów lub usług.
Tymczasem zdaniem wnoszącej odwołanie Sąd, potwierdzając stanowisko Izby Odwoławczej, zgodnie z którym podstawą osłabienia charakteru odróżniającego znaku towarowego HALLOUMI jest fakt, że określenie „halloumi” oznacza rodzaj sera produkowanego według specjalnej receptury na bazie mleka pochodzącego z Cypru, nie wziął pod uwagę cech znaku wspólnego określonych w art. 66 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 207/2009.
Wymagając ponadto, by w ramach postępowania w sprawie sprzeciwu właściciel znaku wspólnego wykazywał stopień charakteru odróżniającego tego znaku, Sąd niewłaściwie rozłożył ciężar dowodu. Sąd oparł się w tym zakresie zasadniczo na założeniu, że taki znak ma charakter słabo odróżniający, i domagał się od wnoszącej odwołanie jego obalenia.
W ramach zarzutu drugiego, dotyczącego naruszenia art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 207/2009 w związku z art. 66 tego rozporządzenia, wnosząca odwołanie powtarza zasadniczo te same argumenty co podniesione w kontekście zarzutu pierwszego i wywodzi z nich, że Sąd przy dokonywaniu oceny kryterium „prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd odbiorców”, o którym mowa w art. 8 ust. 1 lit. b) owego rozporządzenia, nie uwzględnił cech znaku wspólnego wskazanych w art. 66 tego aktu.
W ramach zarzutu trzeciego wnosząca odwołanie podnosi, że Sąd, dokonując zastosowania art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 207/2009, nie uwzględnił orzecznictwa Trybunału dotyczącego tego przepisu.
Po pierwsze, wnosząca odwołanie podkreśla, że wyrok z dnia 13 czerwca 2012 r., Organismos Kypriakis Galaktokomikis Viomichanias/OHIM – Garmo (HELLIM) (T‑534/10, EU:T:2012:292), do którego odwołał się Sąd, nie został potwierdzony przez Trybunał. Prawdą jest, że odwołanie od tego wyroku zostało w części odrzucone i w pozostałym zakresie oddalone postanowieniem z dnia 21 marca 2013 r., Foundation for the Protection of the Traditional Cheese of Cyprus, Halloumi/OHIM (C‑393/12 P, niepublikowanym, EU:C:2013:207). W postanowieniu tym Trybunał ograniczył się jednak do stwierdzenia, że wnosząca odwołanie błędnie odczytała ów wyrok, i nie rozstrzygnął o prawidłowym zastosowaniu przez Sąd odpowiednich zasad.
Co się tyczy wyroku z dnia 20 września 2017 r., The Tea Board/EUIPO (od C‑673/15 P do C‑676/15 P, EU:C:2017:702), również przywołanego przez Sąd w zaskarżonym wyroku, wnosząca odwołanie zwraca uwagę, że Trybunał uściślił w nim jedynie, iż prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd w rozumieniu art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 207/2009 należy oceniać z uwzględnieniem okoliczności, że podstawową funkcją znaku wspólnego jest, podobnie jak w przypadku takiej funkcji indywidualnych znaków towarowych, wskazywanie pochodzenia handlowego danych towarów lub usług.
Jeżeli chodzi o wyrok z dnia 24 maja 2012 r., Formula One Licensing/OHIM (C‑196/11 P, EU:C:2012:314), do którego także odniósł się Sąd, wnosząca odwołanie podnosi, że w pkt 41 zaskarżonego wyroku Sąd błędnie wywiódł z niego, iż uznanie pewnego stopnia charakteru odróżniającego unijnego znaku wspólnego jest możliwe jedynie wówczas, gdy właściciel tego znaku przedstawi dowody w tym względzie.
Sąd naruszył ponadto podstawowe zasady ustanowione w orzecznictwie Trybunału w odniesieniu do art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 207/2009, dotyczące całościowej oceny prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd. Wnosząca odwołanie powołuje się w tym względzie na wyrok z dnia 8 listopada 2016 r., BSH/EUIPO (C‑43/15 P, EU:C:2016:837), a zwłaszcza na jego pkt 61–64, w których Trybunał powtórzył te zasady, podkreślając w szczególności, że nawet w przypadku wcześniejszego znaku towarowego o słabo odróżniającym charakterze może istnieć prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd ze względu na podobieństwo kolidujących ze sobą znaków towarowych i oznaczanych nimi towarów lub usług.
Wnosząca odwołanie podnosi, że pkt 71 zaskarżonego wyroku jest w sposób oczywisty niezgodny z tym orzecznictwem, ponieważ Sąd wykluczył w nim istnienie prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd, nie przeprowadziwszy wcześniej należycie całościowej oceny tego prawdopodobieństwa z uwzględnieniem wszystkich istotnych czynników i współzależności między nimi.
W ramach zarzutu czwartego, dotyczącego naruszenia art. 8 ust. 1 lit. b) i art. 65 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009, wnosząca odwołanie twierdzi, że Sąd nie przekazał sprawy EUIPO, mimo że stwierdził, iż Izba Odwoławcza popełniła błędy.
Zdaniem EUIPO i M.J. Dairies Izba Odwoławcza i Sąd nie naruszyły prawa, kiedy stwierdziły, że w ramach badania prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd, o którym mowa w art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 207/2009, charakter odróżniający znaku towarowego HALLOUMI należało uznać za słabo odróżniający.
EUIPO i M.J. Dairies przypominają, że podobnie jak w przypadku podstawowej funkcji indywidualnego znaku towarowego funkcja znaku wspólnego polega na wskazywaniu pochodzenia handlowego oznaczanych nim towarów i usług. Charakter odróżniający takiego znaku wspólnego nie powinien być zatem oceniany według kryteriów innych niż te, które mają zastosowanie w przypadku gdy wcześniejszy znak towarowy jest indywidualnym znakiem towarowym.
Zarzuty pierwszy i drugi odwołania należy zatem ich zdaniem oddalić.
EUIPO i M.J. Dairies uważają również zarzut trzeci za bezzasadny. W tym względzie zwracają uwagę, że Sąd stwierdził brak prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd nie tylko z uwagi na słabo odróżniający charakter wcześniejszego znaku towarowego, ale również z powodu innych istotnych czynników, a w szczególności niskiego stopnia podobieństwa między kolidującymi ze sobą znakami. Zaskarżony wyrok, w tym jego pkt 71, jest zatem w ich opinii zgodny z orzecznictwem Trybunału dotyczącym art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 207/2009.
Co się tyczy zarzutu czwartego, EUIPO i M.J. Dairies uważają, że Sąd miał podstawy, by stwierdzić brak prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd pomimo błędów popełnionych przez Izbę Odwoławczą przy dokonywaniu porównania kolidujących ze sobą oznaczeń pod względem fonetycznym i konceptualnym.
Ocena Trybunału
Chociaż sprzeciw wniesiony przez wnoszącą odwołanie wobec zgłoszonego znaku towarowego BBQLOUMI opierał się zarówno na art. 8 ust. 1 lit. b), jak i na art. 8 ust. 5 rozporządzenia nr 207/2009, nie ulega wątpliwości, że mógł on, w świetle przedstawionych następnie zarzutów i argumentów, zostać rozpatrzony przez Izbę Odwoławczą i Sąd wyłącznie pod kątem art. 8 ust. 1 lit. b) tego rozporządzenia.
Zgodnie z tym ostatnim przepisem, który w braku odmiennych postanowień art. 67–74 rozporządzenia nr 207/2009 znajduje zastosowanie do unijnych znaków wspólnych na podstawie art. 66 ust. 3 tego rozporządzenia (wyrok z dnia 20 września 2017 r., The Tea Board/EUIPO, od C‑673/15 P do C‑676/15 P, EU:C:2017:702, pkt 46), w wyniku sprzeciwu właściciela wcześniejszego znaku towarowego zgłoszonego znaku towarowego nie rejestruje się, jeżeli z powodu identyczności lub podobieństwa towarów lub usług oznaczanych zgłoszonym znakiem towarowym i znakiem wcześniejszym istnieje prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd odbiorców na terytorium, na którym wcześniejszy znak towarowy jest chroniony.
W niniejszym wypadku wcześniejszym znakiem towarowym jest unijny znak wspólny HALLOUMI, który został zarejestrowany na rzecz wnoszącej odwołanie w odniesieniu do serów. Dokonana przez Izbę Odwoławczą i potwierdzona przez Sąd ocena, zgodnie z którą właściwy krąg odbiorców – ze względu na to, że omawiane towary są towarami codziennego użytku – składa się z ogółu odbiorców w Unii, nie jest kwestionowana.
Wnosząca odwołanie podnosi jednak, w ramach zarzutów odwołania od pierwszego do trzeciego, że Sąd nie uwzględnił kryteriów, w świetle których należy oceniać istnienie prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd w rozumieniu art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 207/2009. Zarzuty te dotyczą zatem zasad prawnych mających zastosowanie do oceny prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd w przypadku kolidujących ze sobą znaków towarowych, co stanowi kwestię prawną, która może zostać przedłożona Trybunałowi w ramach odwołania (wyrok z dnia 8 listopada 2016 r., BSH/EUIPO, C‑43/15 P, EU:C:2016:837, pkt 52 i przytoczone tam orzecznictwo).
Te trzy zarzuty należy rozpatrzyć łącznie, aby na wstępie określić, jakie kryteria znajdują zastosowanie, a następnie zbadać, czy Sąd się do nich zastosował.
Rozpatrując sprawy dotyczące sprzeciwów opartych na wcześniejszych indywidualnych znakach towarowych, Trybunał wielokrotnie orzekał już, że prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd należy rozumieć jako prawdopodobieństwo, iż odbiorcy mogą uznać, że towary lub usługi oznaczone wcześniejszym znakiem towarowym i towary lub usługi oznaczone zgłoszonym znakiem towarowym pochodzą z tego samego przedsiębiorstwa lub ewentualnie z przedsiębiorstw powiązanych gospodarczo (zob. w szczególności wyroki: z dnia 12 czerwca 2007 r., OHIM/Shaker, C‑334/05 P, EU:C:2007:333, pkt 33; z dnia 8 maja 2014 r., Bimbo/OHIM, C‑591/12 P, EU:C:2014:305, pkt 19; z dnia 12 czerwca 2019 r., Hansson, C‑705/17, EU:C:2019:481, pkt 40).
Jednakże, w przypadku gdy, jak w niniejszej sprawie, wcześniejszym znakiem towarowym jest znak wspólny, którego podstawową funkcją jest, zgodnie z art. 66 ust. 1 rozporządzenia nr 207/2009, odróżnianie towarów lub usług członków organizacji, która jest właścicielem znaku, od towarów lub usług innych przedsiębiorstw (wyroki: z dnia 20 września 2017 r., The Tea Board/EUIPO, od C‑673/15 P do C‑676/15 P, EU:C:2017:702, pkt 63; z dnia 12 grudnia 2019 r., Der Grüne Punkt/EUIPO, C‑143/19 P, EU:C:2019:1076, pkt 52), prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd w rozumieniu art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 207/2009 należy postrzegać jako prawdopodobieństwo, że odbiorcy mogą uznać, iż towary lub usługi oznaczane zarówno wcześniejszym znakiem towarowym, jak i zgłoszonym znakiem towarowym pochodzą od członków organizacji, która jest właścicielem znaku wcześniejszego lub ewentualnie z przedsiębiorstw powiązanych gospodarczo z tymi członkami lub z samą organizacją.
A zatem, chociaż w przypadku sprzeciwu wniesionego przez właściciela znaku wspólnego do celów zdefiniowania pojęcia „prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd” w rozumieniu art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 207/2009 należy mieć na uwadze podstawową funkcję tego rodzaju znaku towarowego, tak jak została ona określona w art. 66 ust. 1 tego rozporządzenia, to jednak orzecznictwo ustanawiające kryteria, na podstawie których należy konkretnie oceniać, czy takie prawdopodobieństwo istnieje, może być stosowane na gruncie spraw dotyczących wcześniejszego znaku wspólnego.
Żadna z cech unijnych znaków wspólnych nie uzasadnia bowiem odstąpienia w przypadku sprzeciwu opartego na takim znaku od wynikających z tego orzecznictwa kryteriów oceny prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd.
Prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd należy zatem oceniać całościowo, biorąc pod uwagę wszystkie czynniki mające znaczenie w danej sprawie (wyroki: z dnia 12 czerwca 2007 r., OHIM/Shaker, C‑334/05 P, EU:C:2007:333, pkt 34; z dnia 2 września 2010 r., Calvin Klein Trademark Trust/OHIM, C‑254/09 P, EU:C:2010:488, pkt 44; z dnia 8 maja 2014 r., Bimbo/OHIM, C‑591/12 P, EU:C:2014:305, pkt 20).
Ocenę tę – w zakresie, w jakim dotyczy ona wizualnego, fonetycznego lub konceptualnego podobieństwa kolidujących ze sobą znaków – należy oprzeć na całościowym wrażeniu wywieranym przez te znaki na właściwym kręgu odbiorców (wyroki: z dnia 12 czerwca 2007 r., OHIM/Shaker, C‑334/05 P, EU:C:2007:333, pkt 35; z dnia 2 września 2010 r., Calvin Klein Trademark Trust/OHIM, C‑254/09 P, EU:C:2010:488, pkt 45; z dnia 8 maja 2014 r., Bimbo/OHIM, C‑591/12 P, EU:C:2014:305, pkt 21).
Owa ocena zakłada ponadto pewną współzależność branych pod uwagę czynników, w szczególności między podobieństwem znaków towarowych a podobieństwem oznaczanych nimi towarów lub usług. Stąd niski stopień podobieństwa oznaczanych towarów lub usług może być kompensowany wysokim stopniem podobieństwa znaków towarowych i odwrotnie (wyroki: z dnia 18 grudnia 2008 r., Les Éditions Albert René/OHIM, C‑16/06 P, EU:C:2008:739, pkt 46; z dnia 12 czerwca 2019 r., Hansson,C‑705/17, EU:C:2019:481, pkt 43).
Z utrwalonego orzecznictwa wynika również, że stopień charakteru odróżniającego wcześniejszego znaku towarowego, który określa zakres przyznanej przez ten znak ochrony, jest jednym z czynników mających znaczenie w sprawie. W przypadku gdy charakter odróżniający wcześniejszego znaku towarowego jest znaczny, okoliczność taka może zwiększyć prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd. Istnienie prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd nie jest jednak wykluczone w przypadku słabo odróżniającego charakteru wcześniejszego znaku towarowego (zob. podobnie wyroki: z dnia 8 listopada 2016 r., BSH/EUIPO, C‑43/15 P, EU:C:2016:837, pkt 61, 62; a także z dnia 12 czerwca 2019 r., Hansson, C‑705/17, EU:C:2019:481, pkt 42, 44).
Podnoszone przez wnoszącą odwołanie twierdzenie, że charakter odróżniający wcześniejszego znaku towarowego należy, zwłaszcza w świetle art. 66 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009, oceniać inaczej, jeżeli wcześniejszy znak towarowy jest unijnym znakiem wspólnym, nie może zostać uwzględnione.
W tym względzie należy zauważyć, że w braku odmiennych postanowień art. 67–74 rozporządzenia nr 207/2009 zastosowanie do unijnych znaków wspólnych znajdują art. 7 ust. 1 lit. b) i art. 7 ust. 3 tego rozporządzenia. W konsekwencji tego rodzaju znaki powinny w każdym wypadku wykazywać charakter odróżniający, czy to samoistnie, czy też w następstwie używania.
Artykuł 66 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009 nie ustanawia wyjątku od tego wymogu dotyczącego charakteru odróżniającego. Jakkolwiek przepis ten zezwala, na zasadzie odstępstwa od art. 7 ust. 1 lit. c) tego rozporządzenia, na rejestrację jako unijnych znaków wspólnych oznaczeń, które mogą służyć do oznaczania pochodzenia geograficznego towarów lub usług, to nie dopuszcza on jednak, by zarejestrowane w ten sposób oznaczenia były pozbawione charakteru odróżniającego. W przypadku gdy organizacja zgłasza do rejestracji w charakterze unijnego znaku wspólnego oznaczenie mogące wskazywać pochodzenie geograficzne, należy do niej upewnienie się, że oznaczenie to zawiera elementy umożliwiające konsumentowi odróżnienie towarów lub usług jej członków od towarów lub usług innych przedsiębiorstw.
W rezultacie nawet przy założeniu, że unijny znak wspólny HALLOUMI odsyła w sposób dorozumiany, jak twierdzi wnosząca odwołanie, do cypryjskiego pochodzenia geograficznego oznaczanych nim towarów, ten znak towarowy musi pełnić swoją podstawową funkcję, czyli pozwalać na odróżnienie towarów lub usług członków organizacji, która jest jego właścicielem, od towarów lub usług innych przedsiębiorstw, a stopień charakteru odróżniającego tego znaku stanowi, zgodnie z orzecznictwem przypomnianym w pkt 70 niniejszego wyroku, czynnik istotny dla oceny, czy w przypadku tego znaku i zgłoszonego znaku towarowego BBQLOUMI istnieje prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd w rozumieniu art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 207/2009.
Wynika z tego, że Sąd nie naruszył prawa, dokonując oceny stopnia charakteru odróżniającego wcześniejszego znaku towarowego HALLOUMI i uwzględniając ten czynnik w swojej ocenie istnienia prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd.
Ponadto wbrew twierdzeniom wnoszącej odwołanie nie wydaje się, aby w ramach tej oceny Sąd „obniżył” charakter odróżniający wcześniejszego znaku towarowego HALLOUMI lub by oparł się na założeniu dotyczącym jego słabo odróżniającego charakteru, którego obalenie miałoby należeć do wnoszącej odwołanie. Przeciwnie, z pkt 42 i 70 zaskarżonego wyroku wynika, iż Sąd obiektywnie stwierdził, podobnie jak uczyniła to Izba Odwoławcza po przeprowadzeniu analizy dowodów przedstawionych przez wnoszącą odwołanie, że termin „halloumi”, który jest jedynym elementem tworzącym ten wcześniejszy znak towarowy, oznacza szczególny rodzaj sera wytwarzanego według specjalnej receptury i że taki znak, ograniczający się do wskazywania rodzaju towaru, ma charakter słabo odróżniający. Powyższa ocena stopnia charakteru odróżniającego wcześniejszego znaku towarowego nie może, w braku konkretnego zarzutu dotyczącego oczywistego przeinaczenia dowodów, być kwestionowana przed Trybunałem (zob. podobnie wyrok z dnia 20 września 2017 r., The Tea Board/EUIPO, od C‑673/15 P do C‑676/15 P, EU:C:2017:702, pkt 41).
Sąd nie wyszedł również poza zakres wyroku z dnia 24 maja 2012 r., Formula One Licensing/OHIM (C‑196/11 P, EU:C:2012:314). W pkt 41–47 przywoływanego wyroku Trybunał wyjaśnił, że rozpatrując sprzeciw oparty na krajowym znaku towarowym, należy przyjąć, iż taki znak posiada „pewien stopień charakteru odróżniającego”. Niezależnie od tego, czy orzecznictwo to można przenieść na grunt niniejszej sprawy, z zaskarżonego wyroku wynika tak czy inaczej, że Sąd, uznawszy, iż znak towarowy HALLOUMI ma słabo odróżniający charakter, przyjął, iż posiada on „pewien stopień charakteru odróżniającego”, a zatem nie wyszedł poza zakres wspomnianego wyroku Trybunału.
Chociaż z całości powyższych rozważań wynika, że zarzuty odwołania pierwszy i drugi są bezzasadne, a argumenty przedstawione w ramach trzeciego zarzutu odwołania, oparte na nieuwzględnieniu zakresu wyroków z dnia 24 maja 2012 r., Formula One Licensing/OHIM (C‑196/11 P, EU:C:2012:314), i z dnia 20 września 2017 r., The Tea Board/EUIPO (od C‑673/15 P do C‑676/15 P, EU:C:2017:702), także należy oddalić, to rozpoznaniu podlega jeszcze argument, również podniesiony na poparcie zarzutu trzeciego, że Sąd nie dokonał całościowej oceny prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd, która zgodnie z orzecznictwem Trybunału powinna uwzględniać wszystkie istotne czynniki i ich wzajemną zależność.
W tym względzie należy zauważyć, że w pkt 62–69 zaskarżonego wyroku Sąd uznał, iż Izba Odwoławcza błędnie stwierdziła brak podobieństwa między kolidującymi ze sobą znakami na płaszczyźnie fonetycznej i konceptualnej. Sąd doszedł natomiast do wniosku, że znaki te są, jakkolwiek nieznacznie, podobne zarówno pod względem wizualnym, jak i pod względem fonetycznym i koncepcyjnym.
Sąd stwierdził również w pkt 70 tego wyroku, że wcześniejszy znak towarowy HALLOUMI ma charakter słabo odróżniający, natomiast w pkt 71 wspomnianego wyroku, że towary oznaczane kolidującymi ze sobą znakami towarowymi są w części identyczne, a w części do pewnego stopnia podobne.
Ponieważ te różne czynniki zostały w ten sposób ocenione przez Sąd, powinien on był – w myśl art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 207/2009 zgodnie z jego wykładnią dokonaną w orzecznictwie przypomnianym w pkt 67–70 niniejszego wyroku – wziąć je pod uwagę przy dokonywaniu całościowej oceny uwzględniającej wzajemną zależność między tymi czynnikami, w szczególności zaś między podobieństwem znaków towarowych a podobieństwem oznaczanych nimi towarów lub usług, przy czym niski stopień podobieństwa między oznaczonymi towarami lub usługami mógłby być kompensowany wysokim stopniem podobieństwa znaków towarowych i odwrotnie.
Wynika z tego, że Sąd powinien był przynajmniej zbadać, czy okoliczność, że znak towarowy HALLOUMI i zgłoszony znak towarowy BBQLOUMI są, zgodnie z jego oceną, jedynie w niewielkim stopniu podobne pod względem wizualnym, fonetycznym i konceptualnym, jest kompensowana w szczególności identycznością towarów oznaczanych przez każdy z tych znaków, a mianowicie serów. Zgodnie z zasadami ustanowionymi we wspomnianym orzecznictwie, które wymaga przeprowadzenia oceny uwzględniającej współzależność między istotnymi czynnikami, takie badanie było konieczne do celów ustalenia, czy zachodzi prawdopodobieństwo, że szeroki krąg odbiorców mógłby błędnie uznać, iż towary lub usługi oferowane pod znakiem towarowym BBQLOUMI pochodzą z przedsiębiorstwa zrzeszonego w organizacji będącej właścicielem znaku towarowego HALLOUMI.
Tymczasem Sąd, chociaż przypomniał owe zasady w pkt 56 zaskarżonego wyroku i zapowiedział w jego pkt 69, że w dalszej części tego wyroku przeprowadzi całościową ocenę prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd, poprzestał w pkt 70 i 71 owego wyroku na przedstawieniu swoich ustaleń dotyczących stopnia charakteru odróżniającego wcześniejszego znaku towarowego i stopnia podobieństwa zarówno kolidujących ze sobą znaków towarowych, jak i oznaczanych nimi towarów, oraz na stwierdzeniu, w sposób oderwany od okoliczności niniejszej sprawy, że prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd właściwego kręgu odbiorców nie może istnieć, ponieważ pewien – w tym wypadku niski – stopień podobieństwa kolidujących ze sobą znaków towarowych na płaszczyznach wizualnej, fonetycznej i konceptualnej nie wystarczy do stwierdzenia takiego prawdopodobieństwa, w przypadku gdy wcześniejszy znak towarowy wykazuje słabo odróżniający charakter. Na tej tylko podstawie Sąd orzekł w pkt 72 zaskarżonego wyroku, że Izba Odwoławcza, jakkolwiek popełniła błędy stwierdzone w pkt 62–69 tego wyroku, to słusznie stwierdziła brak prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd.
A zatem z żadnego punktu uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, by Sąd należycie zbadał współzależność istotnych czynników. Nawet przy założeniu, że Sąd zbadał, czy znacznie wyższy stopień podobieństwa oznaczanych tymi znakami towarów może kompensować niski stopień podobieństwa kolidujących ze sobą znaków, należy stwierdzić, że Sąd nie przedstawił w zaskarżonym wyroku powodów, dla których uznał, że tak nie jest.
Z pkt 71 zaskarżonego wyroku wynika natomiast, że Sąd oparł się na założeniu, iż w przypadku słabo odróżniającego charakteru wcześniejszego znaku towarowego istnienie prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd należy wykluczyć z chwilą, gdy zostanie stwierdzone, że samo podobieństwo kolidujących ze sobą znaków towarowych nie pozwala na ustalenie takiego prawdopodobieństwa.
Jak wynika z orzecznictwa przypomnianego w pkt 69 i 70 niniejszego wyroku, takie założenie jest błędne, ponieważ okoliczność, że wcześniejszy znak towarowy ma charakter słabo odróżniający, nie wyklucza zaistnienia prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd. W celu ustalenia, czy takie prawdopodobieństwo istnieje w świetle wskazanego w tym orzecznictwie kryterium współzależności, konieczne było zbadanie, czy niski stopień podobieństwa kolidujących ze sobą znaków jest kompensowany wyższym stopniem podobieństwa, a wręcz identycznością towarów oznaczanych tymi znakami. Tymczasem ocena, której dokonał Sąd, nie zawiera w tym względzie żadnych konkretnych rozważań.
Powyższa interpretacja zaskarżonego wyroku narzuca się niezależnie od tego, czy uwzględniona zostanie jego pierwotna wersja, czy też wersja wynikająca z postanowienia o sprostowaniu z dnia 17 września 2019 r. Jako że sprostowanie, którego Sąd dokonał z urzędu, pozostaje bez wpływu na ocenę niniejszego odwołania, nie ma potrzeby przeprowadzenia badania kwestii, co do której strony spierały się na rozprawie przed Trybunałem, a dotyczącej tego, czy takie sprostowanie, o którym Sąd poinformował strony na krótko przed ową rozprawą, było zgodne z obowiązującymi przepisami proceduralnymi.
Z uwagi na to, że dokonana przez Sąd analiza nie spełnia, z powodów przedstawionych w pkt 82–87 niniejszego wyroku, wymogu całościowej oceny uwzględniającej współzależność istotnych czynników, należy stwierdzić, że Sąd nie zastosował się do kryteriów, w świetle których należy przeprowadzić badanie zaistnienia prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd w rozumieniu art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 207/2009, i w ten sposób naruszył prawo.
Z powyższego wynika, że zaskarżony wyrok należy uchylić bez konieczności rozpatrywania czwartego zarzutu odwołania.
W przedmiocie przekazania sprawy Sądowi do ponownego rozpoznania
Zgodnie z art. 61 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w przypadku uchylenia orzeczenia Sądu Trybunał może wydać orzeczenie ostateczne w sprawie, jeśli stan postępowania na to pozwala, lub skierować sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd.
W niniejszej sprawie Sąd naruszył prawo, ponieważ nie dokonał całościowej oceny zgodnie z kryteriami ustanowionymi w orzecznictwie dotyczącym art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 207/2009.
W tych okolicznościach należy przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd, aby mógł on przeprowadzić taką ocenę i tym samym ponownie zbadać istnienie prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd.
W przedmiocie kosztów
Ze względu na fakt, że sprawa zostaje przekazana Sądowi do ponownego rozpoznania, rozstrzygnięcie o kosztach nastąpi w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.
Z powyższych względów Trybunał (piąta izba) orzeka, co następuje:
1)
Wyrok Sądu Unii Europejskiej z dnia 25 września 2018 r., Foundation for the Protection of the Traditional Cheese of Cyprus named Halloumi/EUIPO – M.J. Dairies (BBQLOUMI) (T‑328/17, niepublikowany, EU:T:2018:594), zostaje uchylony.
2)
Sprawa zostaje przekazana Sądowi Unii Europejskiej do ponownego rozpoznania.
3)
Rozstrzygnięcie o kosztach nastąpi w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.
Podpisy
(
*1
) Język postępowania: angielski.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 12.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło