C-77/11
Opinia rzecznika generalnegoTSUE2013-05-28CELEX: 62011CC0077ECLI:EU:C:2013:330
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. 314 TFUE wymaga, aby przyjęcie rocznego budżetu Unii Europejskiej nastąpiło w drodze wspólnego aktu ustawodawczego podpisanego przez przewodniczących Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej, czy też wystarczający jest akt przewodniczącego Parlamentu Europejskiego stwierdzający ostateczne przyjęcie budżetu?Ratio decidendi
Rzecznik generalny stwierdza, że art. 314 TFUE, choć odnosi się do „specjalnej procedury ustawodawczej”, nie wymaga, aby budżet był formalizowany jako rozporządzenie, dyrektywa lub decyzja podpisywana wspólnie przez przewodniczących obu instytucji. Procedura budżetowa jest „specjalna”, ponieważ jest dostosowana do wymogów funkcji budżetowej i specyfiki budżetu jako aktu prognozy i upoważnienia, a także konieczności szybkiego przyjęcia. Akt przewodniczącego Parlamentu, przewidziany w art. 314 ust. 9 TFUE, zachowuje swoją funkcję i skutki prawne, nadając budżetowi moc obowiązującą, co jest zgodne z dotychczasowym orzecznictwem Trybunału i nie zostało zmienione przez Traktat z Lizbony.Stan faktyczny
Spór dotyczył sposobu przyjęcia budżetu ogólnego Unii Europejskiej na rok budżetowy 2011, który był pierwszym budżetem przyjętym w całości na podstawie art. 314 TFUE. Rada uważała, że budżet powinien zostać przyjęty w drodze wspólnego aktu ustawodawczego podpisanego przez przewodniczących Parlamentu i Rady. Parlament natomiast twierdził, że akt przewodniczącego Parlamentu stwierdzający ostateczne przyjęcie budżetu jest wystarczający. Pomimo wymiany korespondencji i propozycji Rady dotyczących wspólnego aktu, przewodniczący Parlamentu w dniu 15 grudnia 2010 r. podpisał akt stwierdzający ostateczne przyjęcie budżetu, co skłoniło Radę do wniesienia skargi o stwierdzenie nieważności.Rozstrzygnięcie
Proponuję, aby Trybunał: — oddalił skargę; i — obciążył Radę Unii Europejskiej kosztami postępowania, oraz orzekł, że Królestwo Hiszpanii pokrywa własne koszty.Pełny tekst orzeczenia
OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO
YVES’A BOTA
przedstawiona w dniu 28 maja 2013 r. ( )
Sprawa C‑77/11
Rada Unii Europejskiej
przeciwko
Parlamentowi Europejskiemu
„Skarga o stwierdzenie nieważności — Akt przewodniczącego Parlamentu Europejskiego w sprawie rocznego budżetu Unii Europejskiej na rok budżetowy 2011 — Niezgodność tego aktu z nową procedurą budżetową ustanowioną przez traktat FUE — Naruszenie równowagi instytucjonalnej — Naruszenie zasady podziału uprawnień i obowiązku lojalnej współpracy — Naruszenie istotnych wymogów formalnych — Utrzymanie skutków budżetu przez okres przejściowy”
I – Wprowadzenie
1.
Niniejsza sprawa dotyczy sporu pomiędzy Radą Unii Europejskiej a Parlamentem Europejskim w przedmiocie sposobu przeprowadzenia procedury budżetowej, w drodze której przyjęto budżet ogólny Unii Europejskiej na rok budżetowy 2011. Procedura ta po raz pierwszy została przeprowadzona w całości na podstawie art. 314 TFUE.
2.
W skardze Rada wnosi do Trybunału o stwierdzenie nieważności aktu przewodniczącego Parlamentu stwierdzającego ostateczne przyjęcie budżetu ogólnego Unii Europejskiej na rok budżetowy 2011 ( ). Zasadniczo podnosi ona, że jej prerogatywy wynikające z art. 314 TFUE zostały naruszone w zakresie, w jakim przyjęcie budżetu na rok budżetowy 2011 nie doprowadziło, przeciwnie do wymogów tego artykułu, do aktu ustawodawczego podpisanego wspólnie przez te dwie instytucje. Podnosi ona również naruszenie równowagi instytucjonalnej, naruszenie zasady podziału uprawnień oraz obowiązku lojalnej współpracy pomiędzy instytucjami, a także pomocniczo, naruszenie istotnych wymogów formalnych.
3.
W niniejszej opinii przedstawię powody, dla których uważam, że procedura dotycząca budżetu Unii na rok 2011 została przeprowadzona w sposób zgodny z warunkami ustalonymi przez art. 314 TFUE. Dokładniej, zaproponuję Trybunałowi odrzucenie argumentów Rady zmierzających do wykazania konieczności wydania, poza aktem przewodniczącego Parlamentu stwierdzającym ostateczne przyjęcie budżetu, aktu ustawodawczego Parlamentu i Rady podpisanego wspólnie przez obydwie te instytucje, którego przedmiotem miałaby być formalizacja przyjęcia budżetu przez rzeczone instytucje.
II – Ramy prawne
4.
Zgodnie z art. 13 ust. 2 TUE „[k]ażda instytucja działa w granicach uprawnień przyznanych jej na mocy traktatów, zgodnie z procedurami, na warunkach i celach w nich określonych. Instytucje lojalnie ze sobą współpracują”.
5.
Zgodnie z art. 14 ust. 1 TUE „Parlament Europejski pełni wspólnie z Radą funkcje prawodawczą i budżetową”. W sposób symetryczny art. 16 ust. 1 TUE stanowi, że „Rada pełni, wspólnie z Parlamentem Europejskim, funkcję prawodawczą i budżetową”.
6.
Z art. 288 akapit pierwszy TFUE wynika, że „[w] celu wykonania kompetencji Unii instytucje przyjmują rozporządzenia, dyrektywy, decyzje, zalecenia i opinie”.
7.
Zgodnie z art. 289 ust. 2 TFUE „[w] szczególnych przypadkach przewidzianych w Traktatach przyjęcie rozporządzenia, dyrektywy lub decyzji przez Parlament Europejski z udziałem Rady lub przez Radę z udziałem Parlamentu Europejskiego stanowi specjalną procedurę ustawodawczą”. Artykuł 289 ust. 3 TFUE stanowi, że „[a]kty prawne przyjmowane w drodze procedury ustawodawczej stanowią akty ustawodawcze”.
8.
Zgodnie z art. 296 akapit pierwszy TFUE „[j]eżeli Traktaty nie przewidują rodzaju przyjmowanego aktu, instytucje dokonują wyboru, jakiego rodzaju akt w danym przypadku może zostać przyjęty, w poszanowaniu obowiązujących procedur oraz zasady proporcjonalności”. Artykuł 296 akapit trzeci TFUE stanowi, że „[r]ozpatrując projekt aktu ustawodawczego, Parlament Europejski i Rada powstrzymują się od przyjmowania aktów nieprzewidzianych przez procedurę ustawodawczą obowiązującą w danej dziedzinie”.
9.
Artykuł 297 ust. 1 TFUE ma następującą treść:
„Akty ustawodawcze przyjęte zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą są podpisywane przez przewodniczącego Parlamentu Europejskiego i przewodniczącego Rady.
Akty ustawodawcze przyjęte zgodnie ze specjalną procedurą ustawodawczą są podpisywane przez przewodniczącego instytucji, która je przyjęła.
[…]”.
10.
Artykuł 314 TFUE opisuje przebieg procedury budżetowej. Postanowieniami tego artykułu, które mają szczególnie zastosowanie w ramach niniejszej skargi, są akapit pierwszy i ust. 9.
11.
Artykuł 314 akapit pierwszy TFUE stanowi:
„Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze specjalną procedurą ustawodawczą, ustanawiają roczny budżet Unii zgodnie z poniższymi postanowieniami”.
12.
Jeżeli chodzi o art. 314 ust. 9 TFUE, to ma on następującą treść:
„W przypadku gdy procedura przewidziana w niniejszym artykule została zakończona, przewodniczący Parlamentu Europejskiego stwierdza, że budżet jest ostatecznie przyjęty”.
III – Okoliczności poprzedzające wniesienie skargi
13.
W wyniku wymiany korespondencji pomiędzy Radą a Parlamentem w trakcie procedury zmierzającej do przyjęcia budżetu na rok 2010 dotyczącej zakresu zmian wprowadzonych przez traktat z Lizbony w zakresie przebiegu procedury budżetowej, przewodniczący Rady skierował do przewodniczącego Parlamentu pismo z dnia 12 listopada 2010 r., w którym przypomniał, że w wyniku wejścia w życie tego traktatu przewodniczący Rady i przewodniczący Parlamentu powinni wspólnie podpisać akt ustanawiający roczny budżet Unii w zakresie, w jakim te dwie instytucje są współautorami tego aktu. Rzeczony akt należy odróżnić od aktu przewodniczącego Parlamentu stwierdzającego zgodnie z art. 314 ust. 9 TFUE, że budżet został ostatecznie przyjęty.
14.
W dniu 10 grudnia 2010 r. Rada przyjęła stanowisko dotyczące nowego projektu budżetu Unii na rok 2011. Do stanowiska tego dołączyła projekt decyzji Parlamentu i Rady ustanawiającej budżet ogólny Unii Europejskiej na rok budżetowy 2011. Projekt tej decyzji zawierał tylko jeden artykuł wskazujący, że budżet ten został ustanowiony zgodnie z załącznikiem do tej decyzji i powinien zostać podpisany przez przewodniczącego każdej z dwóch instytucji.
15.
W dniu 14 grudnia 2010 r. przewodniczący Parlamentu odpowiedział na pismo przewodniczącego Rady z dnia 12 listopada 2010 r. Wyjaśnił on jemu, że jego zdaniem traktat z Lizbony w żaden sposób nie zmienia faktu, że to przewodniczący Parlamentu stwierdza, że budżet został ostatecznie przyjęty oraz że czyniąc to, podpisuje on budżet. Przewodniczący Parlamentu wskazał tym samym przewodniczącemu Rady, że nie może zgodzić się z jego zdaniem, iż budżet Unii musi być podpisywany przez przewodniczących tych dwóch instytucji.
16.
W trakcie sesji plenarnej w dniu 15 grudnia 2010 r. Parlament przyjął stanowisko Rady bez poprawek. W wyniku takiego głosowania Parlamentu urzędujący przewodniczący Rady stwierdził, że „Parlament przyjął zatem stanowisko Rady w sprawie projektu budżetu na rok 2011 bez poprawek. Oczywiście w imieniu Rady mogę wyrazić jedynie swoje zadowolenie z naszego wspólnego porozumienia w kwestii budżetu na rok 2011”. Tego samego dnia przewodniczący Parlamentu podpisał ten akt, stwierdzając, że procedura wszczęta na podstawie art. 314 TFUE została zakończona i budżet ogólny Unii na rok budżetowy 2011 został ostatecznie przyjęty.
17.
Również w dniu 15 grudnia 2010 r. przewodniczący Rady skierował do przewodniczącego Parlamentu pismo, w którym wyraził zadowolenie w związku z pozytywnym głosowaniem Parlamentu nad projektem budżetu na rok 2011 i przypomniał, że TFUE stanowi, że budżet jest ustanawiany przez Parlament i Radę. W związku z powyższym dołączył on do tego pisma projekt decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ustanowienia budżetu ogólnego Unii Europejskiej na rok budżetowy 2011 r. przez niego podpisany i przeznaczony do podpisania również przez przewodniczącego Parlamentu. Jego wniosek nie został jednak przyjęty.
18.
Z tego właśnie powodu Rada postanowiła wnieść niniejszą skargę w celu stwierdzenia nieważności aktu, którym przewodniczący Parlamentu stwierdził w dniu 15 grudnia 2010 r., że procedura wszczęta na podstawie art. 314 TFUE została zakończona oraz że budżet ogólny Unii Europejskiej na rok budżetowy 2011 został ostatecznie przyjęty.
19.
Postanowieniem prezesa Trybunału z dnia 29 czerwca 2011 r. Królestwo Hiszpanii zostało dopuszczone do sprawy w charakterze interwenienta popierającego żądania Rady.
IV – W przedmiocie skargi
A – Dwa stanowiska
20.
Dwa stanowiska bronione, odpowiednio, przez Radę i przez Parlament, opierają się w znacznej części na odmienności poglądów co do sposobu, w jaki należy pogodzić dwa postanowienia z art. 314 TFUE, to znaczy postanowienia akapitu pierwszego i ust. 9 tego artykułu.
21.
Rada opiera się na art. 314 akapit pierwszy TFUE w związku z kilkoma innymi postanowieniami traktatów, twierdząc, że ustanowienie budżetu wymaga wspólnego przyjęcia przez Parlament i Radę aktu ustawodawczego podpisanego przez przewodniczącego każdej z tych dwóch instytucji. Akt przewodniczącego Parlamentu przewidziany w art. 314 ust. 9 TFUE stwierdzający, że budżet został ostatecznie przyjęty, nie może zostać zrównany z aktem przyjmującym budżet. Miałoby bowiem chodzić jedynie o akt deklaracyjny przyjmowany przez przewodniczącego Parlamentu po tym, jak dwie instytucje podpisały akt ustawodawczy w sprawie przyjęcia budżetu.
22.
Z kolei Parlament powołuje się na rzeczony art. 314 ust. 9, a także na dokonaną przez Trybunał wykładnię przepisu znajdującego się w traktacie WE, który jest zasadniczo identyczny w tej kwestii, broniąc stanowiska, zgodnie z którym, o ile konieczne jest porozumienie pomiędzy dwoma instytucjami, to jednak art. 314 TFUE nie nakłada obowiązku, aby owo porozumienie zostało sformalizowane poprzez akt ustawodawczy Parlamentu i Rady. Jedynie akt przewodniczącego Parlamentu wydany na podstawie art. 314 ust. 9 TFUE może potwierdzić ostateczne przyjęcie budżetu, po sprawdzeniu prawidłowości procedury, i nadać temu aktowi skutek prawny.
23.
Przyjrzyjmy się bardziej szczegółowo argumentacji przedstawionej przez Radę i Parlament na poparcie ich odpowiednich stanowisk.
1. Argumenty Rady
24.
Rada podnosi cztery zarzuty na poparcie skargi, a mianowicie, naruszenie art. 314 TFUE w związku z kilkoma innymi postanowieniami traktatu, z powodu braku aktu ustawodawczego Parlamentu i Rady podpisanego wspólnie przez obydwie instytucje, brak przestrzegania równowagi instytucjonalnej ustanowionej przez ten artykuł, naruszenie zasady podziału uprawnień oraz obowiązku lojalnej współpracy pomiędzy instytucjami ustanowionego w art. 13 ust. 2 TUE, a także pomocniczo, naruszenie istotnych wymogów formalnych. W zakresie, w jakim argumenty podniesione na poparcie tych zarzutów w znacznym stopniu pokrywają się, w celu uniknięcia powtórzeń wydaje mi się, że stosowne jest ich łączne przedstawienie. W podobny sposób postąpię w ramach dokonywania ich analizy, aby nie przeprowadzać sztucznego podziału oceny ich zasadności.
25.
Według Rady roczny budżet Unii, a także budżety korygujące powinny odtąd być ustanawiane poprzez wspólny akt ustawodawczy dwóch instytucji, które są jego autorami. Akt ten powinien zostać podpisany przez przewodniczących tych dwóch instytucji, zgodnie z art. 297 ust. 1 akapit drugi TFUE. Ponieważ autorami szczególnej procedury ustawodawczej przewidzianej w art. 314 TFUE są zgodnie z tym artykułem zarówno Parlament, jak i Rada, wynika stąd, że akt ustanawiający budżet powinien zawierać podpisy przewodniczących tych dwóch instytucji.
26.
Tym samym akt ustanawiający budżet na rok 2011 dotknięty jest nieważnością w zakresie, w jakim stanowi on akt nietypowy, a nie ustawodawczy, przyjęty i podpisany jedynie przez przewodniczącego Parlamentu z naruszeniem art. 314 TFUE, 288 TFUE, art. 289 ust. 2 i 3 TFUE, art. 296 akapity pierwszy i trzeci TFUE, art. 297 ust. 1 akapit drugi TFUE, a także art. 13 ust. 2 TUE.
27.
Zdaniem Rady art. 314 TFUE wymaga przyjęcia aktu ustawodawczego i taki akt może być jedynie rozporządzeniem, dyrektywą lub decyzją, tak jak to przypomina art. 289 ust. 2 TFUE. Traktat z Lizbony nie zawiera żadnego wyjątku co do form prawnych, jakie mogą być wynikiem specjalnej procedury ustawodawczej, i nie zezwala na przyjęcie aktu ustawodawczego sui generis lub jakiegokolwiek aktu sui generis. Ponadto z art. 289 ust. 3 TFUE wynika, że specjalna procedura ustawodawcza przewidziana w art. 314 TFUE powinna doprowadzić do przyjęcia aktu ustawodawczego.
28.
Rada podnosi, że z art. 314 akapit pierwszy TFUE wynika, a w szczególności z użycia czasownika „ustanawiają” w liczbie mnogiej, że specjalna procedura ustawodawcza przewidziana w tym artykule różni się od innych specjalnych procedur przewidzianych przez traktat FUE w odniesieniu do dwóch głównych podmiotów. Żaden z tych podmiotów nie jest wyżej w hierarchii. Wskazując na podobieństwa i szczególne cechy tej procedury w stosunku do innych procedur ustawodawczych, Rada klasyfikuje procedurę przewidzianą w art. 314 TFUE jako „uproszczone współdecydowanie”.
29.
Pomylenie aktu, przez który przewodniczący Parlamentu stwierdza, że budżet został ostatecznie przyjęty, z aktem ustawodawczym ustanawiającym budżet, uniemożliwiło Radzie wykonanie prerogatyw, które posiada na podstawie traktatu, i tym samym naruszyło art. 314 TFUE. O ile Rada przyznaje, że do przewodniczącego Parlamentu należy na podstawie art. 314 ust. 9 TFUE stwierdzenie, że budżet został ostatecznie przyjęty, o tyle takie stwierdzenie lub oświadczenie nie może jej zdaniem oznaczać jego przyjęcia.
30.
Zdaniem Rady akt przewodniczącego Parlamentu stwierdzający uroczyście, że dwaj współautorzy budżetu rocznego Unii ustanowili wspólnie ów budżet, stanowi istotny wymóg formalny procedury budżetowej oraz warunek uzyskania skuteczności przez akt ustawodawczy. Niemniej jednak chodzi o wykonanie przez przewodniczącego Parlamentu kompetencji powiązanej w tym znaczeniu, że po przyjęciu i podpisaniu aktu ustawodawczego przez dwóch współautorów stwierdzenie ostatecznego przyjęcia budżetu jest aktem samodzielnym.
31.
Jeżeli chodzi o wyrok Trybunału z dnia 3 lipca 1986 r. w sprawie Rada przeciwko Parlamentowi ( ), a w szczególności o jego fragment, zgodnie z którym „to przewodniczący Parlamentu stwierdza formalnie, że procedura budżetowa została zakończona poprzez ostateczne przyjęcie budżetu i nadaje mu w ten sposób moc obowiązującą zarówno wobec instytucji, jak i państw członkowskich”, Rada uważa, że twierdzenie to wpisuje się w szczególny kontekst, a ponadto, że następująca po tym wyroku ewolucja traktatów uczyniła to orzecznictwo przestarzałym. W szczególności traktat z Lizbony rzuca nowe światło na akt dotyczący przyjęcia budżetu, jego autorów, a tym samym na jego podpisanie.
32.
Rada wywodzi również argument z art. 296 akapit pierwszy TFUE, aby stwierdzić, że poprzez zastosowanie tego przepisu akt ustanawiający budżet powinien być wspólną decyzją dwóch instytucji. Rzeczony przepis, którego nie można wyłączyć z tego powodu, że art. 314 TFUE stanowi lex specialis, został w związku z tym naruszony.
33.
Z punktu widzenia zasady równowagi instytucjonalnej Rada zauważa, że ponieważ rozróżnienie pomiędzy wydatkami obowiązkowymi i wydatkami nieobowiązkowymi zostało zniesione, obydwa człony władzy budżetowej znajdują się od tej pory na stopie równości, z takimi samymi uprawnieniami wykonywanymi w ramach procedury współdecydowania w celu doprowadzenia do wspólnego porozumienia we właściwym czasie, aby finansować Unię w trakcie kolejnego roku budżetowego. Artykuł 314 TFUE nie ogranicza się do wpisania do traktatu wcześniejszej praktyki, lecz wprowadza nową równowagę pomiędzy dwoma członami władzy budżetowej. Żadna instytucja nie może mieć ostatniego słowa nad wspólnie uzgadnianym aktem.
34.
Wymóg aktu formalnego posiadającego moc obowiązującą na podstawie traktatów nie oznacza jedynie zgodności z art. 288 TFUE oraz art. 289 ust. 2 TFUE, lecz również nową równowagę, którą instytucje i ich organy muszą zachować. Okoliczności, w jakich przewodniczący Parlamentu stwierdził, że budżet na rok 2011 został ostatecznie przyjęty, świadczą o tym, że przewodniczący ten jako organ swojej instytucji uchybił temu obowiązkowi. W związku z tym należy stwierdzić nieważność aktu rzeczonego przewodniczącego.
35.
Z punktu widzenia naruszenia zasady podziału uprawnień i obowiązku lojalnej współpracy ustanowionych w art. 13 ust. 2 TUE, Rada twierdzi, że akt przewodniczącego Parlamentu wychodzi poza granice uprawnień przyznanych mu przez zmienione traktaty i narusza procedury, warunki i przewidziane przez nie cele. W ramach art. 314 TFUE uroczysty akt formalny przewidziany w ust. 9 tego artykułu nie może zostać przekształcony w jednostronny akt prawny przyjmujący budżet.
36.
Rada uważa również, że Parlament uchybił obowiązkowi lojalnej współpracy, który powinien regulować stosunki pomiędzy instytucjami. Zarzuca Parlamentowi w szczególności to, że nie wziął udziału w jej próbach znalezienia rozwiązania zgodnego z traktatami, które byłoby wspólnie zaakceptowane i które zachowywałoby jednocześnie uprawnienia instytucji i prerogatywy przewodniczącego Parlamentu. Zarzuca przewodniczącemu Parlamentu także i to, że nie poinformował przewodniczącego Rady w dniu głosowania nad budżetem na sesji plenarnej, to jest w dniu 15 grudnia 2010 r., pomimo iż był on obecny na tym głosowaniu, o treści jego pisma z dnia 14 grudnia 2010 r. Rada wyjaśnia ponadto, że owo pismo przewodniczącego Parlamentu zostało doręczone przewodniczącemu Rady jedynie w dniu 17 grudnia 2010 r., to znaczy dwa dni po stwierdzeniu ostatecznego przyjęcia budżetu na rok 2011.
37.
Na wypadek gdyby Trybunał odrzucił tezę główną bronioną przez Radę, Rada podnosi również pomocniczo, że powinno się stwierdzić nieważność aktu przewodniczącego Parlamentu ze względu na naruszenie istotnych wymogów formalnych. Rada uważa w szczególności, że począwszy od chwili, w której przewodniczący Parlamentu miał pełną świadomość co do rozbieżności pomiędzy Parlamentem i Radą w przedmiocie rodzaju aktu przyjmującego budżet i jego podpisania, przewodniczący Parlamentu nie mógł stwierdzić, że procedura budżetowa na rok 2011 została zakończona. Rada zauważa, że przewodniczący Parlamentu nie poinformował na sesji plenarnej swojej instytucji ani o stanowisku Rady przypomnianym w jej piśmie z dnia 12 listopada 2010 r., ani też o ostatniej inicjatywie przewodniczącego Rady podjętej w dniu głosowania Parlamentu nad projektem budżetu, w celu uzgodnienia rozbieżności. W zakresie, w jakim stanowisko Rady w kwestii projektu budżetu zawierało projekt decyzji dotyczącej przyjęcia budżetu przez dwie instytucje, Rada podnosi, że akt przewodniczącego Parlamentu nastąpił w chwili, w której w wyniku braku zgody dwóch instytucji co do rodzaju aktu dotyczącego przyjęcia budżetu i jego podpisania, procedura budżetowa nie została jeszcze zakończona. Z tego powodu akt przewodniczącego Parlamentu obarczony jest bezprawnością.
38.
Wreszcie w zakresie, w jakim owa rozbieżność pomiędzy Radą a Parlamentem nie dotyczy treści budżetu na rok 2011, Rada wnosi do Trybunału na wypadek, gdyby zadecydował on o stwierdzeniu nieważności aktu przewodniczącego Parlamentu, o utrzymanie w mocy skutków budżetu na rok 2011 do czasu usunięcia stwierdzonej niezgodności z prawem, na podstawie art. 264 akapit drugi TFUE.
2. Argumenty Parlamentu
39.
Parlament nie zgadza się z tezą, zgodnie z którą porozumienie pomiędzy nim a Radą powinno doprowadzić do przyjęcia aktu ustawodawczego, podpisanego wspólnie przez przewodniczących tych dwóch instytucji, oraz że aktem tym mogło być wyłącznie rozporządzenie, dyrektywa lub decyzja zgodnie z art. 289 ust. 2 TFUE.
40.
Uważa on, że procedura zmierzająca do przyjęcia budżetu jest procedurą sui generis. Akt przewodniczącego Parlamentu przewidziany w art. 314 ust. 9 TFUE jest jedynym aktem, który nadaje budżetowi jego moc obowiązującą „zarówno wobec instytucji, jak i państw członkowskich”, tak jak to Trybunał podkreślił już w ww. wyroku w sprawie Rada przeciwko Parlamentowi ( ), który zdaniem Parlamentu pozostaje aktualny po wejściu w życie traktatu z Lizbony. Akt przewodniczącego Parlamentu ma również charakter konstytutywny. Jeżeli autorzy traktatu chcieliby zmienić uprawnienia Parlamentu dotyczące ostatecznego przyjęcia budżetu, to nie pozostawiliby oni w art. 314 ust. 9 TFUE postanowienia analogicznego do postanowienia dotychczasowego art. 272 ust. 7 WE.
41.
Zdaniem Parlamentu akt jego przewodniczącego jest równoznaczny z przyjęciem budżetu, ponieważ bez tego aktu budżet nie zostałby „ostatecznie przyjęty” w rozumieniu art. 314 ust. 9 TFUE. Parlament wyjaśnia, że akt jego przewodniczącego jest przyjmowany w ramach wykonywania właściwego uprawnienia, to jest uprawnienia do stwierdzania, że budżet został ostatecznie przyjęty. Oznacza to, że przewodniczący Parlamentu bada zgodność z prawem procedury i zgodność budżetu z traktatem. Uprawnienie to nie jest symboliczne, Trybunał zaklasyfikował ponadto ten akt jako „samodzielny akt prawny” ( ).
42.
Ponadto Parlament uważa, że nawet jeżeli art. 314 akapit pierwszy TFUE przewiduje, że Parlament i Rada działają zgodnie ze specjalną procedurą ustawodawczą, to w żaden sposób nie stanowi on, że dyrektywa lub decyzja powinna zostać przyjęta. Jeżeli tak miałoby być, redaktorzy traktatu wyraźnie by to wskazali.
43.
Jeżeli chodzi o rzekome naruszenie art. 296 akapit pierwszy TFUE, Parlament uważa, że przepis ten nie ma zastosowania w przypadku budżetu, ponieważ art. 314 TFUE stanowi lex specialis w stosunku do tego przepisu. Okoliczność, że autorzy traktatu nie przewidzieli rodzaju aktu ustawodawczego, jest zamierzonym wyborem. W rzeczywistości bowiem, o ile Konwencja dla przyszłości Europy oraz traktat ustanawiający Konstytucję dla Europy przewidywały „ustawę europejską” dla budżetu Unii, to jednak konferencja międzyrządowa z 2007 r. chciała w tej kwestii utrzymać podejście z dawnego art. 272 WE. Parlament dodaje, że bardzo dziwne byłoby, a nawet nieprawdopodobne, żeby autorzy traktatu chcieli pozostawić instytucjom troskę o wybór rodzaju aktu ustawodawczego w każdym poszczególnym przypadku, a w szczególności gdy chodzi o akt o znaczeniu politycznym i instytucjonalnym, taki jak budżet Unii, który jest przyjmowany corocznie. Ponadto należy wziąć pod uwagę charakter budżetu, który zasadniczo jest dokumentem księgowym zawierającym przewidywania wszystkich wpływów i wydatków, które mają zostać dokonane w trakcie określonego okresu. Dokument ten zostaje następnie, po sprawdzeniu przez przewodniczącego Parlamentu zgodności procedury z traktatem, załączony do aktu, którym jest on przyjmowany, to znaczy do aktu, którym przewodniczący Parlamentu stwierdza, że budżet został ostatecznie przyjęty.
44.
Parlament uważa, że rozporządzenie, dyrektywa lub decyzja – pojęcia, które wynikają z art. 288 TFUE – nie odpowiadają specyfice budżetu. Parlament wskazał w tym zakresie, że w odróżnieniu od innego rodzaju prawodawstwa budżet zawiera wyłącznie prognozę wpływów i wydatków. Jedynie wykorzystanie środków wpisanych do budżetu wymaga wcześniejszego przyjęcia aktu podstawowego. Okoliczność ta świadczy o podziale pomiędzy procesem ustawodawczym a procesem budżetowym. W tym zakresie Parlament zauważa, że budżet jest przyjmowany według procedury sui generis specjalnie przystosowanej do charakteru i roli tego instrumentu. W szczególności procedura ta uwzględnia charakter księgowy dokumentu, który ma zostać przyjęty, oraz konieczność zagwarantowania jego przyjęcia przed końcem roku.
45.
Jeżeli chodzi o rzekomy wymóg podpisania aktu o przyjęciu budżetu przez przewodniczącego każdej z dwóch instytucji, to Parlament podkreśla, że szczególną cechą aktów ustawodawczych przyjmowanych według specjalnej procedury ustawodawczej jest to, że nie są one podpisywane przez przewodniczących Parlamentu i Rady, ponieważ jest to zastrzeżone dla aktów przyjmowanych według zwykłej procedury ustawodawczej, tak jak to stanowi art. 297 ust. 1 TFUE. Ponadto art. 314 TFUE nie przewiduje nigdzie, że przewodniczący Rady ma prawo kontrasygnaty budżetu. Co więcej, należy zachować skuteczność art. 314 ust. 9 TFUE, ponieważ przepis ten stanowi lex specialis w stosunku do art. 297 TFUE.
46.
Ponieważ procedura budżetowa nie może zostać zrównana ze zwykłą procedurą ustawodawczą, błędne byłoby twierdzenie, jak to czyni Rada, że żadna z instytucji nie ma ostatniego słowa nad wspólnie ustanawianym aktem. Parlament podnosi w tym zakresie, że art. 314 ust. 7 lit. d) TFUE obejmuje przypadek, w którym przewodniczący Parlamentu może stwierdzić, że budżet został przyjęty nawet wówczas, gdy tylko Parlament zatwierdza wspólny projekt, podczas gdy Rada go odrzuca. Taka sytuacja wskazuje na to, że budżet może zostać przyjęty i podpisany przez przewodniczącego Parlamentu nawet wówczas, gdy nie jest wymagana zgoda ze strony Rady.
47.
Wspólne podpisanie decyzji przez Parlament i Radę nie jest logiczne w procedurze, która przewiduje możliwość przyjęcia budżetu nawet w przypadku, gdy Rada odrzuca wspólny projekt. Artykuł 314 ust. 7 lit. d) TFUE odzwierciedla jeden wymóg, a mianowicie żeby budżet został przyjęty przed końcem roku, tak aby uniknąć stosowania reżimu zwanego „prowizorium budżetowym”. W miejsce wprowadzenia dwóch różnych procedur, jednej na wypadek, gdyby Parlament i Rada nie doszły do zgody, oraz drugiej na wypadek, gdyby należało zastosować art. 314 ust. 7 lit. d) TFUE, redaktorzy traktatu opowiedzieli się za jedną procedurą, to znaczy procedurą, w której przewodniczący Parlamentu stwierdza, że budżet został ostatecznie przyjęty w drodze „samodzielnego aktu prawnego”, o obiektywnym charakterze, pomimo że procedura cechuje się wspólnym działaniem obydwu instytucji.
48.
Parlament uważa ponadto, że nie naruszył on zasady podziału uprawnień, lecz że postąpił zgodnie z art. 314 ust. 9 TFUE wówczas, gdy stwierdził, że procedura budżetowa została zakończona, i podpisał budżet. Uważa on, że jeżeli zgodziłby się na to, aby autonomiczny akt ustawodawczy, taki jak rozporządzenie, dyrektywa lub decyzja, został formalnie przyjęty i podpisany przez przewodniczących dwóch instytucji, tak jakby chodziło o akt przyjęty w ramach procedury zwykłej, postąpiłby ultra vires i naruszyłby art. 314 TFUE, pozbawiając tym samym znaczenia ust. 9 tego artykułu.
49.
Ponadto Parlament uważa, że argument Rady, zgodnie z którym naruszył on obowiązek lojalnej współpracy ustanowiony w art. 13 ust. 2 TUE, jest w sposób oczywisty bezzasadny. Zamiarem Parlamentu i jego przewodniczącego było jedynie przestrzeganie art. 314 TFUE. Co więcej, Parlament podnosi, że jego przewodniczący wyjaśnił swoje stanowisko na wniosek Rady w piśmie z dnia 14 grudnia 2010 r. Parlament zauważa również, że w trakcie głosowania nad budżetem na rok 2011 w dniu 15 grudnia 2010 r. przewodniczący Rady w żaden sposób nie podniósł kwestii aktu ustawodawczego, jaki należało przyjąć, ani też kwestii podpisu. Ograniczył się on do stwierdzenia, że jest zadowolony z porozumienia osiągniętego pomiędzy dwoma instytucjami. To po podpisaniu budżetu na tej samej sesji przewodniczący Rady przekazał przewodniczącemu Parlamentu pismo zawierające w załączniku decyzję Parlamentu i Rady dotyczącą podpisania budżetu, pomimo że znał stanowisko przewodniczącego Parlamentu w kwestii podpisania budżetu.
50.
Wreszcie, jeżeli chodzi o zarzucane naruszenie istotnych wymogów formalnych, Parlament podnosi, że wykonał on swoje zadanie przewidziane w art. 314 ust. 9 TFUE, stwierdzając, że zostało osiągnięte porozumienie pomiędzy dwoma instytucjami oraz że postępowanie było zgodne z prawem.
B – Ocena
51.
Tak jak to wcześniej wskazałem, rozbieżność pomiędzy Radą a Parlamentem opiera się w znacznej części na trudności, jaką na pierwszy rzut oka może stanowić pogodzenie dwóch postanowień z art. 314 TFUE. Pierwsze postanowienie zostało zawarte w art. 314 akapit pierwszy TFUE, który, jak przypomnę, przewiduje, że „Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze specjalną procedurą ustawodawczą, ustanawiają roczny budżet Unii zgodnie z poniższymi postanowieniami”. Drugi przepis znajduje się w art. 314 ust. 9 TFUE, który stanowi, że „[w] przypadku gdy procedura przewidziana w niniejszym artykule została zakończona, przewodniczący Parlamentu Europejskiego stwierdza, że budżet jest ostatecznie przyjęty”.
52.
O ile pierwszy z dwóch przepisów stanowi nowe sformułowanie roli Parlamentu i Rady w ustanawianiu rocznego budżetu Unii, o tyle drugi stanowi kontynuację dawnego art. 272 ust. 7 WE, którego treść przejmuje, z jedną różnicą, moim zdaniem niemającą konsekwencji, że czasownik „adopté” zastępuje od tej chwili czasownik „arrêté” ( ). Uprawnienie, jakie zachowuje przewodniczący Parlamentu, do stwierdzenia, że budżet został ostatecznie przyjęty, musi zatem zostać pogodzone ze stwierdzeniem, zgodnie z którym Parlament i Rada powinny od chwili obecnej być postrzegane jako współautorzy budżetu rocznego Unii w całości, ponieważ został zniesiony podział na wydatki obowiązkowe i wydatki nieobowiązkowe. W związku z tym jednym z celów niniejszej skargi jest zagwarantowanie skuteczności art. 314 ust. 9 TFUE z jednoczesną akceptacją statusu Rady jako współautora budżetu wraz z Parlamentem.
53.
Na wstępie chciałbym wyjaśnić, że moim zdaniem twierdzenie, zgodnie z którym Parlament i Rada wspólnie ustanawiają budżet, nie oznacza, że przyjęcie tego budżetu powinno prowadzić do aktu ustawodawczego w formie rozporządzenia, dyrektywy lub decyzji w rozumieniu art. 288 TFUE, który powinien zostać podpisany przez przewodniczących każdej z tych dwóch instytucji.
54.
Uważam bowiem, że taka teza Rady nie znajduje żadnego wyraźnego potwierdzenia w treści art. 314 TFUE. Autorzy traktatu nie opowiedzieli się również za wyraźnym wskazaniem, że Parlament lub Rada, stanowiąc zgodnie ze specjalną procedurą ustawodawczą, ustanawiają w drodze rozporządzenia, dyrektywy lub decyzji roczny budżet Unii.
55.
Brak precyzji co do rodzaju aktu, którym Parlament i Rada ustanawiają roczny budżet Unii, stanowi również znaczną różnicę w stosunku do traktatu ustanawiającego Konstytucję dla Europy, której art. I‑56 i art. III‑404 akapit pierwszy przewidywały, że „[u]stawa europejska ustanawia roczny budżet Unii”.
56.
W braku wyraźnego wskazania w art. 314 TFUE konieczności aktu ustawodawczego podpisanego łącznie przez przewodniczących Parlamentu i Rady w celu sformalizowania przyjęcia budżetu, należy sprawdzić, czy zgodnie z sugestią Rady wyrażenie znajdujące się w pierwszym akapicie tego artykułu, zgodnie z którym budżet jest ustanawiany zgodnie ze „specjalną procedurą ustawodawczą”, może potwierdzić tezę popieraną przez Radę.
57.
Wyrażenie to może na pierwszy rzut oka powodować niejasność, jeżeli porówna się go z art. 14 ust. 1 TUE oraz art. 16 ust. 1 TUE. W rzeczywistości bowiem, podczas gdy obydwa przepisy dokonują podziału na funkcję ustawodawczą i budżetową, tak sformułowanie z art. 314 akapit pierwszy TFUE sugeruje, że procedura budżetowa powinna zostać zaklasyfikowana do kategorii procedur ustawodawczych. Rada wnioskuje z takiego zrównania procedury budżetowej z procedurą ustawodawczą, że powinna ona zakończyć się jednym z aktów wymienionych w art. 288 TFUE, podpisanym przez przewodniczącego Parlamentu i Rady. Nie podzielam tego stanowiska.
58.
Jeżeli weźmiemy pod uwagę treść art. 289 ust. 3 TFUE, zgodnie z którym „[a]kty prawne przyjmowane w drodze procedury ustawodawczej stanowią akty ustawodawcze”, wydaje mi się słuszne stwierdzenie, że w zakresie, w jakim należy ona do kategorii procedur ustawodawczych, procedura budżetowa powinna prowadzić do przyjęcia aktu ustawodawczego.
59.
Niemniej jednak nie wydaje mi się, że musi chodzić o akt ustawodawczy podpisany wspólnie przez przewodniczących Parlamentu i Rady.
60.
Uważam w tym zakresie, że z art. 297 ust. 1 akapity pierwszy i drugi TFUE można wywnioskować, że o ile kontrasygnata jest zasadą w ramach zwykłej procedury ustawodawczej, to jednak nie jest tak w przypadku aktów ustawodawczych przyjętych zgodnie ze specjalną procedurą ustawodawczą. Twierdzenie to wpisuje się w logikę postanowienia art. 289 ust. 2 TFUE, to znaczy, że w odróżnieniu od zwykłej procedury ustawodawczej, która polega na przyjęciu aktu ustawodawczego łącznie przez Parlament i Radę, specjalna procedura ustawodawcza charakteryzuje się przyjęciem aktu ustawodawczego przez jedną tylko instytucję z udziałem drugiej. Jeżeli autorzy traktatu chcieliby rzeczywistej wspólnej decyzji sformalizowanej aktem ustawodawczym podpisanym przez Parlament i przez Radę, postanowiliby, że warunki zwykłej procedury ustawodawczej mają zastosowanie w ramach procedury budżetowej.
61.
Wskazanie, zgodnie z którym roczny budżet Unii jest ustanawiany zgodnie ze specjalną procedurą ustawodawczą, ma na celu podkreślenie okoliczności, że procedura budżetowa, pomimo że inspiruje się ona przebiegiem zwykłej procedury ustawodawczej przewidzianej w art. 294 TFUE, na przykład w zakresie powołania komisji pojednawczej w przypadku braku zgody pomiędzy Parlamentem a Radą, to jednak powinna być ona od niej odróżniana.
62.
Oczywiście chodzi o procedurę ustawodawczą w tym znaczeniu, że przewiduje ona udział dwóch członów władzy ustawodawczej, które stanowią również dwa człony władzy budżetowej, i że powinna ona doprowadzić do przyjęcia aktu ustawodawczego. Procedura ta jest jednak określona jako „specjalna” w tym znaczeniu, że jest ona dostosowana do wymogów właściwych dla funkcji budżetowej oraz specyfiki instrumentu, jakim jest budżet.
63.
Autorzy traktatu ustanowili w ten sposób procedurę specjalną, której poszczególne etapy odpowiadają szczególnemu charakterowi budżetu, który stanowi akt zawierający prognozę i upoważnienie ( ), wymogowi szybkości procedury w celu umożliwienia głosowania nad budżetem przed początkiem nadchodzącego roku budżetowego, a także konieczności doprowadzenia do rezultatu przezwyciężającego ewentualny brak zgody pomiędzy Parlamentem i Radą.
64.
Procedura ta wpisuje się w ścisły kalendarz i jest zorganizowana w taki sposób, aby owo porozumienie pomiędzy Parlamentem i Radą było uzyskane w pożądanym czasie, tak aby uniknąć w miarę możliwości stosowania systemu prowizorium budżetowego w ramach kolejnego roku budżetowego ( ).
65.
Porozumienie pomiędzy Parlamentem i Radą może nastąpić na różnych etapach. W najlepszym wypadku porozumienie nastąpi po przyjęciu przez Parlament stanowiska Rady po zakończeniu pierwszego etapu zgodnie z art. 314 ust. 4 lit. a) TFUE ( ). Jeżeli Parlament przyjmie poprawki większością głosów jego członków, zwoływany jest komitet pojednawczy, poza przypadkiem, gdy Rada poinformuje Parlament o przyjęciu wszystkich jego poprawek ( ).
66.
Wraz ze zwołaniem komitetu pojednawczego otwiera się druga faza zmierzająca do zawarcia porozumienia co do wspólnego projektu pomiędzy członkami Rady lub jej przedstawicielami i członkami reprezentującymi Parlament ( ). Jeżeli w terminie 21 dni od dnia jego zwołania komitet pojednawczy doprowadzi do porozumienia w sprawie wspólnego projektu, zarówno Parlament Europejski, jak i Rada dysponują terminem czternastu dni od daty tego porozumienia na przyjęcie wspólnego projektu ( ).
67.
Tym samym mogą zaistnieć różne sytuacje.
68.
Jeżeli Parlament i Rada zatwierdzą wspólny projekt lub nie podejmą decyzji, lub jeżeli jedna z tych instytucji zatwierdzi wspólny projekt, podczas gdy druga nie podejmie decyzji, budżet uznaje się za ostatecznie przyjęty zgodnie ze wspólnym projektem ( ).
69.
Z kolei, jeżeli Parlament, stanowiąc większością głosów wchodzących w jego skład członków, i Rada odrzucą wspólny projekt lub jedna z tych instytucji odrzuci wspólny projekt, podczas gdy druga nie podejmie decyzji, nie można uznać, że budżet został przyjęty i Komisja Europejska przedkłada nowy projekt budżetu ( ). Podobnie jest, gdy Parlament, stanowiąc większością głosów wchodzących w jego skład członków, odrzuci wspólny projekt, podczas gdy Rada go zatwierdzi ( ).
70.
Natomiast sytuacja, w której Rada odrzuci wspólny projekt, podczas gdy Parlament go zatwierdzi, nie uniemożliwia koniecznie przyjęcia budżetu. Odrzucenie bowiem wspólnego projektu przez Radę może pod pewnymi warunkami zostać przezwyciężone. Otóż art. 314 ust. 7 lit. d) TFUE stanowi, że Parlament może, stanowiąc większością głosów wchodzących w jego skład członków i trzech piątych oddanych głosów, zadecydować o potwierdzeniu wszystkich lub niektórych poprawek, o których mowa w art. 314 ust. 4 lit. c) TFUE. Artykuł 314 ust. 7 lit. d) TFUE stanowi ponadto, że jeżeli jedna z poprawek Parlamentu nie zostanie potwierdzona, stanowisko uzgodnione w ramach komitetu pojednawczego w sprawie linii budżetowej, która jest przedmiotem tej zmiany, zostaje utrzymane. Budżet uznaje się za ostatecznie przyjęty na tej podstawie.
71.
Wreszcie, jeżeli w terminie dwudziestu jeden dni, o którym mowa w art. 314 ust. 5 TFUE, komitet pojednawczy nie doprowadzi do porozumienia w sprawie wspólnego projektu, Komisja przedkłada nowy projekt budżetu ( ).
72.
Z tego opisu procedury budżetowej, która jest obecnie przewidziana w art. 314 TFUE, wnioskuję, że przyjęcie budżetu może nastąpić jedynie po uzyskaniu porozumienia pomiędzy Parlamentem i Radą. Nawet w szczególnym przypadku, o którym mowa w art. 314 ust. 7 lit. d) TFUE, przyznającym Parlamentowi uprawnienie do zatwierdzenia wspólnego projektu, pomimo jego odrzucenia przez Radę, budżet jest przyjmowany na podstawie porozumienia osiągniętego w ramach komitetu pojednawczego. To istnienie porozumienia osiągniętego w ramach procedury uprzywilejowującej współpracę i zgodę pomiędzy Parlamentem i Radą ( ), pozwala na stwierdzenie, że budżet został ustanowiony przez obydwie instytucje, tak jak tego wymaga art. 314 akapit pierwszy TFUE.
73.
Niezależnie od tego, z jakim przypadkiem mamy do czynienia, osiągnięte w ten sposób porozumienie pomiędzy Parlamentem a Radą nie wymaga, w przeciwieństwie do tego, co twierdzi Rada, sformalizowania go poprzez akt ustawodawczy podpisany przez przewodniczących obydwu instytucji, aby można było uznać, że budżet został przyjęty.
74.
Jeżeli weźmiemy pod uwagę przypadek przewidziany w art. 314 ust. 7 lit. d) TFUE, wydaje mi się, że trudno twierdzić, iż autorzy traktatów mieli zamiar uzależnić przyjęcie budżetu od podpisu przewodniczącego Rady nawet wówczas, gdy instytucja ta odrzuciła wspólny projekt.
75.
Ponadto art. 314 TFUE nie wymaga, ani wyraźnie, ani w sposób dorozumiany, istnienia aktu ustawodawczego podpisanego wspólnie przez przewodniczących Parlamentu i Rady, aby budżet mógł być w stanie wywoływać skutki prawne.
76.
Odmienne postanowienie prowadziłoby, jak podnosi Parlament, do pozbawienia skuteczności aktu przewodniczącego Parlamentu przewidzianego w art. 314 ust. 9 TFUE.
77.
Tymczasem należy stwierdzić, że autorzy traktatu z Lizbony postanowili o utrzymaniu, w prawie niezmienionej formie, owej ostatniej fazy procedury budżetowej, w której przewodniczący Parlamentu stwierdza, że budżet został ostatecznie przyjęty. Ponadto nic nie wskazuje na to, że mieli oni zamiar odebrać owemu aktowi przewodniczącego Parlamentu skutki prawne, jakie przyznało mu orzecznictwo Trybunału.
78.
W tych okolicznościach uważam, że aktowi, przez który przewodniczący Parlamentu stwierdza, iż budżet został ostatecznie przyjęty, można przyznać tę samą funkcję i te same skutki prawne co przed wejściem w życie traktatu z Lizbony.
79.
W tym zakresie z orzecznictwa Trybunału wynika, że „[t]o przewodniczący Parlamentu formalnie stwierdza, iż procedura budżetowa została zakończona poprzez ostateczne przyjęcie budżetu, i to on nadaje w ten sposób moc obowiązującą budżetowi zarówno wobec instytucji, jak i państw członkowskich. Pełniąc tę funkcję, przewodniczący Parlamentu postanawia w drodze samodzielnego aktu prawnego o obiektywnym charakterze, zgodnie z procedurą cechującą się wspólnym działaniem różnych instytucji” ( ).
80.
Innymi słowy, w owej ostatniej fazie procedury akt przewodniczącego Parlamentu ma za zadanie potwierdzić wdrożenie i prawidłowe przeprowadzenie procedury budżetowej. To akt przewodniczącego Parlamentu pozwala również, aby budżet wywoływał skutki prawne wobec instytucji i państw członkowskich.
81.
Akt przewodniczącego Parlamentu stanowi zatem akt ustawodawczy porównywalny z decyzją mającą wiążące skutki w rozumieniu art. 288 akapit czwarty TFUE, który zamyka specjalną procedurę ustawodawczą przewidzianą w art. 314 TFUE ( ). Chodzi w podsumowaniu o decyzję budżetową, bez której budżet pozostawałby instrumentem pozbawionym skutków prawnych ( ).
82.
Taka decyzja budżetowa stanowi oczywiście akt zaskarżalny, o czym świadczy niniejsze postępowanie. Można w szczególności stwierdzić nieważność takiej decyzji, jeżeli została ona wydana pomimo braku porozumienia pomiędzy Parlamentem a Radą co do treści budżetu na warunkach przewidzianych w art. 314 TFUE.
83.
Nie jest tak w niniejszej sprawie. Z akt sprawy wynika bowiem jasno, że pomiędzy Parlamentem a Radą doszło bezspornie do porozumienia co do treści budżetu na rok 2011. Okoliczność, że obydwie instytucje nie zgadzały się co do formalizacji tego porozumienia, nie stała na przeszkodzie temu, aby przewodniczący Parlamentu wydał w dniu 15 grudnia 2010 r. akt stwierdzający, że procedura wszczęta na podstawie art. 314 TFUE została zakończona oraz że budżet ogólny Unii na rok 2011 został ostatecznie przyjęty.
84.
Z uwagi na powyższe proponuję, aby Trybunał oddalił jako bezpodstawny pierwszy zarzut Rady dotyczący naruszenia art. 314 TFUE z powodu braku aktu ustawodawczego podpisanego wspólnie przez przewodniczących Parlamentu i Rady.
85.
Ponadto, ponieważ uważam, że Parlament działał zgodnie z art. 314 TFUE, nie można mu zarzucić, że naruszył równowagę instytucjonalną ustanowioną przez art. 314 TFUE, że naruszył zasadę podziału uprawnień oraz obowiązek lojalnej współpracy pomiędzy instytucjami, ani też, że naruszył istotne wymogi formalne.
V – Wnioski
86.
Z uwagi na ogół powyższych rozważań proponuję, aby Trybunał:
—
oddalił skargę; i
—
obciążył Radę Unii Europejskiej kosztami postępowania, oraz orzekł, że Królestwo Hiszpanii pokrywa własne koszty.
( ) Język oryginału: francuski.
( ) Dz.U. 2011, L 68, s. I/1.
( ) Sprawa 34/86, Rec. s. 2155.
( ) Punkt 8.
( ) Wyżej wymieniony wyrok w sprawie Rada przeciwko Parlamentowi, pkt 8.
( ) Chciałbym zauważyć ponadto, że w wersji angielskiej traktatu wyrażenie „adopted” pozostało bez zmian.
( ) Zobacz ww. wyrok w sprawie Rada przeciwko Parlamentowi, pkt 6, który stanowi, że budżet jest „aktem, który uprzednio corocznie przewiduje i zezwala na wpływy i wydatki”.
( ) Zobacz art. 315 TFUE.
( ) Artykuł 314 ust. 4 lit. b) TFUE stanowi również, że jeżeli Parlament nie podejmie decyzji, budżet zostaje przyjęty.
( ) Zobacz art. 314 ust. 4 lit. c) TFUE.
( ) Zobacz art. 314 ust. 5 TFUE.
( ) Zobacz art. 314 ust. 6 TFUE.
( ) Zobacz art. 314 ust. 7 lit. a) TFUE.
( ) Zobacz art. 314 ust. 7 lit. b) TFUE.
( ) Zobacz art. 314 ust. 7 lit. c) TFUE.
( ) Zobacz art. 314 ust. 8 TFUE.
( ) W ten sposób art. 314 TFUE formalizuje i ujednolica praktykę dialogu stanowiącą przedmiot porozumień międzyinstytucjonalnych.
( ) Wyżej wymieniony wyrok w sprawie Rada przeciwko Parlamentowi, pkt 8.
( ) Ponieważ akt ten został wyraźnie przewidziany w art. 314 ust. 9 TFUE w ramach odnośnej specjalnej procedury ustawodawczej, art. 296 akapity pierwszy i trzeci TFUE nie ma znaczenia w niniejszej sprawie.
( ) Nadanie skutków prawnych budżetowi nie zwalnia co do zasady instytucji Unii w sytuacji, gdy chcą one dokonać wydatków wpisanych do budżetu, od obowiązku przyjęcia prawnie wiążącego aktu stanowiącego podstawę dla działania Unii, zgodnie z art. 310 ust. 3 TFUE.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło