C-785/18

WyrokTSUE2020-01-29CELEX: 62018CJ0785ECLI:EU:C:2020:46

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy art. 53 ust. 2 rozporządzenia nr 1151/2012, art. 6 rozporządzenia delegowanego nr 664/2014 i art. 10 rozporządzenia wykonawczego nr 668/2014 w związku z art. 47 Karty praw podstawowych UE należy interpretować w ten sposób, że sądy krajowe mogą umorzyć postępowanie dotyczące zgodności z prawem krajowej decyzji o nieznacznej zmianie specyfikacji ChNP, jeśli Komisja Europejska już zatwierdziła tę zmianę?
Ratio decidendi
Trybunał uznał, że system podziału kompetencji między państwa członkowskie a Komisję w zakresie zmian specyfikacji ChNP oznacza, iż decyzje organów krajowych są autonomicznymi aktami, które stanowią podstawę dla późniejszej decyzji Komisji. Komisja ma bardzo ograniczony zakres uznania przy zatwierdzaniu nieznacznych zmian, ograniczający się do sprawdzenia, czy wniosek zawiera wymagane elementy i nie jest obarczony oczywistymi błędami. W związku z tym, to sądy krajowe są właściwe do kontroli zgodności z prawem aktów krajowych. Umorzenie postępowania przez sąd krajowy w sytuacji, gdy Komisja już zatwierdziła zmianę, zagrażałoby zasadzie skutecznej ochrony sądowej (art. 47 Karty), ponieważ w przypadku nieznacznych zmian nie przewidziano możliwości wniesienia sprzeciwu na etapie krajowym, co czyni odwołanie sądowe jedyną dostępną drogą. Ewentualne stwierdzenie nieważności decyzji krajowej pozbawiłoby decyzję Komisji podstawy.
Stan faktyczny
GAEC Jeanningros zaskarżyło do francuskiego Conseil d’État rozporządzenie ministrów rolnictwa i finansów, które homologowało zmianę specyfikacji chronionej nazwy pochodzenia (ChNP) „Comté”. Zmiana ta, uznana za nieznaczną, wprowadzała zakaz stosowania robotów udojowych. W trakcie postępowania krajowego Komisja Europejska zatwierdziła tę nieznaczną zmianę. Sąd odsyłający zastanawiał się, czy w tej sytuacji jego skarga stała się bezprzedmiotowa, zgodnie z jego utrwalonym orzecznictwem.
Rozstrzygnięcie
Artykuł 53 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych, art. 6 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 664/2014 z dnia 18 grudnia 2013 r. uzupełniającego rozporządzenie nr 1151/2012 oraz art. 10 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 668/2014 z dnia 13 czerwca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia nr 1151/2012 w związku z art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej należy interpretować w ten sposób, że w przypadku gdy Komisja Europejska uwzględniła wniosek organów państwa członkowskiego o dokonanie nieznacznej zmiany w specyfikacji chronionej nazwy pochodzenia, sądy krajowe, do których wniesiono odwołanie dotyczące zgodności z prawem decyzji podjętej przez te organy w sprawie tego wniosku w celu przekazania go Komisji zgodnie z art. 53 ust. 2 rozporządzenia nr 1151/2012, nie mogą wyłącznie z tego powodu orzec o umorzeniu toczących się przed nimi postępowań.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK TRYBUNAŁU (czwarta izba) z dnia 29 stycznia 2020 r. ( *1 ) Odesłanie prejudycjalne – Rolnictwo – Ochrona oznaczeń geograficznych i nazw pochodzenia produktów rolnych i środków spożywczych – Chroniona nazwa pochodzenia „Comté” – Nieznaczna zmiana w specyfikacji produktu – Wniosek o zmianę zaskarżony przed sądami krajowymi – Orzecznictwo sądów krajowych, zgodnie z którym odwołanie staje się bezprzedmiotowe z chwilą zatwierdzenia zmiany przez Komisję Europejską – Skuteczna ochrona sądowa – Obowiązek orzeczenia w przedmiocie odwołania W sprawie C‑785/18 mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Conseil d’État (radę stanu, Francja) postanowieniem z dnia 14 listopada 2018 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 14 grudnia 2018 r., w postępowaniu: GAEC Jeanningros przeciwko Institut national de l’origine et de la qualité (INAO), Ministre de l’Agriculture et de l’Alimentation, Ministre de l’Économie et des Finances, przy udziale: Comité interprofessionnel de gestion du Comté, TRYBUNAŁ (czwarta izba), w składzie: M. Vilaras, prezes izby, S. Rodin (sprawozdawca), D. Šváby, K. Jürimäe i N. Piçarra, sędziowie, rzecznik generalny: M. Campos Sánchez-Bordona, sekretarz: A. Calot Escobar, uwzględniając pisemny etap postępowania, rozważywszy uwagi, które przedstawili: – w imieniu rządu francuskiego – D. Colas, A.-L. Desjonquères i C. Mosser, w charakterze pełnomocników, – w imieniu Komisji Europejskiej – D. Bianchi i I. Naglis, w charakterze pełnomocników, po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 26 września 2019 r., wydaje następujący Wyrok Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 53 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych (Dz.U. 2012, L 343, s. 1), art. 6 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 664/2014 z dnia 18 grudnia 2013 r. uzupełniającego rozporządzenie nr 1151/2012 (Dz.U. 2014, L 179, s. 17) oraz art. 10 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 668/2014 z dnia 13 czerwca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia nr 1151/2012 (Dz.U. 2014, L 179, s. 36) w związku z art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „kartą”). Wniosek ten został złożony w ramach sporu między GAEC Jeanningros, rolniczą grupą produkcyjną, a Institut national de l’origine et de la qualité (INAO, krajowym instytutem pochodzenia i jakości, Francja), ministre de l’Agriculture et de l’Alimentation (ministrem rolnictwa i żywności, Francja) oraz ministre de l’Économie et des Finances (ministrem gospodarki i finansów, Francja) dotyczącego zmiany specyfikacji chronionej nazwy pochodzenia (ChNP) „Comté”. Ramy prawne Motyw 58 rozporządzenia nr 1151/2012 brzmi następująco: „W celu zapewnienia, aby zarejestrowane nazwy pochodzenia i oznaczenia geograficzne oraz gwarantowane tradycyjne specjalności spełniały wymogi ustanowione w niniejszym rozporządzeniu, wnioski powinny być rozpatrywane przez organy krajowe danych państw członkowskich z zastrzeżeniem zgodności z minimalnymi wspólnymi przepisami, w tym z krajową procedurą sprzeciwu. Następnie wnioski powinny być zbadane przez Komisję w celu zapewnienia, że nie zawierają one żadnych oczywistych błędów oraz że uwzględniono prawo unijne i interesy zainteresowanych stron spoza państwa członkowskiego, w którym je złożono”. Artykuł 7 tego rozporządzenia, zatytułowany „Specyfikacja produktu”, stanowi w ust. 1: „1.   Chroniona nazwa pochodzenia lub chronione oznaczenie geograficzne [są zgodne ze specyfikacją, która] zawiera co najmniej następujące informacje: a) nazwę, która ma zostać objęta ochroną jako nazwa pochodzenia lub oznaczenie geograficzne, w formie stosowanej w handlu lub w języku potocznym, wyłącznie w językach, które są lub dawniej były używane do opisu tego konkretnego produktu na określonym obszarze geograficznym; b) opis produktu, obejmujący – w stosownych przypadkach – surowce, a także główne fizyczne, chemiczne, mikrobiologiczne lub organoleptyczne cechy produktu; c) definicję obszaru geograficznego określonego na podstawie związku, o którym mowa w lit. f) ppkt (i) lub (ii) niniejszego ustępu, oraz – w stosownych przypadkach – szczegółowe informacje świadczące o spełnieniu wymogów art. 5 ust. 3; d) dowody potwierdzające, że produkt pochodzi z określonego obszaru geograficznego, o którym mowa w art. 5 ust. 1 lub 2; e) opis metod pozyskiwania produktu oraz – w stosownych przypadkach – autentycznych i niezmiennych lokalnych metod, a także informacje dotyczące pakowania, jeżeli grupa składająca wniosek zdecyduje o ich uwzględnieniu [tak uważa] i przedstawi wystarczające i odnoszące się wyłącznie do danego produktu uzasadnienie, dlaczego zapewnienie jakości, pochodzenia lub kontroli wymaga, aby pakowanie odbywało się na określonym obszarze geograficznym, z uwzględnieniem przepisów unijnych, w szczególności dotyczących swobodnego przepływu towarów i swobodnego świadczenia usług; f) szczegółowe informacje określające następujące kwestie: (i) związek między jakością lub cechami charakterystycznymi produktu a środowiskiem geograficznym, o którym mowa w art. 5 ust. 1, lub ii) zależnie od przypadku, związek między określoną jakością, renomą lub inną cechą charakterystyczną produktu a pochodzeniem geograficznym, o którym mowa w art. 5 ust. 2; g) nazwy i adresy organów lub, o ile są dostępne, nazwy i adresy jednostek dokonujących kontroli zgodności z wymogami specyfikacji produktu na mocy art. 37 oraz ich szczegółowe zadania; h) wszelkie szczegółowe zasady dotyczące etykietowania danego produktu”. Artykuł 49 wspomnianego rozporządzenia, zatytułowany „Wniosek o rejestrację nazw”, stanowi w ust. 2–4: „2.   […] Państwo członkowskie bada wniosek przy wykorzystaniu właściwych środków, aby sprawdzić, czy jest on uzasadniony i czy spełnia wymogi danego systemu. 3.   Państwo członkowskie – w ramach badania wniosku, o którym mowa w ust. 2 akapit drugi niniejszego artykułu – wszczyna krajow[e] procedurę [postępowanie w sprawie] sprzeciwu, któr[e] zapewnia odpowiednie opublikowanie wniosku i pozostawia rozsądny okres, w którym każda osoba fizyczna lub prawna mająca uzasadniony interes oraz mająca siedzibę lub miejsce pobytu na terytorium tego państwa, może wnieść sprzeciw wobec wniosku. […] 4.   Jeżeli – po dokonaniu oceny wszelkich otrzymanych sprzeciwów – państwo członkowskie uzna, że wymogi niniejszego rozporządzenia zostały spełnione, może podjąć decyzję pozytywną i przekazać dokumentację wniosku Komisji. W takim przypadku informuje ono Komisję o dopuszczalnych sprzeciwach zgłoszonych przez osoby fizyczne lub prawne, które w sposób zgodny z prawem wprowadziły odnośne produkty na rynek, używając przedmiotowych nazw nieprzerwanie przez co najmniej pięć lat poprzedzających datę publikacji, o której mowa w ust. 3. Państwo członkowskie zapewnia, aby wydana przez nie pozytywna decyzja została podana do wiadomości publicznej, oraz aby wszelkie osoby fizyczne i prawne mające uzasadniony interes miały możliwość złożenia odwołania. […]”. Artykuł 50 ust. 1 tego samego rozporządzenia przewiduje: „Komisja bada każdy wniosek otrzymany na mocy art. 49 przy wykorzystaniu właściwych środków, aby sprawdzić, czy jest on uzasadniony i czy spełnia wymogi danego systemu. […]”. Artykuł 53 rozporządzenia nr 1151/2012, zatytułowany „Zmiany w specyfikacji produktu”, stanowi w ust. 1 i 2: „1.   Grupa mająca uzasadniony interes może złożyć wniosek o zatwierdzenie zmiany w specyfikacji produktu. Wnioski powinny opisywać i uzasadniać proponowane zmiany. 2.   Jeżeli wśród zmian wprowadzanych do specyfikacji występuje choć jedna zmiana, która nie jest nieznaczna, wniosek o zmianę podlega procedurze określonej w art. 49–52. Jeżeli jednak proponowane zmiany są nieznaczne, Komisja zatwierdza lub odrzuca wniosek. W przypadku zatwierdzenia zmian pociągających za sobą zmianę elementów, o których mowa w art. 50 ust. 2, Komisja publikuje te elementy w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Aby zmianę można było uznać za nieznaczną w przypadku systemu jakości opisanego w tytule II, nie może ona: a) odnosić się do istotnych cech danego produktu; b) zmieniać związku, o którym mowa w art. 7 ust. 1 lit. f) ppkt (i) lub (ii); c) obejmować zmiany nazwy lub jakiejkolwiek części nazwy danego produktu; d) wpływać na określenie obszaru geograficznego; lub e) oznaczać dodatkowych ograniczeń w handlu danym produktem lub używanymi do jego wytworzenia surowcami. […]”. Artykuł 6 rozporządzenia delegowanego nr 664/2014, zatytułowany „Zmiany w specyfikacji produktu”, przewiduje w ust. 1 i 2: „1.   Określony w art. 53 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1151/2012 wniosek o zatwierdzenie zmiany w specyfikacji produktu, która nie jest nieznaczna, zawiera wyczerpujący opis i szczegółowe uzasadnienie w odniesieniu do każdej zmiany. W odniesieniu do każdej zmiany opis zawiera szczegółowe porównanie pierwotnej specyfikacji produktu oraz w stosownych przypadkach pierwotnego jednolitego dokumentu z proponowaną wersją zawierającą zmiany. Wniosek ten jest kompletny. Zawiera on wszystkie zmiany w specyfikacji produktu oraz w stosownych przypadkach jednolitego dokumentu, których zatwierdzenie jest przedmiotem tego wniosku. […] 2.   Wnioski o zatwierdzenie nieznacznej zmiany w specyfikacji produktu odnoszącej się do chronionych nazw pochodzenia lub chronionych oznaczeń geograficznych składa się do organów państwa członkowskiego właściwego dla obszaru geograficznego objętego nazwą lub oznaczeniem. […] Jeżeli państwo członkowskie uznaje, że wymagania określone w rozporządzeniu (UE) nr 1151/2012 i w przepisach przyjętych na podstawie tego rozporządzenia są spełnione, może przekazać dokumentację wniosku o zatwierdzenie nieznacznej zmiany do Komisji. […] Wniosek o zatwierdzenie nieznacznej zmiany zawiera wyłącznie propozycje nieznacznych zmian w rozumieniu art. 53 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1151/2012. We wniosku opisuje się te nieznaczne zmiany, umieszcza się podsumowanie powodów tych zmian i wykazuje się, że proponowane zmiany można faktycznie uznać za nieznaczne zgodnie z art. 53 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1151/2012. W odniesieniu do każdej zmiany wniosek ten zawiera porównanie pierwotnej specyfikacji produktu oraz w stosownych przypadkach pierwotnego jednolitego dokumentu z proponowanymi wersjami zawierającymi zmiany. Wniosek ten jest kompletny i zawiera wszystkie zmiany specyfikacji produktu oraz w stosownych przypadkach jednolitego dokumentu, których zatwierdzenie jest przedmiotem tego wniosku. Nieznaczne zmiany, o których mowa w art. 53 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 1151/2012, uznaje się za zatwierdzone, jeżeli Komisja nie przekaże wnioskodawcy przeciwnej informacji w terminie trzech miesięcy od otrzymania wniosku. Wniosek o zatwierdzenie nieznacznej zmiany niezgodny z wymogami akapitu drugiego niniejszego ustępu nie jest dopuszczalny. W odniesieniu do takich wniosków nie stosuje się zasady domniemanej zgody, o której mowa w akapicie trzecim niniejszego ustępu. W przypadku uznania wniosku za niedopuszczalny Komisja informuje o tym wnioskodawcę w terminie trzech miesięcy od otrzymania wniosku. Komisja podaje do wiadomości publicznej zatwierdzoną nieznaczną zmianę specyfikacji produktu, która nie pociąga za sobą zmiany elementów, o których mowa w art. 50 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1151/2012”. Artykuł 10 rozporządzenia wykonawczego nr 668/2014, zatytułowany „Wymogi proceduralne dotyczące wniosków o zmiany w specyfikacji produktu”, stanowi w ust. 1 i 2: „1.   Wnioski o zatwierdzenie zmiany w specyfikacji produktów oznaczonych chronioną nazwą pochodzenia i chronionym oznaczeniem geograficznym, jeżeli zmiana ta nie jest nieznaczna, sporządza się na podstawie formularza zawartego w załączniku V. Wnioski te wypełnia się zgodnie z wymogami określonymi w art. 8 rozporządzenia (UE) nr 1151/2012. Zmieniony jednolity dokument sporządza się na podstawie formularza zawartego w załączniku I do niniejszego rozporządzenia. Zawarte w zmienionym jednolitym dokumencie odesłanie do publikacji specyfikacji produktu winno kierować do zaktualizowanej proponowanej wersji tej specyfikacji. […] 2.   Wnioski o zatwierdzenie nieznacznej zmiany, o której mowa w art. 53 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 1151/2012, sporządza się na podstawie formularza zawartego w załączniku VII do niniejszego rozporządzenia. Do wniosków o zatwierdzenie nieznacznej zmiany dotyczącej chronionych nazw pochodzenia lub chronionych oznaczeń geograficznych dołącza się zaktualizowany jednolity dokument, jeżeli został zmieniony, który sporządza się na podstawie formularza zawartego w załączniku I. Podane w zmienionym jednolitym dokumencie odesłanie do publikacji specyfikacji produktu winno kierować do zaktualizowanej proponowanej wersji tej specyfikacji. Do wniosków pochodzących z Unii państwa członkowskie dołączają oświadczenie, w którym stwierdzają, że w ich opinii wniosek spełnia warunki określone w rozporządzeniu (UE) nr 1151/2012 i w przepisach przyjętych na jego podstawie, oraz odesłanie do publikacji zaktualizowanej specyfikacji produktu. Do wniosków pochodzących z państw trzecich dana grupa lub władze państwa trzeciego dołączają zaktualizowaną specyfikację produktu. W przypadkach, o których mowa w art. 6 ust. 2 akapit piąty rozporządzenia delegowanego (UE) nr 664/2014, wnioski o nieznaczną zmianę winny zawierać odesłanie do publikacji zaktualizowanej specyfikacji produktu, jeżeli wnioski pochodzą z państw członkowskich, i zaktualizowaną specyfikację produktu, jeżeli wnioski pochodzą z państw trzecich. […]”. Wniosek o nieznaczną zmianę specyfikacji ChNP „Comté” został zatwierdzony decyzją Komisji z dnia 1 czerwca 2018 r. (Dz.U. 2018, C 187, s. 7). Zgodnie z pkt 5.1.18 specyfikacji ChNP „Comté”: „Dojenie należy przeprowadzać dwa razy w ciągu dnia, rano i wieczorem, o regularnych godzinach, w związku z czym nie można stosować systemu dobrowolnego dojenia. Zabrania się korzystania z robotów udojowych. […]”. Postępowanie główne i pytanie prejudycjalne W dniu 8 września 2017 r. minister rolnictwa i żywności oraz minister gospodarki i finansów przyjęli rozporządzenie dokonujące homologacji specyfikacji ChNP „Comté”, zmienionej na wniosek INAO, w celu przekazania tej specyfikacji Komisji do zatwierdzenia zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 53 rozporządzenia nr 1151/2012. Celem tej zmiany specyfikacji, którą uznano za nieznaczną, był zakaz stosowania robotów udojowych przy produkcji mleka przeznaczonego do produkcji Comté poprzez uzupełnienie dokonane w pkt 5.1.18 tej specyfikacji. W skardze złożonej w dniu 16 listopada 2017 r. do Conseil d’État (rady stanu, Francja) GAEC Jeanningros wniósł o stwierdzenie nieważności wspomnianego rozporządzenia z dnia 8 września 2017 r. w zakresie, w jakim zatwierdza ono ten zakaz. I tak w chwili gdy postępowanie, o którym mowa powyżej, było jeszcze w toku, Komisja, decyzją opublikowaną w dniu 1 czerwca 2018 r. (Dz.U. 2018, C 187, s. 7), zatwierdziła na podstawie art. 6 ust. 2 akapit trzeci rozporządzenia delegowanego nr 664/2014 wniosek o nieznaczną zmianę specyfikacji ChNP „Comté” będący przedmiotem sporu w postępowaniu głównym, zgodnie z art. 53 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia nr 1151/2012. W tym kontekście sąd odsyłający zastanawia się, czy zatwierdzenie przez Komisję, zgodnie z art. 53 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia nr 1151/2012, wniosku o nieznaczną zmianę specyfikacji ChNP nie skutkuje tym, że wniesiona do niego skarga na akt, którym właściwe organy krajowe przekazały Komisji nową specyfikację zawierającą tę nieznaczną zmianę w celu jej zatwierdzenia, nie staje się bezprzedmiotowa. W tym względzie sąd odsyłający zwrócił uwagę, że wykładnia ta, która wynika z jego utrwalonego orzecznictwa, oznacza jednak, iż nie orzeka się w przedmiocie zgodności z prawem danej specyfikacji. Sąd krajowy zastanawia się jednak nad zgodnością własnego orzecznictwa z prawem Unii, w szczególności z art. 47 karty, mając na uwadze wpływ, jaki stwierdzenie nieważności decyzji organów krajowych dotyczącej wniosku o zmianę specyfikacji ChNP mogłoby mieć na ważność rejestracji dokonanej przez Komisję. W tych okolicznościach Conseil d’État (rada stanu, Francja) postanowiła zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym: „Czy wykładni art. 53 [rozporządzenia nr 1151/2012], art. 6 [rozporządzenia delegowanego nr 664/2014] i art. 10 [rozporządzenia wykonawczego nr 668/2014] w związku z art. 47 [karty] należy dokonywać w ten sposób, że w szczególnej sytuacji, w której Komisja […] zatwierdziła wniosek organów krajowych państwa członkowskiego o zmianę w specyfikacji produktu oznaczonego [ChNP] i rejestrację [ChNP], a wniosek ten jest przedmiotem postępowania sądowego toczącego się przed sądami krajowymi tego państwa – czy sądy te mogą orzec o umorzeniu toczących się przed nimi postępowań czy też, biorąc pod uwagę skutki ewentualnego stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu dla ważności rejestracji dokonanej przez Komisję […], winny one orzec w przedmiocie zgodności z prawem przywołanego aktu organów krajowych?”. W przedmiocie pytania prejudycjalnego Poprzez pytanie prejudycjalne sąd odsyłający chciałby się zasadniczo dowiedzieć, czy art. 53 ust. 2 rozporządzenia nr 1151/2012, art. 6 rozporządzenia delegowanego nr 664/2014 i art. 10 rozporządzenia wykonawczego nr 668/2014 w związku z art. 47 karty należy interpretować w ten sposób, że w sytuacji gdy Komisja uwzględniła wniosek organów państwa członkowskiego dotyczący nieznacznej zmiany specyfikacji ChNP, sądy krajowe, do których wpłynęło odwołanie dotyczące zgodności z prawem decyzji podjętej przez te organy w sprawie tego wniosku w celu przekazania go Komisji zgodnie z art. 53 ust. 2 rozporządzenia nr 1151/2012, mogą orzec o umorzeniu zawisłych przed nimi postępowań. Na wstępie należy zauważyć, że specyfikacja, na podstawie której ChNP zostało zarejestrowane zgodnie z procedurą przewidzianą w tym celu w art. 49–52 rozporządzenia nr 1151/2012, może być przedmiotem zmiany z poszanowaniem wymogów określonych w art. 53 tego rozporządzenia. W ust. 2 tego artykułu wprowadzono rozróżnienie między zmianami, „któr[e] nie [są] nieznaczn[e]”, do których ma zastosowanie procedura przewidziana dla rejestracji ChNP w art. 49–52 tego rozporządzenia, oraz „nieznacznymi” zmianami, które są zdefiniowane w art. 53 ust. 2 akapit drugi tego rozporządzenia i które podlegają uproszczonej procedurze przewidzianej w tym przepisie. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że przedmiotem sporu jest decyzja dotycząca wniosku o nieznaczną zmianę specyfikacji w rozumieniu ostatniego ze wskazanych wyżej przepisów. Aby ocenić wpływ zatwierdzenia przez Komisję takiej zmiany na odwołanie zmierzające do stwierdzenia nieważności decyzji organów krajowych w sprawie tej zmiany, które to odwołanie jest zawisłe przed sądem krajowym, należy stwierdzić, że rozporządzenie nr 1151/2012 ustanawia podział kompetencji między zainteresowane państwo członkowskie i Komisję (zob. analogicznie wyrok z dnia 6 grudnia 2001 r., Carl Kühne i in., C‑269/99, EU:C:2001:659, pkt 50). Trybunał stwierdził bowiem, że rozporządzenie Rady (EWG) nr 2081/92 z dnia 14 lipca 1992 r. w sprawie ochrony oznaczeń geograficznych i nazw pochodzenia produktów rolnych i środków spożywczych (Dz.U. 1992, L 208, s. 1), które przewidywało procedurę rejestracji odpowiadającą zasadniczo procedurze rejestracji określonej w art. 49–52 rozporządzenia nr 1151/2012, wprowadziło system podziału kompetencji w tym znaczeniu, że w szczególności decyzja o zarejestrowaniu nazwy jako ChNP mogła zostać podjęta przez Komisję tylko wtedy, gdy zainteresowane państwo członkowskie przedłożyło jej odpowiedni wniosek, i że taki wniosek mógł zostać złożony tylko wtedy, gdy państwo członkowskie zweryfikowało, że jest on uzasadniony. Ten system podziału kompetencji wynika w szczególności z okoliczności, że rejestracja wymaga weryfikacji, czy pewne przesłanki zostały spełnione, z czym wiąże się dogłębna znajomość szczególnych okoliczności występujących w zainteresowanym państwie członkowskim, które właściwe organy tego państwa najlepiej potrafią zweryfikować (zob. analogicznie wyroki: z dnia 6 grudnia 2001 r., Carl Kühne i in., C‑269/99, EU:C:2001:659, pkt 53; a także z dnia 2 lipca 2009 r., Bavaria i Bavaria Italia, C‑343/07, EU:C:2009:415, pkt 66). Ponadto, biorąc pod uwagę uprawnienia decyzyjne przysługujące organom krajowym w ramach tego systemu podziału kompetencji, wyłącznie do sądów krajowych należy orzekanie w przedmiocie zgodności z prawem aktów podejmowanych przez te organy, takich jak akty dotyczące wniosków o rejestrację nazwy, które to akty stanowią niezbędny etap procedury przyjęcia aktu Unii, ponieważ instytucje Unii dysponują jedynie ograniczonym zakresem uznania w odniesieniu do tych aktów lub nie dysponują nim wcale, zaś akty tych instytucji, takie jak decyzje o rejestracji, podlegają kontroli sądowej Trybunału (zob. analogicznie wyroki: z dnia 6 grudnia 2001 r., Carl Kühne i in., C‑269/99, EU:C:2001:659, pkt 57, 58; a także z dnia 2 lipca 2009 r., Bavaria i Bavaria Italia, C‑343/07, EU:C:2009:415, pkt 70, 71). Z powyższego wynika, że do sądów krajowych należy rozpatrzenie ewentualnych nieprawidłowości aktu krajowego, takiego jak akt dotyczący wniosku o rejestrację nazwy, na tych samych warunkach, które przewidziano dla kontroli aktów ostatecznych, które zostały wydane przez ten sam organ krajowy i które mogą być niekorzystne dla osób trzecich, przy czym w stosownym przypadku wnosi on sprawę do Trybunału w trybie prejudycjalnym (zob. podobnie wyroki: z dnia 3 grudnia 1992 r., Oleificio Borelli/Komisja, C‑97/91, EU:C:1992:491, pkt 11–13; z dnia 6 grudnia 2001 r., Carl Kühne i in., C‑269/99, EU:C:2001:659, pkt 58; z dnia 2 lipca 2009 r., Bavaria i Bavaria Italia, C‑343/07, EU:C:2009:415, pkt 57). W ramach skargi wniesionej na podstawie art. 263 TFUE sąd Unii nie jest bowiem właściwy do orzekania w przedmiocie zgodności z prawem aktu wydanego przez organ krajowy, zaś stwierdzenia tego nie może podważyć okoliczność, że dany akt stanowi część procesu decyzyjnego Unii (zob. analogicznie wyrok z dnia 3 grudnia 1992 r., Oleificio Borelli/Komisja, C‑97/91, EU:C:1992:491, pkt 9, 10). Jak zauważył rzecznik generalny w pkt 51–59 opinii, orzecznictwo to, związane z postępowaniem w sprawie rejestracji ChNP, ma zastosowanie do postępowań dotyczących zmian zarówno nieznacznych, jak i takich, które nie są nieznaczne, opisanych w pkt 21 niniejszego wyroku. W tym względzie w odniesieniu do wniosków o dokonanie zmian, które nie są nieznaczne, w specyfikacji ChNP, we wspomnianym pkt 21 stwierdzono, że na podstawie odesłania dokonanego w art. 53 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1151/2012 podlegają one tej samej procedurze, która ma zastosowanie do rejestracji ChNP. W odniesieniu do wniosków o dokonanie nieznacznych zmian – takich jak zmiana będąca przedmiotem sporu w postępowaniu głównym – które są objęte zakresem stosowania art. 53 ust. 2 akapit drugi tego rozporządzenia, na podstawie przepisów art. 6 ust. 2 rozporządzenia delegowanego nr 664/2014 i art. 10 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego nr 668/2014 podlegają one uproszczonej procedurze, która jest jednak zasadniczo podobna do wspomnianej procedury rejestracji, jako że ustanawia ona również system podziału kompetencji między organy zainteresowanego państwa członkowskiego i Komisję w odniesieniu do, z jednej strony, weryfikacji zgodności wniosku o zmianę z wymogami wynikającymi z tych rozporządzeń oraz z rozporządzenia nr 1151/2012, a z drugiej strony, zatwierdzenia tego wniosku. Z powyższego wynika, że zgodnie z orzecznictwem przypomnianym w pkt 26 niniejszego wyroku do sądów krajowych należy rozpatrzenie ewentualnych nieprawidłowości aktu krajowego dotyczącego wniosku o dokonanie nieznacznej zmiany w specyfikacji ChNP, takiego jak rozporządzenie z dnia 8 września 2017 r. będące przedmiotem sporu w postępowaniu głównym. W tym kontekście należy przypomnieć, że w myśl utrwalonego orzecznictwa Trybunału sądy państw członkowskich, zgodnie z wyrażoną w art. 4 ust. 3 TUE zasadą lojalnej współpracy, mają obowiązek zapewnić ochronę sądową uprawnień podmiotów prawa wynikających z prawa Unii, przy czym art. 19 ust. 1 TUE nakłada ponadto na państwa członkowskie obowiązek ustanowienia środków prawnych niezbędnych do zapewnienia skutecznej ochrony sądowej w dziedzinach objętych prawem Unii (wyroki: z dnia 8 listopada 2016 r., Lesoochranárske zoskupenie VLK, C‑243/15, EU:C:2016:838, pkt 50; a także z dnia 26 lipca 2017 r., Sacko, C‑348/16, EU:C:2017:591, pkt 29). Ów obowiązek państw członkowskich odpowiada prawu do skutecznego środka prawnego przed bezstronnym sądem, ustanowionemu w art. 47 karty, który potwierdza zasadę skutecznej ochrony sądowej (zob. podobnie wyroki: z dnia 26 lipca 2017 r., Sacko, C‑348/16, EU:C:2017:591, pkt 30, 31; z dnia 26 czerwca 2019 r., Craeynest i in., C‑723/17, EU:C:2019:533, pkt 54), o której zresztą wspomniano w odniesieniu do procedury rejestracji w art. 49 ust. 4 rozporządzenia nr 1151/2012. A zatem w niniejszej sprawie to właśnie w świetle tej zasady należy ustalić, czy sąd krajowy, do którego wniesiono skargę na akt organów krajowych dotyczący wniosku o nieznaczną zmianę specyfikacji ChNP w rozumieniu art. 53 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia nr 1151/2012, jest uprawniony do stwierdzenia, że należy umorzyć toczące się przed nim postępowanie z tego powodu, iż Komisja uwzględniła ów wniosek o zmianę. W tym względzie – jak zauważył rzecznik generalny w pkt 58 opinii – decyzje organów krajowych dotyczące nieznacznych zmian wykraczają poza wyłączną kompetencję sądu Unii, ponieważ są to autonomiczne akty niezbędne do podjęcia decyzji przez Komisję w ich przedmiocie na późniejszym etapie. Otóż wobec bardzo ograniczonego zakresu uznania, jaki przysługuje Komisji w tym względzie, to właśnie decyzje organów krajowych rzeczywiście uwzględniają wszystkie elementy uzasadniające zatwierdzenie rzeczonych zmian specyfikacji. Wynika stąd, że decyzja, którą Komisja zatwierdza taki wniosek o zmianę, opiera się na decyzji, jaką organy danego państwa członkowskiego podejmują w odniesieniu do tego wniosku, a zatem jest siłą rzeczy uwarunkowana tą ostatnią decyzją, zwłaszcza że zakres uznania przysługujący Komisji przy tym zatwierdzeniu jest zasadniczo – jak wynika z motywu 58 rozporządzenia nr 1151/2012 – ograniczony do sprawdzenia, czy wniosek zawiera wymagane elementy i nie wydaje się obarczony oczywistymi błędami (zob. analogicznie wyroki: z dnia 6 grudnia 2001 r., Carl Kühne i in., C‑269/99, EU:C:2001:659, pkt 54; a także z dnia 2 lipca 2009 r., Bavaria i Bavaria Italia, C‑343/07, EU:C:2009:415, pkt 67). W takich okolicznościach uznanie przez sąd krajowy, do którego wpłynęło odwołanie dotyczące zgodności z prawem decyzji organów krajowych w sprawie wniosku o nieznaczną zmianę specyfikacji ChNP, że należy umorzyć toczące się przed nim postępowanie w przedmiocie tego odwołania z tego powodu, iż Komisja zatwierdziła ów wniosek, zagrażałoby skutecznej ochronie sądowej, którą sąd ten jest zobowiązany zapewnić w odniesieniu do takich wniosków o zmianę. Sytuacja taka ma miejsce, tym bardziej że postępowanie dotyczące wniosku o nieznaczną zmianę specyfikacji określone w art. 53 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia nr 1151/2012 – w odróżnieniu od tego, co przewidziano w przypadku zmiany specyfikacji, która nie jest nieznaczna – nie przewiduje możliwości wniesienia sprzeciwu wobec proponowanej zmiany. W takich okolicznościach odwołanie dotyczące zgodności z prawem decyzji organów krajowych zatwierdzającej ten wniosek o nieznaczną zmianę stanowi jedyną możliwość sprzeciwienia się takiej decyzji przez osoby fizyczne lub prawne, których decyzja ta dotyczy. Ewentualne stwierdzenie nieważności takiej decyzji organów krajowych pozbawiłoby decyzję Komisji podstawy i tym samym oznaczałoby ponowne zbadanie sprawy przez tę instytucję (zob. podobnie wyrok z dnia 26 października 2017 r., Global Steel Wire i in./Komisja, od C‑454/16 P do C‑456/16 P i C‑458/16 P, niepublikowany, EU:C:2017:818, pkt 31 i przytoczone tam orzecznictwo). W świetle całości powyższych rozważań na zadane pytanie należy odpowiedzieć, że art. 53 ust. 2 rozporządzenia nr 1151/2012, art. 6 rozporządzenia delegowanego nr 664/2014 i art. 10 rozporządzenia wykonawczego nr 668/2014 w związku z art. 47 karty należy interpretować w ten sposób, iż w przypadku gdy Komisja uwzględniła wniosek organów państwa członkowskiego o dokonanie nieznacznej zmiany w specyfikacji ChNP, sądy krajowe, do których wniesiono odwołanie dotyczące zgodności z prawem decyzji podjętej przez te organy w sprawie tego wniosku w celu przekazania go Komisji zgodnie z art. 53 ust. 2 rozporządzenia nr 1151/2012, nie mogą wyłącznie z tego powodu orzec o umorzeniu toczących się przed nimi postępowań. W przedmiocie kosztów Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.   Z powyższych względów Trybunał (czwarta izba) orzeka, co następuje:   Artykuł 53 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych, art. 6 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 664/2014 z dnia 18 grudnia 2013 r. uzupełniającego rozporządzenie nr 1151/2012 oraz art. 10 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 668/2014 z dnia 13 czerwca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia nr 1151/2012 w związku z art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej należy interpretować w ten sposób, że w przypadku gdy Komisja Europejska uwzględniła wniosek organów państwa członkowskiego o dokonanie nieznacznej zmiany w specyfikacji chronionej nazwy pochodzenia, sądy krajowe, do których wniesiono odwołanie dotyczące zgodności z prawem decyzji podjętej przez te organy w sprawie tego wniosku w celu przekazania go Komisji zgodnie z art. 53 ust. 2 rozporządzenia nr 1151/2012, nie mogą wyłącznie z tego powodu orzec o umorzeniu toczących się przed nimi postępowań.   Podpisy ( *1 ) Język postępowania: francuski.

© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło