C-79/03

OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO L.A. GEELHOEDA przedstawiona w dniu 9 września 2004 r. (1) Sprawa C‑79/03 Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Królestwu Hiszpanii Uchybienie art. 8 i 9 dyrektywy Rady 79/409/EWG z dnia 2 kwietnia 1979 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa, popełnione przez władze hiszpańskie ze względu na tolerowanie chwytania w regionie Walencji za pomocą metody „parany” (na lep) czterech gatunków drozdowatych (turdus philomelos, turdus pilaris, turdus iliacus i turdus viscivorus) I –    Wprowadzenie 1.        Niniejsza sprawa dotyczy postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom Państwa Członkowskiego wszczętego przeciwko Królestwu Hiszpanii ze względu na to, że to ostatnie w opinii Komisji działa z naruszeniem pewnych przepisów dyrektywy Rady 79/409/EWG z dnia 2 kwietnia 1979 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (2) (zwanej dalej „dyrektywą” lub „dyrektywą o ptactwie”). Jak okaże się w poniższych rozważaniach, Komisja Wspólnot Europejskich i Królestwo Hiszpanii prezentują odmienne rozumienie tej kwestii. 2.        Postępowanie koncentruje się w szczególności na wykonaniu i wykładni art. 8 i 9 dyrektywy o ptactwie w kontekście oceny tolerowania stosowania wobec pewnych gatunków drozdów w regionie Walencji tradycyjnej metody łowieckiej „parany”. 3.        Parany to sposób chwytania ptactwa. Polega on na rozmieszczeniu zestawu lepów na drzewie, do którego łowione ptactwo jest przynęcane przy pomocy wabików. Po dotknięciu lepu ptasie pióra przyklejają się do niego. Ptak traci możliwość latania i pada na ziemię, gdzie zostaje schwytany przez myśliwego. II – Przepisy znajdujące zastosowanie w sprawie 4.        Artykuł 8 dyrektywy stanowi, że w odniesieniu do polowania, chwytania lub zabijania ptactwa Państwa Członkowskie zabraniają wykorzystywania wszelkich środków, sposobów lub metod wykorzystywanych do nieselektywnego lub na dużą skalę chwytania lub zabijania, lub mogących spowodować lokalne zanikanie gatunków, w szczególności tych wymienionych w załączniku IV lit. a). 5.        Załącznik IV lit. a) wymienia w szczególności lep i materiały wybuchowe. 6.        Na podstawie art. 9 ust. 1 dyrektywy o ptactwie Państwa Członkowskie mogą odstąpić od przepisów art. 5, 6, 7 i 8 tej dyrektywy, jeśli nie ma innego zadowalającego rozwiązania, z przyczyn wymienionych w lit. a)–c) tego artykułu. Konkretnie, wyjątek jest możliwy „w celu zapobiegania poważnym szkodom w odniesieniu do zbóż [upraw], inwentarza żywego, lasów, rybołówstwa i wody” [lit. a)] i „w celu zezwolenia, przy zachowaniu ściśle nadzorowanych warunków oraz na zasadach selektywnych, na chwytanie, przetrzymywanie lub inne legalne wykorzystywanie niektórych ptaków w małych ilościach” [lit. c)]. 7.        Chwytanie drozdów metodą „parany” zostało uregulowane w regionie autonomicznym Walencji dekretem jego rządu nr 135/2000 z dnia 12 września 2000 r. określającym warunki i formalne wymogi przyznawania zezwoleń na chwytanie tych ptaków (3). Dekret ten ustanawia: –        warunki, jakie musi spełniać „parany” (w zakresie odległości pomiędzy lepami i cech używanego kleju itp.); –        gatunki ptactwa, które wolno chwytać: drozd śpiewak (turdus philomelos), kwiczoł (turdus pilaris), droździk (turdus iliacus) i paszkot (turdus viscivorus); –        okres polowań i pory dnia, w czasie których polowanie jest dozwolone; –        maksymalną liczbę ptaków schwytanych na jedno narzędzie łowieckie. III – Rozbieżności 8.        Komisja twierdzi, że chwytanie ptaków metodą „parany” stanowi nieselektywną metodę łowiecką w rozumieniu lit. a) załącznika IV do dyrektywy o ptactwie. Jest ono zatem zabronione na podstawie art. 8 tej dyrektywy. Ta wykorzystująca lepy metoda nie gwarantuje bowiem w zadowalającym stopniu tego, że nie będą za jej pomocą chwytane ptaki należące do jednego z wymienionych w załączniku I do dyrektywy gatunków chronionych, ptaki wędrowne lub ptaki należące do gatunków, na które sezon łowiecki się już zakończył. Komisja jest zdania, że postawione w dekrecie nr 135/2000 warunki szczególne, jakie musi spełniać „parany”, nie wystarczają, aby móc uznać ten typ polowania za selektywny. 9.        Komisja jest także zdania, że szczególne odstępstwa ustanowione w art. 9 ust. 1 lit. a) lub c) dyrektywy nie obejmują tej metody. 10.      W opinii Komisji nie można skutecznie powoływać się na art. 9 ust. 1 lit. a) tiret trzecie dyrektywy. Po pierwsze, rząd hiszpański nie wykazał, że nie ma innego „zadowalającego rozwiązania” pozwalającego zapobiegać poważnym szkodom w uprawach winorośli i drzew oliwnych, na których wyrządzanie się powołuje. Zdaniem Komisji, istnieją odpowiednie alternatywne metody ochrony upraw przed szkodami wyrządzanymi przez ww. gatunki drozdów, takie jak używanie odstraszających armatek hukowych lub odstrzał. Te alternatywne rozwiązania są także stosowane w innych regionach Hiszpanii, gdzie uprawia się drzewa oliwne i winorośl, takich jak Andaluzja czy Kastylia–La Mancha. W tych regionach chwytanie ptaków na lep zostało zabronione, a ww. metody alternatywne chronią uprawy w zadowalającym stopniu. 11.      Po drugie, Komisja kwestionuje prawdziwość twierdzenia rządu hiszpańskiego co do rozmiaru szkód. Jej zdaniem, zarówno liczebność populacji drozdów, jak i ilość pożywienia roślinnego spożywana przez te ptaki, są przesadzone. Ponadto, według Komisji, geograficzne zagęszczenie przyznanych zezwoleń na używanie „parany’ów” nie odpowiada geograficznemu zagęszczeniu upraw drzew oliwnych i winorośli. 12.      Nie jest także uzasadnione powoływanie się na art. 9 ust. 1 lit. c) dyrektywy. Na wyjątek ten można się powołać jedynie w przypadku selektywnego chwytania ptaków „przy zachowaniu ściśle nadzorowanych warunków” i „w małych ilościach”. 13.      Komisja twierdzi także, że w warunkach ustanowionych przez dekret 135/2000 metoda polowania za pomocą „parany’ów” nie jest selektywna oraz że z pomnożenia liczby zezwoleń przez maksymalną liczbę ptaków, jakie mogą zostać schwytane w ramach jednego zezwolenia, wynika taka łączna liczba schwytanych ptaków, której nie można uznać za „małą” w rozumieniu art. 9 ust. 1 lit. c) dyrektywy. Przekracza ten próg także rzeczywista liczba ptaków, które zostały, według informacji rządu hiszpańskiego, schwytane od wejścia w życie dekretu. 14.      Obrona rządu hiszpańskiego koncentruje się wokół trzech elementów: –        selektywności metody chwytania; –        braku odpowiednich alternatywnych metod chwytania; –        określonego w art. 9 ust. 1 lit. c) dyrektywy kryterium „małych ilości”. 15.      Rząd hiszpański twierdzi, że chwytanie metodą „parany”, uregulowane w sposób taki jak w dekrecie nr 135/2000, ma charakter selektywny. Ta metoda chwytania jest zatem, jego zdaniem, zgodna z dyrektywą i nie wchodzi w zakres stosowania jej art. 8 w związku z załącznikiem IV lit. a). W uzasadnieniu dekretu nr 135/2000 stwierdzono wprawdzie, że lep jest sam w sobie nieselektywną metodą łowiecką, lecz sytuacja przedstawia się odmiennie, jeśli jest on używany w odpowiedni sposób, zgodnie z instrukcjami i ograniczeniami przewidzianymi w tym dekrecie. W tym względzie rząd hiszpański podkreśla kilka przepisów, z których wynika, że polowanie metodą „parany” jest jednak selektywne; dotyczą one odległości pomiędzy lepami, cech używanego kleju, używania wabików tego samego gatunku co ptaki, których chwytanie jest dozwolone, a także minimalnej wysokości drzew, na których umieszcza się „parany”. 16.      Zdaniem rządu hiszpańskiego, wyliczone przez Komisję alternatywne rozwiązania, mające na celu zapobieganie szkodom w uprawach, nie są zadowalające. Stosowanie odstraszających armatek hukowych jest w jego opinii zbyt drogie i ? ze względu na ryzyko pożarów lasów ? zbyt niebezpieczne. Używanie strzelb pociągałoby za sobą zwiększenie liczby zezwoleń na polowanie i przedłużenie okresu polowań. Będące tego skutkiem nękanie miałoby wpływ na naturalną równowagę populacji innych łownych ptaków wędrownych. 17.      Dowodząc, że Komisja nie wykazała, by przepisy autonomicznego regionu Walencji były sprzeczne z kryteriami ustanowionymi w art. 9 ust. 1 lit. c), rząd hiszpański powołuje się na orzecznictwo Trybunału (4), który uznał, że „kryterium małej ilości nie ma charakteru absolutnego, lecz pozostaje w związku z zachowaniem łącznej populacji i poziomem reprodukcji danego gatunku”. IV – Ocena 18.      Niniejsza sprawa dotyczy w szczególności interpretacji i stosowania art. 8 i 9 dyrektywy o ptactwie. Artykuł 8 ust. 1 zabrania wykorzystywania wszelkich środków, sposobów lub metod wykorzystywanych do nieselektywnego lub na dużą skalę chwytania lub zabijania ptactwa, lub mogących spowodować lokalne zanikanie gatunków, w szczególności tych wymienionych w załączniku IV lit. a) ? w tym lepu. Artykuł 9 przewiduje pewną liczbę dokładnie określonych wyjątków od zakazu ustanowionego w szczególności w art. 8. 19.      Po pierwsze, moim zdaniem, nie można bronić argumentu rządu hiszpańskiego, zgodnie z którym metoda „parany” uregulowana w sposób taki, jak w dekrecie nr 135/2000, nie jest objęta zakazem przewidzianym w art. 8 ust. 1. 20.      Zgodnie z brzmieniem tego przepisu Państwa Członkowskie są zobowiązane zabronić używania lepu jako środka wykorzystywanego do chwytania lub zabijania ptactwa. Czytany łącznie z załącznikiem IV lit. a) przepis ten nie daje żadnych podstaw, by twierdzić, że używanie lepu jako rzekomo selektywnej metody chwytania nie wchodzi w zakres stosowania tego ustanowionego zakazu. 21.      Wykorzystywanie tej metody chwytania może być zatem dozwolone jedynie wskutek odstępstwa przyznanego na podstawie art. 9. Należy zatem przeanalizować poniesiony przez rząd hiszpański argument selektywności w kontekście tego właśnie przepisu. 22.      Aby uzasadnić używanie „parany’ów” jako metody chwytania rząd hiszpański powołuje się na dwa odstępstwa: –        artykuł 9 ust. 1 lit. a): zapobieganie poważnym szkodom w uprawach; –        artykuł 9 ust. 1 lit. c): chwytanie, przetrzymywanie lub inne legalne wykorzystywanie niektórych ptaków w małych ilościach przy zachowaniu ściśle nadzorowanych warunków oraz na zasadach selektywnych. 23.      Z brzmienia art. 9 dyrektywy, w wykładni dokonanej przez Trybunał (5), można wyciągnąć wniosek, że aby można było zastosować odstępstwo przewidziane w art. 8, muszą zostać spełnione trzy warunki: zakres odstępstwa powinien być ograniczony do sytuacji, w których nie ma innego zadowalającego rozwiązania; odstępstwo powinno zostać oparte na co najmniej jednym z enumeratywnie wyliczonych w art. 9 ust. 1 lit. a), b) lub c) względów; odstępstwo musi także spełniać wymogi formalne określone w art. 9 ust. 2. Ten ostatni warunek nie odgrywa w niniejszym przypadku żadnej roli. 24.      Aby móc się powołać na odstępstwo przewidziane w art. 9 ust. 1 lit. a) tiret trzecie, czyli zapobieganie poważnym szkodom w uprawach, rząd hiszpański powinien po kolei wykazać, że poważne szkody w uprawach są rzeczywiście wyrządzane przez cztery gatunki drozdów określone przez dekret nr 135/2000, że szkodom tym nie można zapobiec normalnymi metodami i środkami dozwolonymi przez dyrektywę oraz, wreszcie, że polowanie metodą „parany” stanowi dla nich uzasadnioną alternatywę. 25.      Rząd hiszpański twierdzi, że będące przedmiotem sporu gatunki drozdów w trakcie swej wędrówki przelatują przez region Walencji w dużych ilościach i powodują przede wszystkim szkody w uprawach winorośli i drzew oliwnych. Pomiędzy rządem hiszpańskim a Komisją istnieją ponadto duże rozbieżności w kwestiach ilości ptaków oraz rodzaju i zakresu szkód. Wymieniana przez rząd hiszpański w odpowiedzi na skargę liczba 20 milionów ptaków została bez sprzeciwu z jego strony obniżona przez Komisję do 5 milionów. W opiniach cytowanych przez Komisję ekspertów drastycznie zostały także zredukowane dostarczone przez rząd hiszpański dane dotyczące dziennego spożycia oliwek w przeliczeniu na jednego ptaka (z obliczeń rządu hiszpańskiego wynikałoby, że drozdy jedzą około 30 gramów oliwek dziennie, według źródeł cytowanych przez Komisję drozdy spożywają tylko od 6 do 12 gramów [pokarmu] dziennie, z czego tylko część przypada na oliwki i inne owoce). Wreszcie w opinii Komisji drozdy jedzą przede wszystkim oliwki, które spadły już z drzew i których nie można ani spożyć, ani przetworzyć. 26.      Na podstawie tych danych, co do których strony się w dużym zakresie zgadzają, wydaje się bezdyskusyjne, że będące przedmiotem sporu gatunki drozdów wyrządzają pewne szkody w uprawach. Jest jednak znacznie mniej pewne, że okoliczności przedstawione przez rząd hiszpański mogą uzasadnić istnienie „poważnych szkód”, o których mowa w określonych w art. 9 ust. 1 lit. a) tiret trzecie dyrektywy. 27.      Nawet jeśli przyjąć występowanie „poważnych szkód”, nie wystarczy to, aby móc się powołać na odstępstwo przewidziane w art. 9. W tym celu trzeba wykazać, jak jednoznacznie wskazano w  art. 9 zdanie pierwsze, że nie istnieje żadne „zadowalające rozwiązanie”, aby zapobiec szkodom i je ograniczyć. Należy wreszcie uwiarygodnić, że zaproponowana metoda chwytania o wyjątkowym charakterze rzeczywiście stanowi odpowiednie rozwiązanie. 28.      Rząd hiszpański nie był w stanie wykazać, że ogólne dozwolone metody łowieckie, metody chwytania i odstraszania nie mogą zapobiec wyrządzaniu rzekomych szkód bądź ich ograniczyć. 29.      W innych regionach, takich jak Andaluzja i Kastylia–La Mancha, gdzie także uprawia się na dużą skalę drzewa oliwne i winorośl i przez które w trakcie wędrówek drozdów także przelatują ich duże ilości, zdają się wystarczać zwykłe metody polowania ? takie jak odstrzał ? lub odstraszania ? takie jak odstraszające armatki hukowe. 30.      Przyczyny, dla których odstraszające armatki hukowe nie mogą być używane w Walencji, takie jak wysoki koszt i niebezpieczeństwo pożarów lasów, powinny byłyby także zostać stwierdzone, mutatis mutandis, w regionach, w których chwytanie metodą „parany” jest zabronione. Rząd hiszpański nie był w stanie wykazać, dlaczego ta zaakceptowana gdzie indziej i wyraźnie wystarczająca metoda nie miałaby być zadowalającym rozwiązaniem. 31.      Tak samo nie przekonują podniesione przez rząd hiszpański przeciwko odstrzałowi argumenty, według których ta metoda miałaby pociągnąć za sobą nękanie innych gatunków łownych, a myśliwi w regionie Walencji mieliby być znacznie mniej zdyscyplinowani. Odstrzał, jeśli jest prowadzony zgodnie z przepisami, jest w pełni selektywną metodą polowania. Rzekomy brak dyscypliny, w zakresie w jakim znajduje on oparcie w faktach, mógłby co najwyżej uzasadnić całkowity zakaz tej metody łowieckiej. Akta sprawy nie zawierają o tym ani słowa. Rząd hiszpański nie wypowiedział się także w kwestii, dlaczego chwytanie metodą „parany” miałoby natomiast być prowadzone w sposób zdyscyplinowany. 32.      Rząd hiszpański nie był także w stanie skutecznie wykazać, dlaczego chwytanie metodą „parany” ? prowadzone przede wszystkim w tej części regionu Walencji, gdzie nie skupiają się uprawy drzew oliwnych i winorośli ? umożliwiałoby zapobieganie rzekomym szkodom wyrządzanym w tych uprawach. Okazuje się bowiem, że 80 % „parany’ów” znajduje się w prowincji Castellon, z czego 69 % na obszarach, gdzie nie uprawia się drzew oliwnych i winorośli, i że są one usytuowane bądź na obszarach odłogowanych (11,7 %), bądź na obszarach, na których uprawia się wyłącznie drzewa pomarańczowe. Rząd hiszpański broni się, oświadczając, że powierzchnia Walencji jest bardzo rozległa i że lepy typu „parany” są przeznaczone do zapobiegania szkodom w uprawach drzew oliwnych w całym tym regionie, lecz argument ten, jak wykazała Komisja, nie może się utrzymać. Chwytanie drozdów może mieć miejsce jedynie w określonym, odpowiadającym wędrówkom tych ptaków, okresie. Wynika z tego, że lepy typu „parany” mogą chronić jedynie te obszary rolne, na których zostały umieszczone. Związek przyczynowy pomiędzy szkodami a używaniem zabronionej przez art. 8 ust. 1 oraz załącznik IV lit. a) metody chwytania jest zatem pozbawiony wszelkich podstaw. 33.      Rozważania w przedmiocie powołania się przez rząd hiszpański na odstępstwo przewidziane w art. 9 ust. 1 lit. c) dyrektywy należy poprzedzić dwoma uwagami wstępnymi. 34.      Po pierwsze, z brzmienia i z systemu ustanowionego przez art. 9 ust. 1 trzeba wyciągnąć wniosek, że aby móc się powoływać na odstępstwa wyliczone w lit. a)–c), zawsze musi być spełnione kryterium braku „innego zadowalającego rozwiązania”. 35.      Nie jest jasna kwestia, w której rząd hiszpański powołuje się na art. 9 ust. 1 lit. c). Można się domyślać, w celu uzasadnienia powołanego odstępstwa wydaje się on powoływać na utrzymanie tradycyjnej metody chwytania. Jednak ani z preambuły dyrektywy, ani z jej brzmienia nie wynika, że jej celem jest ochrona tradycyjnych metod chwytania, które są sprzeczne z art. 8 ust. 1 oraz z załącznikiem IV lit. a). 36.      Po drugie, powołanie się przez rząd hiszpański na odstępstwo przewidziane w art. 9 ust. 1 lit. c) stoi w wewnętrznej sprzeczności z przedstawioną przezeń argumentacją zmierzającą do zezwolenia na chwytanie ptaków za pomocą „parany’ów”. Albo w niniejszym przypadku chodzi o poważne szkody w uprawach, które wymagają sięgnięcia po tradycyjne metody chwytania, które, aby były skuteczne, nie mogą ograniczać się do chwytania „w małych ilościach”, albo chodzi o zezwolenie na polowanie tradycyjną metodą, która, uwzględniając bardzo restrykcyjne warunki określone w art. 9 ust. 1 lit. c), nie może być wystarczająco skuteczna, aby zapobiec poważnym szkodom wyrządzanym uprawom lub je ograniczyć. 37.      Jeśli, zgodnie z uzasadnieniem swego wyroku w sprawie Komisja przeciwko Francji (6) (pkt 27 i 28) Trybunał chce dokonać wykładni art. 9 ust. 1 lit. c) dyrektywy w tym znaczeniu, że utrzymanie tradycyjnej metody łowieckiej stanowi samo w sobie powód wystarczający ? w pkt 35 podkreśliłem już, że ani brzmienie art. 9, ani system przezeń przewidziany nie dają ku temu podstaw ? trzeba będzie przeanalizować, czy w niniejszym przypadku używanie „parany’ów” jako metody chwytania w taki sposób, jaki został uregulowany w dekrecie nr 135/2000, spełnia warunki selektywności i „małych ilości”. 38.      Rząd hiszpański twierdzi, że dzięki warunkom ustanowionym w tym dekrecie metoda chwytania metodą „parany” zapewnia wystarczającą selektywność. Większa odległość pomiędzy lepami, ich rozmieszczenie, używanie klejów zmywalnych oraz używanie jako wabików jedynie drozdów skutkuje w jego opinii tym, że większość chwytanych ptaków stanowią drozdy śpiewaki, kwiczoły, droździki i paszkoty. Jego zdaniem, pozostałe ptaki są po oczyszczeniu uwalniane. 39.      Moim zdaniem, punkt widzenia rządu hiszpańskiego nie może się utrzymać w kontekście cytowanych przez Komisję badań. Wykorzystywanie w „parany’ach” lepów stanowi jako takie metodę nieselektywną, ponieważ wykorzystywanie tej metody nie stoi na przeszkodzie temu, aby lepów dotykały ptaki inne niż cztery gatunki drozdów, w odniesieniu do których używanie tej metody jest dozwolone. Komisja jednoznacznie udowodniła, że metodą „parany” chwytane są ptaki inne niż te cztery gatunki drozdów, a mianowicie: świstunka brunatna, rudzik, kopciuszek oraz należące do innych licznych gatunków. Ofiarami tej metody chwytania stosowanej wieczorem, nocą lub o świcie mogą stać się różne gatunki sów, takie jak płomykówka i pójdźka. Ponadto można z dużym prawdopodobieństwem sądzić, że te nocne drapieżniki podążają za ptakami nęconymi przez wabiki. 40.      Okoliczność, że zgodnie z dekretem należy oczyścić, a następnie uwolnić przypadkowo schwytane metodą „parany” ptaki inne niż cztery gatunki drozdów, nie czyni tej metody jako takiej selektywną metodą chwytania. Podkreślono już, że używanie lepów jest z definicji nieselektywne. Niewątpliwie można próbować odeprzeć ten zarzut za pomocą argumentu, że ustanowione zostały odpowiednie rygorystyczne przepisy, lecz ich skuteczność będzie w pierwszej kolejności zależeć od tego, jak rygorystycznie będą ich przestrzegać posiadacze zezwoleń oraz, po drugie, od odpowiedzi na pytanie, czy nie wyrządza się szkody schwytanym przypadkowo ptakom. Nie ma bowiem żadnej pewności co do szans przeżycia ptaków owadożernych, najczęściej małych i wrażliwych, które są po oczyszczeniu uwalniane. 41.      Metoda chwytania za pomocą „parany’ów” w postaci takiej, jaka została uregulowana w dekrecie nr 135/2000, nie spełnia także warunku małych ilości. Według obliczeń sporządzonych przez Komisję zezwolenia udzielone na używanie „parany’ów” umożliwiają schwytanie łącznie 429 600 sztuk (2864 zezwoleń pomnożonych przez 150, liczbę sztuk, która może zostać w sezonie schwytana przy pomocy jednego „parany’a”). Ta liczba ptaków, które mogą zostać zgodnie z prawem schwytane jest, moim zdaniem, rozstrzygająca przy odpowiedzi na pytanie, czy chodzi tutaj o małe ilości. Bez znaczenia jest okoliczność, że w trakcie określonego jednego sezonu polowań liczba schwytanych sztuk jest mniejsza od dozwolonej, ponieważ ewentualne szkody wyrządzone w populacji należy mierzyć w odniesieniu do zakresu dozwolonego wyjątku od zakazu ustanowionego w art. 8 ust. 1 oraz w załączniku IV lit. a). 42.      W ww. wyroku w sprawie Komisja przeciwko Francji Trybunał słusznie stwierdził, że aby zbadać, czy spełniony jest warunek „małych ilości”, nie trzeba brać pod uwagę liczb absolutnych, ale raczej zachowanie całej danej populacji, a także zdolność reprodukcyjną danego gatunku. 43.      Komisja twierdzi ? a rząd hiszpański temu nie zaprzeczył ? że populacja będąca przedmiotem niniejszego sporu składa się z około 5 milionów sztuk. Liczba 429 600 sztuk, których chwytanie jest dozwolone na podstawie udzielonych zezwoleń, stanowi zatem ponad 8,5 % tej populacji. Z czysto matematycznego punktu widzenia trudno jest uznać tę liczbę za „małą”. 44.      W „drugim sprawozdaniu na temat wykonania dyrektywy 79/409/EWG w sprawie ochrony dzikiego ptactwa” (7) Komisja opracowała metodę umożliwiającą określenie ilości, która może zostać uznana za małą dla celów zastosowania art. 9 ust. 1 lit. c). Dla zachowania, czyli stabilności określonej grupy mają znaczenie zdolność reprodukcyjna i całkowita roczna śmiertelność z przyczyn naturalnych oraz – w przypadku gatunków łownych – spowodowana polowaniem zwykłymi metodami. Jeśli w przypadku równowagi pomiędzy reprodukcją a roczną śmiertelnością liczebność populacji jest niemal stała, zezwolenie w drodze wyjątku na szczególną metodę chwytania „małych ilości” nie może naruszyć tej równowagi. 45.      Na podstawie badań ornitologicznych Komisja doszła w wymienionym sprawozdaniu do wniosku, że w przypadku gatunków łownych odłów specjalny wielkości 1 % normalnej rocznej śmiertelności populacji może jeszcze zostać uznany za małą ilość w rozumieniu art. 9 ust. 1 lit. c) dyrektywy. Jeśli ten pułap nie jest przekraczany, stabilność gatunku nie jest, zdaniem Komisji, zagrożona. 46.      W odniesieniu do gatunków drozdów, których chwytanie zostało dozwolone dekretem nr 135/2000, Komisja obliczyła, że 1 % śmiertelności rocznej w tej populacji równa się 83 750 sztukom. Nawet uwzględniając wszelkie marginesy błędu właściwe tego typu obliczeniom, należy stwierdzić, że między liczbą sztuk, które mogą być zabite na podstawie udzielonych zezwoleń – 429 600 – oraz wynikającą z obliczeń Komisji liczbą 83 750 istnieje taka różnica, że nie da się obronić twierdzenia rządu hiszpańskiego, zgodnie z którym chodzi tu jedynie o „małą ilość”. 47.      Na podstawie powyższych rozważań dochodzę do wniosku, że aby zezwolić na chwytanie stanowiących przedmiot sporu gatunków drozdów metodą „parany” rząd hiszpański nie może powoływać się na odstępstwo ustanowione w art. 9 ust. 1 lit. c) dyrektywy. Ta metoda nie jest jako taka wystarczająco selektywna i dotyczy łapania takiej ilości ptaków, która znacznie przekracza normę „małych ilości”. V –    Wnioski 48.      Proponuję zatem Trybunałowi wydanie następującego rozstrzygnięcia: –        stwierdzenie, że Królestwo Hiszpanii uchybiło zobowiązaniom Państwa Członkowskiego, ciążącym na nim na mocy art. 8 ust. 1 oraz art. 9 ust. 1 dyrektywy Rady 79/409/EWG z dnia 2 kwietnia 1979 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa; –        obciążenie Królestwa Hiszpanii kosztami postępowania. – Język oryginału: niderlandzki. 2  – Dz.U. L 103, str. 1. 3 – Wyrokiem z dnia 26 września 2001 r. Tribunal Superior de Justicia stwierdził nieważność tego dekretu. Przeciwko temu rozstrzygnięciu została wniesiona kasacja. 4 – Wyrok z dnia 27 kwietnia 1988 r. w sprawie 252/85 Komisja przeciwko Francji, Rec. str. 2243. 5 – Zobacz przykładowo wyrok z dnia 8 lipca 1987 r. w sprawie 262/85 Komisja przeciwko Włochom, Rec. str. 3073. 6 – Wyżej wymieniony w przypisie 4. 7 – COM(93) 572 wersja ostateczna z dnia 24 listopada 1993 r.