C-797/23

WyrokTSUE2026-05-12CELEX: 62023CJ0797ECLI:EU:C:2026:395

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy art. 15 dyrektywy 2019/790 oraz art. 16 i 52 Karty Praw Podstawowych UE stoją na przeszkodzie krajowym przepisom, które przewidują prawo do godziwego wynagrodzenia dla wydawców publikacji prasowych za korzystanie online z ich treści przez dostawców usług społeczeństwa informacyjnego, nakładają na tych dostawców obowiązki negocjacyjne i informacyjne oraz przyznają niezależnemu organowi uprawnienia regulacyjne i rozstrzygające w tym zakresie?
Ratio decidendi
Trybunał uznał, że art. 15 dyrektywy 2019/790 harmonizuje prawa wyłączne wydawców, ale pozostawia państwom członkowskim swobodę w określeniu szczegółowych zasad ich wykonywania, pod warunkiem poszanowania charakteru i zakresu tych praw oraz celów dyrektywy. Wprowadzenie prawa do godziwego wynagrodzenia jest zgodne z celem dyrektywy, jakim jest zapewnienie zwrotu z inwestycji wydawców i stabilności branży prasowej. Obowiązki negocjacyjne i informacyjne nałożone na dostawców usług społeczeństwa informacyjnego, a także uprawnienia regulacyjne i rozstrzygające niezależnego organu, są proporcjonalne i służą wyrównaniu pozycji przetargowej stron, o ile nie pozbawiają wydawców prawa do odmowy lub bezpłatnego udzielenia zgody, nie nakładają obowiązku zapłaty niezwiązanego z korzystaniem i są zgodne z zasadą proporcjonalności. Trybunał podkreślił, że wolność prowadzenia działalności gospodarczej (art. 16 Karty) może podlegać ograniczeniom, jeśli są one przewidziane ustawą, szanują istotę wolności, odpowiadają celom interesu ogólnego i są proporcjonalne, co w tym przypadku ma miejsce ze względu na ochronę własności intelektualnej i pluralizmu mediów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczy skargi Meta Platforms Ireland Ltd (Meta) przeciwko włoskiemu urzędowi regulacyjnemu ds. komunikacji (AGCOM) w przedmiocie decyzji AGCOM określającej kryteria ustalania godziwej rekompensaty za korzystanie online z publikacji prasowych. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 43-bis włoskiej ustawy nr 633/1941, transponującej art. 15 dyrektywy 2019/790. Meta zarzuca, że włoskie przepisy wykraczają poza zakres dyrektywy, naruszają wolność prowadzenia działalności gospodarczej i zasadę wolnej konkurencji, a także są nieproporcjonalne.
Rozstrzygnięcie
Artykuł 15 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/790 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie prawa autorskiego i praw pokrewnych na jednolitym rynku cyfrowym oraz zmiany dyrektyw 96/9/WE i 2001/29/WE oraz art. 16 i 52 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej należy interpretować w ten sposób, że: nie stoją one na przeszkodzie uregulowaniom krajowym, które: – przewidują, że wydawcy publikacji prasowych mają prawo do otrzymania godziwego wynagrodzenia w zamian za zezwolenie dostawcom usług społeczeństwa informacyjnego na korzystanie z ich publikacji; – nakładają na tych dostawców, którzy korzystają lub zamierzają korzystać z takich publikacji, obowiązek podjęcia negocjacji z owymi wydawcami, nieograniczania widoczności treści tychże wydawców w wynikach wyszukiwania w trakcie negocjacji oraz udzielenia rzeczonym wydawcom i organowi władzy publicznej informacji niezbędnych do ustalenia kwoty takiego godziwego wynagrodzenia; – upoważniają ten organ do określenia kryteriów odniesienia, które należy stosować w celu ustalenia tego wynagrodzenia, a w przypadku braku porozumienia między występującymi przed nim stronami – do ustalenia wysokości owego wynagrodzenia oraz do kontroli przestrzegania obowiązku informacyjnego spoczywającego na rzeczonych dostawcach, a także do nałożenia na nich administracyjnych kar pieniężnych w przypadku nieprzestrzegania tego obowiązku, pod warunkiem że uregulowania te nie pozbawiają wydawców publikacji prasowych możliwości odmowy udzielenia takiego zezwolenia ani możliwości udzielenia go nieodpłatnie, że nie nakładają one na dostawców usług społeczeństwa informacyjnego żadnego obowiązku zapłaty niezwiązanego z korzystaniem z takich publikacji oraz że obowiązki i ewentualne kary nałożone na tych dostawców są zgodne z zasadą proporcjonalności.

Pełny tekst orzeczenia

Wydanie tymczasowe WYROK TRYBUNAŁU (wielka izba) z dnia 12 maja 2026 r.(*) Odesłanie prejudycjalne – Własność intelektualna – Prawo autorskie i prawa pokrewne – Dyrektywa (UE) 2019/790 – Artykuł 15 – Ochrona publikacji prasowych w zakresie sposobów korzystania online – Uregulowania krajowe przyznające wydawcom tych publikacji prawo do „godziwej rekompensaty” – Obowiązki nałożone na dostawców usług społeczeństwa informacyjnego – Uprawnienia przyznane niezależnemu organowi administracyjnemu – Karta praw podstawowych Unii Europejskiej – Artykuł 16 – Wolność prowadzenia działalności gospodarczej – Ograniczenia w korzystaniu z tej wolności – Artykuł 52 ust. 1 – Względy uzasadniające – Wyważenie rzeczonej wolności z innymi prawami podstawowymi – Artykuł 11 ust. 2 – Wolność i pluralizm mediów – Artykuł 17 ust. 2 – Ochrona własności intelektualnej W sprawie C‑797/23 mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Tribunale amministrativo regionale per il Lazio (regionalny sąd administracyjny dla Lacjum, Włochy) postanowieniem z dnia 12 grudnia 2023 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 21 grudnia 2023 r., w postępowaniu: Meta Platforms Ireland Ltd przeciwko Autorità per le Garanzie nelle Comunicazioni, przy udziale: Federazione Italiana Editori Giornali (FIEG), Società Italiana degli Autori ed Editori (SIAE), Gedi Gruppo Editoriale SpA, TRYBUNAŁ (wielka izba), w składzie: K. Lenaerts, prezes, T. von Danwitz, wiceprezes, F. Biltgen, K. Jürimäe, C. Lycourgos, I. Ziemele (sprawozdawczyni) i F. Schalin, prezesi izb, S. Rodin, E. Regan, A. Kumin, M. Gavalec, N. Fenger i R. Frendo, sędziowie, rzecznik generalny: M. Szpunar, sekretarz: C. Di Bella, administrator, uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 10 lutego 2025 r., rozważywszy uwagi, które przedstawili: –        w imieniu Meta Platforms Ireland Ltd – F. Angeloni, F. Banterle, A. Bellan, M. Berliri i E. Cocco, avvocati, –        w imieniu Federazione Italiana Editori Giornali (FIEG) – M. Annecchino, avvocato, –        w imieniu Società Italiana degli Autori ed Editori (SIAE) – I. Perego, G.M. Roberti i M. Serpone, avvocati, –        w imieniu Gedi Gruppo Editoriale SpA – S. Fienga i F. Grasso, avvocati, –        w imieniu rządu włoskiego – S. Fiorentino i G. Palmieri, w charakterze pełnomocników, których wspierali M. Cherubini i F. Varrone, avvocati dello Stato, –        w imieniu rządu belgijskiego – S. Baeyens i P. Cottin, w charakterze pełnomocników, których wspierali J. Bocken i P. Callens, advocaten, –        w imieniu rządu duńskiego – D. Elkan, M. Jespersen i C.A.‑S. Maertens, w charakterze pełnomocników, –        w imieniu rządu francuskiego – R. Bénard, B. Dourthe i E. Timmermans, w charakterze pełnomocników, –        w imieniu rządu polskiego – B. Majczyna i E. Buczkowska, w charakterze pełnomocników, –        w imieniu Komisji Europejskiej – G. Conte, A. de Gregorio Merino i J. Samnadda, w charakterze pełnomocników, po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 10 lipca 2025 r., wydaje następujący Wyrok 1        Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 15 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/790 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie prawa autorskiego i praw pokrewnych na jednolitym rynku cyfrowym oraz zmiany dyrektyw 96/9/WE i 2001/29/WE (Dz.U. 2019, L 130, s. 92), a także wykładni art. 109 TFUE oraz art. 16 i 52 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „Kartą”). 2        Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy spółką Meta Platforms Ireland Ltd (zwaną dalej „Metą”) a Autorità per le Garanzie nelle Comunicazioni (urzędem regulacyjnym do spraw komunikacji, Włochy, zwanym dalej „AGCOM”) w przedmiocie zgodności z prawem wydanej przez ten urząd decyzji określającej kryteria ustalania godziwej rekompensaty za korzystanie online z publikacji prasowych.  Ramy prawne  Prawo Unii  Karta 3        Artykuł 11 Karty, zatytułowany „Wolność wypowiedzi i informacji”, w ust. 2 stanowi: „Szanuje się wolność i pluralizm mediów”. 4        Artykuł 16 Karty, zatytułowany „Wolność prowadzenia działalności gospodarczej”, stanowi: „Uznaje się wolność prowadzenia działalności gospodarczej zgodnie z prawem Unii oraz ustawodawstwami i praktykami krajowymi”. 5        Artykuł 17 Karty, zatytułowany „Prawo własności”, w ust. 2 ma następujące brzmienie: „Własność intelektualna podlega ochronie”. 6        Artykuł 51 Karty, zatytułowany „Zakres zastosowania”, w ust. 1 przewiduje: „Postanowienia niniejszej Karty mają zastosowanie do instytucji, organów i jednostek organizacyjnych Unii [Europejskiej] przy poszanowaniu zasady pomocniczości oraz do państw członkowskich wyłącznie w zakresie, w jakim stosują one prawo Unii. Szanują one zatem prawa, przestrzegają zasad i popierają ich stosowanie zgodnie ze swymi odpowiednimi uprawnieniami i w poszanowaniu granic kompetencji Unii powierzonych jej w traktatach”. 7        Artykuł 52 Karty, zatytułowany „Zakres i wykładnia praw i zasad”, w ust. 1 stanowi: „Wszelkie ograniczenia w korzystaniu z praw i wolności uznanych w niniejszej Karcie muszą być przewidziane ustawą i szanować istotę tych praw i wolności. Z zastrzeżeniem zasady proporcjonalności ograniczenia mogą być wprowadzone wyłącznie wtedy, gdy są konieczne i rzeczywiście odpowiadają celom interesu ogólnego uznawanym przez Unię lub potrzebom ochrony praw i wolności innych osób”.  Dyrektywa 2001/29 8        Artykuł 2 dyrektywy 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym (Dz.U. 2001, L 167, s. 10; sprostowania: Dz.U. 2007, L 216, s. 24; Dz.U. 2010, L 263, s. 15; Dz.U. 2012, L 33, s. 9), zatytułowany „Prawo do zwielokrotniania utworu”, stanowi: „Państwa członkowskie przewidują wyłączne prawo do zezwalania lub zabraniania bezpośredniego lub pośredniego, tymczasowego lub stałego zwielokrotniania utworu, przy wykorzystaniu wszelkich środków i w jakiejkolwiek formie, w całości lub częściowo: a)      dla autorów – w odniesieniu do ich utworów; b)      dla artystów wykonawców – w odniesieniu do utrwaleń ich przedstawień; c)      dla producentów fonogramów – w odniesieniu do ich fonogramów; d)      dla producentów pierwszych utrwaleń filmów – w odniesieniu do oryginału i kopii ich filmów; e)      dla organizacji radiowych i telewizyjnych – w odniesieniu do utrwaleń ich programów, niezależnie od tego, czy te programy transmitowane są przewodowo lub bezprzewodowo, włączając drogę kablową lub satelitarną”. 9        Artykuł 3 tej dyrektywy, zatytułowany „Prawo do publicznego udostępniania utworów i prawo podawania do publicznej wiadomości innych przedmiotów objętych ochroną”, stanowi w ust. 2: „Państwa członkowskie powinny przewidzieć wyłączne prawo do zezwalania lub zabraniania na jakiekolwiek podawanie do publicznej wiadomości utworów, drogą przewodową lub bezprzewodową, w taki sposób, że osoby postronne mają do nich dostęp w wybranym przez siebie miejscu i czasie: a)      dla artystów wykonawców – w odniesieniu do utrwaleń ich przedstawień; b)      dla producentów fonogramów – w odniesieniu do ich fonogramów; c)      dla producentów pierwszych utrwaleń filmów – w odniesieniu do oryginału i kopii ich filmów; d)      dla organizacji radiowych i telewizyjnych – w odniesieniu do utrwaleń ich programów, niezależnie od tego, czy programy te są transmitowane przewodowo lub bezprzewodowo, włączając drogę kablową lub satelitarną”.  Dyrektywa 2019/790 10      Motywy 1, 2, 3, 54, 55, 57, 82 i 84 dyrektywy 2019/790 stanowią: „(1)      [Traktat UE] przewiduje ustanowienie rynku wewnętrznego i wprowadzenie systemu zapewniającego niezakłóconą konkurencję na rynku wewnętrznym. Do osiągnięcia tych celów powinna przyczynić się dalsza harmonizacja ustawodawstw państw członkowskich w zakresie prawa autorskiego i praw pokrewnych. (2)      Dyrektywy przyjęte w dziedzinie prawa autorskiego i praw pokrewnych przyczyniają się do funkcjonowania rynku wewnętrznego, zapewniają wysoki poziom ochrony podmiotów uprawnionych, ułatwiają weryfikację praw i tworzą ramy, w których może odbywać się eksploatacja utworów i innych przedmiotów objętych ochroną. Takie zharmonizowane ramy prawne przyczyniają się do należytego funkcjonowania rynku wewnętrznego oraz pobudzają innowacje, kreatywność, inwestycje i produkcję nowych treści, również w środowisku cyfrowym, w celu unikania rozdrobnienia rynku wewnętrznego. […] (3)      Szybki rozwój technologii cyfrowych zmienia sposób, w jaki tworzy się, produkuje, rozpowszechnia i eksploatuje utwory i inne przedmioty objęte ochroną. Wciąż pojawiają się nowe modele biznesowe i nowe podmioty. Odpowiednie przepisy ustawodawcze powinny uwzględniać przyszłe przemiany, aby nie ograniczać rozwoju technologicznego. Cele i zasady określone w unijnych ramach prawa autorskiego są nadal solidne. Wciąż jednak istnieje problem braku pewności prawa, zarówno dla podmiotów uprawnionych, jak i użytkowników, w odniesieniu do niektórych sposobów korzystania, w tym transgranicznych sposobów korzystania, z utworów i innych przedmiotów objętych ochroną w środowisku cyfrowym. Jak wskazano w komunikacie Komisji z dnia 9 grudnia 2015 r. pt. »W kierunku nowoczesnych, bardziej europejskich ram prawa autorskiego«, w niektórych obszarach konieczne jest dostosowanie istniejących unijnych ram prawa autorskiego oraz ich uzupełnienie przy zachowaniu wysokiego poziomu ochrony prawa autorskiego i praw pokrewnych. […] Aby zapewnić prawidłowe i sprawiedliwe funkcjonowanie rynku prawa autorskiego, należy również wprowadzić zasady dotyczące praw w publikacjach […]. […] (54)      Wolna i pluralistyczna prasa jest niezbędna do zapewnienia wysokiej jakości dziennikarstwa i dostępu obywateli do informacji. Wnosi ona zasadniczy wkład w debatę publiczną i prawidłowe funkcjonowanie demokratycznego społeczeństwa. Szeroki dostęp do publikacji prasowych w internecie doprowadził do powstania nowych usług online, takich jak agregatory wiadomości lub usługi monitorowania mediów, w przypadku których ponowne wykorzystywanie publikacji prasowych stanowi ważną część ich modeli biznesowych i źródła przychodów. Wydawcy publikacji prasowych mają trudności z udzielaniem licencji na internetowe korzystanie z ich publikacji dostawcom tych usług, co utrudnia im osiągnięcie zwrotu z inwestycji. W przypadku gdy wydawców publikacji prasowych nie uznaje się za podmioty uprawnione, udzielanie licencji i egzekwowanie praw dotyczących publikacji prasowych w odniesieniu do sposobów korzystania online przez dostawców usług społeczeństwa informacyjnego w środowisku cyfrowym są często skomplikowane i nieefektywne. (55)      Należy uznać organizacyjny i finansowy wkład, jaki wydawcy wnoszą w produkcję publikacji prasowych i stworzyć dla nich zachęty, aby zapewnić stabilność branży wydawniczej, a tym samym zwiększyć dostępność rzetelnych informacji. Należy zatem przewidzieć na poziomie unijnym zharmonizowaną ochronę prawną publikacji prasowych w odniesieniu do sposobów korzystania online przez dostawców usług społeczeństwa informacyjnego, pozostawiając bez zmian istniejące przepisy o prawie autorskim w prawie Unii mające zastosowanie do prywatnego lub niekomercyjnego korzystania z publikacji prasowych przez indywidualnych użytkowników, w tym w przypadku internetowego udostępniania publikacji prasowych. Należy zagwarantować taką ochronę w sposób skuteczny, wprowadzając do prawa Unii prawnoautorską ochronę zwielokrotniania i podawania do publicznej wiadomości publikacji prasowych publikowanych przez wydawców mających siedzibę w danym państwie członkowskim w odniesieniu do sposobów korzystania online przez dostawców usług społeczeństwa informacyjnego w rozumieniu dyrektywy [Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/1535 z dnia 9 września 2015 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U. 2015, L 241, s. 1)]. […] […] (57)      Prawa przyznane w niniejszej dyrektywie wydawcom publikacji prasowych powinny mieć ten sam zakres co prawa do zwielokrotniania i podawania do publicznej wiadomości, o których mowa w dyrektywie [2001/29], w zakresie, w jakim dotyczy to sposobów korzystania online przez dostawców usług społeczeństwa informacyjnego. Prawa przyznane wydawcom publikacji prasowych nie powinny obejmować czynności linkowania. Nie powinny one również obejmować zwykłych faktów relacjonowanych w publikacjach prasowych. Prawa przyznane w niniejszej dyrektywie wydawcom publikacji prasowych powinny również podlegać tym samym przepisom dotyczącym wyjątków i ograniczeń, które mają zastosowanie do praw przewidzianych w dyrektywie [2001/29], w tym przepisom dotyczącym wyjątku w przypadku cytowania do celów takich jak słowa krytyki lub recenzji przewidzianym w art. 5 ust. 3 lit. d) tej dyrektywy. […] (82)      Żadnego z przepisów niniejszej dyrektywy nie należy interpretować jako uniemożliwiającego posiadaczom praw wyłącznych na mocy unijnego prawa autorskiego udzielenia zezwolenia na nieodpłatne korzystanie ze swych utworów lub innych przedmiotów objętych ochroną, w tym na mocy nieodpłatnych licencji niewyłącznych, z korzyścią dla wszystkich użytkowników. […] (84)      Niniejsza dyrektywa nie narusza praw podstawowych i jest zgodna z zasadami uznanymi w szczególności w Karcie. W związku z tym niniejsza dyrektywa powinna być interpretowana i stosowana zgodnie z tymi prawami i zasadami”. 11      Artykuł 1 dyrektywy 2019/790, zatytułowany „Przedmiot i zakres stosowania”, przewiduje w ust. 1: „Niniejsza dyrektywa ustanawia zasady, których celem jest dalsza harmonizacja przepisów prawa Unii mających zastosowanie do prawa autorskiego i praw pokrewnych w ramach rynku wewnętrznego, ze szczególnym uwzględnieniem cyfrowych i transgranicznych sposobów korzystania z treści chronionych. Niniejsza dyrektywa ustanawia także zasady dotyczące wyjątków i ograniczeń w zakresie prawa autorskiego i praw pokrewnych, ułatwiania udzielania licencji, jak również zasady mające na celu zapewnienie prawidłowego funkcjonowania rynku w zakresie eksploatacji utworów i innych przedmiotów objętych ochroną”. 12      Artykuł 15 tej dyrektywy, zatytułowany „Ochrona publikacji prasowych w zakresie sposobów korzystania online”, ma następujące brzmienie: „1.      Państwa członkowskie zapewniają wydawcom publikacji prasowych mającym siedzibę w danym państwie członkowskim prawa przewidziane w art. 2 i art. 3 ust. 2 dyrektywy [2001/29] w zakresie sposobów korzystania online z ich publikacji prasowych przez dostawców usług społeczeństwa informacyjnego. Prawa określone w akapicie pierwszym nie mają zastosowania do prywatnych i niekomercyjnych sposobów korzystania z publikacji prasowych przez użytkowników indywidualnych. Ochrona zagwarantowana w pierwszym akapicie nie ma zastosowania do czynności linkowania. Prawa określone w akapicie pierwszym nie mają zastosowania do pojedynczych słów lub bardzo krótkich fragmentów publikacji prasowej. 2.      Prawa określone w ust. 1 nie naruszają przewidzianych w prawie Unii praw twórców i innych podmiotów uprawnionych w odniesieniu do utworów i innych przedmiotów objętych ochroną zawartych w publikacji prasowej, i nie mają na te prawa żadnego wpływu. Na prawa określone w ust. 1 nie można się powoływać przeciwko twórcom i innym podmiotom uprawnionym, a w szczególności na ich podstawie nie można pozbawiać twórców i innych podmiotów uprawnionych ich prawa do eksploatacji swoich utworów i innych przedmiotów objętych ochroną niezależnie od publikacji prasowej, w skład której wchodzą te utwory lub przedmioty. Jeżeli utwór lub inny przedmiot objęty ochroną jest włączony do publikacji prasowej na podstawie niewyłącznej licencji, nie można się powoływać na prawa określone w ust. 1, aby zakazać korzystania z tego utworu przez innych użytkowników, którym udzielono zezwolenia. Na prawa określone w ust. 1 nie można się powoływać, aby zakazać korzystania z utworów lub innych przedmiotów objętych ochroną, których ochrona wygasła. 3.      W odniesieniu do praw określonych w ust. 1 niniejszego artykułu stosuje się odpowiednio art. 5–8 dyrektywy [2001/29], dyrektywę [Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/28/UE z dnia 25 października 2012 r. w sprawie niektórych dozwolonych sposobów korzystania z utworów osieroconych (Dz.U. 2012, L 299, s. 5)] oraz dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1564 [z dnia 13 września 2017 r. w sprawie niektórych dozwolonych sposobów korzystania z określonych utworów i innych przedmiotów chronionych prawem autorskim i prawami pokrewnymi z korzyścią dla osób niewidomych, osób słabowidzących lub osób z niepełnosprawnościami uniemożliwiającymi zapoznawanie się z drukiem oraz w sprawie zmiany dyrektywy 2001/29/WE w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym (Dz.U. 2017, L 242, s. 6)]. 4.      Prawa, o których mowa w ust. 1, wygasają dwa lata po opublikowaniu danej publikacji prasowej. Termin ten liczy się od dnia 1 stycznia roku następującego po dniu, w którym ta publikacja prasowa została opublikowana. [Ustęp] 1 nie ma zastosowania do publikacji prasowych opublikowanych po raz pierwszy przed dniem 6 czerwca 2019 r. 5.      Państwa członkowskie wprowadzają przepisy przewidujące, że twórcy utworów zamieszczanych w publikacjach prasowych otrzymują odpowiednią część przychodów uzyskiwanych przez wydawców prasy z tytułu korzystania z ich publikacji prasowych przez dostawców usług społeczeństwa informacyjnego”.  Prawo włoskie  Ustawa nr 633/1941 13      Zgodnie z art. 43-bis legge n. 633 – Protezione del diritto d’autore e di altri diritti connessi al suo esercizio (ustawy nr 633 o ochronie praw autorskich i innych praw związanych z ich wykonywaniem) z dnia 22 kwietnia 1941 r. (GURI nr 166 z dnia 16 lipca 1941 r.), w brzmieniu mającym zastosowanie do sporu w postępowaniu głównym (zwanej dalej „ustawą nr 633/1941”): „1.      Wyłączne prawa do zwielokrotniania i publicznego udostępniania, o których mowa w art. 13 i 16, przyznaje się zarówno działającym indywidualnie, jak i w ramach stowarzyszenia lub konsorcjum wydawcom publikacji prasowych w odniesieniu do korzystania online z ich publikacji prasowych przez dostawców usług społeczeństwa informacyjnego […], w tym przez przedsiębiorstwa zajmujące się monitoringiem mediów i przeglądem prasy. […] 3.      Wydawcami publikacji prasowych są podmioty, które indywidualnie, jak i w ramach stowarzyszenia lub konsorcjum wydają w ramach wykonywania działalności gospodarczej publikacje, o których mowa w ust. 2, nawet jeżeli mają siedzibę w innym państwie członkowskim. […] 6.      Prawa określone w ust. 1 nie mają zastosowania do prywatnych lub niekomercyjnych sposobów korzystania z publikacji prasowych przez użytkowników indywidualnych ani do czynności linkowania, ani do używania pojedynczych słów lub bardzo krótkich fragmentów publikacji prasowej. […] 8.      Dostawcy usług społeczeństwa informacyjnego wypłacają podmiotom, o których mowa w ust. 1, godziwą rekompensatę za korzystanie online z publikacji prasowych. W terminie 60 dni od dnia wejścia w życie niniejszego przepisu [AGCOM] przyjmie rozporządzenie określające kryteria odniesienia w celu ustalenia godziwej rekompensaty, o której mowa w zdaniu pierwszym, biorąc pod uwagę między innymi liczbę wyświetleń artykułu online, długość okresu działalności i znaczenie na rynku wydawców, o których mowa w ust. 3, oraz liczbę zatrudnionych dziennikarzy, a także koszty poniesione przez obie strony na inwestycje technologiczne i infrastrukturalne oraz korzyści finansowe wynikające dla obu stron z publikacji pod względem widoczności i przychodów z reklam. 9.      Negocjacje w celu zawarcia umowy o korzystanie z praw, o których mowa w ust. 1, między dostawcami usług społeczeństwa informacyjnego, w tym przedsiębiorstwami zajmującymi się monitoringiem mediów i przeglądem prasy, a wydawcami, o których mowa w ust. 3, są również prowadzone z uwzględnieniem kryteriów określonych w rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 8. W trakcie negocjacji dostawcy usług społeczeństwa informacyjnego nie ograniczają widoczności treści wydawców w wynikach wyszukiwania. Nieuzasadnione ograniczenie tych treści na etapie negocjacji może zostać ocenione w ramach weryfikacji przestrzegania obowiązku działania w dobrej wierze przewidzianego w art. 1337 [codice civile (kodeksu cywilnego)]. 10.      Bez uszczerbku dla prawa do wniesienia powództwa do sądu powszechnego, o którym mowa w ust. 11, jeżeli w ciągu 30 dni od złożenia przez jedną z zainteresowanych stron wniosku o rozpoczęcie negocjacji nie zostanie osiągnięte porozumienie w sprawie wysokości rekompensaty, każda ze stron może zwrócić się do [AGCOM] o ustalenie godziwej rekompensaty, przedstawiając we wniosku swoją propozycję finansową. W terminie 60 dni od złożenia wniosku przez zainteresowaną stronę, w tym gdy strona nie stawiła się, mimo że została należycie wezwana, [AGCOM] wskazuje na podstawie kryteriów określonych w rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 8, która z przedstawionych propozycji finansowych jest zgodna ze wspomnianymi wyżej kryteriami, lub, jeżeli nie uzna żadnej z propozycji za zgodną z owymi kryteriami, wskazuje z urzędu wysokość godziwej rekompensaty. 11.      Jeżeli po ustaleniu godziwej rekompensaty przez [AGCOM] strony nie zawrą umowy, każda ze stron może wnieść sprawę do izby sądu powszechnego wyspecjalizowanej w prawie przedsiębiorstw, […] w tym w celu wniesienia powództwa, o którym mowa w art. 9 [legge n. 192 – Disciplina della subfornitura nelle attività produttive (ustawy nr 192 o podwykonawstwie w działalności produkcyjnej) z dnia 18 czerwca 1998 r. (GURI nr 143 z dnia 22 czerwca 1998 r.)]. 12.      Dostawcy usług społeczeństwa informacyjnego, w tym przedsiębiorstwa zajmujące się monitoringiem mediów i przeglądem prasy, są zobowiązani do udostępnienia, na wniosek zainteresowanej strony – w tym za pośrednictwem organizacji zbiorowego zarządzania lub niezależnych podmiotów zarządzających […], jeżeli zostały upełnomocnione – lub na wniosek [AGCOM], informacji niezbędnych do ustalenia wysokości godziwej rekompensaty. Wykonanie obowiązku, o którym mowa w zdaniu pierwszym, nie zwalnia wydawców, o których mowa w ust. 3, z obowiązku zachowania poufności informacji handlowych, przemysłowych i finansowych, które uzyskali. [AGCOM] sprawuje nadzór nad przestrzeganiem obowiązku informacyjnego przez dostawców usług. W przypadku nieprzekazania tych informacji w terminie 30 dni od złożenia wniosku zgodnie ze zdaniem pierwszym [AGCOM] nakłada na podmiot, który dopuścił się naruszenia, administracyjną karę pieniężną w wysokości nieprzekraczającej 1 % obrotu osiągniętego w ostatnim roku obrotowym zakończonym przed doręczeniem zawiadomienia o zakwestionowaniu. […] […] 14.      Prawa, o których mowa w niniejszym artykule, wygasają dwa lata po opublikowaniu danego utworu dziennikarskiego. […] […]”.  Decyzja nr 3/23/CONS 14      W dniu 19 stycznia 2023 r. AGCOM wydał delibera n. 3/23/CONS (decyzję nr 3/23/CONS); załącznik A do tej decyzji zawiera regolamento in materia di individuazione dei criteri di riferimento per la determinazione dell’equo compenso per l’utilizzo online di pubblicazioni di carattere giornalistico di cui all’articolo 43-bis della Legge 22 aprile 1941, n. 633 (rozporządzenie określające kryteria odniesienia do celów ustalenia godziwej rekompensaty za korzystanie online z publikacji prasowych, o którym mowa w art. 43-bis ustawy nr 633/1941), które to rozporządzenie: –        w art. 4 określa kryteria, które należy stosować w celu ustalenia wysokości godziwej rekompensaty, a które obejmują określenie podstawy obliczania opartej na przychodach z reklam dostawców usług społeczeństwa informacyjnego pochodzących z korzystania online z publikacji prasowych wydawcy, po odliczeniu przychodów wydawcy pochodzących z przekierowania ruchu do jego witryny internetowej; –        określa stawkę w wysokości nieprzekraczającej 70 %, którą należy stosować do kwoty podstawowej w celu ustalenia wysokości godziwej rekompensaty na podstawie pewnej liczby dodatkowych kryteriów określonych w art. 4 ust. 2; –        w art. 5 wyszczególnia obowiązki w zakresie udostępnienia danych, określa uprawnienia kontrolne AGCOM i przewiduje zastosowanie administracyjnej kary pieniężnej wobec podmiotu, który dopuścił się naruszenia, w wysokości nieprzekraczającej 1 % obrotu osiągniętego na rynku krajowym w ostatnim roku obrotowym zamkniętym przed doręczeniem zawiadomienia o zakwestionowaniu; –        w art. 8–12 reguluje procedurę złożenia do AGCOM wniosku o ustalenie wysokości godziwej rekompensaty i związane z ową procedurą przepisy, z możliwością jednostronnego ustalenia tej wysokości przez AGCOM.  Postępowanie główne i pytania prejudycjalne 15      Meta jest spółką z siedzibą w Irlandii, świadczącą usługi społeczeństwa informacyjnego, między innymi jako podmiot zarządzający internetową siecią społecznościową Facebook. 16      W dniu 19 stycznia 2023 r. AGCOM wydał, na podstawie odesłania zawartego w art. 43-bis ust. 8 i nast. ustawy nr 633/1941, transponującego art. 15 dyrektywy 2019/790, decyzję nr 3/23/CONS. Decyzja ta określa kryteria odniesienia do celów ustalenia godziwej rekompensaty za korzystanie online z publikacji prasowych przez dostawców usług społeczeństwa informacyjnego. 17      Pismem złożonym do Tribunale amministrativo regionale per il Lazio (regionalnego sądu administracyjnego dla Lacjum, Włochy), będącego sądem odsyłającym, Meta wniosła skargę o stwierdzenie nieważności decyzji nr 3/23/CONS oraz załączników do niej. 18      Na poparcie skargi Meta podniosła między innymi, że art. 43-bis ustawy nr 633/1941 i decyzja nr 3/23/CONS są sprzeczne z art. 15 dyrektywy 2019/790, który ustanawia prawa o charakterze wyłącznym, a nie prawo do wynagrodzenia. Ponadto ze względu na obowiązki nałożone na dostawców usług społeczeństwa informacyjnego, znaczne ograniczenia przysługującej podmiotom gospodarczym swobody umów oraz rolę i uprawnienia powierzone AGCOM uregulowanie to jest również zdaniem tej spółki sprzeczne z wolnością prowadzenia działalności gospodarczej zagwarantowaną w art. 16 Karty, a w szczególności z zasadą wolnej konkurencji. Meta powołała się poza tym na nieproporcjonalność oraz nieadekwatność środków przyjętych przez ustawodawcę włoskiego i AGCOM, które utrudniają lub przynajmniej czynią znacznie mniej atrakcyjnym świadczenie usług we Włoszech przez spółki mające siedzibę w innych państwach członkowskich. 19      Sąd odsyłający zastanawia się nad zgodnością tych środków z prawem Unii. Wyjaśnia on w tym względzie, że art. 43-bis ustawy nr 633/1941 transponuje do prawa włoskiego art. 15 dyrektywy 2019/790. Otóż zdaniem tego sądu wspomniana ustawa transponująca, a także wydana na jej podstawie decyzja nr 3/23/CONS rozszerzają ramy prawne Unii poprzez dodanie do nich zarówno wymiaru gospodarczego nieobjętego przepisami art. 15 dyrektywy 2019/790, jak i obowiązków obciążających dostawców usług społeczeństwa informacyjnego oraz uprawnień na rzecz AGCOM. 20      Sąd ten zauważa ponadto, że ponieważ mechanizm ustalania godziwej rekompensaty przez AGCOM wprowadza obecność podmiotu trzeciego posiadającego uprawnienia regulacyjne, decyzyjne, kontrolne i uprawnienia do nakładania sankcji w dziedzinie, która powinna podlegać swobodzie negocjacji, może on naruszać – nawet jeśli wynik owych ustaleń może zostać poddany ocenie organu sądowego – nie tylko swobodę umów, ale także wolność prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu art. 16 i 52 Karty. 21      Sąd odsyłający wskazuje poza tym, że w świetle zasad sformułowanych przez Trybunał, w szczególności w wyroku z dnia 26 kwietnia 2022 r., Polska/Parlament i Rada (C‑401/19, EU:C:2022:297) wprowadzenie godziwej rekompensaty obowiązkowo należnej wydawcom od dostawców usług społeczeństwa informacyjnego może okazać się nieproporcjonalne nie tylko w świetle ochrony prawa do komunikacji lub informacji, lecz przede wszystkim ze względu na unifikację publikacji prasowych i ich treści. Ten nieproporcjonalny charakter jest widoczny zdaniem tego sądu również w odniesieniu do uprawnień interwencyjnych przyznanych AGCOM. 22      W tych okolicznościach Tribunale amministrativo regionale per il Lazio (regionalny sąd administracyjny dla Lacjum) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi: „1)      Czy art. 15 [dyrektywy 2019/790] można interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie wprowadzeniu przepisów krajowych – takich jak przepisy przewidziane w art. 43-bis [ustawy nr 633/1941] oraz przepisy określone w decyzji [AGCOM] nr 3/23/CONS – w zakresie, w jakim: a)      przewidziano w nich spoczywające na [dostawcach usług społeczeństwa informacyjnego] obowiązki w zakresie wynagrodzenia (godziwej rekompensaty), oprócz praw wyłącznych określonych w samym art. 15 dyrektywy 2019/790, na rzecz wydawców; b)      nakłada się na tych [dostawców usług społeczeństwa informacyjnego] obowiązki: –        podjęcia negocjacji z wydawcami, –        udzielenia samym wydawcom i [AGCOM] informacji niezbędnych w celu ustalenia godziwej rekompensaty oraz –        nieograniczania widoczności treści wydawcy w wynikach wyszukiwania do czasu zakończenia negocjacji; c)      przyznaje się [AGCOM]: –        uprawnienia nadzorcze i uprawnienia do nakładania sankcji, –        uprawnienia do określenia kryteriów odniesienia w celu ustalenia godziwej rekompensaty, –        uprawnienia do ustalenia, w przypadku braku porozumienia stron, dokładnej kwoty godziwej rekompensaty? 2)      Czy art. 15 [dyrektywy 2019/790] stoi na przeszkodzie przepisom krajowym, takim jak te, o których mowa w [pytaniu pierwszym], nakładającym na [dostawców usług społeczeństwa informacyjnego] obowiązek ujawnienia informacji, który to obowiązek podlega nadzorowi [AGCOM] i którego nieprzestrzeganie pociąga za sobą możliwość zastosowania sankcji administracyjnych? 3)      Czy wspomniane wyżej zasady wolności prowadzenia działalności gospodarczej, o której mowa w art. 16 i 52 [Karty], wolnej konkurencji, o której mowa w art. 109 TFUE, i proporcjonalności, o której mowa w art. 52 [Karty], stoją na przeszkodzie przepisom krajowym, takim jak te wskazane powyżej, które: a)      wprowadzają, oprócz praw wyłącznych określonych w art. 15 [dyrektywy 2019/790], prawo do wynagrodzenia, którego wykonywanie jest połączone z istnieniem po stronie [dostawców usług społeczeństwa informacyjnego] wspomnianych już obowiązków: podjęcia negocjacji z wydawcami, udzielenia wydawcom lub [AGCOM] informacji niezbędnych do ustalenia godziwej rekompensaty oraz nieograniczania widoczności treści wydawcy w wynikach wyszukiwania do czasu zakończenia tych negocjacji; b)      przyznają [AGCOM]: –        uprawnienia nadzorcze i uprawnienia do nakładania sankcji, –        uprawnienia do określenia kryteriów odniesienia w celu ustalenia godziwej rekompensaty, –        uprawnienia do ustalenia, w przypadku braku porozumienia stron, dokładnej kwoty godziwej rekompensaty?”.  W przedmiocie wniosku o otwarcie ustnego etapu postępowania na nowo 23      Pismem złożonym w sekretariacie Trybunału w dniu 22 lipca 2025 r. Meta wniosła, na podstawie art. 83 regulaminu postępowania przed Trybunałem, o otwarcie ustnego etapu postępowania na nowo. 24      Na poparcie tego wniosku podnosi ona zasadniczo, że nie zgadza się z niektórymi elementami oceny zawartymi w opinii rzecznika generalnego. Dokładniej rzecz ujmując, Meta twierdzi, że elementy te opierają się na błędnych założeniach faktycznych dotyczących dynamiki rynku, sposobu wyświetlania publikacji prasowych na Facebooku oraz wiążącego charakteru środków dotyczących ustalania wynagrodzenia przyjętych przez AGCOM. Ponadto spółka ta twierdzi, że pojawiły się nowe informacje, dotyczące między innymi wykonywania uprawnień przyznanych AGCOM, wskazujące na normatywny wpływ tych środków. 25      W tym względzie należy zauważyć, po pierwsze, że statut Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz regulamin postępowania przed Trybunałem nie dają stronom możliwości przedkładania uwag w odpowiedzi na opinię przedstawioną przez rzecznika generalnego. Po drugie, na podstawie art. 252 akapit drugi TFUE rzecznik generalny przedstawia publicznie, przy zachowaniu całkowitej bezstronności i niezależności, uzasadnioną opinię w sprawach, które zgodnie ze statutem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wymagają jego zaangażowania. Trybunał nie jest związany ani tą opinią, ani uzasadnieniem, w oparciu o które rzecznik generalny dochodzi do zawartych w opinii wniosków. W konsekwencji okoliczność, że jedna z zainteresowanych stron nie zgadza się z opinią rzecznika generalnego, bez względu na to, jakie kwestie rzecznik generalny porusza w swojej opinii, nie może sama w sobie stanowić uzasadnienia dla otwarcia ustnego etapu postępowania na nowo (wyrok z dnia 30 października 2025 r., Qassioun, C‑790/23, EU:C:2025:838, pkt 34 i przytoczone tam orzecznictwo). 26      Prawdą jest, że zgodnie z art. 83 regulaminu postępowania Trybunał może w każdej chwili, po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, postanowić o otwarciu ustnego etapu postępowania na nowo, w szczególności jeśli uzna, że okoliczności zawisłej przed nim sprawy nie zostały wystarczająco wyjaśnione, lub jeśli po zamknięciu ustnego etapu postępowania strona przedstawiła nową okoliczność faktyczną mogącą mieć decydujący wpływ na orzeczenie Trybunału. 27      Jednak w niniejszym przypadku, po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, Trybunał staje na stanowisku, że w następstwie pisemnego etapu postępowania oraz przeprowadzonej przed Trybunałem rozprawy dysponuje wszystkimi informacjami koniecznymi do wydania orzeczenia w niniejszej sprawie. Tak czy inaczej wniosek Mety o otwarcie ustnego etapu postępowania na nowo, dotyczący głównie kwestii omówionych już w ramach wspomnianego etapu pisemnego oraz podczas wspomnianej rozprawy, nie ujawnia żadnych nowych okoliczności, które mogłyby mieć decydujący wpływ na orzeczenie, jakie ma w tej sprawie wydać Trybunał. 28      Co się tyczy konkretnie okoliczności faktycznych wskazanych w pkt 24 niniejszego wyroku, należy przypomnieć, że w ramach postępowania prejudycjalnego do Trybunału nie należy ustalenie, czy podnoszone okoliczności faktyczne zostały wykazane, lecz jedynie dokonanie wykładni odpowiednich przepisów prawa Unii. Pytania dotyczące wykładni prawa Unii, z którymi zwrócił się sąd krajowy na gruncie stanu prawnego i faktycznego, za którego ustalenie jest on odpowiedzialny, przy czym prawidłowość tych ustaleń nie podlega ocenie Trybunału, korzystają bowiem z domniemania, iż mają one znaczenie dla sprawy [zob. wyroki: z dnia 16 marca 1978 r., Oehlschläger, 104/77, EU:C:1978:69, pkt 4; z dnia 4 października 2024 r., Bezirkshauptmannschaft Landeck (Próba uzyskania wglądu do danych osobowych przechowywanych w telefonie komórkowym), C‑548/21, EU:C:2024:830, pkt 41 i przytoczone tam orzecznictwo]. 29      W tych okolicznościach nie zachodzi potrzeba zarządzenia otwarcia ustnego etapu postępowania na nowo.  W przedmiocie pytań prejudycjalnych  W przedmiocie dopuszczalności 30      Rząd duński kwestionuje dopuszczalność pytania trzeciego ze względu na to, że w jego opinii nie zostały spełnione wymogi określone w art. 94 lit. c) regulaminu postępowania. Twierdzi on, po pierwsze, że art. 109 TFUE, do którego odnosi się to pytanie, nie ustanawia wspomnianej przez sąd odsyłający zasady dotyczącej wolnej konkurencji. Po drugie, co się tyczy art. 16 i 52 Karty, o których również mowa w rzeczonym pytaniu, rząd duński podnosi, że sąd odsyłający nie wyjaśnił w wystarczającym stopniu, dlaczego uregulowania krajowe rozpatrywane w postępowaniu głównym stanowią nieproporcjonalną ingerencję w korzystanie z wolności prowadzenia działalności gospodarczej. 31      W związku z tym, zdaniem tego rządu, wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym nie pozwala określić, z jakich powodów sąd odsyłający powziął wątpliwości co do zgodności rozpatrywanych w postępowaniu głównym uregulowań krajowych ze wspomnianymi przepisami prawa Unii. 32      Ze swej strony, również w odniesieniu do pytania trzeciego, rząd belgijski – nie podnosząc formalnie zarzutu niedopuszczalności – kwestionuje stosowanie w niniejszej sprawie art. 16 i 52 Karty, ponieważ w jego opinii środki krajowe rozpatrywane w postępowaniu głównym wykraczają, przynajmniej częściowo, poza zakres stosowania dyrektywy 2019/790, a zatem nie stanowią stosowania prawa Unii w rozumieniu orzecznictwa dotyczącego art. 51 Karty. 33      W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w ramach ustanowionej w art. 267 TFUE współpracy między Trybunałem i sądami krajowymi wyłącznie do sądu krajowego, przed którym zawisł spór i na którym spoczywa odpowiedzialność za mające zapaść orzeczenie sądowe, należy, przy uwzględnieniu szczególnych okoliczności konkretnej sprawy, zarówno ocena niezbędności uzyskania orzeczenia prejudycjalnego dla wydania przezeń orzeczenia, jak i ocena znaczenia pytań, z którymi zwraca się on do Trybunału. W związku z tym, jeśli postawione pytania dotyczą wykładni prawa Unii, Trybunał jest w zasadzie zobowiązany do wydania orzeczenia (zob. wyroki: z dnia 29 listopada 1978 r., Redmond, 83/78, EU:C:1978:214, pkt 25; z dnia 21 kwietnia 1988 r., Pardini, 338/85, EU:C:1988:194, pkt 8; z dnia 21 marca 2024 r., LEA, C‑10/22, EU:C:2024:254, pkt 36). 34      Wynika stąd, że pytania dotyczące prawa Unii korzystają z domniemania posiadania znaczenia dla sprawy. Odmowa wydania przez Trybunał orzeczenia w przedmiocie złożonego przez sąd krajowy wniosku jest możliwa tylko wtedy, gdy jest oczywiste, że wykładnia prawa Unii, o którą wniesiono, nie ma żadnego związku ze stanem faktycznym lub z przedmiotem postępowania głównego, gdy problem jest natury hipotetycznej bądź gdy Trybunał nie dysponuje informacjami w zakresie stanu faktycznego lub prawnego niezbędnymi do udzielenia użytecznej odpowiedzi na postawione mu pytania (zob. wyroki: z dnia 15 grudnia 1995 r., Bosman, C‑415/93, EU:C:1995:463, pkt 61; z dnia 13 lipca 2000 r., Idéal tourisme, C‑36/99, EU:C:2000:405, pkt 20; z dnia 21 marca 2024 r., LEA, C‑10/22, EU:C:2024:254, pkt 37). 35      Aby umożliwić Trybunałowi dokonanie użytecznej dla sądu krajowego wykładni prawa Unii, art. 94 lit. c) regulaminu postępowania wymaga w szczególności, by wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym zawierał omówienie powodów, dla których sąd odsyłający rozpatruje kwestię wykładni lub ważności określonych przepisów prawa Unii, jak również związku, jaki dostrzega on między tymi przepisami a uregulowaniami krajowymi, które znajdują zastosowanie w postępowaniu głównym. 36      W niniejszej sprawie, co się tyczy, w pierwszej kolejności, art. 109 TFUE, należy wskazać, że artykuł ten reguluje kompetencje instytucji Unii w zakresie przyjmowania przepisów wykonawczych do art. 107 i 108 TFUE, dotyczących pomocy państwa. W tych okolicznościach należy stwierdzić, że wykładnia owego art. 109, o którą się zwrócono, nie ma żadnego związku z przedmiotem sporu w postępowaniu głównym w rozumieniu orzecznictwa przypomnianego w pkt 34 niniejszego wyroku. 37      Zresztą nawet przy założeniu, że odniesienie do wspomnianego art. 109 w treści pytania trzeciego wynika z błędu pisarskiego i że – jak wydaje się wynikać z uzasadnienia wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym – pytanie to należy rozumieć jako odnoszące się do art. 119 TFUE, należy zauważyć, że ów art. 119 wprowadza tytuł VIII traktatu FUE, zatytułowany „Polityka gospodarcza i pieniężna”, i określa zasady przewodnie, które powinny kierować działaniami państw członkowskich przy przyjmowaniu tej polityki. Chociaż we wspomnianym art. 119 ust. 1 i 2 mowa jest o „zasadzie otwartej gospodarki rynkowej z wolną konkurencją”, to jednak spór w postępowaniu głównym w sposób oczywisty nie wchodzi w zakres stosowania tego przepisu. 38      W związku z tym pytanie trzecie jest niedopuszczalne w zakresie, w jakim dotyczy ono wykładni art. 109 TFUE lub, w stosownym wypadku, wykładni art. 119 TFUE. 39      Co się tyczy natomiast, w drugiej kolejności, wykładni art. 16 i 52 Karty, o którą to wykładnię wystąpiono, z pkt 19–21 niniejszego wyroku wynika, że wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym przedstawia w sposób zwięzły, ale jasny powody, które skłoniły sąd odsyłający do zadania pytania dotyczącego wykładni tychże postanowień prawa Unii. Ponadto z wniosku tego wynika, że art. 43-bis ustawy nr 633/1941, którego zgodność z prawem Unii budzi wątpliwości, jest wynikiem zmiany we włoskim ustawodawstwie, wprowadzonej dekretem ustawodawczym przyjętym w wyraźnym celu wdrożenia dyrektywy 2019/790 do prawa włoskiego. W tym względzie sąd odsyłający wskazuje, że art. 43-bis stanowi transpozycję do prawa włoskiego art. 15 tej dyrektywy. 40      Otóż, jak orzekł już Trybunał, transpozycja dyrektywy przez państwa członkowskie stanowi w każdym wypadku sytuację określoną w art. 51 Karty, w której państwa członkowskie stosują prawo Unii (zob. podobnie wyrok z dnia 29 lipca 2019 r., Spiegel Online, C‑516/17, EU:C:2019:625, pkt 20), zatem transpozycja ta musi być zgodna z gwarantowanymi przez Kartę prawami podstawowymi. Wobec tego postanowienia Karty mają zastosowanie do sporu w postępowaniu głównym. 41      W związku z tym pytanie trzecie jest dopuszczalne w zakresie, w jakim dotyczy ono wykładni art. 16 i 52 Karty.  Co do istoty 42      Poprzez swoje pytania, które należy rozpatrzyć łącznie, sąd odsyłający zmierza zasadniczo do ustalenia, czy art. 15 dyrektywy 2019/790 oraz art. 16 i 52 Karty należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie uregulowaniom krajowym, które: –        przewidują, że wydawcy publikacji prasowych mają prawo do otrzymania godziwego wynagrodzenia w zamian za zezwolenie dostawcom usług społeczeństwa informacyjnego na korzystanie z ich publikacji; –        nakładają na tych dostawców, którzy korzystają lub zamierzają korzystać z takich publikacji, obowiązek podjęcia negocjacji z owymi wydawcami, nieograniczania negocjacji widoczności treści tychże wydawców w wynikach wyszukiwania w trakcie negocjacji oraz udzielenia wspomnianym wydawcom i organowi władzy publicznej informacji niezbędnych do ustalenia kwoty takiego godziwego wynagrodzenia; –        upoważniają ten organ do określenia kryteriów odniesienia, które należy stosować w celu ustalenia tego wynagrodzenia, a w przypadku braku porozumienia między występującymi przed nim stronami – do ustalenia wysokości owego wynagrodzenia oraz do kontroli przestrzegania obowiązku informacyjnego spoczywającego na rzeczonych dostawcach, a także do nałożenia na nich administracyjnych kar pieniężnych w przypadku nieprzestrzegania tego obowiązku.  Uwagi wstępne 43      W przedstawionych uwagach na piśmie Meta wskazuje, że uregulowania krajowe rozpatrywane w postępowaniu głównym należy oceniać w świetle nie tylko art. 15 dyrektywy 2019/790 oraz art. 16 i 52 Karty, lecz także art. 5 i 6 dyrektywy 2015/1535 oraz art. 3 dyrektywy 2000/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie niektórych aspektów prawnych usług społeczeństwa informacyjnego, w szczególności handlu elektronicznego w ramach rynku wewnętrznego (dyrektywy o handlu elektronicznym) (Dz.U. 2000, L 178, s. 1). Meta twierdzi w związku z tym, po pierwsze, że o środkach wprowadzonych tymi uregulowaniami nie powiadomiono Komisji, mimo że stanowią one „przepisy techniczne” w rozumieniu dyrektywy 2015/1535, a po drugie, że środki te nie są zgodne z zasadą kraju pochodzenia, ustanowioną w art. 3 dyrektywy 2000/31. 44      W tym względzie należy przypomnieć, że w ramach ustanowionej w art. 267 TFUE procedury współpracy między sądami krajowymi a Trybunałem do tego ostatniego należy udzielenie sądowi krajowemu użytecznej odpowiedzi, która umożliwi mu rozstrzygnięcie zawisłego przed nim sporu. W tym celu Trybunał może wywieść ze wszystkich informacji dostarczonych przez sąd krajowy, a w szczególności z uzasadnienia postanowienia odsyłającego, przepisy i zasady prawa Unii, które wymagają wykładni w kontekście przedmiotu postępowania głównego w celu przeformułowania skierowanych do niego pytań i dokonania wykładni wszystkich przepisów prawa Unii potrzebnych sądom krajowym do tego, by mogły one wydać rozstrzygnięcie w przedłożonych im sporach, nawet jeśli przepisy te nie zostały wyraźnie wymienione w pytaniach prejudycjalnych (zob. wyroki: z dnia 20 marca 1986 r., Tissier, 35/85, EU:C:1986:143, pkt 9; z dnia 17 października 2024 r., Sony Computer Entertainment Europe, C‑159/23, EU:C:2024:887, pkt 27 i przytoczone tam orzecznictwo). 45      Jednakże jedynie do sądu krajowego należy określenie przedmiotu pytań, które sąd ten zamierza skierować do Trybunału. W związku z tym, ponieważ sam wniosek nie wskazuje na potrzebę takiego przeformułowania, Trybunał nie może, na wniosek strony w postępowaniu głównym, rozpatrywać pytań, które nie zostały mu przedstawione przez sąd krajowy. Jeśli, w miarę rozwoju postępowania, sąd krajowy uznałby za niezbędne uzyskanie dodatkowej wykładni prawa Unii, powinien zwrócić się z nowym wnioskiem do Trybunału (zob. wyroki: z dnia 23 października 1997 r., Franzén, C‑189/95, EU:C:1997:504, pkt 79; z dnia 17 października 2024 r., Sony Computer Entertainment Europe, C‑159/23, EU:C:2024:887, pkt 28 i przytoczone tam orzecznictwo). 46      Tymczasem w niniejszej sprawie pomimo wskazania, że w ramach postępowania głównego Meta powołała się na naruszenie dyrektyw 2000/31 i 2015/1535, w postanowieniu odsyłającym sąd odsyłający wyraźnie wykluczył konieczność uzyskania wykładni tych dyrektyw. 47      Wobec tego wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym należy przeanalizować w świetle art. 15 dyrektywy 2019/790 oraz odpowiednich postanowień Karty.  W przedmiocie art. 15 dyrektywy 2019/790 48      Zgodnie ze swoim tytułem art. 15 dyrektywy 2019/790 reguluje „[o]chronę publikacji prasowych w zakresie sposobów korzystania online”. I tak art. 15 ust. 1 akapit pierwszy stanowi, że państwa członkowskie zapewniają wydawcom publikacji prasowych mającym siedzibę w danym państwie członkowskim – w zakresie sposobów korzystania online z ich publikacji prasowych przez dostawców usług społeczeństwa informacyjnego – „prawa przewidziane w art. 2 i art. 3 ust. 2 dyrektywy [2001/29]”, a mianowicie odpowiednio wyłączne prawo do zezwalania na czynności zwielokrotniania lub do ich zabraniania oraz wyłączne prawo do zezwalania na czynności podawania do publicznej wiadomości lub do ich zabraniania. 49      Tak więc art. 15 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy 2019/790 w związku z art. 2 i art. 3 ust. 2 dyrektywy 2001/29 definiuje w sposób jednoznaczny przysługujące wydawcom publikacji prasowych w Unii wyłączne prawa do zwielokrotniania i podawania do publicznej wiadomości i stanowi środek pełnej harmonizacji materialnej treści praw, o których mowa w tym artykule [zob. w odniesieniu do art. 2 lit. c) dyrektywy 2001/29 wyrok z dnia 29 lipca 2019 r., Pelham i in., C‑476/17, EU:C:2019:624, pkt 84–86]. 50      Wobec tego art. 15 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy 2019/790 w związku z art. 2 i art. 3 ust. 2 dyrektywy 2001/29 zobowiązuje państwa członkowskie do zagwarantowania wydawcom publikacji prasowych mającym siedzibę w Unii – w zakresie sposobów korzystania online z ich publikacji prasowych przez dostawców usług społeczeństwa informacyjnego – wyłącznych praw do zwielokrotniania i podawania do publicznej wiadomości tych publikacji, przy czym państwa te nie dysponują jakimkolwiek zakresem uznania w kwestii regulowania materialnej treści tych praw. 51      Tymczasem ani art. 15 dyrektywy 2019/790, ani żaden inny jej przepis nie określają szczegółowych zasad wykonywania tych praw. 52      W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 288 akapit trzeci TFUE przy dokonywaniu transpozycji dyrektywy państwa członkowskie są zobowiązane do zapewnienia jej pełnej skuteczności, dysponując jednocześnie zakresem uznania w kwestii wyboru formy i środków służących zapewnieniu jej wykonania. Jednakże ten zakres uznania nie ma wpływu na zobowiązanie każdego z państw członkowskich będących adresatami tej dyrektywy do podjęcia wszelkich środków niezbędnych do zapewnienia pełnej skuteczności danej dyrektywy zgodnie z jej zamierzonym celem (zob. wyroki: z dnia 10 kwietnia 1984 r., von Colson i Kamann, 14/83, EU:C:1984:153, pkt 15; z dnia 1 sierpnia 2025 r., Alace i Canpelli, C‑758/24 i C‑759/24, EU:C:2025:591, pkt 61, 62). 53      W związku z tym należy uznać, że przy dokonywaniu transpozycji praw przewidzianych w art. 15 dyrektywy 2019/790 państwa członkowskie dysponują zakresem uznania w odniesieniu do określenia szczegółowych zasad wykonywania tych praw, z którego powinny korzystać z pełnym poszanowaniem ograniczeń określonych w tej dyrektywie oraz zgodnie z jej celami. Wobec tego, po pierwsze, biorąc pod uwagę harmonizację dokonywaną przez ów art. 15, państwo członkowskie nie może przewidzieć zasad wykonywania, które skutkowałyby zmianą materialnej treści wspomnianych praw, a w szczególności zmianą ich charakteru i zakresu. Po drugie, zasady te muszą być w pełni zgodne zarówno z ogólnym celem wspomnianej dyrektywy, jak i ze szczegółowym celem rzeczonego art. 15. 54      Jak wynika z art. 1 ust. 1 dyrektywy 2019/790 w świetle jej motywów 1–3, ogólnym celem tej dyrektywy jest dalsza harmonizacja ustawodawstw państw członkowskich w zakresie prawa autorskiego i praw pokrewnych przy zachowaniu wysokiego poziomu ochrony tych praw oraz zapewnieniu prawidłowego funkcjonowania rynku prawa autorskiego. 55      Co się tyczy, konkretniej, celu realizowanego przez art. 15 dyrektywy 2019/790, w motywach 54 i 55 tej dyrektywy wskazano, że wprowadzenie do prawa Unii praw pokrewnych prawu autorskiemu dotyczących zwielokrotniania i podawania do publicznej wiadomości publikacji prasowych w odniesieniu do sposobów korzystania online przez dostawców usług społeczeństwa informacyjnego ma na celu między innymi zaradzenie trudnościom, jakie mają wydawcy tych publikacji z udzielaniem licencji na te sposoby korzystania, oraz zapewnienie możliwości osiągnięcia zwrotu z inwestycji niezbędnych do produkcji wspomnianych publikacji. Powodem ustanowienia tych praw jest zatem konieczność uznania organizacyjnego i finansowego wkładu, jaki wydawcy ci wnoszą w produkcję tychże publikacji, i stworzenia dla nich zachęt, aby zapewnić stabilność branży wydawniczej, a tym samym zwiększyć dostępność rzetelnych informacji, ponieważ wolna i pluralistyczna prasa jest niezbędna do zapewnienia wysokiej jakości dziennikarstwa i dostępu obywateli do informacji. 56      W świetle tych właśnie rozważań należy zbadać pytania przedstawione w odniesieniu do art. 15 dyrektywy 2019/790. –       W przedmiocie prawa wydawców publikacji prasowych do otrzymania godziwego wynagrodzenia 57      Z postanowienia odsyłającego wynika, że zgodnie z art. 43-bis ust. 1 ustawy nr 633/1941 „wyłączne prawa do zwielokrotniania i publicznego udostępniania” przyznaje się wydawcom publikacji prasowych w odniesieniu do niektórych sposobów korzystania online z ich publikacji przez dostawców usług społeczeństwa informacyjnego, a mianowicie w odniesieniu do sposobów korzystania innych niż czynności linkowania i do tych, które nie ograniczają się do używania pojedynczych słów lub bardzo krótkich fragmentów. 58      Artykuł 43-bis ust. 8 tej ustawy przewiduje, że za owo korzystanie online dostawcy usług społeczeństwa informacyjnego wypłacają „godziwą rekompensatę” wydawcom, o których mowa w ust. 1 tegoż art. 43-bis. 59      Aby ustalić, czy takie przepisy są zgodne z wymogami przypomnianymi w pkt 50 i 53 niniejszego wyroku, należy zauważyć, że z samego brzmienia art. 15 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy 2019/790 oraz z motywu 57 tej dyrektywy wynika, że prawa przyznane wydawcom publikacji prasowych mają ten sam zakres co prawa do zwielokrotniania i podawania do publicznej wiadomości, o których mowa w dyrektywie 2001/29, w zakresie, w jakim dotyczy to sposobów korzystania online z tych publikacji przez dostawców usług społeczeństwa informacyjnego. 60      I tak, po pierwsze, ochrona przyznana na mocy praw określonych w art. 15 dyrektywy 2019/790 nie ogranicza się do posiadania tych praw, lecz rozciąga się także na ich wykonywanie, które w praktyce musi być skuteczne. Po drugie, podobnie jak w przypadku praw do zwielokrotniania i podawania do publicznej wiadomości, o których mowa w dyrektywie 2001/29, prawa te mają charakter prewencyjny w tym znaczeniu, że każde wykorzystanie chronionych przez nie publikacji wymaga uprzedniej zgody podmiotu uprawnionego [zob. w odniesieniu do art. 2 lit. b) i art. 3 ust. 2 lit. a) dyrektywy 2001/29 wyroki: z dnia 14 listopada 2019 r., Spedidam i in., C‑484/18, EU:C:2019:970, pkt 37, 38; z dnia 6 marca 2025 r., ONB i in., C‑575/23, EU:C:2025:141, pkt 105, 106]. 61      Wynika stąd, że z zastrzeżeniem wyjątków i ograniczeń przewidzianych między innymi w art. 5 dyrektywy 2001/29, mających zastosowanie do praw określonych w art. 15 ust. 1 dyrektywy 2019/790 na mocy wyraźnego odesłania zawartego w tym zakresie w art. 15 ust. 3, każdy sposób korzystania wchodzący w zakres stosowania wspomnianego art. 15 musi być przedmiotem uprzedniej zgody podmiotów, którym przysługują prawa określone w tym artykule. 62      Wobec tego państwa członkowskie nie mogą dokonać transpozycji art. 15 dyrektywy 2019/790 w ten sposób, że przewidziane w nim wyłączne prawa o charakterze prewencyjnym zostaną zastąpione zwykłym prawem do rekompensaty, które umożliwiałoby wydawcom publikacji prasowych jedynie uzyskanie wynagrodzenia za korzystanie z tych publikacji online przez dostawców usług społeczeństwa informacyjnego, lecz nie pozwalałoby na zabranianie takiego korzystania. 63      Niemniej jednak prawa określone w owym art. 15 oznaczają ze swej natury, że wydawcy publikacji prasowych mają prawo uzależnić udzielenie zezwolenia na rzeczone korzystanie od wynagrodzenia, które uznają za stosowne. Ponadto z pkt 55 niniejszego wyroku wynika, że poprzez takie wynagrodzenie art. 15 dyrektywy 2019/790 ma na celu zapewnienie tym wydawcom możliwości osiągnięcia zwrotu z inwestycji niezbędnych do produkcji owych publikacji. W tych okolicznościach dostawca usług społeczeństwa informacyjnego nie może zasadnie twierdzić, że ustawodawca krajowy narusza tę dyrektywę poprzez wprowadzenie systemu mającego na celu zapewnienie tym wydawcom godziwego wynagrodzenia. 64      Należy jednak podkreślić, po pierwsze, że jak wyraźnie potwierdza motyw 82 dyrektywy 2019/790, wydawcy publikacji prasowych powinni zachować możliwość udzielania zezwolenia na nieodpłatne korzystanie we wspomniany sposób, w tym na mocy nieodpłatnych licencji niewyłącznych, z korzyścią dla wszystkich użytkowników. 65      Po drugie, o ile art. 15 dyrektywy 2019/790 przyznaje wydawcom publikacji prasowych wyłączne prawa o charakterze prewencyjnym, które umożliwiają tymże wydawcom zezwalanie dostawcom usług społeczeństwa informacyjnego na zwielokrotnianie lub podawanie do publicznej wiadomości tych publikacji – bądź zabranianie im tego, o tyle w żadnym wypadku nie gwarantuje im on wynagrodzenia, w przypadku gdy dostawcy ci nie korzystają ani nie zamierzają korzystać ze wspomnianych publikacji. 66      Wynika stąd, że dostawcy usług społeczeństwa informacyjnego – także gdy zwracają się do wydawców publikacji prasowych o uprzednią zgodę – powinni zachować swobodę decydowania o skorzystaniu z publikacji, ponieważ nie można nałożyć na nich jakiegokolwiek obowiązku zapłaty ani innego rodzaju obowiązku na mocy art. 15 dyrektywy 2019/790, jeżeli nie korzystają oni ani nie zamierzają korzystać z publikacji objętych zakresem stosowania tego przepisu. 67      W niniejszej sprawie do sądu odsyłającego – jako jedynego właściwego do dokonania wykładni uregulowań krajowych rozpatrywanych w postępowaniu głównym – należy ocena, czy przepisy te spełniają wymogi określone w pkt 62–66 niniejszego wyroku. 68      Byłoby tak, w przypadku, gdyby „godziwą rekompensatę”, którą należy wypłacić wydawcom publikacji prasowych zgodnie z art. 43-bis ust. 1 i 8 ustawy nr 633/1941, rozumiano jako świadczenie wzajemne za zezwolenie na zwielokrotnianie tych publikacji lub podawanie ich do publicznej wiadomości udzielane dostawcom usług społeczeństwa informacyjnego i gdyby przepisy te, po pierwsze, gwarantowały owym wydawcom prawo do odmowy udzielenia takiego zezwolenia, a także prawo do udzielenia go nieodpłatnie, a po drugie – nie nakładały na tych dostawców żadnego obowiązku zapłaty niezwiązanego z korzystaniem z takich publikacji. 69      W tym kontekście należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądy krajowe przy stosowaniu prawa wewnętrznego są zobowiązane do dokonywania jego wykładni w możliwie najszerszym zakresie w świetle brzmienia i celu rozpatrywanej dyrektywy, tak by osiągnąć przewidziany w niej rezultat, a tym samym zastosować się do art. 288 akapit trzeci TFUE. Ten obowiązek dokonywania wykładni zgodnej prawa krajowego jest bowiem nierozerwalnie związany z systemem traktatu FUE, gdyż zezwala sądom krajowym na zapewnienie, w ramach ich właściwości, pełnej skuteczności prawa Unii przy rozpoznawaniu zawisłych przed nimi sporów (zob. wyroki: z dnia 24 stycznia 2012 r., Dominguez, C‑282/10, EU:C:2012:33, pkt 24; z dnia 23 października 2025 r., Gaso i Conexus Baltic Grid, C‑87/24, EU:C:2025:826, pkt 64 i przytoczone tam orzecznictwo). 70      Ponadto zasada wykładni zgodnej wiąże się z wymogiem, by sądy krajowe czyniły wszystko, co leży w zakresie ich kompetencji, uwzględniając wszystkie przepisy prawa krajowego i stosując uznane w porządku krajowym metody wykładni, by zapewnić pełną skuteczność rozpatrywanej dyrektywy i dokonać rozstrzygnięcia zgodnego z realizowanymi przez nią celami (zob. wyroki: z dnia 4 lipca 2006 r., Adeneler i in., C‑212/04, EU:C:2006:443, pkt 111; z dnia 23 października 2025 r., Gaso i Conexus Baltic Grid, C‑87/24, EU:C:2025:826, pkt 65 i przytoczone tam orzecznictwo). –       W przedmiocie obowiązków nałożonych na dostawców usług społeczeństwa informacyjnego 71      Z postanowienia odsyłającego wynika, że art. 43-bis ust. 9 i 12 ustawy nr 633/1941 przewiduje szereg obowiązków obciążających dostawców usług społeczeństwa informacyjnego, między innymi obowiązek podjęcia negocjacji z wydawcami publikacji prasowych w celu zawarcia umowy umożliwiającej im korzystanie z tych publikacji, obowiązek nieograniczania widoczności rzeczonych publikacji w wynikach wyszukiwania w trakcie tych negocjacji oraz obowiązek przekazania danych niezbędnych do ustalenia wysokości „godziwej rekompensaty” za takie korzystanie. 72      W tym względzie należy przypomnieć, że jak wskazano w pkt 53 niniejszego wyroku, ustawodawca krajowy dysponuje zakresem uznania w odniesieniu do określenia zasad wykonywania praw określonych w art. 15 dyrektywy 2019/790, z zastrzeżeniem poszanowania między innymi charakteru i zakresu tych praw oraz celów realizowanych przez tę dyrektywę i ów art. 15. 73      Uregulowania krajowe, które nakładają na dostawców usług społeczeństwa informacyjnego obowiązki takie jak rozpatrywane w postępowaniu głównym, zawierają tym samym takie zasady. 74      Jednak, jak wynika z pkt 63–66 niniejszego wyroku, aby takie obowiązki pozostawały w zgodzie z charakterem i zakresem praw określonych w art. 15 dyrektywy 2019/790, należy zapewnić, by miały one zastosowanie wyłącznie w przypadku, gdy dostawcy usług społeczeństwa informacyjnego korzystają lub zamierzają skorzystać z publikacji prasowych objętych zakresem stosowania tegoż art. 15 oraz, w związku z tym, gdy wydawcy tych publikacji pragną podjąć takie negocjacje ze wspomnianymi dostawcami w celu udzielenia im, odpłatnie, zezwolenia na zwielokrotnianie rzeczonych publikacji lub podawania ich do publicznej wiadomości. 75      W niniejszym przypadku z akt sprawy, którymi dysponuje Trybunał, nie wynika, by warunki te nie zostały spełnione. W związku z tym, z zastrzeżeniem dokonania weryfikacji przez sąd odsyłający, obowiązki przewidziane w art. 43-bis ust. 9 i 12 ustawy nr 633/1941, o których mowa w pkt 71 niniejszego wyroku, nie wydają się niezgodne z charakterem lub zakresem praw określonych w art. 15 dyrektywy 2019/790. 76      Jeśli chodzi o zgodność tych obowiązków z celami tej dyrektywy oraz jej art. 15, rząd włoski twierdzi zasadniczo, że wspomniane obowiązki mają na celu wzmocnienie pozycji przetargowej wydawców publikacji prasowych i stanowią wyraz ogólnej zasady działania w dobrej wierze podczas negocjacji. Według tego rządu wspomniane obowiązki mają w szczególności na celu przezwyciężenie nierównowagi siły przetargowej oraz asymetrii informacji, które występują między owymi wydawcami a dostawcami usług społeczeństwa informacyjnego, na niekorzyść tych pierwszych. 77      W tym względzie, jak co do istoty wskazał rzecznik generalny w pkt 46 i 47 opinii, jeśli chodzi o obowiązek przekazania danych niezbędnych do ustalenia wysokości „godziwej rekompensaty”, jedynie dostawcy usług społeczeństwa informacyjnego dysponują informacjami umożliwiającymi ocenę wartości ekonomicznej, jaką przedstawia korzystanie online z publikacji prasowych – jak przychody generowane przez takie korzystanie lub oczekiwane w jego wyniku, w związku z czym wydawcy publikacji prasowych mają słabszą pozycję przetargową w stosunku do dostawców usług społeczeństwa informacyjnego w zakresie ustalania przedmiotowego wynagrodzenia. Ponadto, jeśli chodzi o obowiązek nieograniczania widoczności publikacji w wynikach wyszukiwania w trakcie negocjacji między wspomnianymi dostawcami a owymi wydawcami, pozwala on zapobiec wywieraniu presji na tych wydawców, a także ukrywaniu wartości ekonomicznej, jaką przedstawia korzystanie z ich publikacji prasowych. 78      I tak, ponieważ przedmiotowe obowiązki umożliwiają zapewnienie, by wydawcy publikacji prasowych mogli swobodnie decydować – na podstawie wszystkich istotnych informacji – czy i, w stosownym wypadku, za jakim wynagrodzeniem chcą udzielić dostawcom usług społeczeństwa informacyjnego zezwolenia na zwielokrotnianie tych publikacji lub podawanie ich do publicznej wiadomości, obowiązki te mogą zapewnić uczciwy charakter negocjacji prowadzonych między stronami. Wobec tego obowiązki takie jak rozpatrywane w postępowaniu głównym wpisują się w cel ochrony tych wydawców jako podmiotów praw określonych w art. 15 dyrektywy 2019/790, zgodnie z zamiarem prawodawcy unijnego wyrażonym w motywach 54 i 55 tej dyrektywy. 79      W tych okolicznościach należy stwierdzić, że takie obowiązki przyczyniają się do realizacji celów przypomnianych w pkt 54 i 55 niniejszego wyroku i wzmacniają stopień ochrony przewidziany w tej dyrektywie, a w szczególności w jej art. 15. –       W przedmiocie uprawnień przyznanych AGCOM 80      Z postanowienia odsyłającego wynika, że na mocy art. 43-bis ust. 8, 10 i 12 ustawy nr 633/1941 AGCOM jest uprawniony do określenia kryteriów odniesienia służących ustaleniu wynagrodzenia, jakie dostawcy usług społeczeństwa informacyjnego powinni, w stosownym wypadku, wypłacić wydawcom publikacji prasowych w zamian za zezwolenie na korzystanie z tych publikacji, oraz do wskazania, w przypadku braku porozumienia między stronami, wysokości tego wynagrodzenia. Ponadto do AGCOM należy czuwanie nad przestrzeganiem przez tych dostawców obowiązku informacyjnego, przy czym w przypadku nieprzestrzegania przez nich tego obowiązku urząd ten ma możliwość nałożenia na nich administracyjnej kary pieniężnej. 81      Środki interwencji publicznej, takie jak te, o których mowa w poprzednim punkcie niniejszego wyroku, są w pełni zgodne z art. 15 dyrektywy 2019/790. Środki regulujące uprawnienia organu publicznego, takiego jak AGCOM, dotyczą bowiem zasad wykonywania praw określonych w owym art. 15. W zakresie, w jakim środki te umożliwiają ustalenie stosownej wysokości wynagrodzenia – w sytuacji gdy dostawcy usług społeczeństwa informacyjnego korzystają lub zamierzają korzystać z publikacji prasowych i posiadają zezwolenie wydawców tych publikacji, a strony nie są w stanie uzgodnić stosownej wysokości tego wynagrodzenia – owe środki interwencji publicznej nie są niezgodne z charakterem i zakresem tych praw oraz z celami realizowanymi przez tę dyrektywę i jej art. 15. 82      Należy również zauważyć, iż z informacji przekazanych przez sąd odsyłający wynika, że chociaż AGCOM jest uprawniony do określenia kryteriów odniesienia oraz – w przypadku braku porozumienia między stronami – wysokości takiego wynagrodzenia, strony zachowują swobodę w zakresie niezawierania umowy umożliwiającej tym dostawcom korzystanie z rzeczonych publikacji. 83      Ponadto, jak wynika z pkt 71–79 niniejszego wyroku, z zastrzeżeniem dokonania weryfikacji przez sąd odsyłający, obowiązek przekazania przez dostawców usług społeczeństwa informacyjnego danych niezbędnych do ustalenia wysokości „godziwej rekompensaty” wydaje się zgodny z art. 15 dyrektywy 2019/790. W tych okolicznościach uprawnienie do kontroli przestrzegania tego obowiązku oraz do nakładania sankcji w przypadku ewentualnych uchybień przyznane organowi publicznemu, takiemu jak AGCOM, w zakresie, w jakim ma ono na celu zapewnienie skuteczności owego obowiązku, również nie może być uznane za niezgodne z tym artykułem, z zastrzeżeniem poszanowania zasady proporcjonalności.  W przedmiocie art. 16 i 52 Karty 84      Zgodnie z tym, co wynika z pkt 40 niniejszego wyroku, aby ocenić zgodność z prawem Unii uregulowań krajowych, które – podobnie jak te rozpatrywane w postępowaniu głównym – mają na celu stosowanie tego prawa w rozumieniu art. 51 ust. 1 Karty, należy również uwzględnić wymogi wynikające z ochrony gwarantowanych przez Kartę. 85      Jeśli chodzi w szczególności o wolność prowadzenia działalności gospodarczej, będącą konkretnym przedmiotem pytań sądu odsyłającego, należy wskazać, że art. 16 Karty stanowi, iż uznaje się tę wolność zgodnie z prawem Unii oraz ustawodawstwami i praktykami krajowymi. Ochrona przyznana przez ten art. 16 obejmuje wolność prowadzenia działalności gospodarczej i handlowej, swobodę zawierania umów i wolną konkurencję (zob. wyroki: z dnia 22 stycznia 2013 r., Sky Österreich, C‑283/11, EU:C:2013:28, pkt 42; z dnia 30 kwietnia 2024 r., Trade Express-L i DEVNIA TSIMENT, C‑395/22 i C‑428/22, EU:C:2024:374, pkt 76). 86      W tym kontekście należy przypomnieć po pierwsze, że wszelkie środki mogące mieć wystarczająco bezpośredni i znaczący wpływ na swobodę wykonywania działalności zawodowej lub handlowej zainteresowanych podmiotów gospodarczych stanowią ograniczenie wykonywania wolności prowadzenia działalności gospodarczej. Po drugie, ochrona przyznana w art. 16 Karty obejmuje również, w ramach swobody umów, swobodny wybór partnera gospodarczego oraz swobodę w określaniu ceny świadczenia, a nałożenie obowiązku zawarcia umowy stanowi istotne ograniczenie swobody umów, z której co do zasady korzystają podmioty gospodarcze (zob. podobnie wyroki: z dnia 22 stycznia 2013 r., Sky Österreich, C‑283/11, EU:C:2013:28, pkt 43; z dnia 10 lipca 2025 r., INTERZERO i in., C‑254/23, EU:C:2025:569, pkt 211, 212). 87      Biorąc pod uwagę brzmienie art. 16 Karty – które przewiduje, że uznaje się wolność prowadzenia działalności gospodarczej zgodnie z prawem Unii oraz ustawodawstwami i praktykami krajowymi, i odróżnia się w ten sposób od brzmienia nadanego postanowieniom chroniącym, w tytule II tej Karty, inne podstawowe wolności, zbliża się zaś do brzmienia niektórych postanowień tytułu IV Karty – wolność ta może zatem podlegać różnorodnym ingerencjom władz publicznych, które mają prawo ustanowić w interesie ogólnym ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej. Okoliczność ta znajduje zaś odzwierciedlenie w szczególności w sposobie, w jaki należy oceniać regulacje Unii oraz ustawodawstwo i praktyki krajowe w świetle zasady proporcjonalności na podstawie art. 52 ust. 1 Karty (zob. wyroki: z dnia 22 stycznia 2013 r., Sky Österreich, C‑283/11, EU:C:2013:28, pkt 46, 47; z dnia 10 lipca 2025 r., INTERZERO i in., C‑254/23, EU:C:2025:569, pkt 141 i przytoczone tam orzecznictwo). 88      Zgodnie z rzeczonym postanowieniem Karty wszelkie ograniczenia w korzystaniu z uznanych w niej praw i wolności muszą być przewidziane ustawą i szanować istotę tych praw i wolności oraz, zgodnie z zasadą proporcjonalności, mogą być wprowadzone wyłącznie wtedy, gdy są konieczne i rzeczywiście odpowiadają celom interesu ogólnego uznawanym przez Unię lub potrzebom ochrony praw i wolności innych osób. 89      W tym względzie należy wskazać, że o ile możliwe jest interpretowanie uregulowań krajowych rozpatrywanych w postępowaniu głównym w ten sposób, że przewidzianą w nich „godziwą rekompensatę” należy rozumieć jako świadczenie wzajemne ustalane swobodnie przez wydawców publikacji prasowych i dostawców usług społeczeństwa informacyjnego, o tyle nie można uznać, aby uregulowania te stanowiły ograniczenia w korzystaniu z wolności prowadzenia działalności gospodarczej przez tych dostawców. 90      Natomiast zarówno obowiązek przekazania określonych danych nałożony na dostawców usług społeczeństwa informacyjnego pod rygorem nałożenia na nich administracyjnej kary pieniężnej, jak i zobowiązanie ich do nieograniczania widoczności publikacji prasowych w wynikach wyszukiwania w trakcie negocjacji, a także przyznane AGCOM w tym zakresie uprawnienia mogą ograniczać korzystanie przez tychże dostawców z wolności prowadzenia działalności gospodarczej zagwarantowanej w art. 16 Karty. 91      Jeśli chodzi o uzasadnienie takich ograniczeń, po pierwsze, nie ulega wątpliwości, że są one przewidziane ustawą w rozumieniu art. 52 ust. 1 Karty, ponieważ zostały one zawarte w ustawie nr 633/1941. 92      Po drugie, jeżeli uregulowania krajowe, takie jak rozpatrywane w postępowaniu głównym, nie uniemożliwiają zainteresowanym podmiotom gospodarczym prowadzenia działalności gospodarczej ani nie pozbawiają tych podmiotów możliwości dochodzenia swoich interesów w ramach stosunku umownego, lecz jedynie ograniczają tę możliwość, nie mogą one naruszać istoty wolności prowadzenia działalności gospodarczej (zob. analogicznie wyroki: z dnia 21 grudnia 2021 r., Bank Melli Iran, C‑124/20, EU:C:2021:1035, pkt 87, 88 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 10 lipca 2025 r., INTERZERO i in., C‑254/23, EU:C:2025:569, pkt 150). 93      Po trzecie, co się tyczy przesłanki, zgodnie z którą ograniczenie wolności prowadzenia działalności gospodarczej powinno rzeczywiście odpowiadać celom interesu ogólnego uznawanym przez Unię lub wynikać z potrzeby ochrony praw i wolności innych osób, z rozważań przedstawionych w pkt 78 i 79 niniejszego wyroku wynika, że ograniczenie mogące wynikać z uregulowań krajowych takich jak rozpatrywane w postępowaniu głównym spełnia również tę przesłankę, ponieważ przyczynia się do osiągnięcia celów dyrektywy 2019/790, przypomnianych w pkt 54 i 55 niniejszego wyroku (zob. analogicznie wyrok z dnia 21 grudnia 2021 r., Bank Melli Iran, C‑124/20, EU:C:2021:1035, pkt 89). 94      Po czwarte, jeśli chodzi o poszanowanie zasady proporcjonalności w przypadku ograniczenia wolności zagwarantowanej w art. 16 Karty, wydaje się przede wszystkim, że uregulowania krajowe takie jak rozpatrywane w postępowaniu głównym są zdatne do osiągnięcia realizowanego celu. 95      Dalej, jeśli chodzi o konieczność środków przewidzianych w tych uregulowaniach, w świetle rozważań zawartych w pkt 87 niniejszego wyroku nie wydaje się oczywiste, że istnieją środki mniej restrykcyjne, pozwalające z równą skutecznością osiągnąć cele realizowane przez wspomniane uregulowania, ponieważ wydawcy publikacji prasowych mają słabszą pozycję przetargową w stosunku do dostawców usług społeczeństwa informacyjnego w zakresie ustalania przedmiotowego wynagrodzenia. 96      Wreszcie, jeśli chodzi o proporcjonalność w ścisłym znaczeniu tychże uregulowań, należy sprawdzić, czy przewidziane środki nie są nieproporcjonalne w stosunku do realizowanych celów, przy czym powinno się zaznaczyć, że w sytuacji zbiegu wielu praw podstawowych, takich jak, w niniejszej sprawie, zagwarantowana w art. 16 Karty wolność prowadzenia działalności gospodarczej z jednej strony oraz zapisane w art. 17 ust. 2 Karty prawo własności intelektualnej i zagwarantowane w art. 11 ust. 2 Karty prawo do wolności i pluralizmu mediów z drugiej strony, oceny tej należy dokonywać w sposób pozwalający pogodzić wymogi związane z ochroną poszczególnych praw i zachować między nimi odpowiednią równowagę (zob. wyroki: z dnia 29 stycznia 2008 r., Promusicae, C‑275/06, EU:C:2008:54, pkt 65, 66; z dnia 22 stycznia 2013 r., Sky Österreich, C‑283/11, EU:C:2013:28, pkt 60). 97      W tym względzie należy, po pierwsze, uwzględnić znaczenie zarówno chronionego przez art. 17 ust. 2 Karty prawa własności intelektualnej, jak i zagwarantowanego w art. 11 ust. 2 Karty prawa do wolności i pluralizmu mediów, ponieważ art. 11 Karty stanowi jeden z istotnych fundamentów pluralistycznego i demokratycznego społeczeństwa, należącego do wartości, na jakich zgodnie z art. 2 TUE opiera się Unia [zob. podobnie wyroki: z dnia 26 kwietnia 2022 r., Polska/Parlament i Rada, C‑401/19, EU:C:2022:297, pkt 47; z dnia 26 lutego 2026 r., Komisja/Węgry (Prawo do świadczenia usług medialnych na częstotliwości radiowej), C‑92/23, EU:C:2026:108, pkt 369 i przytoczone tam orzecznictwo]. Po drugie, należy uwzględnić zawarte w pkt 87 niniejszego wyroku rozważania dotyczące zapisanej w art. 16 Karty wolności prowadzenia działalności gospodarczej. 98      Co się tyczy proporcjonalności obowiązku przekazywania określonych danych, nałożonego na dostawców usług społeczeństwa informacyjnego pod rygorem administracyjnej kary pieniężnej, należy w szczególności uwzględnić okoliczność, że po pierwsze, dane, jakie muszą przekazać owi dostawcy, wydają się ograniczać do danych niezbędnych do ustalenia należnego od nich ewentualnie wynagrodzenia, w szczególności do wartości ekonomicznej korzystania z publikacji prasowych. Po drugie, art. 43-bis ust. 12 ustawy nr 633/1941 wyraźnie precyzuje, że wydawcy publikacji prasowych mają obowiązek zachowania poufności informacji handlowych, przemysłowych i finansowych, które uzyskali. 99      Ponadto, ponieważ maksymalna wysokość administracyjnej kary pieniężnej, jaką można nałożyć w przypadku nieprzestrzegania tego obowiązku, jest ustalona jako odsetek obrotów osiągniętych przez podmiot, który dopuścił się naruszenia, i jest ograniczona do 1 %, kara ta pozwala uwzględnić możliwości finansowe tego podmiotu i nie wydaje się obciążać go w sposób oczywiście nieracjonalny. 100    W tych okolicznościach, z zastrzeżeniem dokonania weryfikacji przez sąd odsyłający, nałożenie takiego obowiązku na odnośnych dostawców wydaje się proporcjonalne w stosunku do realizowanego celu, ponieważ pozwala na osiągnięcie odpowiedniej równowagi między poszczególnymi prawami i podstawowymi wolnościami, do których zbiegu dochodzi. 101    To samo dotyczy obowiązku nieograniczania widoczności publikacji prasowych w wynikach wyszukiwania w trakcie negocjacji. Z akt sprawy, którymi dysponuje Trybunał, nie wynika bowiem w jakikolwiek sposób, by obowiązek ten obciążał w sposób oczywiście nieracjonalny podmioty gospodarcze, na które został nałożony. 102    Ponieważ podniesione w postanowieniu odsyłającym argumenty w przedmiocie zasady wolnej konkurencji nie mają – w stosunku do twierdzeń odnoszących się do zasady swobody umów – samodzielnego charakteru, należy w tym względzie odwołać się do rozważań przedstawionych w poprzednich punktach niniejszego wyroku. 103    W świetle całości powyższych rozważań odpowiedź na przedstawione pytania brzmi następująco: art. 15 dyrektywy 2019/790 oraz art. 16 i 52 Karty należy interpretować w ten sposób, że nie stoją one na przeszkodzie uregulowaniom krajowym, które: –        przewidują, że wydawcy publikacji prasowych mają prawo do otrzymania godziwego wynagrodzenia w zamian za zezwolenie dostawcom usług społeczeństwa informacyjnego na korzystanie z ich publikacji; –        nakładają na tych dostawców, którzy korzystają lub zamierzają korzystać z takich publikacji, obowiązek podjęcia negocjacji z owymi wydawcami, nieograniczania widoczności treści tychże wydawców w wynikach wyszukiwania w trakcie negocjacji oraz udzielenia rzeczonym wydawcom i organowi władzy publicznej informacji niezbędnych do ustalenia kwoty takiego godziwego wynagrodzenia; –        upoważniają ten organ do określenia kryteriów odniesienia, które należy stosować w celu ustalenia tego wynagrodzenia, a w przypadku braku porozumienia między występującymi przed nim stronami – do ustalenia wysokości owego wynagrodzenia oraz do kontroli przestrzegania obowiązku informacyjnego spoczywającego na rzeczonych dostawcach, a także do nałożenia na nich administracyjnych kar pieniężnych w przypadku nieprzestrzegania tego obowiązku, pod warunkiem że uregulowania te nie pozbawiają wydawców publikacji prasowych możliwości odmowy udzielenia takiego zezwolenia ani możliwości udzielenia go nieodpłatnie, że nie nakładają one na dostawców usług społeczeństwa informacyjnego żadnego obowiązku zapłaty niezwiązanego z korzystaniem z takich publikacji oraz że obowiązki i ewentualne kary nałożone na tych dostawców są zgodne z zasadą proporcjonalności.  W przedmiocie kosztów 104    Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi. Z powyższych względów Trybunał (wielka izba) orzeka, co następuje: Artykuł 15 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/790 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie prawa autorskiego i praw pokrewnych na jednolitym rynku cyfrowym oraz zmiany dyrektyw 96/9/WE i 2001/29/WE oraz art. 16 i 52 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej należy interpretować w ten sposób, że: nie stoją one na przeszkodzie uregulowaniom krajowym, które: –        przewidują, że wydawcy publikacji prasowych mają prawo do otrzymania godziwego wynagrodzenia w zamian za zezwolenie dostawcom usług społeczeństwa informacyjnego na korzystanie z ich publikacji; –        nakładają na tych dostawców, którzy korzystają lub zamierzają korzystać z takich publikacji, obowiązek podjęcia negocjacji z owymi wydawcami, nieograniczania widoczności treści tychże wydawców w wynikach wyszukiwania w trakcie negocjacji oraz udzielenia rzeczonym wydawcom i organowi władzy publicznej informacji niezbędnych do ustalenia kwoty takiego godziwego wynagrodzenia; –        upoważniają ten organ do określenia kryteriów odniesienia, które należy stosować w celu ustalenia tego wynagrodzenia, a w przypadku braku porozumienia między występującymi przed nim stronami – do ustalenia wysokości owego wynagrodzenia oraz do kontroli przestrzegania obowiązku informacyjnego spoczywającego na rzeczonych dostawcach, a także do nałożenia na nich administracyjnych kar pieniężnych w przypadku nieprzestrzegania tego obowiązku, pod warunkiem że uregulowania te nie pozbawiają wydawców publikacji prasowych możliwości odmowy udzielenia takiego zezwolenia ani możliwości udzielenia go nieodpłatnie, że nie nakładają one na dostawców usług społeczeństwa informacyjnego żadnego obowiązku zapłaty niezwiązanego z korzystaniem z takich publikacji oraz że obowiązki i ewentualne kary nałożone na tych dostawców są zgodne z zasadą proporcjonalności. Podpisy *      Język postępowania: włoski.

© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło