C-8/74

WYROK TRYBUNAŁU z dnia 11 lipca 1974 r.(*) […] W sprawie 8/74 mającej za przedmiot skierowany do Trybunału, na podstawie art. 177 traktatu EWG, przez tribunal de première instance de Bruxelles wniosek o wydanie, w toczącym się przed tym sądem postępowaniu karnym między Procureur du Roi a Benoît i Gustave’em Dassonville oraz w postępowaniu cywilnym pomiędzy: SA Ets Fourcroy, SA Breuval et Cie a Benoît i Gustave’em Dassonville orzeczenia w trybie prejudycjalnym w przedmiocie wykładni art. 30–33, 36 i 85 traktatu EWG, TRYBUNAŁ, w składzie: R. Lecourt, prezes, A. M. Donner, M. Sørensen, prezesi izb, R. Monaco, J. Mertens de Wilmars, P. Pescatore, H. Kutscher, C. Ó Dálaigh i A. J. Mackenzie Stuart (sprawozdawca), sędziowie, rzecznik generalny: M. Trabucci, sekretarz: A. Van Houtte, wydaje następujący Wyrok […] Co do prawa 1        Zważywszy, że orzeczeniem z dnia 11 stycznia 1974 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 8 lutego 1974 r., tribunal de première instance de Bruxelles zwrócił się na podstawie art. 177 traktatu EWG z dwoma pytaniami w przedmiocie wykładni art. 30, 31, 32, 33, 36 i 85 traktatu EWG, dotyczącymi wymogu przedstawienia urzędowego dokumentu wydanego przez władze państwa wywozu dla produktów noszących nazwę pochodzenia; 2        że pierwsze pytanie dotyczy kwestii, czy przepis prawa krajowego zakazujący przywozu towaru noszącego nazwę pochodzenia bez urzędowego dokumentu wydanego przez władze państwa wywozu potwierdzającego prawo do tej nazwy stanowi środek o skutku równoważnym do ograniczeń ilościowych w rozumieniu art. 30 traktatu; 3        że pytanie to zostało podniesione w ramach postępowania karnego wszczętego w Belgii przeciwko przedsiębiorcom, którzy zgodnie z prawem nabyli partię Scotch Whisky będącą w wolnym obrocie we Francji i dokonali jej przywozu do Belgii, bez świadectwa pochodzenia od brytyjskich władz celnych, co stanowiło naruszenie prawa krajowego; 4        że z akt sprawy oraz stanowisk stron wygłoszonych na rozprawie wynika, iż dla przedsiębiorcy zamierzającego sprowadzić do Belgii Scotch Whisky znajdującą się w wolnym obrocie we Francji, w odróżnieniu od importera sprowadzającego ten towar bezpośrednio z kraju produkcji, uzyskanie takiego świadectwa związane jest ze znacznymi trudnościami; 5        zważywszy, że wszelkie przepisy państw członkowskich dotyczące obrotu handlowego mogące bezpośrednio lub pośrednio, rzeczywiście lub potencjalnie utrudnić wewnątrzwspólnotową wymianę handlową uznać należy za środek o skutku równoważnym do ograniczeń ilościowych; 6        że do czasu ustanowienia wspólnotowych przepisów gwarantujących konsumentom autentyczność nazwy pochodzenia produktu państwo członkowskie może wydawać przepisy mające na celu zapobieganie nieuczciwym praktykom w tym zakresie, jednak pod warunkiem, iż są one racjonalne, a wymagane dowody nie powodują utrudnień w wymianie handlowej między państwami członkowskimi i są w związku z tym możliwe do uzyskania dla wszystkich pochodzących z nich jednostek; 7        że niezależnie od tego, czy przepisy te podlegają art. 36, nie mogą one w każdym razie, zgodnie z zasadą wyrażoną w drugim zdaniu tego artykułu, stanowić środka arbitralnej dyskryminacji ani ukrytych ograniczeń w wymianie handlowej między państwami członkowskimi; 8        że może tak być w przypadku wymaganych przez państwo członkowskie w celu wykazania pochodzenia produktu formalności, których dopełnić bez znacznych trudności będą w stanie praktycznie tylko importerzy bezpośredni; 9        że w związku z tym wymaganie przez państwo członkowskie przedstawienia świadectwa autentyczności, którego uzyskanie jest trudniejsze dla importerów autentycznego produktu będącego w wolnym obrocie w innym państwie członkowskim niż dla importerów sprowadzających ten sam produkt bezpośrednio z kraju pochodzenia, stanowi środek o skutku równoważnym do ograniczeń ilościowych niezgodny z traktatem; 10      zważywszy, że drugie pytanie dotyczy kwestii, czy umowa, która łącznie z przepisami krajowymi w sprawie świadectw pochodzenia powoduje ograniczenie konkurencji lub utrudnienia w wymianie handlowej między państwami członkowskimi, jest nieważna, jeżeli ogranicza się do upoważnienia wyłącznego importera do posłużenia się tymi przepisami w celu uniemożliwienia przywozu równoległego lub nie zakazuje tego; 11      zważywszy, że umowa o wyłączność podlega zakazowi ustanowionemu w art. 85, jeżeli stanowi prawną lub faktyczną przeszkodę w przywozie rozpatrywanych produktów z innych państw członkowskich do chronionego obszaru przez inne podmioty niż wyłączny importer; 12      w szczególności umowa o wyłączność może utrudniać wymianę handlową między państwami członkowskimi lub ograniczać konkurencję, jeżeli dystrybutor może uniemożliwić przywóz równoległy z innych państw członkowskich na powierzony mu obszar dzięki łącznym skutkom umowy i ustawodawstwa krajowego, wymagającego określonego sposobu udokumentowania autentyczności; 13      zważywszy, że stwierdzenie, czy jest tak w niniejszym przypadku, wymaga uwzględnienia nie tylko praw i zobowiązań wynikających z postanowień umowy, lecz także okoliczności gospodarczych i prawnych, w jakich ona funkcjonuje, a w szczególności istnienia ewentualnych podobnych umów między tym samym producentem a dystrybutorami w innych państwach członkowskich; 14      że utrzymywanie się w jednym z państw członkowskich znacznie wyższych cen niż stosowane w innym państwie członkowskim może prowadzić do pytania, czy umowa o wyłączność nie jest wykorzystywana w celu uniemożliwienia importerom uzyskania dowodów autentyczności rozpatrywanego produktu, wymaganych na mocy przepisów krajowych tego rodzaju, jak wskazane w pytaniu; 15      jednakże okoliczność, iż umowa wyłącznie upoważnia do posłużenia się tego rodzaju przepisami lub nie sprzeciwia się temu, nie jest wystarczająca do stwierdzenia nieważności tej umowy z mocy prawa.  W przedmiocie kosztów 16      Zważywszy, że koszty poniesione przez rządy Belgii i Zjednoczonego Królestwa oraz przez Komisję Wspólnot Europejskich, które przedstawiły Trybunałowi uwagi, nie podlegają zwrotowi; 17      że dla stron postępowania przed tribunal de première instance de Bruxelles niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed tym sądem, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach; z powyższych względów TRYBUNAŁ, rozstrzygając w przedmiocie pytań postawionych mu przez tribunal de première instance de Bruxelles orzeczeniem z dnia 11 stycznia 1974 r., orzeka, co następuje: 1)      Wymaganie przez państwo członkowskie przedstawienia świadectwa autentyczności, którego uzyskanie jest trudniejsze dla importerów autentycznego produktu będącego w wolnym obrocie w innym państwie członkowskim niż dla importerów sprowadzających ten sam produkt bezpośrednio z kraju pochodzenia, stanowi środek o skutku równoważnym do ograniczeń ilościowych niezgodny z traktatem; 2)      okoliczność, iż umowa wyłącznie upoważnia do posłużenia się tego rodzaju przepisami lub nie sprzeciwia się temu, nie jest wystarczająca do stwierdzenia nieważności tej umowy z mocy prawa. Lecourt Donner Sørensen Monaco Mertens de Wilmars Pescatore Kutscher Ó Dálaigh Mackenzie Stuart Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 11 lipca 1974 r. Sekretarz        Prezes A. Van Houtte        R. Lecourt * Język postępowania: francuski.