C-801/24
WyrokTSUE2026-06-11CELEX: 62024CJ0801ECLI:EU:C:2026:472
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
1. Czy Rada Unii Europejskiej spełniła obowiązek uzasadnienia aktów nakładających środki ograniczające na NKO AO National Settlement Depository (NSD)?
2. Jak należy interpretować pojęcie „wspierania, materialnie lub finansowo, rządu Federacji Rosyjskiej” w kontekście środków ograniczających?
3. Czy środki ograniczające nałożone na NSD były proporcjonalne, w szczególności w odniesieniu do ich wpływu na klientów NSD i ich tymczasowego charakteru?Ratio decidendi
Trybunał orzekł, że Sąd prawidłowo uznał, iż Rada wywiązała się z obowiązku uzasadnienia, ponieważ podane powody były wystarczająco konkretne i precyzyjne, aby NSD mogła zrozumieć podstawy umieszczenia jej na liście sankcyjnej, a Sąd mógł dokonać kontroli legalności. Trybunał potwierdził szeroką wykładnię pojęcia „wspierania, materialnie lub finansowo, rządu Federacji Rosyjskiej”, wskazując, że obejmuje ono wszelki wkład, który może dostarczyć rządowi rosyjskiemu zasobów lub środków umożliwiających dalsze działania destabilizujące Ukrainę, bez konieczności ustalania bezpośredniego związku z tymi działaniami. Uzasadnił to koniecznością zapewnienia skuteczności środków ograniczających. Ponadto Trybunał uznał środki za proporcjonalne, podkreślając ich tymczasowy i odwracalny charakter oraz spójność z celem wywierania presji na rząd rosyjski.Stan faktyczny
NKO AO National Settlement Depository (NSD) to rosyjska spółka prawa rosyjskiego, pełniąca funkcję centralnego depozytu papierów wartościowych w Rosji oraz niebankowej instytucji kredytowej. W dniu 3 czerwca 2022 r. Rada Unii Europejskiej umieściła NSD na liście podmiotów objętych środkami ograniczającymi (zamrożenie środków finansowych i zasobów gospodarczych) w odpowiedzi na agresję wojskową Rosji wobec Ukrainy. Rada uzasadniła to tym, że NSD jest instytucją finansową o znaczeniu systemowym, odgrywającą zasadniczą rolę w rosyjskim systemie finansowym i jego powiązaniach międzynarodowych, co bezpośrednio i pośrednio umożliwia rządowi rosyjskiemu prowadzenie działalności i korzystanie z zasobów. Dodatkowo, NSD jest niemal w całości własnością moskiewskiej giełdy, która jest w znacznym stopniu kontrolowana przez rząd rosyjski.Rozstrzygnięcie
1) Odwołanie zostaje w części odrzucone, a w pozostałym zakresie oddalone.
2) NKO AO National Settlement Depository (NSD) pokrywa własne koszty oraz koszty poniesione przez Radę Unii Europejskiej.
3) Komisja Europejska pokrywa własne koszty.Pełny tekst orzeczenia
Wydanie tymczasowe
WYROK TRYBUNAŁU (czwarta izba)
z dnia 11 czerwca 2026 r.(*)
Odwołanie – Środki ograniczające przyjęte w związku z agresją wojskową wobec Ukrainy – Decyzja 2014/145/WSiSW – Artykuł 2 ust. 1 lit. f) – Rozporządzenie (UE) nr 269/2014 – Artykuł 3 ust. 1 lit. f) – Zamrożenie środków finansowych i zasobów gospodarczych – Pojęcie „wspierania, materialnie lub finansowo, rządu Federacji Rosyjskiej” – Obowiązek uzasadnienia – Wykładnia – Prawo własności – Ograniczenia – Zasada proporcjonalności – Uwzględnienie sytuacji klientów skarżącej oraz ich interesów gospodarczych
W sprawie C‑801/24 P
mającej za przedmiot odwołanie w trybie art. 56 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wniesione w dniu 20 listopada 2024 r.,
NKO AO National Settlement Depository (NSD), z siedzibą w Moskwie (Rosja), którą reprezentowali É. Épron oraz A. Genko, avocats,
strona wnosząca odwołanie,
w której pozostałymi uczestnikami postępowania są:
Rada Unii Europejskiej, którą reprezentowali L. Berger oraz E. Nadbath, w charakterze pełnomocników,
strona pozwana w pierwszej instancji,
Komisja Europejska, którą reprezentowali M. Carpus-Carcea, L. Mantl oraz G. von Rintelen, w charakterze pełnomocników,
interwenient w pierwszej instancji,
TRYBUNAŁ (czwarta izba),
w składzie: I. Jarukaitis, prezes izby, M. Condinanzi, N. Jääskinen, R. Frendo (sprawozdawczyni) i A. Kornezov, sędziowie,
rzecznik generalny: L. Medina,
sekretarz: A. Calot Escobar,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
po zapoznaniu się z opinią rzeczniczki generalnej na posiedzeniu w dniu 15 stycznia 2026 r.,
wydaje następujący
Wyrok
1 W swoim odwołaniu NKO AO National Settlement Depository (NSD) wnosi o uchylenie wyroku Sądu Unii Europejskiej z dnia 11 września 2024 r., NSD/Rada (T‑494/22, zwanego dalej „zaskarżonym wyrokiem”, EU:T:2024:607), w którym Sąd oddalił jej skargę o stwierdzenie nieważności:
– decyzji Rady (WPZiB) 2022/883 z dnia 3 czerwca 2022 r. zmieniającej decyzję 2014/145/WPZiB w sprawie środków ograniczających w związku z działaniami podważającymi integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażającymi (Dz.U. 2022, L 153, s. 92) i rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) 2022/878 z dnia 3 czerwca 2022 r. wykonującego rozporządzenie (UE) nr 269/2014 w sprawie środków ograniczających w odniesieniu do działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażających (Dz.U. 2022, L 153, s. 15) (zwanych dalej łącznie „spornymi aktami pierwotnymi”),
– decyzji Rady (WPZiB) 2023/572 z dnia 13 marca 2023 r. zmieniającej decyzję 2014/145/WPZiB w sprawie środków ograniczających w związku z działaniami podważającymi integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażającymi (Dz.U. 2023, L 75 I, s. 134) i rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) 2023/571 z dnia 13 marca 2023 r. wykonującego rozporządzenie (UE) nr 269/2014 w sprawie środków ograniczających w odniesieniu do działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażających (Dz.U. 2023, L 75 I, s. 1) (zwanych dalej łącznie „pierwszymi spornymi aktami utrzymującymi”) oraz
– decyzji Rady (WPZiB) 2023/1767 z dnia 13 września 2023 r. zmieniającej decyzję 2014/145/WPZiB w sprawie środków ograniczających w związku z działaniami podważającymi integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażającymi (Dz.U. 2023, L 226, s. 104) i rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) 2023/1765 z dnia 13 września 2023 r. wykonującego rozporządzenie (UE) nr 269/2014 w sprawie środków ograniczających w odniesieniu do działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażających (Dz.U. 2023, L 226, s. 3) (zwanych dalej łącznie „drugimi spornymi aktami utrzymującymi ”)
w zakresie, w jakim wszystkie te akty (zwane dalej „spornymi aktami”) jej dotyczą.
I. Ramy prawne i okoliczności powstania sporu
2 Kontekst faktyczny i prawny sporu został przedstawiony w pkt 2–20 zaskarżonego wyroku i można go streścić i uściślić w następujący sposób:
3 Skarżąca jest spółką prawa rosyjskiego, która jest zatwierdzonym depozytem świadczącym usługi archiwizacji i przechowywania papierów wartościowych jako centralny depozyt w Rosji i która świadczy również usługi finansowe, w szczególności jako niebankowa instytucja kredytowa posiadająca licencję uprawniającą ją do świadczenia usług rozrachunku bankowego.
4 Niniejsza sprawa wpisuje się w kontekst środków ograniczających, o których przyjęciu zdecydowała Unia Europejska od 2014 r. w odpowiedzi na działania podważające integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażające.
5 W dniu 17 marca 2014 r. Rada Unii Europejskiej przyjęła na podstawie art. 29 TUE decyzję 2014/145/WPZiB w sprawie środków ograniczających w związku z działaniami podważającymi integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażającymi (Dz.U. 2014, L 78, s. 16).
6 W tym samym dniu Rada przyjęła na podstawie art. 215 ust. 2 TFUE rozporządzenie (UE) nr 269/2014 w sprawie środków ograniczających w odniesieniu do działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażających (Dz.U. 2014, L 78, s. 6).
7 W następstwie inwazji sił zbrojnych Federacji Rosyjskiej na Ukrainę w dniu 24 lutego 2022 r. Rada przyjęła w dniu 25 lutego 2022 r. decyzję (WPZiB) 2022/329 zmieniającą decyzję 2014/145/WPZiB w sprawie środków ograniczających w związku z działaniami podważającymi integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażającymi (Dz.U. 2022, L 50, s. 1; sprostowanie Dz.U. 2022, L 241, s. 17) oraz rozporządzenie (UE) 2022/330 zmieniające rozporządzenie (UE) nr 269/2014 w sprawie środków ograniczających w odniesieniu do działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażających (Dz.U. 2022, L 51, s. 1).
A. Decyzja 2022/329
8 Motywy 5 i 9–11 decyzji 2022/329 głoszą:
„(5) W dniu 24 stycznia 2022 r. […] Rada powtórzyła, że wszelka dalsza agresja wojskowa wobec Ukrainy przyniesie w odpowiedzi bardzo poważne konsekwencje i znaczne koszty, w tym szereg sektorowych i indywidualnych środków ograniczających, które zostałyby przyjęte w koordynacji z partnerami.
[…]
(9) W dniu 24 lutego 2022 r. prezydent Federacji Rosyjskiej ogłosił operację wojskową w Ukrainie i rosyjskie siły wojskowe rozpoczęły atak na Ukrainę. Atak ten jest rażącym pogwałceniem integralności terytorialnej, suwerenności i niezależności Ukrainy.
(10) W dniu 24 lutego 2022 r. Wysoki Przedstawiciel [Unii do Spraw Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa] wydał w imieniu Unii oświadczenie, w którym z całą stanowczością potępił niczym niesprowokowaną inwazję sił wojskowych Federacji Rosyjskiej na Ukrainę oraz udział Białorusi w tej agresji przeciwko Ukrainie. Wysoki Przedstawiciel wskazał, że odpowiedź Unii obejmie zarówno sektorowe, jak i indywidualne środki ograniczające.
(11) Zważywszy na powagę sytuacji, Rada uważa, że należy zmienić kryteria umieszczenia w wykazie, aby objąć nim osoby i podmioty, które wspierają rząd Federacji Rosyjskiej i uzyskują od niego korzyści, a także osoby i podmioty zapewniające mu istotne źródło dochodów oraz osoby fizyczne lub prawne powiązane z osobami lub podmiotami umieszczonymi w wykazie”.
B. Decyzja 2014/145
9 Artykuł 2 ust. 1 lit. f) decyzji 2014/145, zmienionej decyzją 2022/329 (zwanej dalej „decyzją 2014/145”), ma następujące brzmienie:
„Zamraża się wszelkie środki finansowe i zasoby gospodarcze należące do […]:
[…]f) osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów, które wspierają, materialnie lub finansowo, rząd Federacji Rosyjskiej odpowiedzialny za aneksję Krymu i destabilizację Ukrainy lub czerpią korzyści od tego rządu [zwane dalej »kryterium f)«]; […]
[…]
oraz osób fizycznych [lub] prawnych, podmiotów lub organów powiązanych z nimi, [a także wszelkich środków finansowych i zasobów gospodarczych pozostających w posiadaniu tych osób, podmiotów lub organów, w ich dyspozycji lub pod ich kontrolą]”.
10 Artykuł 2 ust. 5 decyzji 2014/145 przewiduje w istocie, że zamrożenie środków finansowych lub zasobów gospodarczych osoby fizycznej lub prawnej, podmiotu lub organu nie uniemożliwia tej osobie, temu podmiotowi lub temu organowi dokonania płatności należnej z tytułu umowy zawartej przed dniem, w którym ta osoba, ten podmiot lub ten organ zostały umieszczone w wykazie zawartym w załączniku do tej decyzji, o ile dane państwo członkowskie ustaliło, że płatność nie jest bezpośrednio lub pośrednio dokonywana na rzecz osoby fizycznej lub prawnej, podmiotu lub organu wymienionych we wspomnianym wykazie.
11 Artykuł 6 akapit trzeci wspomnianej decyzji stanowi, że decyzja ta jest przedmiotem stałego przeglądu i że w stosownych przypadkach jej okres obowiązywania jest przedłużany lub jest ona zmieniana, jeżeli Rada uzna, że jej cele nie zostały osiągnięte.
C. Rozporządzenie nr 269/2014
12 Artykuł 3 ust. 1 lit. f) rozporządzenia nr 269/2014, zmienionego rozporządzeniem 2022/330 (zwanego dalej „rozporządzeniem nr 269/2014”), przewiduje kryterium identyczne z kryterium f) do celów zamrożenia, zgodnie z art. 2 ust. 1 tego rozporządzenia, środków finansowych i zasobów gospodarczych należących do osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów, które spełniają to kryterium.
13 Artykuł 6 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia przewiduje, że pod warunkiem, iż płatność dokonywana przez osobę fizyczną lub prawną, podmiot lub organ wymienione w załączniku I do tego rozporządzenia jest należna na mocy umowy lub porozumienia zawartego przez daną osobę fizyczną lub prawną, podmiot lub organ lub na mocy zobowiązania zaciągniętego przez tę osobę fizyczną lub prawną, ten podmiot lub ten organ przed datą umieszczenia ich w tym załączniku, właściwe organy państw członkowskich mogą zezwolić na zwolnienie niektórych zamrożonych środków finansowych lub zasobów gospodarczych, pod warunkiem wykazania że takie środki finansowe lub zasoby gospodarcze zostaną wykorzystane przez osobę fizyczną lub prawną, podmiot lub organ umieszczone w tym wykazie oraz że płatność, która ma zostać dokonana, nie narusza zakazu udostępniania, bezpośrednio lub pośrednio, środków finansowych lub zasobów gospodarczych osobom fizycznym lub prawnym, podmiotom lub organom wymienionym we wspomnianym załączniku lub osobom, podmiotom lub organom z nimi powiązanym.
14 Artykuł 14 ust. 4 rozporządzenia nr 269/2014 stanowi, że wykaz znajdujący się w załączniku I do tego rozporządzenia jest poddawany regularnie przeglądowi, co najmniej co 12 miesięcy.
D. Rozporządzenie nr 833/2014
15 Artykuł 1 rozporządzenia Rady (UE) nr 833/2014 z dnia 31 lipca 2014 r. dotyczącego środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie (Dz.U. 2014, L 229, s. 1), zmienionego rozporządzeniem Rady (UE) 2022/328 z dnia 25 lutego 2022 r. (Dz.U. 2022, L 49, s. 1) (zwanego dalej „rozporządzeniem nr 833/2014”), przewiduje:
„Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:
[…]
o) »finansowanie lub pomoc finansowa« oznaczają wszelkie działania, niezależnie od konkretnego sposobu, w ramach których dana osoba, podmiot lub organ, warunkowo lub bezwarunkowo, udziela lub zobowiązuje się udzielić z własnych środków lub zasobów gospodarczych […]
[…]”.
16 W pierwotnym brzmieniu art. 4 ust. 3 lit. b) rozporządzenia nr 833/2014 miał następujące brzmienie:
„Zezwolenia wydanego przez dany właściwy organ wymaga się dla zapewniania:
[…]
b) finansowania lub pomocy finansowej związanej z technologiami, o których mowa w załączniku II, w tym w szczególności dotacji, pożyczek i ubezpieczeń kredytów eksportowych na potrzeby sprzedaży, dostawy, przekazania lub wywozu takich produktów, lub na potrzeby udzielania związanej z tym pomocy technicznej, bezpośrednio lub pośrednio, na rzecz jakiejkolwiek osoby fizycznej lub prawnej, podmiotu lub organu w Rosji lub – jeżeli taka pomoc dotyczy technologii do wykorzystania w Rosji – na rzecz jakiejkolwiek osoby, podmiotu lub organu w dowolnym innym państwie”.
17 Jak wyjaśniono w istocie w art. 3 ust. 3 tego rozporządzenia w jego pierwotnej wersji, załącznik II do tego rozporządzenia wymieniał pewne technologie odpowiednie dla przemysłu naftowego do wykorzystania przy głębinowej eksploracji i produkcji ropy naftowej, arktycznej eksploracji i produkcji ropy naftowej lub przy projektach związanych z olejem łupkowym w Rosji.
E. Rozporządzenie nr 909/2014
18 Motyw 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 909/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie usprawnienia rozrachunku papierów wartościowych w Unii Europejskiej i w sprawie centralnych depozytów papierów wartościowych, zmieniającego dyrektywy 98/26/WE i 2014/65/UE oraz rozporządzenie (UE) nr 236/2012 (Dz.U. 2014, L 257, s. 1) przewiduje:
„Ze względu na swoją kluczową pozycję w procesie rozrachunku, systemy rozrachunku papierów wartościowych prowadzone przez [centralne depozyty papierów wartościowych] mają znaczenie systemowe dla funkcjonowania rynków papierów wartościowych. […]”.
F. Sporne akty
1. Sporne akty pierwotne
19 W dniu 3 czerwca 2022 r., w świetle powagi sytuacji na Ukrainie, Rada przyjęła sporne akty pierwotne.
20 Motyw 2 tych aktów stanowi:
„Unia niezmiennie popiera suwerenność i integralność terytorialną Ukrainy oraz nadal potępia działania i polityki podważające integralność terytorialną Ukrainy”.
21 Decyzją 2022/883 i rozporządzeniem wykonawczym 2022/878 nazwa wnoszącej odwołanie została dodana pod numerem 101 odpowiednio do wykazu podmiotów zawartego w załączniku do decyzji 2014/145 i do wykazu zawartego w załączniku I do rozporządzenia nr 269/2014 (zwanych dalej „spornymi wykazami”) z następujących powodów:
„NSD jest rosyjską instytucją finansową niebędącą bankiem i stanowi centralny depozyt papierów wartościowych [w Rosji]. Jest to największy depozyt papierów wartościowych w Rosji pod względem wartości rynkowej udziałowych papierów wartościowych i dłużnych papierów wartościowych w depozycie i jedyny, który ma dostęp do międzynarodowego systemu finansowego.
Jest uznany przez rząd i [c]entralny [b]ank Rosji za jedną z instytucji finansowych o znaczeniu systemowym. Odgrywa zasadniczą rolę w funkcjonowaniu rosyjskiego systemu finansowego i jego powiązaniach z międzynarodowym systemem finansowym, tym samym bezpośrednio i pośrednio umożliwia rządowi rosyjskiemu prowadzenie działalności, realizowanie polityk i korzystanie z zasobów.
Jego niemal wyłącznym właścicielem jest moskiewska giełda (Moscow Exchange), której misją jest zapewnienie wszechstronnego dostępu do rosyjskich rynków finansowych. Natomiast moskiewska giełda, z uwagi na swoją rolę i swoich udziałowców, jest w dużym stopniu pod kontrolą rządu rosyjskiego. NSD jest zatem podmiotem lub organem, który wspiera, materialnie lub finansowo, rząd Federacji Rosyjskiej odpowiedzialny za aneksję Krymu i destabilizację Ukrainy”.
22 W dniu 3 czerwca 2022 r. Rada opublikowała również w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej ogłoszenie skierowane do osób, podmiotów i organów objętych środkami ograniczającymi przewidzianymi w decyzji Rady 2014/145/WPZiB, zmienionej decyzją Rady (WPZiB) 2022/883, oraz w rozporządzeniu Rady (UE) nr 269/2014, wykonywanym rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) 2022/878, w sprawie środków ograniczających w odniesieniu do działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażających (Dz.U. 2022, C 219 I, s. 1). Zgodnie z tym ogłoszeniem zainteresowane osoby, podmioty lub organy mogły złożyć do Rady wniosek o ponowne rozpatrzenie decyzji o umieszczeniu ich w spornych wykazach, załączając do niego dokumenty uzupełniające.
23 Pismem z dnia 4 sierpnia 2022 r. wnosząca odwołanie zwróciła się do Rady o przedstawienie uzasadnienia i dowodów przemawiających za umieszczeniem jej nazwy w spornych wykazach.
24 W dniu 10 sierpnia 2022 r. Rada przekazała wnoszącej odwołanie akta WK 7236/2022/EXT 1, które były podstawą decyzji Rady.
2. Pierwsze sporne akty utrzymujące
25 Pismem z dnia 22 grudnia 2022 r. Rada poinformowała wnoszącą odwołanie, że zamierza utrzymać w mocy przyjęte wobec niej środki ograniczające, przekazała jej akta WK 17708/2022 INIT i wezwała ją do przedstawienia uwag najpóźniej do dnia 12 stycznia 2023 r.
26 W dniu 13 marca 2023 r. Rada przyjęła pierwsze sporne akty utrzymujące, z których wynika, że nazwa wnoszącej odwołanie została pozostawiona w spornych wykazach z tych samych powodów co powody przedstawione w pkt 21 niniejszego wyroku.
27 Pismem z dnia 14 marca 2023 r. Rada poinformowała wnoszącą odwołanie o przyjęciu tych aktów i wezwała ją do przedstawienia uwag najpóźniej do dnia 1 czerwca 2023 r.
3. Drugie sporne akty utrzymujące
28 Pismem z dnia 10 lipca 2023 r. Rada poinformowała wnoszącą odwołanie, że zamierza utrzymać w mocy przyjęte wobec niej środki ograniczające, przekazała jej akta WK 7807/2023 REV2 i wezwała ją do przedstawienia uwag najpóźniej do dnia 25 lipca 2023 r.
29 W dniu 13 września 2023 r. Rada przyjęła drugie sporne akty utrzymujące, z których wynika, że nazwa wnoszącej odwołanie została pozostawiona w spornych wykazach z tych samych powodów co powody przedstawione w pkt 21 niniejszego wyroku.
II. Skarga przed Sądem i zaskarżony wyrok
30 Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 12 sierpnia 2022 r. wnosząca odwołanie wniosła skargę o stwierdzenie nieważności spornych aktów pierwotnych w zakresie, w jakim akty te jej dotyczą.
31 Postanowieniem prezesa pierwszej izby Sądu z dnia 7 listopada 2023 r. Komisja Europejska została dopuszczona do sprawy w charakterze interwenienta popierającego żądania Rady.
32 W dwóch pismach dostosowujących żądania złożonych w dniach 25 kwietnia i 24 listopada 2023 r. wnosząca odwołanie wniosła zasadniczo o stwierdzenie nieważności spornych aktów w zakresie, w jakim akty te jej dotyczą.
33 W zaskarżonym wyroku Sąd oddalił wszystkie zarzuty podniesione przez wnoszącą odwołanie na poparcie jej skargi, z których pierwszy dotyczył zasadniczo naruszenia obowiązku uzasadnienia, drugi – oczywistego błędu w ocenie, trzeci – nieproporcjonalnego naruszenia praw podstawowych, a czwarty – niewystarczającego charakteru dowodów.
III. Żądania stron w postępowaniu odwoławczym
34 W swoim odwołaniu wnosząca odwołanie wnosi do Trybunału o:
– uchylenie zaskarżonego wyroku;
– stwierdzenie nieważności spornych aktów w dotyczącym ją zakresie;
– obciążenie Rady koszami postępowania.
35 Rada, popierana przez Komisję, wnosi do Trybunału o:
– oddalenie odwołania;
– obciążenie wnoszącej odwołanie kosztami postępowania.
IV. W przedmiocie odwołania
36 Na poparcie odwołania wnosząca odwołanie podnosi trzy zarzuty, z których pierwszy dotyczy w istocie naruszenia prawa, jakiego miał dopuścić się Sąd, orzekając, że Rada dochowała ciążącego na niej obowiązku uzasadnienia spornych aktów, drugi – błędnej wykładni kryterium f), a trzeci – naruszenia prawa w zakresie, w jakim Sąd orzekł, że przyjęte wobec niej środki ograniczające były zgodne z zasadą proporcjonalności.
A. Zarzut pierwszy dotyczący naruszenia obowiązku uzasadnienia
1. Argumentacja stron
37 W zarzucie pierwszym wnosząca odwołanie podnosi w istocie, że Sąd naruszył prawo, orzekając, iż Rada dopełniła ciążącego na niej obowiązku uzasadnienia spornych aktów.
38 W pierwszej kolejności podnosi ona, po pierwsze, że w pkt 39 zaskarżonego wyroku Sąd przypomniał swoje orzecznictwo, zgodnie z którym uzasadnienie aktu Rady nakładającego środek ograniczający powinno wskazywać szczególne i konkretne powody, dla których Rada uznała w ramach przysługujących jej uprawnień dyskrecjonalnych w zakresie oceny, że taki środek powinien zostać przyjęty. Po drugie, w pkt 42 tego wyroku, co się tyczy wystarczającego charakteru uzasadnienia spornych aktów, Sąd orzekł, że ponieważ nie jest wymagane, by uzasadnienie wyszczególniało wszystkie istotne okoliczności faktyczne i prawne, argument wnoszącej odwołanie, zgodnie z którym akty te nie identyfikują ani momentu, ani okoliczności pomocy udzielonej rządowi rosyjskiemu i nie wymieniają konkretnej transakcji w tym względzie, nie może zostać uwzględniony. Wnosząca odwołanie kwalifikuje to rozumowanie jako „sprzeczne” w zakresie, w jakim stanowi ono dorozumiane uznanie przez Sąd niekompletnego charakteru uzasadnienia wspomnianych aktów, z naruszeniem orzecznictwa, które sam przypomniał w pkt 39 wspomnianego wyroku.
39 Wskazane rozumowanie jest obarczone błędem co do prawa, ponieważ skutkuje uznaniem za ważne aktów pozbawionych uzasadnienia zgodnego z wymogami art. 296 TFUE.
40 W drugiej kolejności wnosząca odwołanie utrzymuje, że argumenty przytoczone na poparcie uzasadnienia spornych aktów, przedstawione w pkt 41 zaskarżonego wyroku, stanowią jedynie informacje kontekstowe pozbawione związku z jakimkolwiek wsparciem materialnym lub finansowym dla rządu rosyjskiego. Za pomocą tych informacji Rada ograniczyła się do uściślenia tożsamości podmiotu objętego rozpatrywanymi środkami ograniczającymi, jego przedmiotu działalności oraz struktury jego akcjonariatu. Jednakże brak okoliczności faktycznych dotyczących takiego wsparcia materialnego lub finansowego uniemożliwia kontrolę wystarczająco precyzyjnego i konkretnego charakteru uzasadnienia spornych aktów.
41 Rada, popierana przez Komisję, kwestionuje argumentację wnoszącej odwołanie.
2. Ocena Trybunału
42 Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem obowiązek uzasadnienia aktu niekorzystnego, wynikający z zasady poszanowania prawa do obrony, ma na celu, po pierwsze, dostarczyć zainteresowanemu wskazówkę wystarczającą do ustalenia, czy akt jest zasadny lub czy ewentualnie nie zawiera wady pozwalającej na zakwestionowanie jego ważności przed sądem Unii, a po drugie, umożliwić sądowi Unii skontrolowanie zgodności z prawem tego aktu (wyrok z dnia 15 listopada 2012 r., Rada/Bamba, C‑417/11 P, EU:C:2012:718, pkt 49 i przytoczone tam orzecznictwo).
43 Uzasadnienie aktu Rady nakładającego środek ograniczający, taki jak rozpatrywany w niniejszej sprawie, powinno wskazywać szczególne i konkretne powody, dla których Rada uznała w ramach przysługujących jej uprawnień dyskrecjonalnych w zakresie oceny, że zainteresowany powinien zostać objęty takim środkiem (wyrok z dnia 15 listopada 2012 r., Rada/Bamba, C‑417/11 P, EU:C:2012:718, pkt 52).
44 Jednakże uzasadnienie, jakiego wymaga art. 296 TFUE, powinno być także dostosowane do charakteru danego aktu i kontekstu, w jakim został on wydany. Wymóg uzasadnienia należy oceniać w odniesieniu do okoliczności danej sprawy, w szczególności do treści aktu, charakteru powołanych zarzutów, a także interesu, jaki w uzyskaniu wyjaśnień mogą mieć adresaci aktu lub inne osoby, których dotyczy on bezpośrednio i indywidualnie. Nie ma wymogu, by uzasadnienie wyszczególniało wszystkie istotne okoliczności faktyczne i prawne ani by zawierało szczegółową odpowiedź na rozważania przedstawione przez zainteresowanego w trakcie konsultacji przed przyjęciem tego aktu, ponieważ ocena, czy uzasadnienie aktu jest wystarczające, winna nie tylko opierać się na jego brzmieniu, ale także uwzględniać okoliczności jego wydania, jak również całość przepisów prawa regulujących daną dziedzinę (wyroki: z dnia 15 listopada 2012 r., Rada/Bamba, C‑417/11 P, EU:C:2012:718, pkt 53 i przytoczone tam orzecznictwo; a także z dnia 22 kwietnia 2021 r., Rada/PKK, C‑46/19 P, EU:C:2021:316, pkt 48 i przytoczone tam orzecznictwo).
45 W szczególności akt niekorzystny jest wystarczająco uzasadniony, jeżeli został wydany w okolicznościach znanych zainteresowanemu, pozwalając mu na zrozumienie treści przyjętego względem niego środka (wyrok z dnia 15 listopada 2012 r., Rada/Bamba, C‑417/11 P, EU:C:2012:718, pkt 54).
46 W pierwszej kolejności, po pierwsze, Sąd słusznie uznał w pkt 40 zaskarżonego wyroku, że sporne akty wskazywały kontekst, w jakim zostały przyjęte, oraz podstawy prawne, na których się one opierały.
47 W szczególności wskazał on w istocie, że z preambuł tych aktów wynika, że powaga sytuacji na Ukrainie oraz utrzymujące się działania podważające integralność terytorialną, suwerenność i niezależność tego państwa lub im zagrażające uzasadniają umieszczenie i pozostawienie danych osób, w tym wnoszącej odwołanie, w spornych wykazach.
48 Po drugie, Sąd stwierdził w pkt 41 zaskarżonego wyroku, że powody umieszczenia nazwy wnoszącej odwołanie w spornych wykazach wskazywały w szczególności, że jest ona największym depozytem papierów wartościowych w Rosji, że ma dostęp do międzynarodowego systemu finansowego i że jest uznawana za instytucję finansową o znaczeniu systemowym, która odgrywa zasadniczą rolę w funkcjonowaniu rosyjskiego systemu finansowego, w związku z czym bezpośrednio i pośrednio umożliwia rządowi rosyjskiemu prowadzenie działalności, realizowanie polityk i korzystanie z zasobów. W uzasadnieniu tym wskazano również, że skarżąca jest niemal w całości własnością giełdy w Moskwie, która z kolei w znacznym stopniu znajduje się pod kontrolą tego rządu.
49 Biorąc pod uwagę kontekst, w jakim przyjęto sporne akty, oraz uzasadnienie zawarte w tych aktach, wnosząca odwołanie, jako centralny depozyt papierów wartościowych w Rosji, co sama przyznaje w odwołaniu, kwalifikując się jako „istotny i centralny element rosyjskiego systemu finansowego”, nie mogła racjonalnie pominąć powodów, dla których Rada przyjęła wobec niej środki ograniczające.
50 W związku z tym Sąd słusznie orzekł w pkt 41 zaskarżonego wyroku, że przedstawienie okoliczności faktycznych w spornych aktach stanowi wystarczająco jasne i precyzyjne uzasadnienie, aby umożliwić, po pierwsze, wnoszącej odwołanie zrozumienie powodów, dla których jej nazwa została umieszczona, a następnie pozostawiona w spornych wykazach, a po drugie, Sądowi przeprowadzenie kontroli zgodności z prawem tych aktów.
51 Ponadto wbrew temu, co twierdzi wnosząca odwołanie, Sąd w żaden sposób nie uznał, choćby w sposób dorozumiany, w pkt 42 zaskarżonego wyroku jakiegokolwiek niewystarczającego uzasadnienia spornych aktów. Sąd ten bowiem, opierając się na orzecznictwie Trybunału, o którym mowa w pkt 44 niniejszego wyroku, orzekł jedynie w istocie, że argument wnoszącej odwołanie, zgodnie z którym akty te nie identyfikują ani momentu, ani okoliczności pomocy udzielonej rządowi rosyjskiemu i nie wymieniają konkretnej transakcji w tym względzie, nie może podważyć ani wystarczającego charakteru, ani spójności uzasadnienia wspomnianych aktów.
52 Wynika z tego, że argumentacja wnoszącej odwołanie, streszczona w pkt 38 i 39 niniejszego wyroku, opiera się na błędnym rozumieniu zaskarżonego wyroku.
53 W drugiej kolejności wnosząca odwołanie podnosi, że rozważania przytoczone na poparcie uzasadnienia spornych aktów stanowią jedynie elementy kontekstu pozbawione związku z jakimkolwiek wsparciem materialnym lub finansowym dla rządu rosyjskiego, niepozwalające na przeprowadzenie kontroli wystarczająco precyzyjnego i konkretnego charakteru uzasadnienia tych aktów.
54 W tym względzie należy przypomnieć, że przewidziany w art. 296 TFUE obowiązek uzasadnienia stanowi istotny wymóg formalny, który należy odróżnić od kwestii prawidłowości uzasadnienia wiążącej się z legalnością materialną spornego aktu. Uzasadnienie aktu polega bowiem na formalnym przedstawieniu powodów, na jakich opiera się ten akt. Jeżeli owe podstawy są dotknięte błędami, ma to wpływ na materialną zgodność z prawem wspomnianego aktu, ale już nie na zgodność z prawem jego uzasadnienia, które może być wystarczające, mimo że wskazane w nim podstawy są błędne. Wynika stąd, że zarzuty i argumenty zmierzające do podważenia zasadności aktu są nieistotne, jeżeli są one podnoszone w ramach zarzutu opartego na braku uzasadnienia lub niewystarczającym uzasadnieniu (wyrok z dnia 18 czerwca 2015 r., Ipatau/Rada, C‑535/14 P, EU:C:2015:407, pkt 37 i przytoczone tam orzecznictwo).
55 Tymczasem w niniejszej sprawie, pod pozorem naruszenia obowiązku uzasadnienia, wnosząca odwołanie zmierza w rzeczywistości do podważenia zasadności powodów, na których opierają się sporne akty. W związku z tym jej argument przedstawiony w pkt 40 niniejszego wyroku należy oddalić.
56 W świetle powyższych rozważań zarzut pierwszy należy oddalić jako bezzasadny.
B. W przedmiocie zarzutu drugiego, dotyczącego błędnej wykładni kryterium f)
57 Zarzut drugi dzieli się na dwie części, z których pierwsza dotyczy naruszenia prawa, jakiego miał dopuścić się Sąd przy dokonywaniu wykładni pojęcia „wspierania, materialnie lub finansowo, rządu Federacji Rosyjskiej” w rozumieniu kryterium f), a druga – naruszenia prawa polegającego na tym, że Sąd niesłusznie złagodził ciężar dowodu spoczywający na Radzie.
1. W przedmiocie części pierwszej zarzutu drugiego
a) Argumentacja stron
58 W części pierwszej zarzutu drugiego wnosząca odwołanie zarzuca Sądowi, że przyjął „szeroką, niejasną i błędną” wykładnię pojęcia „wspierania, materialnie lub finansowo, rządu Federacji Rosyjskiej” w rozumieniu kryterium f). Jej zdaniem pojęcie to należy interpretować ściśle w ten sposób, że obejmuje ono jedynie formy wsparcia polegające na faktycznym dostarczaniu towarów lub przekazywaniu środków finansowych bezpośrednio na rzecz rządu rosyjskiego. W szczególności kryterium f) ma na celu karanie wyłącznie osób, organów i podmiotów, które „finansują” ten rząd, odpowiedzialny za aneksję Krymu i destabilizację Ukrainy, z wyłączeniem tych, które „ułatwiają” takie finansowanie.
59 W tym względzie wnosząca odwołanie utrzymuje w pierwszej kolejności, że wyrok z dnia 7 kwietnia 2016 r., Central Bank of Iran/Rada (C‑266/15 P, EU:C:2016:208, pkt 44), na którym Sąd oparł się w drodze analogii w pkt 57 zaskarżonego wyroku w celu dokonania wykładni kryterium f), nie ma znaczenia dla sprawy. Chociaż bowiem rozpatrywane w sprawie, w której zapadł ten wyrok, kryterium umieszczenia w wykazie, dotyczące „wspierania rządu Iranu”, wykazuje pewne podobieństwa z kryterium f), nie jest ono jednak identyczne, w związku z czym Sąd nie mógł skutecznie oprzeć się na wspomnianym wyroku.
60 W drugiej kolejności wnosząca odwołanie podnosi, że pojęcie „wspierania materialnie i finansowo” w rozumieniu kryterium f) należy interpretować w sposób analogiczny do pojęcia „pomocy finansowej” zawartego w art. 4 ust. 3 lit. b) rozporządzenia nr 833/2014. Powołuje się ona w tym względzie na wyrok z dnia 28 marca 2017 r., Rosneft (C‑72/15, EU:C:2017:236, pkt 176–184), w którym Trybunał wykluczył z zakresu tego pojęcia „pomocy finansowej” przetwarzanie płatności przez bank lub inną instytucję finansową.
61 W tym kontekście wnosząca odwołanie utrzymuje, że jej rola jako centralnego depozytu papierów wartościowych polega wyłącznie na dostarczaniu środków technicznych niezbędnych do organizacji emisji obligacji państwowych. Nie można uznać, że taka działalność wchodzi w zakres pojęcia „wspierania materialnie lub finansowo” w rozumieniu kryterium f). Ponadto z zaskarżonego wyroku w żaden sposób nie wynika, że udzielała ona rządowi rosyjskiemu bezpośredniego wsparcia materialnego lub finansowego w formie dochodu przekazywanego państwu.
62 Rada, popierana przez Komisję, kwestionuje argumentację wnoszącej odwołanie.
b) Ocena Trybunału
63 Kryterium f) przewiduje zamrożenie wszystkich środków finansowych i zasobów gospodarczych należących do „osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów, które wspierają, materialnie lub finansowo, rząd Federacji Rosyjskiej odpowiedzialny za aneksję Krymu i destabilizację Ukrainy lub czerpią korzyści od tego rządu ”, oraz do „osób fizycznych [lub] prawnych, podmiotów lub organów powiązanych z nimi, [a także wszelkich środków finansowych i zasobów gospodarczych pozostających w posiadaniu tych osób, podmiotów lub organów, w ich dyspozycji lub pod ich kontrolą]”.
64 W pkt 57 zaskarżonego wyroku Sąd, powołując się w drodze analogii na wyrok z dnia 7 kwietnia 2016 r., Central Bank of Iran/Rada (C‑266/15 P, EU:C:2016:208, pkt 44), orzekł w istocie, że pojęcie „wspierania, materialnie lub finansowo, rządu Federacji Rosyjskiej” w rozumieniu kryterium f) nie wymaga, aby dane osoby lub podmioty udzielały wsparcia, które jest bezpośrednio lub pośrednio związane z aneksją Krymu lub destabilizacją Ukrainy. Zdaniem Sądu wsparcie to należy bowiem rozumieć jako każde wsparcie, które ze względu na swój zakres ilościowy lub jakościowy może dostarczyć temu rządowi zasobów lub środków natury rzeczowej lub finansowej umożliwiających mu dalsze działania destabilizujące Ukrainę.
65 W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem ustalenie znaczenia i zakresu pojęć, których definicji prawo Unii nie zawiera i nie odsyła do prawa państw członkowskich, powinno być dokonywane zgodnie z ich zwyczajowym znaczeniem w języku potocznym, przy jednoczesnym uwzględnieniu kontekstu, w którym są one użyte, i celów uregulowania, którego są częścią (zob. wyroki: z dnia 27 stycznia 1988 r., Dania/Komisja, 349/85, EU:C:1988:34, pkt 9; z dnia 12 lutego 2026 r., Stichting Koskea, C‑490/24, EU:C:2026:89, pkt 24 i przytoczone tam orzecznictwo).
66 Co się tyczy w pierwszej kolejności brzmienia kryterium f), należy zauważyć, że ani art. 2 ust. 1 lit. f) decyzji 2014/145, ani żaden inny przepis tej decyzji nie zawiera definicji terminu „wspierania” ani nie odsyła do prawa państw członkowskich w celu określenia jego zakresu.
67 Tymczasem zgodnie z jego zwyczajowym znaczeniem w języku potocznym termin „wspieranie” oznacza ogólnie rzecz biorąc udzielanie pomocy lub poparcia dla działania lub sprawy innej osoby w celu ich wzmocnienia lub ułatwienia ich realizacji.
68 To szerokie rozumienie terminu „wspieranie” znajduje potwierdzenie w okoliczności, że brzmienie kryterium f) nie przewiduje żadnego wymogu dotyczącego formy lub sposobu udzielanego wsparcia, z wyjątkiem uściślenia, że powinno ono być „materialne lub finansowe”. Nie wprowadza ono również rozróżnienia w zależności od tego, czy wspieranie to jest udzielane bezpośrednio, czy pośrednio.
69 Wynika z tego, że z literalnego punktu widzenia stosowanie tego kryterium nie jest uzależnione od faktycznej dostawy towarów ani od nastąpienia przekazania środków finansowych bezpośrednio na rzecz rządu rosyjskiego.
70 Co się tyczy w drugiej kolejności kontekstu, w jaki wpisuje się kryterium f), należy zauważyć, że w przypadku gdyby kryterium to należało interpretować, jak twierdzi wnosząca odwołanie, jako dotyczące wyłącznie osób, organów i podmiotów, które „finansują” rząd rosyjski odpowiedzialny za aneksję Krymu i destabilizację Ukrainy, z wyłączeniem tych, które „ułatwiają” takie finansowanie, zakres i skuteczność (effet utile) kryterium f) zostałyby podważone, ponieważ „wspieranie materialnie lub finansowo” rządu rosyjskiego nie ogranicza się wyłącznie do finansowania tego rządu, lecz obejmuje również wszelki wkład mogący, ze względu na swój zakres ilościowy lub jakościowy, ułatwić finansowanie tego rządu. Taka wykładnia sprowadzałaby się bowiem do umożliwienia obejścia nałożonych środków ograniczających poprzez wprowadzenie sztucznego rozróżnienia między podmiotami, które udzielają wsparcia finansowego wspomnianemu rządowi, a podmiotami, które „ułatwiają” takie finansowanie.
71 Co się tyczy argumentu wnoszącej odwołanie, zgodnie z którym pojęcie „wspierania materialnie i finansowo” w rozumieniu kryterium f) należy interpretować w sposób porównywalny z pojęciem „pomocy finansowej” zawartym w art. 4 ust. 3 lit. b) rozporządzenia nr 833/2014, należy przypomnieć, że zgodnie z art. 1 lit. o) tego rozporządzenia to pojęcie „pomocy finansowej” zakłada w istocie, że dana osoba, dany podmiot lub dany organ wpłacają lub zobowiązują się do wpłacenia własnych środków finansowych lub zasobów gospodarczych.
72 Tymczasem, jak zauważyła rzeczniczka generalna w pkt 39 opinii, przedmiotowe zakresy stosowania art. 4 ust. 3 lit. b) rozporządzenia nr 833/2014 z jednej strony i art. 2 ust. 1 lit. f) decyzji 2014/145 z drugiej strony są odrębne. Pierwszy z tych przepisów dotyczy bowiem konkretnie i wyłącznie towarów i technologii wymienionych w załączniku II do rozporządzenia nr 833/2014, w przypadku których zapewnienie finansowania lub pomocy finansowej jakiejkolwiek osobie fizycznej lub prawnej, podmiotowi lub organowi w Rosji, choć nie jest wyraźnie zabronione, wymaga uprzedniego zezwolenia właściwego organu danego państwa członkowskiego. Z kolei drugi ze wspomnianych przepisów ustanawia jedno z kryteriów umieszczenia w wykazie, które prowadzi do zamrożenia funduszy lub zasobów gospodarczych należących do osób, podmiotów lub organów wskazanych przez Radę jako spełniające dane kryterium.
73 W związku z tym wykładnia kryterium f) nie może zależeć od pojęcia „pomocy finansowej” w rozumieniu art. 4 ust. 3 lit. b) rozporządzenia nr 833/2014. Z tego samego powodu wykładnia tego pojęcia dokonana przez Trybunał w wyroku z dnia 28 marca 2017 r., Rosneft (C‑72/15, EU:C:2017:236) jest pozbawiona znaczenia w niniejszej sprawie.
74 Co się tyczy w trzeciej kolejności celów realizowanych przez kryterium f) i uregulowania, których kryterium to stanowi część, należy zauważyć, że – jak wynika z motywu 11 decyzji 2022/329 – wspomniane kryterium zostało wprowadzone następnego dnia po inwazji sił zbrojnych Federacji Rosyjskiej na Ukrainę, przy czym owa inwazja została zakwalifikowana, jak wskazano w motywach 9 i 10 tej decyzji, jako „niesprowokowana” i jako „rażące pogwałcenie integralności terytorialnej, suwerenności i niezależności Ukrainy” zarówno przez Radę, jak i przez Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa.
75 Biorąc pod uwagę powagę tej inwazji oraz fakt, że Rada powtórzyła miesiąc wcześniej, jak wynika z motywu 5 wspomnianej decyzji, że wszelka dalsza agresja wojskowa wobec Ukrainy przez Federację Rosyjską przyniesie w odpowiedzi bardzo poważne konsekwencje, w szczególności w odniesieniu do kosztów w formie zarówno sektorowych, jak i indywidualnych środków ograniczających, należy uznać, że – jak wskazał w istocie Sąd w pkt 56 zaskarżonego wyroku – Rada zamierzała poprzez przyjęcie kryterium f), wywrzeć dodatkową presję na Federację Rosyjską i zwiększyć jej koszty działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy, tak aby Federacja Rosyjska zaprzestała swojej agresji zbrojnej wobec tego kraju oraz, w szerszym ujęciu, działań i polityki destabilizującej sytuację w tym państwie.
76 W tym względzie, jak wskazała w istocie rzeczniczka generalna w pkt 42 opinii, kryterium f) nie mogłoby skutecznie przyczynić się do realizacji tych celów, gdyby interpretowano je jako obejmujące wyłącznie wsparcie w postaci bezpośredniego finansowania rządu rosyjskiego lub bezpośredniego dostarczania zasobów materialnych temu rządowi.
77 W celu zapewnienia osiągnięcia wspomnianych celów kryterium f) należy bowiem interpretować w ten sposób, że odnosi się ono do wszelkiego wsparcia, które ze względu na swój zakres ilościowy lub jakościowy, może dostarczyć rządowi rosyjskiemu zasobów lub środków natury rzeczowej lub finansowej umożliwiających mu dalsze działania destabilizujące Ukrainę, bez konieczności ustalania bezpośredniego lub pośredniego związku między tym wsparciem a tymi działaniami. Wykładnia ta może zagwarantować zdolność Unii do wywierania presji na ten rząd, ponieważ pozwala ona objąć sankcjami osoby fizyczne lub prawne, podmioty i organy które – nie przekazując same środków finansowych lub towarów wspomnianemu rządowi – odgrywają jednak kluczową rolę w udostępnianiu, przemieszczaniu lub zabezpieczaniu zasobów materialnych lub finansowych, z których rząd ten korzysta.
78 Jak wskazał Sąd w pkt 88 zaskarżonego wyroku, centralne depozyty papierów wartościowych, takie jak wnosząca odwołanie, są uważane za podmioty o znaczeniu systemowym, które mają zasadnicze znaczenie w szczególności dla skutecznej realizacji polityki pieniężnej, wiarygodności programu zarządzania długiem publicznym, zarządzania gwarancjami oraz bezpieczeństwa i efektywności rynków papierów wartościowych. W tym ostatnim względzie wnosząca odwołanie sama przyznaje w odwołaniu, że zapewnia środki techniczne niezbędne do świadczenia usług finansowych w ramach emisji obligacji państwowych oraz że większość rosyjskich inwestycji finansowych w Unii odbywa się za pośrednictwem jej usług. Ponadto prawo Unii wyraźnie podkreśla znaczenie systemowe centralnych depozytów papierów wartościowych w rozporządzeniu nr 909/2014, w szczególności w motywie 2 tego rozporządzenia.
79 W świetle rozważań przedstawionych w pkt 66–78 niniejszego wyroku należy stwierdzić, że Sąd nie naruszył prawa, orzekając w pkt 57 zaskarżonego wyroku, iż pojęcie „wspierania, materialnie lub finansowo, rządu Federacji Rosyjskiej” w rozumieniu kryterium f) nie wymaga, aby dane osoby lub podmioty udzielały wsparcia, które jest bezpośrednio lub pośrednio związane z aneksją Krymu lub destabilizacją Ukrainy, ale że wsparcie to należy rozumieć jako każde wsparcie, które ze względu na swój zakres ilościowy lub jakościowy może dostarczyć temu rządowi zasobów lub środków natury rzeczowej lub finansowej umożliwiających mu dalsze działania destabilizujące Ukrainę.
80 W konsekwencji część pierwszą zarzutu drugiego należy oddalić jako bezzasadną.
2. W przedmiocie części drugiej zarzutu drugiego
a) Argumentacja stron
81 W części drugiej zarzutu drugiego wnosząca odwołanie utrzymuje, że Sąd naruszył prawo, orzekając w pkt 50 zaskarżonego wyroku, iż Rada wywiązuje się ze spoczywającego na niej ciężaru dowodu, jeśli przedstawia przed sądem Unii łańcuch wystarczająco konkretnych, precyzyjnych i spójnych poszlak pozwalający na ustalenie istnienia wystarczającego związku między osobą lub podmiotem podlegającymi środkowi obejmującemu zamrożenie środków finansowych a reżimem lub, ogólnie, zwalczanymi sytuacjami.
82 Jej zdaniem zastosowanie takiego standardu dowodowego jest dopuszczalne jedynie wtedy, gdy przewiduje to decyzja Rady. Tymczasem, ponieważ nie miało to miejsca w niniejszej sprawie, Sąd niesłusznie złagodził ciężar dowodu spoczywający na Radzie.
83 W każdym razie wnosząca odwołanie podnosi, że nic nie stoi na przeszkodzie ewolucji orzecznictwa, o której mowa w pkt 50 zaskarżonego wyroku, polegającej na odstąpieniu od stosowania tego standardu dowodowego w celu wzmocnienia praworządności w kontekście charakteryzującym się przyjmowaniem norm, które wnosząca odwołanie określa jako „coraz bardziej arbitralne”.
84 Komisja podnosi zarzut niedopuszczalności części drugiej zarzutu drugiego ze względu na to, że wnosząca odwołanie nie przedstawiła z wymaganą jasnością i dokładnością naruszenia prawa, jakiego miał dopuścić się Sąd. Co do istoty sprawy zarówno Rada, jak i Komisja utrzymują, że Sąd zastosował się do utrwalonego orzecznictwa Trybunału dotyczącego standardu dowodowego mającego zastosowanie w zakresie środków ograniczających.
b) Ocena Trybunału
1) W przedmiocie dopuszczalności
85 Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem z art. 256 ust. 1 akapit drugi TFUE, art. 58 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz art. 168 § 1 lit. d) i art. 169 § 2 regulaminu postępowania przed Trybunałem wynika, iż odwołanie musi dokładnie wskazywać zakwestionowane części wyroku, o którego uchylenie się wnosi, oraz argumenty prawne, które szczegółowo uzasadniają to żądanie, pod rygorem niedopuszczalności odwołania lub danego zarzutu (wyroki: z dnia 4 października 2024 r., thyssenkrupp/Komisja, C‑581/22 P, EU:C:2024:821, pkt 57 i przytoczone tam orzecznictwo; a także z dnia 15 stycznia 2026 r., Anbouba/Rada, C‑494/24 P, EU:C:2026:9, pkt 34 i przytoczone tam orzecznictwo).
86 W niniejszej sprawie należy stwierdzić, że wnosząca odwołanie dokładnie wskazała punkt zaskarżonego wyroku, który zamierza poddać krytyce w części drugiej zarzutu drugiego, i że przedstawiła naruszenia prawa, jakich miał dopuścić się Sąd w tym punkcie, w związku z czym ta druga część zarzutu jest dopuszczalna.
87 Należy zatem oddalić zarzut niedopuszczalności podniesiony przez Komisję.
2) Co do istoty
88 W pkt 50 zaskarżonego wyroku Sąd przypomniał swoje orzecznictwo, zgodnie z którym, w istocie, oceny wystarczająco solidnego charakteru podstawy faktycznej przyjętej przez Radę w decyzji, na mocy której środki ograniczające zostały przyjęte lub utrzymane w mocy, należy dokonywać, rozpatrując dowody i informacje nie w sposób odrębny, lecz w kontekście, w jaki się wpisują. Zgodnie z tym orzecznictwem Rada wywiązuje się ze spoczywającego na niej ciężaru dowodu, jeśli przedstawia przed sądem Unii łańcuch wystarczająco konkretnych, precyzyjnych i spójnych poszlak pozwalający na ustalenie istnienia wystarczającego związku między osobą lub podmiotem podlegającymi środkowi obejmującemu zamrożenie środków finansowych a reżimem lub, ogólnie, zwalczanymi sytuacjami.
89 W tym względzie należy zauważyć, po pierwsze, że orzecznictwo to ma swoje źródło w orzecznictwie Trybunału (zob. w szczególności wyroki: z dnia 21 kwietnia 2015 r., Anbouba/Rada, C‑605/13 P, EU:C:2015:248, pkt 52, 54; z dnia 28 lipca 2016 r., Tomana i in./Rada i Komisja, C‑330/15 P, EU:C:2016:601, pkt 82; a także z dnia 1 sierpnia 2025 r., Timchenko/Rada, C‑702/23 P, EU:C:2025:605, pkt 39).
90 Po drugie, żaden przepis prawa Unii nie wymaga, aby w swoich decyzjach nakładających środki ograniczające Rada określała standard dowodowy mający zastosowanie w tej dziedzinie.
91 Nie można zatem zarzucać Sądowi, że oparł się na zasadach sformułowanych w pkt 50 zaskarżonego wyroku.
92 Ponadto, co się tyczy kryterium f), wystarczający związek między osobą lub podmiotem, podlegającymi środkowi obejmującemu zamrożenie środków finansowych a reżimem lub, ogólnie, zwalczanymi sytuacjami, jest wykazany, gdy – jak wskazano w pkt 77 niniejszego wyroku – dany podmiot udziela rządowi rosyjskiemu wszelkiego wsparcia, które ze względu na swój zakres ilościowy lub jakościowy, może dostarczyć rządowi rosyjskiemu zasobów lub środków natury rzeczowej lub finansowej umożliwiających mu dalsze działania destabilizujące Ukrainę, bez konieczności ustalania bezpośredniego lub pośredniego związku między tym wsparciem a tymi działaniami.
93 Wniosku tego nie podważa argument wnoszącej odwołanie, zgodnie z którym orzecznictwo, o którym mowa w pkt 50 zaskarżonego wyroku, powinno ewoluować poprzez odstąpienie od stosowania standardu dowodu opartego na „łańcuchu poszlak” w celu wzmocnienia praworządności. Standard dowodowy wymagany przez sąd Unii w zakresie środków ograniczających jest bowiem dostosowany do charakteru zabezpieczającego, tymczasowego i odwracalnego tych środków, których ważność jest zawsze uzależniona od trwania okoliczności faktycznych i prawnych, które doprowadziły do ich przyjęcia (zob. podobnie wyrok z dnia 9 lutego 2023 r., Boshab/Rada, C‑708/21 P, EU:C:2023:84, pkt 59). Taki standard dowodowy nie ma ponadto wpływu na okoliczność, że sądowa kontrola zgodności z prawem powodów, na których opiera się decyzja o umieszczeniu lub pozostawieniu nazwiska osoby w wykazie osób objętych środkami ograniczającymi, wymaga sprawdzenia okoliczności faktycznych podnoszonych w uzasadnieniu, które leży u podstaw tej decyzji, tak aby kontrola ta nie była ograniczona do oceny abstrakcyjnego prawdopodobieństwa przywołanych powodów, ale by dotyczyła kwestii, czy powody te – lub co najmniej jeden z nich, uważany za sam w sobie wystarczający do wsparcia tej decyzji – są wykazane (zob. podobnie wyrok z dnia 20 kwietnia 2023 r., Rada/El-Qaddafi, C‑413/21 P, EU:C:2023:306, pkt 107 i przytoczone tam orzecznictwo).
94 Wynika z tego, że wspomniany standard dowodowy pozwala sądowi Unii na przeprowadzenie pełnej i skutecznej kontroli podstawy faktycznej środków ograniczających przyjętych przez Radę, nie nakładając jednak na Radę ciężaru dowodu, który jest niezgodny z wymogami pilnego charakteru, które są podstawą wprowadzenia takich środków, a także z ich prewencyjnym charakterem.
95 W związku z powyższym część drugą zarzutu drugiego należy oddalić jako bezzasadną.
96 W konsekwencji zarzut drugi należy oddalić w całości jako bezzasadny.
C. W przedmiocie zarzutu trzeciego, dotyczącego błędnej oceny proporcjonalności rozpatrywanych środków ograniczających
97 Zarzut trzeci dzieli się na dwie części, z których pierwsza dotyczy naruszenia prawa, jakiego miał się dopuścić Sąd, ponieważ w ramach badania podnoszonego nieproporcjonalnego naruszenia praw podstawowych wnoszącej odwołanie nie dokonał oceny sytuacji prawnej jej klientów oraz skutków wywołanych wobec nich przez rozpatrywane środki ograniczające, a druga – naruszenia prawa w zakresie, w jakim Sąd orzekł, że środki te są zgodne z zasadą proporcjonalności.
1. W przedmiocie części pierwszej zarzutu trzeciego
a) Argumentacja stron
98 W części pierwszej zarzutu trzeciego wnosząca odwołanie podnosi, że Sąd nie wziął pod uwagę, w ramach badania podnoszonego nieproporcjonalnego naruszenia jej praw podstawowych, sytuacji jej klientów i skutków wywołanych przez rozpatrywane środki ograniczające dla ich interesów gospodarczych, w szczególności dla ich zdolności do dysponowania swoimi inwestycjami i zarządzania nimi, a także szkody, jaką ponieśli, mimo że klienci ci nie byli w żaden sposób zaangażowani w konflikt zbrojny między Federacją Rosyjską a Ukrainą.
99 W tym względzie, po pierwsze, utrzymuje ona, że orzecznictwo przytoczone w pkt 129 zaskarżonego wyroku, zgodnie z którym zasadniczo na naruszenie prawa podmiotowego może powoływać się wyłącznie osoba, której prawo miało zostać naruszone, a nie osoby trzecie, nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. Orzecznictwo to nie zostało bowiem wypracowane ani w kontekście środków ograniczających, ani w kontekście badania poszanowania zasady proporcjonalności.
100 Tymczasem badanie poszanowania zasady proporcjonalności wymaga koniecznie uwzględnienia wszystkich skutków rozpatrywanych środków ograniczających, co powinno było skłonić Sąd do oceny podnoszonego naruszenia praw podstawowych wnoszącej odwołanie pod kątem prawa własności jej klientów.
101 Wnosząca odwołanie wyjaśnia jednak, że wnosi ona o stwierdzenie nieważności rozpatrywanych środków ograniczających nie ze względu na naruszenie prawa własności jej klientów, lecz ze względu na konsekwencje gospodarcze tych środków, które są całkowicie nieproporcjonalne i przynoszą efekty odwrotne do zamierzonych w świetle realizowanych przez te środki celów, a które mają wpływ na jej klientów i jej użytkowników.
102 Po drugie, podnosi ona, że w braku skutecznego mechanizmu odstępstw w rozporządzeniu nr 269/2014 pozwalającego na uwolnienie zamrożonych środków finansowych lub zasobów gospodarczych rozpatrywane środki ograniczające poważnie naruszają prawo własności jej klientów. Dodaje ona, że w praktyce stosowanie odstępstw przez właściwe organy krajowe jest obwarowane szczególnie rygorystycznymi warunkami oraz że organy te nie opublikowały lub opublikowały z opóźnieniem szczegółowe zasady składania i rozpatrywania wniosków o uwolnienie zamrożonych środków finansowych lub zasobów gospodarczych, co uczyniło dostęp do tych odstępstw nadmiernie utrudnionym. W rezultacie jej klienci nie byli w stanie uzyskać odblokowania swoich środków finansowych lub zasobów gospodarczych.
103 Rada podnosi zarzut niedopuszczalności części pierwszej zarzutu trzeciego ze względu na to, że stanowi ona nowy argument, ponieważ skarżąca po raz pierwszy, na etapie postępowania odwoławczego, powołuje się na odrębne naruszenie zasady proporcjonalności jako ogólnej zasady prawa Unii, niezależne od podnoszonych przez nią w pierwszej instancji naruszeń praw podstawowych. Ten nowy argument zmienia zatem przedmiot sporu zawisłego przed Sądem. W każdym razie Rada i Komisja podnoszą, że zarzut trzeci jest bezzasadny.
b) Ocena Trybunału
1) W przedmiocie dopuszczalności
104 Należy przypomnieć, że na mocy art. 170 § 1 zdanie drugie regulaminu postępowania odwołanie nie może zmieniać przedmiotu sporu przed Sądem.
105 Zatem zgodnie z utrwalonym orzecznictwem właściwość Trybunału w postępowaniu odwoławczym jest ograniczona do oceny prawnego rozstrzygnięcia zarzutów i argumentów, w przedmiocie których toczył się spór w pierwszej instancji. Strona nie może więc podnieść po raz pierwszy przed Trybunałem zarzutu, którego nie podniosła przed Sądem, gdyż byłoby to równoznaczne z umożliwieniem jej zwrócenia się do Trybunału, którego właściwość w postępowaniu odwoławczym jest ograniczona, ze sprawą o szerszym zakresie niż sprawa rozpoznawana przez Sąd. Niemniej jednak wnoszący odwołanie może w odwołaniu podnieść przed Trybunałem zarzuty i argumenty, których źródło stanowi sam zaskarżony wyrok i których przedmiotem jest krytyka zasadności tego wyroku pod względem prawnym (wyrok z dnia 6 października 2021 r., Sigma Alimentos Exterior/Komisja, C‑50/19 P, EU:C:2021:792, pkt 38, 39 i przytoczone tam orzecznictwo).
106 W niniejszej sprawie w części pierwszej zarzutu trzeciego wnosząca odwołanie zarzuca Sądowi, że w ramach badania podnoszonego nieproporcjonalnego naruszenia jej praw podstawowych nie uwzględnił sytuacji jej klientów ani skutków wywołanych wobec nich przez rozpatrywane środki ograniczające, i kwestionuje ocenę, zgodnie z którą nie mogła ona powołać się na poparcie swojej skargi o stwierdzenie nieważności na prawo własności, którego nie posiadała. Argumentacja ta znajduje swoje źródło w samym zaskarżonym wyroku, w szczególności w analizie zarzutu trzeciego podniesionego na poparcie tej skargi, dotyczącego nieproporcjonalnego naruszenia praw podstawowych wnoszącej odwołanie.
107 Tak więc w ramach tej pierwszej części wnosząca odwołanie kwestionuje konsekwencje prawne wyciągnięte przez Sąd z podejścia, jakie Sąd sam przyjął w odniesieniu do rozpatrywanego przed nim zarzutu, w związku z czym, wbrew temu, co twierdzi Rada, wspomniana część zarzutu nie stanowi nowego argumentu i nie zmienia przedmiotu sporu, który miał rozpoznać Sąd.
108 W konsekwencji należy oddalić zarzut niedopuszczalności podniesiony przez Radę.
2) Co do istoty
109 Nie można uwzględnić argumentacji wnoszącej odwołanie, zgodnie z którą w ramach badania podnoszonego nieproporcjonalnego naruszenia jej praw podstawowych Sąd nie uwzględnił sytuacji jej klientów i skutków wywieranych przez rozpatrywane środki ograniczające na ich interesy gospodarcze.
110 W tym względzie należy wyjaśnić na wstępie, że w pkt 129 zaskarżonego wyroku Sąd orzekł w istocie, iż wnosząca odwołanie nie może na poparcie swojej skargi o stwierdzenie nieważności powoływać się na prawo własności, które jej nie przysługuje. Tymczasem z argumentacji przedstawionej przez wnoszącą odwołanie w ramach części pierwszej zarzutu trzeciego wynika, że kwestionuje ona rozpatrywane środki ograniczające nie ze względu na naruszenie prawa własności jej klientów, lecz ze względu na konsekwencje gospodarcze tych środków, które uważa ona za całkowicie nieproporcjonalne i przynoszące efekty odwrotne do zamierzonych w świetle zadeklarowanych celów wspomnianych środków, które w sposób przewidywalny i udowodniony mają wpływ na jej klientów i jej użytkowników, którzy nie są objęci żadnym indywidualnym środkiem ograniczającym.
111 W związku z tym argumentację skarżącej należy rozumieć w ten sposób, że dotyczy ona w istocie naruszenia zasady proporcjonalności. W tych okolicznościach nie ma potrzeby rozstrzygania w niniejszej sprawie kwestii, czy wnosząca odwołanie może powołać się na naruszenie prawa własności, które jej nie przysługuje.
112 Uściśliwszy powyższe, należy zauważyć, że Sąd rzeczywiście uwzględnił konsekwencje gospodarcze wywołane przez rozpatrywane środki ograniczające, w tym dla klientów wnoszącej odwołanie, badając, czy mają one charakter proporcjonalny w świetle zamierzonego celu.
113 W tym względzie Sąd stwierdził w pierwszej kolejności w pkt 129 zaskarżonego wyroku, że klientom wnoszącej odwołanie przysługiwały środki odwoławcze przed sądami krajowymi, przed którymi mogli oni w szczególności podnosić naruszenie ich prawa własności ustanowionego w art. 17 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „Kart”).
114 Ponadto w pkt 132 i 133 zaskarżonego wyroku Sąd słusznie orzekł, że gdy organ krajowy rozstrzyga w przedmiocie wniosku o uwolnienie zamrożonych środków finansowych zgodnie z odstępstwami przewidzianymi w decyzji 2014/145 i w rozporządzeniu nr 269/2014, jest on zobowiązany do przestrzegania Karty zgodnie z jej art. 51 ust. 1 (zob. analogicznie wyrok z dnia 12 czerwca 2014 r., Peftiev i in., C‑314/13, EU:C:2014:1645, pkt 24). Wywiódł on z tego, że jeżeli klient wnoszącej odwołanie, który nie jest umieszczony w spornych wykazach, złoży wniosek o uwolnienie jego środków finansowych lub zasobów gospodarczych, zamrożonych ze względu na umieszczenie wnoszącej odwołanie w tych wykazach, do organów krajowych należy upewnienie się, że ingerencja w prawo własności tego klienta spełnia przesłanki przewidziane w art. 52 Karty.
115 W drugiej kolejności Sąd zbadał przewidziany w rozporządzeniu nr 269/2014 system odstępstw mających na celu zezwolenie na uwolnienie niektórych zamrożonych środków finansowych lub zasobów gospodarczych w celu sprawdzenia, czy system ten mógł umożliwić wnoszącej odwołanie zwrot papierów wartościowych jej klientów, które posiadała na zamrożonych rachunkach w depozytach z siedzibą w Unii.
116 W tym względzie przypomniał on przede wszystkim w pkt 149 zaskarżonego wyroku, że zgodnie z odstępstwem przewidzianym w art. 2 ust. 5 decyzji 2014/145 zamrożenie środków finansowych lub zasobów gospodarczych osoby, podmiotu lub organu nie uniemożliwia tej osobie, temu podmiotowi lub temu organowi dokonania płatności należnej z tytułu umowy zawartej przed dniem, w którym ta osoba, ten podmiot lub ten organ zostały umieszczone w wykazie zawartym w załączniku do tej decyzji, o ile dane państwo członkowskie ustaliło, że płatność nie jest bezpośrednio lub pośrednio dokonywana na rzecz osoby fizycznej lub prawnej, podmiotu lub organu wymienionych w tym wykazie.
117 Następnie Sąd zauważył w istocie w pkt 150 zaskarżonego wyroku, że zgodnie z art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 269/2014, pod warunkiem że płatność dokonywana przez osobę fizyczną lub prawną, podmiot lub organ wymienione w załączniku I do tego rozporządzenia jest należna na mocy umowy lub porozumienia zawartego przez daną osobę fizyczną lub prawną, podmiot lub organ lub na mocy zobowiązania zaciągniętego przez tę osobę fizyczną lub prawną, ten podmiot lub ten organ przed datą umieszczenia ich w tym załączniku, właściwe organy państw członkowskich mogą zezwolić na zwolnienie niektórych zamrożonych środków finansowych lub zasobów gospodarczych pod warunkiem wykazania, że takie środki finansowe lub zasoby gospodarcze zostaną wykorzystane przez osobę fizyczną lub prawną, podmiot lub organ umieszczone we wspomnianym wykazie oraz że płatność, która ma zostać dokonana, nie narusza zakazu udostępniania, bezpośrednio lub pośrednio, środków finansowych lub zasobów gospodarczych osobom fizycznym lub prawnym, podmiotom lub organom wymienionym w tymże załączniku lub osobom, podmiotom lub organom z nimi powiązanym.
118 W tak określonych ramach Sąd orzekł w istocie w pkt 151 i 152 zaskarżonego wyroku, co nie zostało zakwestionowane przez wnoszącą odwołanie, że w zakresie, w jakim środki finansowe lub zasoby gospodarcze mogą zostać uwolnione w celu umożliwienia osobie, podmiotowi lub organowi dokonania „płatności” na podstawie umowy lub porozumienia zawartych z osobą trzecią przed datą umieszczenia tej osoby, podmiotu lub organu w spornych wykazach, pojęcie „płatności” w rozumieniu art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 269/2014 należy interpretować szeroko i nie może ono być ograniczone jedynie do płatności w formie przekazania kwoty pieniężnej. Zawężająca wykładnia tego pojęcia byłaby bowiem sprzeczna z samą możliwością uwolnienia zamrożonych środków finansowych lub zasobów gospodarczych wnoszącej odwołanie. Wywiódł on z tego, że odstępstwo przewidziane w art. 2 ust. 5 decyzji 2014/145 i w art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 269/2014 upoważnia organy krajowe do uwolnienia tych środków finansowych lub zasobów gospodarczych w celu umożliwienia wnoszącej odwołanie dokonania płatności w formie zwrotu papierów wartościowych klientów posiadanych przez nią na zamrożonych rachunkach w depozytach papierów wartościowych z siedzibą w Unii.
119 Wreszcie, co się tyczy argumentu wnoszącej odwołanie, zgodnie z którym odstępstwa przewidziane w rozporządzeniu nr 269/2014 nie umożliwiły jej klientom uzyskania odblokowania ich środków finansowych lub zasobów gospodarczych ze względu na zbyt restrykcyjne warunki nałożone przez organy krajowe lub spóźnione działanie tych organów, należy zauważyć, podobnie jak uczynił to Sąd w pkt 155 zaskarżonego wyroku, że w ramach skargi na podstawie art. 263 TFUE sąd Unii nie jest właściwy do orzekania w przedmiocie zgodności z prawem aktu przyjętego przez organ krajowy (wyrok z dnia 17 września 2014 r., Liivimaa Lihaveis, C‑562/12, EU:C:2014:2229, pkt 48 i przytoczone tam orzecznictwo).
120 W świetle całości powyższych rozważań należy oddalić część pierwszą zarzutu trzeciego jako bezzasadną.
2. W przedmiocie części drugiej zarzutu trzeciego
a) Argumentacja stron
121 W części drugiej zarzutu trzeciego wnosząca odwołanie kwestionuje w istocie pkt 134–146 zaskarżonego wyroku, w których Sąd orzekł, że przesłanki przewidziane w art. 52 ust. 1 Karty w celu uzasadnienia ingerencji w jej prawo własności i wolność prowadzenia działalności gospodarczej zostały spełnione.
122 W tym względzie utrzymuje ona w pierwszej kolejności, że poprzez umieszczenie jej w spornych wykazach Rada zamierzała w rzeczywistości zamrozić aktywa wszystkich rosyjskich inwestorów, nie umieszczając ich w tych wykazach indywidualnie i nie zapewniając wymaganego poziomu identyfikacji. Takie działanie stanowi nadużycie władzy, które może obarczyć sporne akty oczywistym i nieodwracalnym naruszeniem zasady proporcjonalności.
123 W drugiej kolejności wnosząca odwołanie podnosi, że przyjęte wobec niej środki ograniczające mają charakter nie tymczasowy, lecz stały, ponieważ środki te pozostawały w mocy przez ponad dwa lata od daty ich przyjęcia, bez wystąpienia jakichkolwiek zmian politycznych w Rosji. Zarzuca ona ponadto Sądowi, że nie uwzględnił w pkt 137 i 139 zaskarżonego wyroku faktycznej skuteczności wspomnianych środków.
124 W trzeciej i ostatniej kolejności wnosząca odwołanie utrzymuje, że sam jej status nominalnego posiadacza rachunków w depozytach z siedzibą w Unii nie może wystarczyć do zakwalifikowania jej jako posiadacza środków finansowych i zasobów gospodarczych w rozumieniu art. 2 rozporządzenia nr 269/2014.
125 Rada, popierana przez Komisję, kwestionuje argumentację wnoszącej odwołanie.
b) Ocena Trybunału
126 W pierwszej kolejności, co się tyczy argumentu wnoszącej odwołanie, zgodnie z którym jej umieszczenie w spornych wykazach było wynikiem woli Rady zamrożenia bez rozróżnienia aktywów wszystkich rosyjskich inwestorów, bez indywidualnego umieszczenia ich w wykazie ani wystarczającej ich identyfikacji, z naruszeniem zasady proporcjonalności, należy stwierdzić, że argument ten został podniesiony po raz pierwszy na etapie postępowania odwoławczego. Zgodnie zaś z orzecznictwem przytoczonym w pkt 105 niniejszego wyroku argument taki należy odrzucić jako niedopuszczalny.
127 W drugiej kolejności, co się tyczy argumentacji wnoszącej odwołanie dotyczącej podnoszonego stałego charakteru rozpatrywanych środków ograniczających, wystarczy zauważyć, że zgodnie z art. 6 akapit trzeci decyzji 2014/145 decyzja ta jest przedmiotem stałego przeglądu i jej okres obowiązywania jest przedłużany lub jest ona zmieniana, jeżeli Rada uzna, że jej cele nie zostały osiągnięte. Podobnie zgodnie z art. 14 ust. 4 rozporządzenia nr 269/2014 wykaz znajdujący się w załączniku I do tego rozporządzenia jest poddawany regularnie przeglądowi, co najmniej co 12 miesięcy.
128 Wynika z tego, że – jak wskazał Sąd w pkt 136 zaskarżonego wyroku – środki te mają charakter tymczasowy i odwracalny.
129 Oceny tej nie podważa argument wnoszącej odwołanie, zgodnie z którym ten tymczasowy i odwracalny charakter został osłabiony przez utrzymanie wspomnianych środków przez ponad dwa lata po ich przyjęciu, bez wystąpienia jakichkolwiek zmian politycznych w Rosji. Zgodnie bowiem z orzecznictwem zgodność z prawem środków ograniczających nie jest uzależniona od stwierdzenia ich bezpośrednich skutków, lecz wymaga jedynie, aby nie były one oczywiście nieodpowiednie w stosunku do celu, który właściwa instytucja zamierza realizować (wyrok z dnia 17 września 2020 r., Rosneft i in./Rada, C‑732/18 P, EU:C:2020:727, pkt 97).
130 Zgodnie z tym orzecznictwem należy oddalić argument wnoszącej odwołanie, w którym zarzuca ona Sądowi, że nie uwzględnił w pkt 137 i 139 zaskarżonego wyroku konkretnej skuteczności rozpatrywanych środków ograniczających.
131 W tym względzie wystarczy zauważyć, jak uczynił to Sąd w pkt 139 zaskarżonego wyroku, że ponieważ celem realizowanym przez Radę poprzez przyjęcie tych środków było zmniejszenie dochodów państwa rosyjskiego i wywieranie presji na rząd rosyjski w celu zmniejszenia jego zdolności do finansowania działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy, rozwiązanie polegające na objęciu środkami ograniczającymi podmiotów gospodarczych, które – podobnie jak wnosząca odwołanie – udzielają wsparcia materialnego lub finansowego temu rządowi, jest spójne z tym celem i w konsekwencji nie może być uważane za nieodpowiednie w świetle wspomnianego celu (zob. analogicznie wyrok z dnia 28 marca 2017 r., Rosneft, C‑72/15, EU:C:2017:236, pkt 147).
132 Tymczasem w niniejszej sprawie wnosząca odwołanie nie twierdzi ani w związku z tym nie wykazuje, że wspomniane środki były oczywiście nieodpowiednie w świetle tego właśnie celu.
133 W trzeciej i ostatniej kolejności, co się tyczy argumentu wnoszącej odwołanie, w którym kwestionuje ona możliwość uznania jej za posiadacza środków finansowych lub zasobów gospodarczych w rozumieniu art. 2 rozporządzenia nr 269/2014, należy zauważyć, że tak nieprecyzyjna krytyka, która w szczególności nie dotyczy wyraźnie żadnego punktu zaskarżonego wyroku, nie pozwala Trybunałowi na ocenę jego zasadności, a tym samym nie spełnia wymogów ustanowionych w orzecznictwie przypomnianym w pkt 85 niniejszego wyroku. Argument ten należy odrzucić jako niedopuszczalny.
134 W świetle całości powyższych rozważań część drugą zarzutu trzeciego należy w części oddalić jako bezzasadną, a w części odrzucić jako niedopuszczalną.
135 W konsekwencji zarzut trzeci należy w części oddalić jako bezzasadny, a w części odrzucić jako niedopuszczalny.
136 Ponieważ żaden z zarzutów podniesionych przez wnoszącą odwołanie nie może zostać uwzględniony, odwołanie należy w części odrzucić jako niedopuszczalne, a w pozostałym zakresie oddalić jako bezzasadne.
V. W przedmiocie kosztów
137 Zgodnie z art. 184 § 2 regulaminu postępowania, jeżeli odwołanie jest bezzasadne, Trybunał rozstrzyga o kosztach.
138 Zgodnie z art. 138 § 1 tego regulaminu postępowania, mającym zastosowanie do postępowania odwoławczego na podstawie art. 184 § 1 wspomnianego regulaminu, kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę.
139 Ponieważ Rada wniosła o obciążenie wnoszącej odwołanie kosztami postępowania, a ta przegrała sprawę, należy obciążyć ją jej własnymi kosztami oraz kosztami poniesionymi przez Radę.
140 Zgodnie z art. 140 § 1 regulaminu postępowania, mającym zastosowanie do postępowania odwoławczego na podstawie art. 184 § 1 tego regulaminu, państwa członkowskie oraz instytucje interweniujące w sprawie pokrywają własne koszty. W konsekwencji Komisja pokrywa własne koszty.
Z powyższych względów Trybunał (czwarta izba) orzeka, co następuje:
1) Odwołanie zostaje w części odrzucone, a w pozostałym zakresie oddalone.
2) NKO AO National Settlement Depository (NSD) pokrywa własne koszty oraz koszty poniesione przez Radę Unii Europejskiej.
3) Komisja Europejska pokrywa własne koszty.
Podpisy
* Język postępowania: angielski.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 14.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło