C-816/24

WyrokTSUE2026-06-18CELEX: 62024CJ0816ECLI:EU:C:2026:509

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
1. Czy Sąd Unii Europejskiej naruszył zasadę pewności prawa, uznając kryterium umieszczenia na liście osób i podmiotów objętych środkami ograniczającymi, dotyczące „przynoszenia korzyści” lub „wspierania” „reżimu Łukaszenki”, za wystarczająco jasne i precyzyjne? 2. Czy Sąd popełnił błędy w ocenie okoliczności faktycznych lub kwalifikacji prawnej, uznając, że skarżący spełnili kryterium „przynoszenia korzyści” lub „wspierania” „reżimu Łukaszenki”? 3. Czy Sąd prawidłowo ocenił proporcjonalność środków ograniczających nałożonych na Belarusian Potash Company AAT?
Ratio decidendi
Trybunał uznał, że Sąd nie naruszył zasady pewności prawa, ponieważ pojęcie „reżimu Łukaszenki” oraz wyrażenia „przynosić korzyści” i „wspierać” mogą być interpretowane zgodnie z ich zwyczajowym znaczeniem w języku potocznym, w kontekście historycznym i celach regulacji, co pozwala na określenie ich zakresu. Sąd nie był zobowiązany do przedstawienia abstrakcyjnej definicji ani wyczerpującego wyliczenia wszystkich możliwych sytuacji. Trybunał stwierdził również, że Sąd nie popełnił błędów w ocenie okoliczności faktycznych ani w kwalifikacji prawnej, uznając, że skarżący wspierali reżim lub czerpali z niego korzyści, opierając się na konkretnych działaniach i powiązaniach. W kwestii proporcjonalności, TSUE potwierdził szeroki zakres uznania Rady w dziedzinie wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, a skarżący nie wykazali, że środki były oczywiście nieodpowiednie lub że istniały mniej restrykcyjne, równie skuteczne alternatywy.
Stan faktyczny
Sprawy dotyczą odwołań od wyroków Sądu Unii Europejskiej, które oddaliły skargi o stwierdzenie nieważności aktów Rady Unii Europejskiej nakładających środki ograniczające na Belaruskali AAT, Ivana Ivanovicha Golovaty'ego i Belarusian Potash Company AAT (BPC). Środki te, obejmujące zamrożenie środków finansowych i zasobów gospodarczych, zostały przyjęte w związku z sytuacją na Białorusi i jej udziałem w agresji Rosji wobec Ukrainy. Skarżący zostali umieszczeni na listach na podstawie kryteriów „przynoszenia korzyści” lub „wspierania” „reżimu Łukaszenki”, a w przypadku Belaruskali i I. Golovaty'ego również za „represjonowanie społeczeństwa obywatelskiego”.
Rozstrzygnięcie
1) Sprawy C‑816/24 P, C‑817/24 P i C‑818/24 P zostają połączone do celów wydania wyroku. 2) Odwołania zostają oddalone. 3) Belaruskali AAT, Ivan Ivanovich Golovaty oraz Belarusian Potash Company AAT pokrywają, oprócz własnych kosztów, koszty poniesione przez Radę Unii Europejskiej w każdej z połączonych spraw. 4) Republika Litewska pokrywa własne koszty we wszystkich trzech sprawach.

Pełny tekst orzeczenia

Wydanie tymczasowe WYROK TRYBUNAŁU (dziesiąta izba) z dnia 18 czerwca 2026 r.(*) Odwołanie – Środki ograniczające podjęte w związku z sytuacją na Białorusi i udziałem Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy – Zamrożenie środków finansowych i zasobów gospodarczych – Wykaz osób, podmiotów i organów, do których ma zastosowanie to zamrożenie – Umieszczenie nazwisk wnoszących odwołania w wykazie – Pojęcie „reżimu Łukaszenki” – Pojęcie osób, którym ten reżim „przynosi korzyści” lub które go „wspierają” – Obowiązek uzasadnienia – Zasady pewności prawa i proporcjonalności W sprawach połączonych C‑816/24 P, C‑817/24 P i C‑818/24 P mających za przedmiot odwołania w trybie art. 56 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wniesione w dniu 27 listopada 2024 r., Belaruskali AAT, z siedzibą w Soligorsku (Białoruś), którą reprezentowała E. Anevlavi, dikigoros, strona wnosząca odwołanie w sprawie C‑816/24 P, Ivan Ivanovich Golovaty, zamieszkały w Listopadowiczach (Białoruś), którego reprezentowała E. Anevlavi, dikigoros, strona wnosząca odwołanie w sprawie C‑817/24 P, Belarusian Potash Company AAT, z siedzibą w Mińsku (Białoruś), którą reprezentowali C. Cauvin, avocate, B. Evtimov, advokat, i V. Ostrovskis, advokatas, strona wnosząca odwołanie w sprawie C‑818/24 P, w której drugą stroną postępowania są: Rada Unii Europejskiej, którą reprezentowali A. Boggio-Tomasaz, B. Driessen i J. Rurarz, w charakterze pełnomocników, strona pozwana w pierwszej instancji, popierana przez: Republikę Litewską, którą reprezentowali K. Dieninis i V. Kazlauskaitė-Švenčionienė, w charakterze pełnomocników, interwenient w postępowaniu odwoławczym, Królestwo Belgii, które reprezentowały C. Pochet i M. Van Regemorter, w charakterze pełnomocników, interwenient w pierwszej instancji (C‑816/24 P), Republika Łotewska, interwenient w pierwszej instancji, TRYBUNAŁ (dziesiąta izba), w składzie: J. Passer, prezes izby, E. Regan i B. Smulders (sprawozdawca), sędziowie, rzecznik generalny: J. Kokott, sekretarz: A. Calot Escobar, uwzględniając pisemny etap postępowania, podjąwszy, po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzeczniczki generalnej, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii, wydaje następujący Wyrok 1        W swoich odwołaniach Belaruskali AAT, Ivan Ivanovich Golovaty i Belarusian Potash Company AAT (zwana dalej „BPC”) wnoszą o uchylenie, odpowiednio, w pierwszym przypadku (sprawa C‑816/24 P) wyroku Sądu Unii Europejskiej z dnia 18 września 2024 r., Belaruskali/Rada (T‑528/22, zwanego dalej „pierwszym zaskarżonym wyrokiem”, EU:T:2024:633), w drugim przypadku (sprawa C‑817/24 P) wyroku Sądu z dnia 18 września 2024 r., Golovaty/Rada (T‑521/22, zwanego dalej „drugim zaskarżonym wyrokiem”, niepublikowanego, EU:T:2024:631), a w trzecim przypadku (sprawa C‑818/24 P) wyroku Sądu z dnia 18 września 2024 r., Belarusian Potash Company/Rada (T‑534/22, zwanego dalej „trzecim zaskarżonym wyrokiem”, niepublikowanego, EU:T:2024:632). W wyrokach tych (zwanych dalej łącznie „zaskarżonymi wyrokami”) Sąd oddalił ich skargi o stwierdzenie nieważności, po pierwsze, decyzji wykonawczej Rady (WPZiB) 2022/881 z dnia 3 czerwca 2022 r. w sprawie wykonania decyzji 2012/642/WPZiB dotyczącej środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi i udziałem Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy (Dz.U. 2022, L 153, s. 77) i rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) 2022/876 z dnia 3 czerwca 2022 r. w sprawie wykonania art. 8a ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 765/2006 dotyczącego środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi i udziałem Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy (Dz.U. 2022, L 153, s. 1) (zwanych dalej łącznie „spornymi aktami pierwotnymi”), oraz po drugie, decyzji Rady (WPZiB) 2023/421 z dnia 24 lutego 2023 r. w sprawie zmiany decyzji 2012/642/WPZiB dotyczącej środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi i udziałem Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy (Dz.U. 2023, L 61, s. 41) i rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) 2023/419 z dnia 24 lutego 2023 r. w sprawie wykonania art. 8a rozporządzenia (WE) nr 765/2006 dotyczącego środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi i udziałem Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy (Dz.U. 2023, L 61, s. 20) w zakresie, w jakim akty te (zwane dalej łącznie „spornymi aktami”) ich dotyczą. Ramy prawne i okoliczności powstania sporu 2        Okoliczności faktyczne i prawne sporów zostały przedstawione w pkt 2–22 pierwszego zaskarżonego wyroku, w pkt 2–19 drugiego zaskarżonego wyroku i w pkt 2–18 trzeciego zaskarżonego wyroku. Na potrzeby niniejszych spraw można je streścić i uzupełnić w sposób opisany poniżej. 3        Niniejsze sprawy wpisują się w kontekst środków ograniczających przyjmowanych przez Unię Europejską od 2004 r. ze względu na istniejącą na Białorusi sytuację w odniesieniu do naruszeń demokracji, praworządności i praw człowieka w tym państwie trzecim, a także w kontekst środków ograniczających przyjmowanych od 2022 r. w związku z udziałem Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy. 4        W dniu 18 maja 2006 r. Rada Unii Europejskiej przyjęła rozporządzenie (WE) nr 765/2006 dotyczące środków ograniczających skierowanych przeciwko prezydentowi Aleksandrowi Łukaszence i niektórym urzędnikom z Białorusi (Dz.U. 2006, L 134, s. 1), którego tytuł został zastąpiony zgodnie z art. 1 ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) nr 588/2011 z dnia 20 czerwca 2011 r. (Dz.U. 2011, L 161, s. 1) tytułem „rozporządzenie Rady (WE) nr 765/2006 z dnia 18 maja 2006 r. dotyczące środków ograniczających wobec Białorusi”. 5        W dniu 23 stycznia 2012 r. Rada przyjęła decyzję 2012/36/WPZiB zmieniającą decyzję 2010/639/WPZiB dotyczącą środków ograniczających skierowanych przeciwko Białorusi (Dz.U. 2012, L 19, s. 31), której motywy 3–5 stanowiły: „(3)      Zważywszy na powagę sytuacji panującej na Białorusi, należy przyjąć dodatkowe środki ograniczające wobec tego państwa. (4)      Ograniczenia dotyczące wjazdu i zamrażania funduszy oraz zasobów gospodarczych powinny mieć zastosowanie do osób odpowiedzialnych za przypadki poważnego naruszenia praw człowieka lub represje wobec społeczeństwa obywatelskiego i opozycji demokratycznej, w szczególności do osób pełniących funkcje kierownicze, a także wobec osób i podmiotów czerpiących korzyści z reżimu Łukaszenki lub wspierających ten reżim, w szczególności do osób i podmiotów dostarczających wsparcia finansowego lub materialnego reżimowi. (5)      Należy odpowiednio zmienić decyzję [Rady] 2010/639/WPZiB [z dnia 25 października 2010 r. dotyczącą środków ograniczających skierowanych przeciwko niektórym urzędnikom z Białorusi (Dz.U. 2010, L 280, s. 18)]”. 6        W dniu 15 października 2012 r. Rada przyjęła decyzję 2012/642/WPZiB dotyczącą środków ograniczających skierowanych przeciwko Białorusi (Dz.U. 2012, L 285, s. 1), której motywy 4–6 i 10 stanowiły, co następuje: „(4)      Nałożono również środki skierowane przeciwko osobom odpowiedzialnym za sfałszowanie wyników wyborów i referendum na Białorusi 17 października 2004 r., za naruszenie międzynarodowych standardów wyborczych podczas wyborów prezydenckich na Białorusi 19 marca 2006 r. i 19 grudnia 2010 r., a także przeciwko osobom odpowiedzialnym za poważne naruszenia praw człowieka i represje skierowane przeciwko pokojowym demonstrantom po tych wyborach i referendum. (5)      Szczególna odpowiedzialność spoczywa na urzędnikach, którzy są bezpośrednio zaangażowani lub odpowiedzialni za fałszerstwa podczas wyborów prezydenckich i referendum; na osobach odpowiedzialnych za organizowanie i realizowanie upowszechniania sfałszowanych informacji za pomocą mediów kontrolowanych przez państwo; osobach odpowiedzialnych za nadmierne i nieprowokowane stosowanie siły przeciwko nieuzbrojonym i pokojowym protestującym; osobach odpowiedzialnych za wdrażanie trwających, umotywowanych politycznie sankcji administracyjnych i karnych przeciwko dużym grupom przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego, opozycji demokratycznej, organizacjom pozarządowym i wolnym mediom na Białorusi oraz na osobach odpowiedzialnych za systematyczne i skoordynowane naruszanie międzynarodowych standardów praw człowieka oraz prawa Republiki Białorusi w zakresie zarządzania wymiarem sprawiedliwości i stosowaniem metod przymusu i zastraszania wobec legalnych przedstawicieli osób zatrzymanych i wobec innych osób. (6)      Ponadto, z uwagi na powagę sytuacji, środki powinny zostać również nałożone na osoby na najważniejszych stanowiskach na Białorusi, oraz na osoby i podmioty czerpiące korzyści z reżimu prezydenta Łukaszenki i wspierające go, w szczególności na osoby i podmioty zapewniające reżimowi wsparcie finansowe lub materialne. […] (10)      Dla jasności środki nałożone decyzją 2010/639/WPZiB powinny zostać połączone w jednym akcie prawnym”. 7        W dniu 24 lutego 2022 r. prezydent Federacji Rosyjskiej ogłosił wojnę napastniczą przeciwko Ukrainie, a rosyjskie siły zbrojne zainicjowały atak na to państwo trzecie, w tym z terytorium Białorusi. 8        Tego samego dnia Wysoki Przedstawiciel Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa wydał w imieniu Unii oświadczenie potępiające niczym niesprowokowaną inwazję sił zbrojnych Federacji Rosyjskiej na Ukrainę i stwierdził, że „Białoruś zapłaci wysoką cenę za udział w trwającej niesprowokowanej i nieuzasadnionej agresji wojskowej wobec Ukrainy” i że „[środki ograniczające] uderza[ją] w białoruskich współorganizatorów ataków na Ukrainę. [Ograniczony zostaje] też handel w wielu kluczowych sektorach”. 9        Decyzja 2012/642/WPZiB, zmieniona decyzją 2023/421 (zwana dalej „decyzją 2012/642”), której tytuł został w międzyczasie zastąpiony tytułem: „decyzja Rady 2012/642/WPZiB z dnia 15 października 2012 r. dotycząca środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi i udziałem Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy”, przewiduje w art. 4 ust. 1 lit. a) i b) [zwanych dalej odpowiednio „kryterium a)” i „kryterium b)”]: „Zamrożone zostają wszelkie środki finansowe i zasoby gospodarcze należące do wymienionych w załącznikach I, II i III osób lub podmiotów spełniających jakiekolwiek z następujących kryteriów lub przez takie osoby lub podmioty posiadane, przechowywane lub kontrolowane: a)      osób, podmiotów lub organów odpowiedzialnych za poważne naruszenia praw człowieka lub represje wobec społeczeństwa obywatelskiego i opozycji demokratycznej, lub których działania w inny sposób poważnie naruszyły demokrację lub praworządność na Białorusi, oraz osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów związanych z takimi osobami, podmiotami lub organami; b)      osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów, którym reżim prezydenta Łukaszenki przynosi korzyści lub które go wspierają”. 10      Rozporządzenie (WE) nr 765/2006, zmienione rozporządzeniem wykonawczym 2023/419 (zwane dalej „rozporządzeniem nr 765/2006”), którego tytuł został w międzyczasie zastąpiony tytułem „rozporządzenie Rady (WE) nr 765/2006 z dnia 18 maja 2006 r. dotyczące środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi i udziałem Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy”, przewiduje w art. 2 ust. 4 i 5 takie same kryteria umieszczenia w wykazach osób, podmiotów i organów, do których ma zastosowanie zamrożenie środków finansowych i zasobów gospodarczych, jak te wskazane przez kryteria a) i b), w szczególności pociąganie za sobą „odpowiedzialności za represje wobec [białoruskiego] społeczeństwa obywatelskiego” oraz za „wspieranie reżimu Łukaszenki” lub „czerpanie korzyści” z tego reżimu. 11      Artykuł 1j rozporządzenia nr 765/2006 jest sformułowany następująco: „Zakazuje się zakupu, sprzedaży, świadczenia, bezpośrednio lub pośrednio, usług inwestycyjnych lub pomocy w emisji, lub wszelkich innych czynności związanych ze zbywalnymi papierami wartościowymi i instrumentami rynku pieniężnego, których termin zapadalności przekracza 90 dni i które zostały wyemitowane po dniu 29 czerwca 2021 r. przez: a)      Republikę Białorusi, jej rząd, jej organy publiczne, podmioty prawa publicznego lub agencje publiczne; […]”. 12      Artykuł 1k rozporządzenia przewiduje: „1.      Zakazuje się dokonywania, bezpośrednio lub pośrednio, jakichkolwiek uzgodnień służących udzielaniu nowych pożyczek lub kredytów o terminie zapadalności przekraczającym 90 dni, lub uczestnictwa w takich uzgodnieniach, bezpośrednio lub pośrednio, po dniu 29 czerwca 2021 r., na rzecz: a)      Republiki Białorusi, jej rządu, jej organów publicznych, podmiotów prawa publicznego lub agencji publicznych; […] 2.      Zakaz nie ma zastosowania do pożyczek ani kredytów, których szczególnym i udokumentowanym celem jest zapewnienie finansowania do celów nieobjętego zakazem importu lub eksportu towarów i usług niefinansowych między Unią a jakimkolwiek państwem trzecim, w tym wydatków na towary i usługi z innego państwa trzeciego niezbędnych do wykonania umów eksportu lub importu. 3.      Właściwy organ państwa członkowskiego może również, na warunkach, jakie uzna za stosowne, zezwolić na udzielenie pożyczek lub kredytów, o których mowa w ust. 1, lub na uczestnictwo w nich, jeżeli właściwy organ ustalił, że: (i)      dane działania mają na celu udzielenie wsparcia na rzecz ludności cywilnej Białorusi, takiego jak pomoc humanitarna, projekty środowiskowe i bezpieczeństwo jądrowe, lub pożyczka lub kredyt są niezbędne do spełnienia wymogów prawnych lub regulacyjnych dotyczących rezerwy obowiązkowej lub podobnych wymogów, aby spełnić kryteria wypłacalności i płynności dla podmiotów finansowych na Białorusi, w których instytucje finansowe z Unii mają większościowy udział; oraz (ii)      dane działania nie wiążą się z udostępnieniem funduszy ani zasobów gospodarczych, bezpośrednio lub pośrednio, na rzecz osoby, podmiotu lub organu, o których mowa w art. 2, lub na ich korzyść. […]”. 13      W dniu 3 czerwca 2022 r. Rada przyjęła sporne akty pierwotne. Z motywów 2 tych aktów wynika, że „[z]ważywszy na powagę sytuacji na Białorusi i utrzymujące się naruszenia praw człowieka oraz represje wobec społeczeństwa obywatelskiego i demokratycznej opozycji, do wykazu osób fizycznych i prawnych, podmiotów i organów objętych środkami ograniczającymi […] należy dodać 12 osób fizycznych i osiem podmiotów”. 14      Na mocy tych aktów skarżący zostali umieszczeni, w przypadku Belaruskali i BPC, w wykazach zawartych w tabelach zawartych odpowiednio w pkt B załącznika I do decyzji 2012/642 i w załączniku I do rozporządzenia nr 765/2006, a w przypadku I. Golovaty’ego – w wykazach zawartych w tabelach znajdujących się odpowiednio w pkt A tych załączników (zwanych dalej łącznie „rozpatrywanymi wykazami”). 15      W pkt 28 tabel zawartych w pkt B załączników I do spornych aktów pierwotnych umieszczenie Belaruskali w rozpatrywanych wykazach zostało oparte na następujących powodach, wskazanych w piątej kolumnie tych tabel: „»OJSC Belaruskali« jest przedsiębiorstwem państwowym i jednym z największych producentów węglanu potasu na świecie, dostarczającym 20 % światowego eksportu węglanu potasu. Jest zatem dla reżimu Łukaszenki źródłem znacznych dochodów i waluty obcej. Aleksander Łukaszenka określił je jako »narodowy skarb, dumę, jeden z filarów białoruskiego eksportu«. »Belaruskali« osiąga zatem korzyści z reżimu Łukaszenki i wspiera ten reżim. Pracowników »Belaruskali«, którzy wzięli udział w strajkach i pokojowych demonstracjach po sfałszowanych wyborach prezydenckich na Białorusi w sierpniu 2020 r., zarząd przedsiębiorstwa zastraszał i zwolnił. [Łukaszenka] osobiście groził zastąpieniem strajkujących górnikami z Ukrainy. W związku z tym »Belaruskali« jest odpowiedzialne za represjonowanie społeczeństwa obywatelskiego na Białorusi i wspiera reżim Łukaszenki”. 16      Co się tyczy umieszczenia I. Golovaty’ego w spornych wykazach, pkt 195 tabel zawartych w pkt A załączników I do spornych aktów mają następujące brzmienie: „[Ivan Golovaty] jest dyrektorem generalnym przedsiębiorstwa państwowego Belaruskali, które jest dla reżimu Łukaszenki źródłem znacznych dochodów i waluty obcej. Jest członkiem Rady Republiki w ramach Zgromadzenia Narodowego i piastuje wiele innych wysokich stanowisk na Białorusi. W ciągu kariery otrzymał wiele nagród państwowych, także bezpośrednio od Aleksandra Łukaszenki. Jest ściśle związany z Aleksandrem Łukaszenką i członkami jego rodziny. Osiąga zatem korzyści z reżimu Łukaszenki i wspiera ten reżim. Pracownicy »Belaruskali«, którzy wzięli udział w strajkach i pokojowych demonstracjach po sfałszowanych wyborach prezydenckich na Białorusi w sierpniu 2020 r., zostali pozbawieni premii i zwolnieni. [Łukaszenka] osobiście groził zastąpieniem strajkujących górnikami z Ukrainy. [Ivan Golovaty] jest zatem odpowiedzialny za represjonowanie społeczeństwa obywatelskiego”. 17      Co się tyczy umieszczenia BPC w wykazie, znajdują one następujące uzasadnienie w pkt 29 tabel znajdujących się w pkt B załączników I do spornych aktów pierwotnych: „JSC [BPC] jest przedsiębiorstwem eksportującym białoruskiego państwowego producenta węglanu potasu »Belaruskali«. »Belaruskali« jest dla reżimu Łukaszenki jednym z największych źródeł dochodów. Dostawy z [BPC] stanowią 20 % światowego eksportu węglanu potasu. Państwo gwarantuje [BPC] prawa monopolistyczne do eksportu nawozów potasowych. Dzięki preferencyjnemu traktowaniu ze strony władz białoruskich przedsiębiorstwo uzyskuje znaczne dochody. [BPC] osiąga zatem korzyści z reżimu Łukaszenki i wspiera ten reżim”. 18      W dniu 23 lutego 2023 r. Rada przyjęła decyzję 2023/421 i rozporządzenie wykonawcze 2023/419, na mocy których pozostawiła nazwiska skarżących w rozpatrywanych wykazach z tych samych powodów co powody wskazane w spornych aktach pierwotnych, dodając jednocześnie w odniesieniu do I. Golovaty’ego uściślenie, zgodnie z którym „[p]onadto jest [on] prezesem rady nadzorczej JSC [BPC]”, a w odniesieniu do BPC uściślenie, zgodnie z którym państwo białoruskie „gwarantuje” swoje prawa monopolistyczne do eksportu nawozów potasowych. Postępowanie przed Sądem i zaskarżone wyroki 19      Pismami złożonymi w sekretariacie Sądu w dniu 30 sierpnia 2022 r., w późniejszym brzmieniu, wnoszący odwołania wnieśli skargi o stwierdzenie nieważności spornych aktów w zakresie, w jakim akty te ich dotyczą. 20      W ramach swoich skarg wnoszący odwołania podnosili w szczególności, że sporne akty zostały przyjęte z naruszeniem ciążącego na Radzie obowiązku uzasadnienia. Ponadto zakwestionowali oni zgodność z prawem kryterium b) w świetle zasady pewności prawa, ponieważ zakres pojęć „reżimu Łukaszenki”, „wsparcia” i „przynoszenia korzyści” nie jest jasny. Ponadto powołali się oni na błędy w ocenie w zakresie, w jakim Rada błędnie uznała, po pierwsze, że reżim ten przynosił im korzyści lub że go wspierali, a po drugie, w odniesieniu do Belaruskali i A. Golovaty’ego, że byli oni odpowiedzialni za represje wobec społeczeństwa obywatelskiego na Białorusi. Wreszcie, wnoszący odwołania uznali, że sporne akty mają nieproporcjonalne skutki i w konsekwencji naruszają zasadę proporcjonalności. 21      W zaskarżonych wyrokach Sąd oddalił te skargi w całości. Dla celów niniejszych odwołań wyroki te można streścić w następujący sposób. 22      Co się tyczy w pierwszej kolejności podnoszonego naruszenia przez Radę ciążącego na niej obowiązku uzasadnienia, Sąd orzekł w istocie w pkt 41–43, 209 i 210 pierwszego zaskarżonego wyroku, w pkt 33–36, 201 i 202 drugiego zaskarżonego wyroku oraz w pkt 33–36, 39, 118, 125 i 126 trzeciego zaskarżonego wyroku, że sporne akty zostały uzasadnione w sposób wystarczający pod względem prawnym, ponieważ powody przytoczone w tych aktach, o których mowa w pkt 15–17 niniejszego wyroku, pozwalały wnoszącym odwołania zrozumieć, na jakich kryteriach opierało się ich umieszczenie w rozpatrywanych wykazach, ponieważ rzeczone akty wskazują szczególne i konkretne powody mające uzasadnić to umieszczenie. 23      W odniesieniu w szczególności do uzasadnienia umieszczenia BPC w wykazie Sąd uznał w szczególności w pkt 34 i 35 trzeciego zaskarżonego wyroku, że aby uzasadnienie spornych aktów pierwotnych miało charakter wystarczający do stwierdzenia, że przedsiębiorstwo to wspierało reżim Łukaszenki oraz że reżim ten przynosił mu korzyści, Rada nie była zobowiązana do rozróżnienia zarzucanych czynów w zależności od tego, czy odnoszą się one do okoliczności czy to „wspierania” tego reżimu, czy „przynoszenia korzyści” przez ten reżim, ponieważ te same okoliczności mogły wskazywać zarówno na „wspieranie” tego reżimu, jak i na „przynoszenie korzyści” temu przedsiębiorstwu przez ten reżim. 24      W drugiej kolejności, co się tyczy zgodności z zasadą pewności prawa, w szczególności kryterium b), a mianowicie kryterium umieszczenia w wykazie dotyczącego przynoszenia korzyści przez reżim Łukaszenki lub wspierania tego reżimu, Sąd rozpoczął od przypomnienia w pkt 49–52 pierwszego zaskarżonego wyroku, w pkt 60–63 drugiego zaskarżonego wyroku oraz w pkt 45–48 trzeciego zaskarżonego wyroku wniosków wynikających z jego orzecznictwa dotyczącego tej zasady, orzecznictwa dotyczącego wykładni przepisów prawa Unii oraz orzecznictwa dotyczącego szerokiego zakresu uznania Rady w dziedzinie środków ograniczających. Ponadto w pkt 53–55 pierwszego zaskarżonego wyroku, w pkt 64–66 drugiego zaskarżonego wyroku oraz w pkt 49–51 trzeciego zaskarżonego wyroku Sąd orzekł, że szerokie sformułowanie kryteriów umieszczenia w wykazie, przyznające Radzie uprawnienia dyskrecjonalne, może być zgodne z zasadą pewności prawa, podkreślając jednocześnie, że znaczenie i zakres rozpatrywanych pojęć należy ustalić poprzez odniesienie się do ich zwyczajowego znaczenia w języku potocznym, biorąc pod uwagę w szczególności kontekst historyczny, w jaki się wpisują, oraz cele regulacji, której część stanowią. 25      W świetle tych wyjaśnień Sąd wskazał przede wszystkim w pkt 56–59 pierwszego zaskarżonego wyroku, w pkt 67–70 drugiego zaskarżonego wyroku oraz w pkt 52–55 trzeciego zaskarżonego wyroku w istocie, że kryterium b), które zostało wprowadzone decyzją 2012/36 i którego motywy 3 i 4 wyjaśniają w tym kontekście, że ze względu na powagę sytuacji na Białorusi należy przyjąć dodatkowe środki ograniczające wobec tego państwa trzeciego, znajduje się obecnie w decyzji 2012/642. 26      W tym względzie Sąd przypomniał następnie w pkt 60 i 61 pierwszego zaskarżonego wyroku, w pkt 71 i 72 drugiego zaskarżonego wyroku oraz w pkt 56 i 57 trzeciego zaskarżonego wyroku, że środki ograniczające przyjęte wobec Białorusi zostały wprowadzone i przedłużone początkowo ze względu na uporczywe nieprzestrzeganie w tym państwie trzecim praw człowieka, demokracji i praworządności, przy czym motyw 6 decyzji 2012/642 wskazuje, że w odniesieniu do osób i podmiotów, którym reżim Łukaszenki przynosi korzyści i które go wspierają, celem było ukierunkowanie w szczególności, ale nie wyłącznie, na osoby i podmioty wspierające go finansowo lub materialnie. 27      Sąd wywiódł z tego wreszcie w pkt 62, 64 i 65 pierwszego zaskarżonego wyroku, w pkt 73, 75 i 76 drugiego zaskarżonego wyroku oraz w pkt 58–60 trzeciego zaskarżonego wyroku, że Rada zamierzała w ten sposób zwiększyć presję wywieraną na ten reżim poprzez rozszerzenie kręgu osób i podmiotów objętych środkami ograniczającymi Unii, w tym środkami w postaci zamrożenia środków finansowych i zasobów gospodarczych. Co się tyczy twierdzeń wnoszących odwołania dotyczących nieprecyzyjnego sformułowania kryteriów a) i b), a mianowicie w szczególności wyrażenia „reżim Łukaszenki”, terminu „wsparcie” tego reżimu i okoliczności „przynoszenia korzyści” przez ten reżim, Sąd orzekł, że twierdzenia te wiążą się w rzeczywistości nie z poszanowaniem zasady pewności prawa, lecz ze stosowaniem tych kryteriów przez Radę, w związku z czym nie podważają one zgodności z prawem wspomnianych kryteriów, które były wystarczająco jasne i precyzyjne, aby były zgodne z tą zasadą. 28      W trzeciej kolejności, jeśli chodzi o argumentację opartą na błędach w ocenie w zakresie, w jakim Rada miała błędnie stwierdzić, że wnoszący odwołania spełnili kryterium b), Sąd zbadał ją, a następnie oddalił w odniesieniu do Belaruskali w pkt 73–104 pierwszego zaskarżonego wyroku, w odniesieniu do I. Golovaty’ego w pkt 108–137 drugiego zaskarżonego wyroku, a w odniesieniu do BPC – w pkt 70–106 trzeciego zaskarżonego wyroku. 29      Co się tyczy Belaruskali, Sąd zbadał w szczególności, po pierwsze, w pkt 79–83 pierwszego zaskarżonego wyroku, czy zostały wykazane okoliczności faktyczne przedstawione przez Radę w spornych aktach pierwotnych w celu wykazania, że przedsiębiorstwo to spełnia to kryterium umieszczenia w wykazie, o których to aktach mowa w pkt 15 niniejszego wyroku. Sąd uznał, że tak właśnie było i że Rada nie popełniła błędu, uznawszy, że Belaruskali jest jednym z największych producentów potasu na świecie, dostarczającym 20 % jego światowego eksportu, i jako taki jest dla reżimu Łukaszenki jednym z głównych źródeł dochodów i waluty obcej. 30      Po drugie, Sąd zbadał z jednej strony w pkt 87–99 pierwszego zaskarżonego wyroku, czy te okoliczności faktyczne stanowiły „wsparcie” przez Belaruskali reżimu Łukaszenki. Sąd uznał również, że tak właśnie było, w szczególności w świetle przypomnianej w pkt 91 i 92 tego wyroku okoliczności, że Belaruskali wypłacała dywidendy państwu białoruskiemu, które w pierwszej połowie 2019 r. osiągnęły kwotę ponad 46 mln białoruskich rubli (BYN) (ok. 17,6 mln EUR), i w związku z tym wspierała finansowo wspomniany reżim, biorąc również pod uwagę jego kluczową rolę w gospodarce białoruskiej, o której mowa w pkt 99 wspomnianego wyroku. Ponadto Sąd oddalił w pkt 94–96 tego wyroku argument, zgodnie z którym dywidendy te należy traktować jako podatki. 31      Z drugiej strony w pkt 100–103 pierwszego zaskarżonego wyroku Sąd zbadał, czy wspomniane okoliczności faktyczne pozwalają na stwierdzenie, że Belaruskali „czerpała korzyści” z reżimu Łukaszenki, co również potwierdził on, wskazując, że przedsiębiorstwo to miało monopol w sektorze nawozów potasowych na Białorusi i w 2019 r. osiągnęło zysk netto w wysokości ponad 4,797 mld BYN (ok. 1,8 mld EUR) w tym sektorze, który był w tym państwie trzecim silnie regulowany. W tym względzie Sąd oparł się w pkt 102 tego wyroku na szeregu artykułów opublikowanych w Internecie, wskazujących na kontrolę sprawowaną przez ten reżim w odniesieniu do sektorów zarówno publicznego, jak i prywatnego, a także na istnienie systemu, który nagradza lojalność wobec reżimu. 32      Co się tyczy I. Golovaty’ego, Sąd zbadał, po pierwsze, w pkt 108–116 drugiego zaskarżonego wyroku, czy zostały wykazane okoliczności faktyczne przedstawione przez Radę w celu wykazania, że osoba ta spełnia kryterium b), o którym mowa w pkt 16 niniejszego wyroku. Sąd orzekł, że tak właśnie było, uznając, iż Rada nie popełniła błędu, stwierdziwszy w tym względzie, że I. Golovaty był dyrektorem generalnym Belaruskali, czyli spółki stanowiącej źródło dochodów dla reżimu Łukaszenki, zajmował kilka innych wysokich stanowisk na Białorusi i był ściśle powiązany z prezydentem Łukaszenką. 33      Po drugie, Sąd zbadał z jednej strony, w pkt 120–129 drugiego zaskarżonego wyroku, czy te okoliczności faktyczne stanowiły „wspieranie” przez I. Golovaty’ego reżimu Łukaszenki. Sąd potwierdził to stwierdzenie, uznając w szczególności w pkt 127 i 128 tego wyroku, że I. Golovaty, jako dyrektor generalny przedsiębiorstwa mającego znaczenie dla gospodarki białoruskiej, był zaangażowany, od chwili powołania go w 2014 r. na to stanowisko, we wspieranie reżimu Łukaszenki oraz że jego zatrudnienie na stanowiskach państwowych, w tym rola odgrywana w zgromadzeniu narodowym, świadczy o jego bezpośrednim udziale w strukturach politycznych i administracyjnych państwa, a także o jego dostosowaniu do władz białoruskich, podkreślając jego poparcie dla tego reżimu. 34      Z drugiej strony w pkt 130–137 drugiego zaskarżonego wyroku Sąd zbadał, czy wspomniane okoliczności faktyczne pozwalały uznać, że reżim Łukaszenki „przynosił korzyści” I. Golovaty’emu, co Sąd potwierdził również, wskazując w pkt 131–134 tego wyroku, że zainteresowany czerpał korzyści z tego reżimu poprzez zajmowanie stanowiska dyrektora generalnego Belaruskali, biorąc pod uwagę zyski generowane przez to przedsiębiorstwo oraz fakt, że taka działalność gospodarcza była możliwa jedynie za zgodą wspomnianego reżimu. W pkt 135 i 136 wspomnianego wyroku Sąd zauważył ponadto, że aby uzyskać taką pozycję wiodącego przedsiębiorcy, konieczne jest przynależenie do wąskiej grupy zaufanych osób bliskich temu reżimowi, ponieważ I. Golovaty zajmuje ponadto prestiżowe stanowiska administracyjne, a w szczególności otrzymał od samego prezydenta Łukaszenki państwową nagrodę o dużym znaczeniu, w związku z czym zajmował szczególnie korzystną pozycję w centrum reżimu prezydenta Łukaszenki. 35      Co się tyczy BPC, Sąd zbadał, po pierwsze, w pkt 70–86 trzeciego zaskarżonego wyroku, czy zostały wykazane okoliczności faktyczne przedstawione przez Radę w celu wykazania, że osoba ta spełnia kryterium b), o którym mowa w pkt 17 niniejszego wyroku. Orzekł on, że tak właśnie było, uznawszy, że Rada nie popełniła błędu, gdy stwierdziła, iż przedsiębiorstwo to stanowiło „gałąź eksportową” Belaruskali, że jego dostawy stanowiły 20 % światowego eksportu potasu, że do marca 2022 r. miało ono prawo monopolu na eksport tego produktu i że nadal korzystało z preferencyjnego traktowania ze strony państwa białoruskiego, co wynikało w szczególności z okoliczności, że między styczniem a lipcem 2020 r. dokonany przez nie eksport nawozów potasowych wyniósł 1,4 mld dolarów amerykańskich (USD) (ok. 1,3 mld EUR). 36      Po drugie, Sąd zbadał z jednej strony w pkt 90–102 trzeciego zaskarżonego wyroku, czy takie okoliczności faktyczne pozwalają na stwierdzenie, że BPC „wspierało” reżim Łukaszenki. Uznał on, że tak rzeczywiście było, stwierdziwszy w szczególności w pkt 92, 95, 97 i 99 tego wyroku, że działalność tego przedsiębiorstwa umożliwia Belaruskali eksport nawozów potasowych i zwiększenie w ten sposób dochodów i napływu walut obcych do państwa. Sąd podkreślił również, że 90 % akcji tego przedsiębiorstwa należy do podmiotów publicznych, a mianowicie 48 % do Belaruskali i 42 % do kolei białoruskich, w związku z czym BPC, poza obowiązkiem płacenia podatków, mogło przekazywać dywidendy państwu. Ponadto w pkt 100 i 101 wspomnianego wyroku Sąd wskazał, że przepływy finansowe odnotowane u Belaruskali nie byłyby możliwe bez działalności BPC, w związku z czym Rada mogła zasadnie odnieść się do roli odgrywanej przez to pierwsze przedsiębiorstwo na światowym rynku nawozów potasowych w celu wykazania wsparcia tego drugiego przedsiębiorstwa dla reżimu Łukaszenki. 37      W pkt 102 trzeciego zaskarżonego wyroku Sąd dodał, że zastosowanie środków ograniczających wobec BPC miało również na celu uniknięcie sytuacji, w której Belaruskali mogłaby obejść skutki zastosowanych wobec niej środków ograniczających poprzez wywieranie presji na swoją gałąź eksportową. 38      Z drugiej strony w pkt 103 i 104 trzeciego zaskarżonego wyroku Sąd zbadał, czy okoliczności faktyczne, o których mowa, pozwalają na stwierdzenie, że reżim Łukaszenki „przynosił korzyści” BPC. Sąd uznał, że tak właśnie było, stwierdzając, że sam fakt, iż BPC do marca 2022 r. posiadała monopol na rynku tak ważnym z punktu widzenia całej białoruskiej gospodarki, jak rynek nawozów potasowych i ich eksport, wystarczył do uznania, że takie przedsiębiorstwo czerpało korzyści z reżimu, mimo że monopol ten wygasł przed przyjęciem aktów pierwotnych, ponieważ nawet po tej dacie przedsiębiorstwo to nadal korzystało z preferencyjnego traktowania ze strony państwa białoruskiego. 39      W czwartej kolejności, jeśli chodzi o argumentację opartą, odpowiednio, przez Belaruskali i I. Golovaty’ego na błędach w ocenie w zakresie, w jakim Rada błędnie uznała, że wnoszący odwołania spełniają kryterium a), Sąd zbadał ten argument, a następnie oddalił go jako bezzasadny w odniesieniu do Belaruskali w pkt 113–124 pierwszego zaskarżonego wyroku, a w odniesieniu do I. Golovaty’ego – w pkt 150–160 drugiego zaskarżonego wyroku. 40      W piątej i ostatniej kolejności Sąd zbadał, a następnie oddalił w pkt 156–184 pierwszego zaskarżonego wyroku, w pkt 184–197 drugiego zaskarżonego wyroku oraz w pkt 109–112 trzeciego zaskarżonego wyroku argumentację wnoszących odwołania dotyczącą nieproporcjonalnego charakteru zastosowanych wobec nich środków ograniczających. 41      Co się tyczy w szczególności BPC, Sąd orzekł w pkt 111 trzeciego zaskarżonego wyroku, że przedsiębiorstwo to utrzymywało, iż pierwotne akty naruszały zasadę proporcjonalności, ponieważ miały niezwykle szkodliwy wpływ nie tylko na jego interesy, ale również na Białoruś i na państwa trzecie, jednak nie odniosło się ono do żadnego konkretnego dowodu na poparcie takiego stanowiska, w związku z czym nie przedstawiło dowodów faktycznych na poparcie swoich twierdzeń. Postępowanie przed Trybunałem i żądania stron 42      W sprawie C‑816/24 P Belaruskali wnosi do Trybunału o: –        uchylenie pierwszego zaskarżonego wyroku; –        stwierdzenie nieważności spornych aktów w zakresie, w jakim akty te jej dotyczą, oraz –        obciążenie Rady kosztami postępowania w obydwu instancjach. 43      W sprawie C‑817/24 P I. Golovaty wnosi do Trybunału o: –        uchylenie drugiego zaskarżonego wyroku; –        stwierdzenie nieważności spornych aktów w zakresie, w jakim akty te go dotyczą, oraz –        obciążenie Rady kosztami postępowania w obydwu instancjach. 44      W sprawie C‑818/24 P BPC wnosi do Trybunału o: –        uchylenie trzeciego zaskarżonego wyroku; –        stwierdzenie nieważności spornych aktów w zakresie, w jakim akty te jej dotyczą; –        obciążenie Rady kosztami postępowania w obydwu instancjach oraz –        obciążenie Republiki Łotewskiej oraz wszystkich innych interwenientów ich własnymi kosztami. 45      We wszystkich trzech sprawach Rada wnosi do Trybunału o: –        oddalenie odwołań; –        posiłkowo, na wypadek gdyby Trybunał uchylił zaskarżony wyrok i postanowił sam wydać ostateczne orzeczenie – oddalenie skargi o stwierdzenie nieważności zaskarżonych aktów, oraz –        obciążenie wnoszących odwołania kosztami postępowania. 46      Pismami złożonymi w sekretariacie Trybunału w dniu 5 marca 2025 r. Republika Litewska wniosła o dopuszczenie jej do sprawy w charakterze interwenienta popierającego żądania Rady. Decyzją prezesa Trybunału z dnia 3 kwietnia 2025 r. wniosek ten został uwzględniony. 47      W dniu 21 listopada 2025 r. prezes Trybunału wezwał strony do zajęcia stanowiska w przedmiocie ewentualnego połączenia przedmiotowych spraw do celów dalszego postępowania. Pismami z dnia 1 grudnia 2025 r. wnoszący odwołania poinformowali Trybunał, że sprzeciwiają się połączeniu tych spraw, podkreślając w szczególności, że nie wnieśli o przeprowadzenie rozprawy, w związku z czym połączenie w tym celu dotyczyło sytuacji hipotetycznej i mogłoby ponadto zagrozić poufnemu charakterowi niektórych informacji. Pismem z tego samego dnia Rada wskazała, że nie sprzeciwia się połączeniu przedmiotowych spraw. 48      Decyzją z dnia 3 grudnia 2025 r. prezes Trybunału postanowił, że nie ma potrzeby połączenia spraw na tym etapie postępowania. W przedmiocie odwołań 49      Niniejsze sprawy, ze względu na istniejący między nimi związek, należy połączyć do celów wydania wyroku zgodnie z art. 54 § 1 regulaminu postępowania przed Trybunałem, przy czym przedstawione w pkt 47 niniejszego wyroku zastrzeżenia wyrażone przez wnoszących odwołania w celu sprzeciwienia się połączeniu spraw dotyczą wyłącznie możliwości połączenia do celów pisemnego lub ustnego etapu postępowania. 50      W sprawie C‑816/24 P Belaruskali podnosi na poparcie odwołania dwa zarzuty. Zarzut pierwszy dzieli się na dwie części, z których pierwsza dotyczy naruszenia prawa, jakiego miał dopuścić się Sąd, gdy nie zastosował prawidłowo zasady pewności prawa do pojęcia „reżimu Łukaszenki” w rozumieniu kryterium b), a druga – błędów w ocenie, jakich miał dopuścić się Sąd, gdy orzekł, że reżim Łukaszenki „przynosił korzyści” Belaruskali i że „wspierała” go ona w rozumieniu tego kryterium. W zarzucie drugim Belaruskali zarzuca Sądowi, że popełnił on błąd w ocenie, gdy orzekł, iż Rada wykazała w sposób wymagany prawem odpowiedzialność spółki za represje wobec społeczeństwa obywatelskiego na Białorusi w rozumieniu kryterium a). 51      W sprawie C‑817/24 P I. Golovaty podnosi na poparcie odwołania dwa zarzuty, które są zasadniczo identyczne z zarzutami podniesionymi przez Belaruskali. 52      W sprawie C‑818/24 P BPC podnosi na poparcie odwołania trzy zarzuty, z których pierwszy dotyczy naruszenia prawa, jakiego miał dopuścić się Sąd, orzekając, że Rada dopełniła obowiązku uzasadnienia przewidzianego w art. 296 TFUE. Zarzut drugi dzieli się na dwie części, z których pierwsza dotyczy naruszenia przez Sąd zasad legalności i pewności prawa w odniesieniu do pojęcia „reżimu Łukaszenki”, a także pojęć „przynoszenia korzyści” i „wsparcia” w rozumieniu kryterium b), a druga – naruszenia zasady proporcjonalności. W zarzucie trzecim, podzielonym na sześć części, BPC podnosi, że Sąd dopuścił się szeregu naruszeń prawa, a w istocie błędnej kwalifikacji okoliczności faktycznych w związku ze stwierdzeniem, że reżim Łukaszenki „przynosił korzyści” BPC i że „wspierała” go ona w rozumieniu kryterium b). 53      Ponieważ argumenty podniesione na poparcie części pierwszej zarzutów pierwszych w sprawach C‑816/24 P i C‑817/24 P są porównywalne z argumentami podniesionymi w ramach części pierwszej zarzutu drugiego w sprawie C‑818/24 P, należy je zbadać łącznie. Podobnie, ponieważ część druga zarzutu pierwszego w sprawach C‑816/24 P i C‑817/24 P pozostaje w związku z pięcioma pierwszymi częściami zarzutu trzeciego w sprawie C‑818/24 P, argumenty podniesione w tym kontekście zostaną zbadane łącznie. W przedmiocie części pierwszej zarzutów pierwszych w sprawach C‑816/24 P i C‑817/24 P oraz części pierwszej zarzutu drugiego w sprawie C‑818/24 P Argumentacja stron 54      W części pierwszej zarzutów pierwszych w sprawach C‑816/24 P i C‑817/24 P oraz w części pierwszej zarzutu drugiego w sprawie C‑818/24 P wnoszący odwołania podnoszą zasadniczo, że Sąd, po pierwsze, nie ustosunkował się do ich argumentów, zgodnie z którymi pojęcie „reżimu Łukaszenki” w rozumieniu kryterium b) nie jest zgodne z wymogami wynikającymi z zasady pewności prawa, a po drugie, naruszył tę zasadę. 55      W tym względzie, po pierwsze, wnoszący odwołania twierdzą, krytykując w szczególności pkt 55, 60 i 61 pierwszego zaskarżonego wyroku, pkt 66, 71 i 72 drugiego zaskarżonego wyroku oraz pkt 52–58 trzeciego zaskarżonego wyroku, że w ramach oceny zgodności pojęcia „reżimu Łukaszenki” z zasadą pewności prawa Sąd ograniczył się do przypomnienia genezy, kontekstu historycznego i celów środków ograniczających przyjętych w związku z sytuacją na Białorusi, a w szczególności tych dotyczących wnoszących odwołania, bez wyjaśnienia, w jaki sposób elementy te pozwalają wyjaśnić zakres tego pojęcia, a w konsekwencji bez przedstawienia powodów, dla których uznał, że wspomniane pojęcie jest, wbrew argumentom podniesionym przez wnoszących odwołania na poparcie przeciwnego stanowiska, wystarczająco jasne i precyzyjne. 56      Po drugie, wnoszący odwołania twierdzą, że Sąd naruszył prawo, nie stwierdzając, że pojęcie „reżimu Łukaszenki” powoduje brak pewności prawa. Ze względu na brak jakiejkolwiek definicji tego pojęcia i brak przedstawienia przez Sąd wyjaśnień w tym względzie nie jest bowiem możliwe ustalenie osób, które są objęte tym pojęciem, ani zidentyfikowanie w ten sposób sytuacji, w których okoliczność, że zainteresowani są „wspierani” przez takie osoby lub „przynoszą korzyść” takim osobom w rozumieniu kryterium b), pozwala stwierdzić, iż zgodnie z warunkami przewidzianymi w tym kryterium osobom tym „reżim Łukaszenki” przynosi korzyści lub osoby te wspierają ten reżim, a zatem są one objęte rzeczonym kryterium. 57      Jest tak tym bardziej, że pojęcie „reżimu Łukaszenki” jest siłą rzeczy odrębne od pojęć „Republiki Białorusi”, „rządu” i „państwa (Białorusi lub białoruskiego)”, używanych w innych miejscach decyzji 2012/642 oraz rozporządzenia nr 765/2006, czego Sąd nie wziął pod uwagę. 58      Z art. 1j i 1k rozporządzenia nr 765/2006 wynika bowiem, że liczne rodzaje operacji finansowych i inwestycyjnych, takie jak pożyczki krótkoterminowe, są zawsze dozwolone, w tym gdy są one dokonywane na rzecz między innymi „Republiki Białorusi” jako państwa i „jego rządu”. 59      Zatem sam fakt dokonywania płatności na rzecz budżetu państwa białoruskiego, takich jak płatności wskazane przez Radę w celu uzasadnienia umieszczenia wnoszących odwołania w rozpatrywanych wykazach, nie może stanowić wsparcia dla „reżimu Łukaszenki” w rozumieniu kryterium b). Twierdzenie przeciwne oznaczałoby brak jasnych ograniczeń prawnych w odniesieniu do zakresu tego pojęcia i jedynie ilustrowałoby związaną z nim niepewność prawną. 60      Ponadto przy założeniu, że pojęcie „reżimu Łukaszenki” należy rozumieć, jak sugeruje motyw 6 decyzji 2012/642, w ten sposób, że dotyczy ono osób na najważniejszych stanowiskach na Białorusi, osoby te są siłą rzeczy tymi samymi osobami, które zostały imiennie wymienione w załączniku I do tej decyzji ze względu na ich przynależność do tego reżimu. W takim przypadku nie byłoby zatem również konieczne objęcie tym pojęciem Republiki Białorusi, państwa białoruskiego lub jego rządu, ponieważ te ostatnie nie zostały w nim wymienione. 61      Wynika z tego, że włączenie takich podmiotów do pojęcia „reżimu Łukaszenki” byłoby sprzeczne z zasadą pewności prawa. 62      Po trzecie, BPC dodaje, że Sąd nie wyjaśnił również wyrażeń „przynoszenia korzyści” przez reżim Łukaszenki i „wspierania” tego reżimu w rozumieniu kryterium b). 63      Rada, popierana przez Republikę Litewską, kwestionuje zasadność argumentów wnoszących odwołania. Ocena Trybunału 64      W pierwszej kolejności w zakresie, w jakim wnoszący odwołania zarzucają Sądowi, że nie ustosunkował się do argumentów, w których twierdzili oni, że pojęcie „reżimu Łukaszenki” w rozumieniu kryterium b) nie jest wystarczająco jasne i precyzyjne, w związku z czym jest ono sprzeczne z zasadą pewności prawa, należy przypomnieć, że w ramach odwołania kontrola Trybunału ma w szczególności na celu sprawdzenie, czy Sąd odpowiedział w sposób wymagany prawem na wszystkie argumenty podniesione przez wnoszącego odwołanie, przy czym zarzut dotyczący braku odpowiedzi Sądu na argumenty podniesione w pierwszej instancji sprowadza się w istocie do powołania się na naruszenie obowiązku uzasadnienia, który wynika z art. 36 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, mającego zastosowanie do Sądu na mocy art. 53 akapit pierwszy tego statutu, i z art. 117 regulaminu postępowania przed Sądem (wyrok z dnia 13 listopada 2025 r., PU/Prokuratura Europejska, C‑352/24 P, EU:C:2025:892, pkt 47 i przytoczone tam orzecznictwo). 65      W tym względzie z utrwalonego orzecznictwa wynika, że spoczywający na Sądzie na mocy art. 296 akapit drugi TFUE i art. 36 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej obowiązek uzasadnienia stanowi istotny wymóg proceduralny, który należy odróżnić od kwestii zasadności uzasadnienia (wyrok z dnia 5 maja 2022 r., Komisja/Missir Mamachi di Lusignano, C‑54/20 P, EU:C:2022:349, pkt 69 i przytoczone tam orzecznictwo). 66      Spoczywający na Sądzie obowiązek uzasadnienia nie wymaga jednak, by Sąd przedstawił wywód, w którym wyczerpująco rozpatrzyłby każdy z argumentów wysuniętych przez strony postępowania z osobna, a tym samym uzasadnienie to może być dorozumiane, jeżeli tylko pozwala zainteresowanym zapoznać się z powodami nieuwzględnienia ich argumentów przez Sąd i zapewnia Trybunałowi wystarczający materiał do sprawowania kontroli (wyrok z dnia 12 grudnia 2024 r., DD/FRA, C‑680/22 P, EU:C:2024:1019, pkt 59 i przytoczone tam orzecznictwo). 67      W niniejszej sprawie należy zauważyć, że Sąd zbadał argumenty wnoszących odwołania odnoszące się do zasady pewności prawa w pkt 49–66 pierwszego zaskarżonego wyroku, w pkt 60–77 drugiego zaskarżonego wyroku oraz w pkt 45–62 trzeciego z zaskarżonych wyroków, które zostały streszczone w pkt 24–27 niniejszego wyroku. Po przeprowadzeniu tego badania Sąd orzekł w szczególności, że argumenty te nie podważają zgodności z prawem kryterium b) w świetle zasady pewności prawa, ponieważ kryterium to jest wystarczająco jasne i precyzyjne. 68      W tym względzie prawdą jest, że Sąd, przypomniawszy w tym kontekście w szczególności swoje orzecznictwo, zgodnie z którym szerokie sformułowanie kryteriów umieszczenia w wykazie przyznających Radzie uprawnienia dyskrecjonalne może być zgodne z zasadą pewności prawa, oraz orzecznictwo, zgodnie z którym znaczenie i zakres pojęć zawartych w tych kryteriach powinny być ustalane zgodnie z ich zwyczajowym znaczeniem w języku potocznym, z uwzględnieniem kontekstu, w jaki się wpisują, i ich celów, zdołał następnie przedstawić przede wszystkim ten kontekst i te cele, przystąpił następnie do przedstawienia przede wszystkim tego kontekstu i tych celów, nie odnosząc się w sposób wyraźny do różnych argumentów wnoszących odwołania podważających zgodność kryterium b) z zasadą pewności prawa, w szczególności w odniesieniu do pojęcia „reżimu Łukaszenki”. Sąd uznał bowiem, że argumenty te „nie odnoszą się do poszanowania zasady pewności prawa, lecz do zastosowania [tego kryterium] przez Radę”. 69      Niemniej jednak, o ile Sąd nie oddalił indywidualnie każdego z tych argumentów, o tyle zbadał on jednak w ramach każdej skargi zarzut szczegółowy, na poparcie którego zostały one podniesione, i za każdym razem oddalał go, powołując się na wyżej wspomniane orzecznictwo, uwzględniając jednocześnie kontekst, w jakim kryterium b) jest stosowane, i na cele regulacji, której część ono stanowi. 70      Z samego odwołania do tego orzecznictwa wynika już, że przedmiotowe argumenty zostały odrzucone z tego powodu, że zakres kryterium b) można określić za pomocą metod wykładni wymienionych w tym orzecznictwie. 71      Przede wszystkim jednak taka podstawa odrzucenia argumentów stron wynika jasno z zestawienia tej części rozumowania Sądu z uzasadnieniem dotyczącym zastosowania przez Radę kryterium b), zawartego w szczególności w pkt 84–104 pierwszego zaskarżonego wyroku, w pkt 117–137 drugiego zaskarżonego wyroku oraz w pkt 87–106 trzeciego zaskarżonego wyroku. 72      W rzeczywistości z takiego zestawienia wynika, że w celu uzasadnienia swojego orzeczenia, zgodnie z którym kryterium b) jest wystarczająco jasne i precyzyjne, aby było zgodne z zasadą pewności prawa w odniesieniu do pojęcia „reżimu Łukaszenki”, Sąd uznał zasadniczo, że możliwe jest – odwołując się, w odniesieniu do tego pojęcia, do jego zwyczajowego znaczenia w języku potocznym – ustalenie, czy danej osobie „reżim Łukaszenki” przynosi korzyść lub czy wspiera ona ten reżim. 73      W tym kontekście należy podkreślić, że z pkt 88 i 92 pierwszego zaskarżonego wyroku wynika, iż Sąd przyjął, jako elementy mogące charakteryzować wsparcie dla tego reżimu, wsparcie finansowe udzielone przez Belaruskali „budżetowi Białorusi” i okoliczność wypłaty przez nią dywidend na rzecz „białoruskiego państwa”, którymi „reżim Łukaszenki może swobodnie dysponować”. 74      Ponadto z pkt 121 i 125–127 drugiego zaskarżonego wyroku, rozpatrywanych łącznie, wynika, że Sąd, aby uznać, iż I. Golovaty wspierał ten reżim, uwzględnił takie płatności dokonywane przez Belaruskali na rzecz „państwa”, podczas gdy pełnił on funkcje nadające mu uprawnienia kierownicze nad tym podmiotem i na które został powołany przez prezydenta Łukaszenkę. 75      Ponadto, aby orzec, że BPC wspierała ten reżim i że reżim ten przynosił jej korzyści, w pkt 95 i 104 trzeciego zaskarżonego wyroku Sąd odniósł się do dywidend, które mogła ona wypłacać na rzecz „państwa”, a następnie, do preferencyjnego traktowania, jakim cieszyła się ze strony „państwa białoruskiego”. 76      W konsekwencji w każdym z zaskarżonych wyroków Sąd w przedstawionych mu okolicznościach faktycznych wskazał na związek między pojęciem „reżimu Łukaszenki” a podmiotem będącym beneficjentem lub źródłem korzyści, o których mowa w pkt 73–75 niniejszego wyroku, czyli w niniejszej sprawie „państwem białoruskim lub Białorusią”, w tym znaczeniu, że okoliczność przekazania przez wnoszących odwołania takich korzyści lub ich otrzymania należy uznać za okoliczność wykazującą, że „reżim Łukaszenki” przynosi im korzyści lub że wspierali oni ten reżim, w związku z czym sąd ten uznał, że wspomniany podmiot jest objęty tym pojęciem. 77      Wnoszący odwołania mogli zatem wywnioskować z tego, że Sąd uznał, iż pojęcie „reżimu Łukaszenki” jest wystarczająco jasne i precyzyjne, aby w okolicznościach niniejszej sprawy i z poszanowaniem zasady pewności prawa możliwe było określenie jego zakresu, i że czyniąc to, w sposób dorozumiany, lecz niewątpliwy odrzucił on stanowisko bronione przez wnoszących odwołania, zgodnie z którym działania podjęte na rzecz państwa białoruskiego lub przez to państwo nie mogą być brane pod uwagę w celu wykazania, że reżim Łukaszenki przynosi korzyści zainteresowanym lub że wspierają go oni. 78      Wynika z tego, że Sąd nie naruszył w zaskarżonych wyrokach obowiązku uzasadnienia, gdy oddalił argumenty wnoszących odwołania dotyczące naruszenia zasady pewności prawa przez kryterium b) ze względu na to, że pojęcie „reżimu Łukaszenki” miałoby być niewystarczająco precyzyjne. 79      Co się tyczy w drugiej kolejności kwestii, czy Sąd, oddalając te argumenty, naruszył tę zasadę, należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem zasada pewności prawa wymaga z jednej strony, by normy prawa były jasne i precyzyjne, zaś z drugiej strony, aby ich stosowanie było przewidywalne dla jednostek, w szczególności gdy normy te mogą mieć dla nich niekorzystne skutki. Wspomniana zasada wymaga w szczególności, aby dane uregulowania umożliwiały zainteresowanym dokładne zapoznanie się z zakresem obowiązków, jakie na nich nakłada, oraz aby mogli oni poznać jednoznacznie swoje prawa i obowiązki i podjąć w związku z tym odpowiednie działania [wyrok z dnia 4 października 2024 r., Litwa i in./Parlament i Rada (Pakiet mobilności), od C‑541/20 do C‑555/20, EU:C:2024:818, pkt 158 i przytoczone tam orzecznictwo]. 80      Jednakże wymogów tych nie można rozumieć jako nakładające na prawodawcę lub sąd Unii – w ramach zasady, że pierwszy z nich przyjmuje, a drugi dokonuje wykładni – obowiązek wymienienia różnych konkretnych sytuacji, w których abstrakcyjne pojęcie prawne może być zastosowane, ponieważ nie wszystkie te sytuacje mogą zostać określone z góry (wyrok z dnia 1 sierpnia 2025 r., Timchenko/Rada C‑703/23 P, EU:C:2025:608, pkt 33 i przytoczone tam orzecznictwo). 81      Z orzecznictwa Trybunału wynika również, że nie można uznać, iż zasada pewności prawa została naruszona z tego tylko powodu, że sąd Unii powinien dokonać wykładni normy o charakterze generalnym, stosując w razie potrzeby inne metody wykładni niż wykładnia językowa tej normy (zob. podobnie wyrok z dnia 2 września 2021 r., Irish Ferries, C‑570/19, EU:C:2021:664, pkt 167). 82      W niniejszej sprawie, jak wynika w szczególności z pkt 72 i 77 niniejszego wyroku, Sąd uznał w istocie, że możliwe jest dokonanie wykładni kryterium b), w tym zawartego w nim pojęcia „reżimu Łukaszenki”, poprzez odwołanie się do jego zwyczajowego znaczenia w języku potocznym, w zgodzie z zasadą pewności prawa, w ten sposób, że dotyczy ono, w okolicznościach charakteryzujących niniejszą sprawę, transakcji finansowych dokonanych na rzecz państwa białoruskiego lub przyznanych przez nie korzyści, które w tych okolicznościach można przypisać reżimowi Łukaszenki. 83      W ten sposób, wbrew temu, co twierdzą wnoszący odwołania, Sąd mógł orzec, że tak interpretowane kryterium jest zgodne z zasadą pewności prawa. Jak wynika z pkt 80 niniejszego wyroku, Sąd nie był ponadto zobowiązany do wskazania ewentualnych innych konkretnych przypadków, w których wspomniane kryterium, a w szczególności pojęcie „reżimu Łukaszenki”, mogłoby mieć zastosowanie, ani tym bardziej do przedstawienia abstrakcyjnej definicji tego pojęcia. 84      Stwierdzenia tego nie podważa w pierwszej kolejności argument wnoszących odwołania, zgodnie z którym pojęcie „reżimu Łukaszenki” jest siłą rzeczy odmienne od pojęcia „państwa białoruskiego”, „Republiki Białorusi” lub jej „rządu”, a zatem nie może się z nimi pokrywać, chyba że stanie się źródłem niejasności i niepewności prawa. 85      Powszechne jest bowiem, że kilka pojęć o odmiennych znaczeniach może mieć zastosowanie do tej samej osoby lub tego samego podmiotu, przy czym taka okoliczność nie może sama w sobie podważyć jasności i precyzji tych pojęć. Jest tak w przypadku pojęć, o których mowa w poprzednim punkcie, ponieważ – jak słusznie podkreśliła Rada – w państwie trzecim takim jak Białoruś krąg osób wchodzących w skład reżimu Łukaszenki i osób sprawujących kontrolę nad państwem białoruskim i/lub tworzących jego rząd siłą rzeczy się pokrywa. 86      W tym względzie żadnego znaczenia nie ma okoliczność, że art. 1j i 1k rozporządzenia nr 765/2006 zezwalają na pewne operacje finansowe z udziałem Republiki Białorusi i jej rządu, ponieważ zakres tych przepisów polega nie na wprowadzeniu rozróżnienia między tymi podmiotami a pojęciem „reżimu Łukaszenki”, lecz na określeniu warunków, na jakich transakcje finansowe dotyczące w szczególności wspomnianych podmiotów są zakazane lub dozwolone w celu nałożenia ograniczenia „w dostępie [rządu białoruskiego] do rynków kapitałowych Unii”, jak wynika z motywu 8 decyzji Rady (WPZiB) 2021/1031 z dnia 24 czerwca 2021 r. zmieniającej decyzję 2012/642/WPZiB dotyczącą środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi (Dz.U. 2021, L 224 I, s. 15). 87      W drugiej kolejności nie można również uwzględnić argumentu wnoszących odwołania, zgodnie z którym państwo białoruskie i jego rząd nie są objęte pojęciem „reżimu Łukaszenki”, ponieważ dotyczy ono jedynie osób umieszczonych w rozpatrywanych wykazach ze względu na ich przynależność do tego reżimu, co nie ma miejsca w przypadku tego państwa i jego rządu, w każdym razie argument taki nie może podważyć przywołanego w pkt 85 niniejszego wyroku rzeczywistego pokrywania się kręgu osób objętych tym reżimem z kręgiem osób sprawujących kontrolę nad tym państwem i/lub tworzących jego rząd. 88      W konsekwencji wnoszący odwołania nie wykazali, w jaki sposób Sąd naruszył zasadę pewności prawa, uznając, że transakcje finansowe i korzyści, o których mowa w pkt 82 niniejszego wyroku, z udziałem państwa białoruskiego mogą zostać skutecznie uwzględnione do celów kryterium b), ponieważ pozwalają one na wykazanie istnienia wsparcia udzielonego reżimowi Łukaszenki lub czerpania z niego korzyści. 89      W trzeciej i ostatniej kolejności, w zakresie, w jakim BPC utrzymuje, nie formułując zresztą konkretnych argumentów na poparcie tego twierdzenia, że Sąd nie wyjaśnił zakresu wyrażeń „przynosić korzyści” przez reżim Łukaszenki i „wspierać” ten reżim, zawartych w treści kryterium b), wystarczy stwierdzić, że Sąd sprecyzował znaczenie, jakie nadał tym czasownikom w ramach przeprowadzonej w pkt 87–106 trzeciego zaskarżonego wyroku analizy konkretnego zastosowania tego kryterium do okoliczności faktycznych ustalonych przez Radę w odniesieniu do BPC, tak więc ten zarzut BPC opiera się na błędnym rozumieniu tego wyroku, a zatem jest bezzasadny. 90      W tych okolicznościach należy stwierdzić, że część pierwsza zarzutów pierwszych w sprawach C‑816/24 P i C‑817/24 P oraz część pierwsza zarzutu drugiego w sprawie C‑818/24 P są bezzasadne. W przedmiocie części drugiej zarzutów pierwszych w sprawach C‑816/24 P i C‑817/24 P oraz części od pierwszej do piątej zarzutu trzeciego w sprawie C‑818/24 P Argumentacja stron 91      W części drugiej zarzutów pierwszych w sprawach C‑816/24 P i C‑817/24 P oraz w częściach od pierwszej do piątej zarzutu trzeciego w sprawie C‑818/24 P wnoszący odwołania zarzucają Sądowi popełnienie szeregu błędów w ocenie okoliczności faktycznych i dowodów, a także szeregu naruszeń prawa w zakresie, w jakim uznał on, że dowody te pozwalają wykazać, iż reżim Łukaszenki „przynosił korzyści” tym osobom lub że „wspierały” one ten reżim w rozumieniu kryterium b). 92      W tym względzie Belaruskali i I. Golovaty krytykują z jednej strony fakt, że w pkt 102 pierwszego zaskarżonego wyroku i w pkt 134 drugiego zaskarżonego wyroku Sąd oparł się na artykułach prasowych dotyczących sytuacji białoruskiej gospodarki, które nie dotyczą ich indywidualnie. Ponadto jeden ze wspomnianych artykułów, opatrzony datą 8 grudnia 2021 r. i wyciągiem ze strony internetowej www.cepa.org, nigdy nie został włączony do akt sprawy przed Sądem, co naruszyło ich prawo do skutecznej ochrony sądowej. Poza tym w pkt 103 pierwszego zaskarżonego wyroku i w pkt 132 drugiego zaskarżonego wyroku Sąd błędnie orzekł, że Belaruskali była jedynym producentem nawozów potasowych na Białorusi i że korzystała z monopolu w tym sektorze. 93      Z drugiej strony Belaruskali i I. Golovaty podnoszą, że zarzucane im czyny nie stanowią zachowań, które są im właściwe i które można uznać za wykazujące, że reżim Łukaszenki przynosił im korzyści lub że wspierają oni ten reżim. 94      W tym względzie ani podnoszony monopol Belaruskali w zakresie produkcji nawozów potasowych na Białorusi, ani okoliczność, że państwo białoruskie jest właścicielem tej spółki, o których to okolicznościach mowa w pkt 100 i 103 pierwszego zaskarżonego wyroku, nie mogą same w sobie lub łącznie stanowić form „wsparcia” tego reżimu lub czerpania z niego „korzyści”. 95      Zdaniem I. Golovaty’ego to samo dotyczy stwierdzonej przez Sąd w pkt 113 i 114 drugiego zaskarżonego wyroku okoliczności, że był on dyrektorem generalnym Belaruskali i że „zajmuje kilka wysokich stanowisk na Białorusi”. 96      Ponadto Belaruskali krytykuje ocenę Sądu zawartą w pkt 99 i 101 pierwszego zaskarżonego wyroku, zgodnie z którą rola tej spółki w białoruskiej gospodarce oraz fakt przynależności do sektora tej gospodarki, który stanowi znaczące źródło dochodów dla reżimu Łukaszenki, uzasadniają umieszczenie jej w rozpatrywanych wykazach na podstawie kryterium b). 97      Z kolei I. Golovaty dodaje, że jego działalność jako wiodącego przedsiębiorcy w ramach białoruskiej gospodarki, fakt ścisłego powiązania z A. Łukaszenką oraz fakt bycia rzekomo „w zgodzie z władzami białoruskimi”, o których to okolicznościach mowa w pkt 115, 128 i 135 drugiego zaskarżonego wyroku, również nie mogą uzasadniać umieszczenia go w rozpatrywanych wykazach. 98      BPC kwestionuje, po pierwsze, stwierdzenie Sądu zawarte w pkt 81 i 82 trzeciego zaskarżonego wyroku, zgodnie z którym w chwili przyjęcia dotyczących jej spornych aktów korzystała ona z monopolu na eksport nawozów potasowych, przy czym monopol ten zakończył się w marcu 2022 r., a także stwierdzenie zawarte w pkt 83–86 i w pkt 103 i 104 trzeciego zaskarżonego wyroku, zgodnie z którym korzystała ona z „preferencyjnego traktowania” ze strony państwa białoruskiego, ponieważ była jednym z pierwszych przedsiębiorstw, które uzyskały licencję na eksport nawozów potasowych. Uzyskanie zamówień publicznych i koncesji lub fakt, że dany sektor gospodarki jest regulowany, nie wystarcza, aby uznać, że przedsiębiorstwo czerpie korzyści z reżimu lub wspiera go finansowo. 99      Ponadto w pkt 70–77, 99 i 101 trzeciego zaskarżonego wyroku Sąd błędnie orzekł, przypisując w tym kontekście nieproporcjonalne znaczenie dowodom przedstawionym przez Radę, że BPC była „gałęzią eksportową” Belaruskali, mimo że w rzeczywistości chodziło o dwa odrębne podmioty. W ten sposób Sąd niesłusznie oparł się nie na indywidualnym zachowaniu BPC, lecz na zachowaniu Belaruskali. 100    Po drugie, BPC uważa, że dowody uwzględnione w tym względzie przez Sąd w pkt 95 trzeciego zaskarżonego wyroku, a mianowicie to, że należy ona do państwa białoruskiego i że posiada „związki” z Belaruskali, w związku z czym „może” wypłacać dywidendy podmiotom publicznym tego państwa trzeciego, nie mogą wykazać wsparcia finansowego dla reżimu Łukaszenki w braku dowodów na faktyczne wypłaty takich dywidend przez BPC. To samo dotyczy okoliczności, o której mowa w pkt 97 trzeciego z zaskarżonych wyroków, że spółka ta płaci podatki, ponieważ jest to obowiązek ciążący na każdym podatniku. 101    Ponadto, aby orzec, że BPC udzielała wsparcia finansowego temu reżimowi, Sąd w pkt 100–102 tego wyroku oparł się nie na indywidualnym zachowaniu tej spółki, jak wymaga tego kryterium b), lecz na obrocie Belaruskali, przypisując tym samym niesłusznie BPC działalność tej spółki. 102    Na wstępie Rada podnosi, że poprzez niektóre z argumentów BPC, a mianowicie argumenty dotyczące braku monopolu i preferencyjnego traktowania oraz charakteru jej powiązań z Belaruskali, zwraca się ona w rzeczywistości do Trybunału o dokonanie nowej oceny okoliczności faktycznych, a zatem argumenty te są niedopuszczalne na etapie odwołania. Co do istoty Rada, popierana przez Republikę Litewską, kwestionuje zasadność wszystkich argumentów podniesionych przez wnoszących odwołania. Ocena Trybunału 103    Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 256 TFUE i art. 58 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej odwołanie ogranicza się do kwestii prawnych. Sąd jest wyłącznie właściwy do ustalenia i dokonania oceny istotnych okoliczności faktycznych, jak również do dokonania oceny dowodów. Ocena tych okoliczności faktycznych i dowodów przez Sąd nie stanowi – chyba że Sąd przeinaczył przedstawione mu dowody – kwestii prawnej podlegającej jako taka kontroli Trybunału w ramach odwołania. Trybunał jest natomiast uprawniony na podstawie art. 256 TFUE do kontroli kwalifikacji prawnej tych okoliczności faktycznych i skutków prawnych, które wywiódł z nich Sąd (wyrok z dnia 1 sierpnia 2025 r., Timchenko/Rada, C‑703/23 P, EU:C:2025:608, pkt 24 i przytoczone tam orzecznictwo), a także kwestii, czy przestrzegane były zasady dotyczące ciężaru dowodu i postępowania dowodowego (zob. w tym kontekście wyrok z dnia 29 listopada 2018 r., Bank Tejarat/Rada, C‑248/17 P, EU:C:2018:967, pkt 37 i przytoczone tam orzecznictwo). 104    Ponadto zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przeinaczenie musi wynikać w sposób oczywisty z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, bez konieczności dokonywania nowej oceny okoliczności faktycznych i dowodów. W tym względzie strona wnosząca odwołanie musi zgodnie z utrwalonym orzecznictwem między innymi dokładnie wskazać, które dowody zostały jej zdaniem przeinaczone przez Sąd, oraz wykazać błędy w ocenie, które w jej opinii doprowadziły do takiego przeinaczenia (wyrok z dnia 25 lipca 2018 r., Hiszpania/Komisja, C‑588/17 P, EU:C:2018:607, pkt 35 i przytoczone tam orzecznictwo). 105    W niniejszej sprawie, co się tyczy w pierwszej kolejności zarzutów wnoszących odwołania, streszczonych w pkt 92, 98 i 99 niniejszego wyroku, należy zauważyć, że mają one zasadniczo na celu krytykę ustaleń i oceny faktycznej Sądu dotyczących funkcjonowania białoruskiej gospodarki, pozycji wnoszących odwołania w ramach tej gospodarki, powiązania działalności gospodarczej Belaruskali i BPC oraz stosunków gospodarczych, finansowych i osobistych istniejących między wnoszącymi odwołania a reżimem Łukaszenki. 106    Wynika z tego, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału przypomnianym w pkt 103 niniejszego wyroku zarzuty te są dopuszczalne jedynie w zakresie, w jakim poprzez te zarzuty wnoszący odwołania nie chcą uzyskać od Trybunału ponownej oceny dowodów przedstawionych przed Sądem, lecz podnoszą, że Sąd przeinaczył takie dowody lub naruszył zasady postępowania dowodowego. 107    Co się tyczy zatem, po pierwsze, zarzutów Belaruskali i I. Golovaty’ego, o których mowa w pkt 91 niniejszego wyroku, są one niedopuszczalne w zakresie, w jakim wnoszą oni do Trybunału o dokonanie takiej ponownej oceny dowodów. 108    W każdym razie należy przede wszystkim stwierdzić, że w zakresie, w jakim zarzuty te odnoszą się do artykułów prasowych, o których mowa w pkt 102 pierwszego zaskarżonego wyroku oraz w pkt 134 drugiego zaskarżonego wyroku, i przy założeniu, że należy je rozumieć jako zarzucające Sądowi przeinaczenie, Belaruskali i I. Golovaty nie wyjaśniają, w jaki sposób Sąd przeinaczył treść lub zakres tych artykułów, w związku z czym twierdzenia te są również niedopuszczalne. 109    Wnoszący odwołania ograniczają się bowiem w tym kontekście do stwierdzenia, że wspomniane artykuły „nie dotyczą ich indywidualnie”, jednak twierdzenie to nie jest sprzeczne z oceną Sądu zawartą w tych samych punktach, zgodnie z którą z tych samych artykułów „wynika, że pod rządami prezydenta Łukaszenki białoruska gospodarka znajduje się pod kontrolą sprawowaną przez ten reżim w odniesieniu do sektorów zarówno publicznego, jak i prywatnego, będąc systemem, który nagradza lojalność wobec reżimu”. 110    Następnie w zakresie, w jakim Belaruskali i I. Golovaty wydają się zarzucać Sądowi naruszenie zasad postępowania dowodowego ze względu na to, że jeden z artykułów, o których mowa w pkt 108 niniejszego wyroku, a mianowicie artykuł, który Sąd wskazał jako „artykuł opublikowany na stronie internetowej cepa.org w dniu 8 grudnia 2021 r.”, nie został dołączony do akt sprawy, twierdzenie to nie znajduje oparcia w faktach, a zatem jest bezzasadne. 111    Wystarczy bowiem stwierdzić, jak słusznie podkreśla Rada, że istniał tylko jeden artykuł pochodzący z tej strony internetowej, który znajdował się wśród dowodów przedstawionych przez tę instytucję przed Sądem, opatrzony datą 30 lipca 2020 r. I tak, o ile prawdą jest, że w pierwszym i drugim z zaskarżonych wyroków Sąd pomylił się co do daty tego dokumentu, o tyle stanowił on część akt sprawy przedłożonych temu ostatniemu. 112    Wreszcie, w zakresie, w jakim Belaruskali i I. Golovaty podnoszą, że Sąd popełnił błąd, uznając, iż Belaruskali jest „jedynym producentem nawozów potasowych na Białorusi” i że istnieje „monopol sprawowany przez [Belaruskali]”, należy stwierdzić, że zarzut ten jest zasadny. 113    O ile bowiem bezsporne jest, jak wskazała Rada w uzasadnieniu umieszczenia tego przedsiębiorstwa w spornych wykazach i jak stwierdził Sąd w pkt 80 i 83 pierwszego zaskarżonego wyroku oraz w pkt 110 drugiego zaskarżonego wyroku, że Belaruskali jest „jednym z największych producentów potasu na świecie”, o tyle jednak ani te powody, ani żaden dowód przedstawiony przez Radę przed Sądem nie pozwalały Sądowi na stwierdzenie, jak uczynił to w pkt 100 i 103 pierwszego zaskarżonego wyroku oraz w pkt 130 i 132 drugiego zaskarżonego wyroku, że przedsiębiorstwo to było jedynym producentem nawozów potasowych na Białorusi i że w ten sposób sprawowało na tym rynku monopol. 114    Ponadto wbrew temu, co twierdzi Rada w duplice, tych ostatnich punktów pierwszego i drugiego z zaskarżonych wyroków nie można interpretować w ten sposób, że odnoszą się one w rzeczywistości do monopolu sprawowanego przez BPC do marca 2022 r. na rynku eksportu nawozów potasowych. 115    Wynika z tego, że Sąd dopuścił się przeinaczenia przeprowadzonego przez siebie badania. 116    Niemniej jednak ten zarzut szczegółowy, mimo że zasadny, jest jednak bezskuteczny. Został on bowiem skierowany przeciwko uzasadnieniu stanowiącemu tylko jeden z powodów, na których Sąd oparł się, aby stwierdzić w pkt 103 i 104 pierwszego zaskarżonego wyroku oraz w pkt 137 drugiego zaskarżonego wyroku, że Rada nie popełniła błędu, uznając, iż reżim Łukaszenki przynosi korzyści Belaruskali i A. Golovaty’emu w rozumieniu kryterium b). Tymczasem w pkt 123–125 i 129–131 niniejszego wyroku zostanie wyjaśnione, że te inne powody, bezskutecznie krytykowane, wystarczają do uzasadnienia tego wniosku. 117    Co się tyczy, po drugie, zarzutów BPC streszczonych w pkt 98 i 99 niniejszego wyroku, są one również niedopuszczalne w zakresie, w jakim wzywają Trybunał do dokonania ponownej oceny dowodów przedstawionych przed Sądem w rozumieniu orzecznictwa przypomnianego w pkt 103 niniejszego wyroku. 118    W każdym razie, nawet gdyby zarzuty te należało rozumieć jako zmierzające do wykazania, że Sąd przeinaczył niektóre dowody, należy je oddalić jako bezzasadne. 119    Z jednej strony bowiem, co się tyczy praw monopolistycznych, z których korzystała BPC, Sąd w sposób oczywisty uznał, że monopol ten ustał w marcu 2022 r., jak wyraźnie zauważył on w pkt 81 i 82 trzeciego zaskarżonego wyroku, uściślając jednocześnie w pkt 83 tego wyroku, że BPC nadal korzystała z preferencyjnego traktowania ze strony reżimu Łukaszenki, w szczególności ze względu na to, że po ustaniu jej monopolu była ona jednym z pierwszych przedsiębiorstw, które uzyskały licencję na eksport nawozów potasowych. 120    W tym kontekście, wbrew temu, co wydaje się twierdzić BPC, dokonując w tym względzie błędnej wykładni trzeciego zaskarżonego wyroku, Sąd nie orzekł, że okoliczność, iż przedsiębiorstwo uzyskało od takiego reżimu pozwolenie na eksport na rynku regulowanym, koniecznie musi oznaczać preferencyjne traktowanie, lecz orzekł jedynie, że miało to miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy, umieszczając uzyskanie takiej licencji przez BPC w kontekście długotrwałego monopolu, z którego korzystała ona wcześniej. Ta ciągłość preferencyjnego traktowania, z którego BPC w ten sposób skorzystała, została zresztą wyraźnie przywołana w pkt 104 trzeciego zaskarżonego wyroku. Ta ocena okoliczności faktycznych, która należy do wyłącznej właściwości Sądu, nie jest dotknięta żadnym przeinaczeniem. 121    Z drugiej strony BPC w żaden sposób nie wykazała, w jaki sposób Sąd dopuścił się przeinaczenia, gdy potwierdził w szczególności w pkt 77 trzeciego zaskarżonego wyroku, że Rada słusznie uznała BPC za „gałąź eksportującą” Belaruskali, którą to cechę Rada mogła wywnioskować ze ścisłych powiązań społecznych i handlowych istniejących między tymi dwoma przedsiębiorstwami, o których mowa w pkt 73–76 tego wyroku i które nie zostały zakwestionowane przez BPC, przy czym Sąd wyraźnie uznał w pkt 74 tego wyroku, że „są to odrębne podmioty”. 122    W drugiej kolejności, co się tyczy twierdzeń wnoszących odwołania, o których mowa w pkt 93–97, 100 i 101 niniejszego wyroku, polegają one na podniesieniu zasadniczo, że Sąd popełnił błędy w kwalifikacji, orzekając, iż okoliczności faktyczne przyjęte wobec nich przez Radę były wystarczające, aby uznać, że reżim Łukaszenki „przynosił korzyści” tym osobom lub że „wspierały” one ten reżim. 123    Co się tyczy w tym względzie, po pierwsze, zarzutu, zasadniczo wspólnego trzem wnoszącym odwołania, zgodnie z którym Sąd nie zidentyfikował zachowań, które są im właściwe, aby dojść do takiego stwierdzenia, podczas gdy jedynie zachowania, które można im przypisać indywidualnie, mogą charakteryzować okoliczność, iż reżim „przynosił im korzyści” lub że „wspierali” go oni w rozumieniu kryterium b), wystarczy stwierdzić, że zarzut ten opiera się na błędnym zrozumieniu zaskarżonych wyroków i w konsekwencji jest bezzasadny. 124    Przede wszystkim, co się tyczy Belaruskali, Sąd oparł się bowiem w pkt 92 i 97 pierwszego zaskarżonego wyroku, aby stwierdzić „wsparcie” udzielone przez Belaruskali na rzecz reżimu Łukaszenki, na dywidendach, które wypłacała ona państwu białoruskiemu, a także w pkt 101 tego wyroku, aby stwierdzić „korzyść” pochodzącą z tego reżimu, na znacznych dochodach, jakie mogła ona osiągnąć w sektorze silnie uregulowanym na Białorusi; Sąd podkreślił ponadto w pkt 102 tego wyroku, że białoruska gospodarka charakteryzowała się kontrolą sprawowaną przez reżim Łukaszenki nad sektorami zarówno publicznym, jak i prywatnym oraz nad systemem, który nagradza lojalność wobec tego reżimu. Tymczasem elementy te niewątpliwie wiążą się z zachowaniami właściwymi Belaruskali. 125    Następnie, co się tyczy I. Golovaty’ego, Sąd wskazał także na charakterystyczne dla niego zachowania, wywodząc, po pierwsze, w pkt 127–129 drugiego zaskarżonego wyroku, że wspierał on reżim Łukaszenki, z tego, iż w szczególności przy mianowaniu go na stanowisko dyrektora generalnego Belaruskali sam Łukaszenka wyraźnie powierzył mu wzmocnienie wsparcia tego przedsiębiorstwa, w tym źródła dochodów z walut obcych, na Białorusi, oraz z działalności, jaką wykonywał on w ramach zatrudnienia jako osoba zajmująca kilka stanowisk państwowych wysokiego szczebla na Białorusi. Po drugie, w pkt 136 tego wyroku Sąd orzekł, że reżim ten przynosił korzyści I. Golovaty’emu, zwłaszcza że osobiście piastował on tak prestiżowe stanowiska, a także, w ujęciu ogólnym, czerpał korzyści ze swoich powiązań oraz z obowiązków w ramach wspomnianego reżimu. 126    Wreszcie, co się tyczy BPC, prawdą jest, że Sąd wziął pod uwagę powiązania społeczne i handlowe istniejące między tą spółką a Belaruskali, a także jej status bycia „gałęzią eksportową” tej ostatniej, aby stwierdzić w pkt 101 trzeciego zaskarżonego wyroku, że „działalność [BPC] jest ściśle związana z Belaruskali” i że Rada mogła „ważnie odnieść się do roli odgrywanej przez [to przedsiębiorstwo] na światowym rynku nawozów potasowych” w celu wykazania wspierania reżimu Łukaszenki prze BPC. Niemniej jednak właśnie, i to w sposób oczywisty, „działalność samej [BPC]” została przez Sąd uznana za stanowiącą takie wsparcie. Podobnie w celu wykazania, że reżim ten „przynosił korzyści” BPC, w pkt 104 tego wyroku Sąd odniósł się do preferencyjnego traktowania, którego BPC sama była beneficjentem. 127    Co się tyczy, po drugie, zarzutów wnoszących odwołania zawartych w pkt 96, 99 i 100 niniejszego wyroku, należy stwierdzić, co następuje. 128    Belaruskali i I. Golovaty uważają zasadniczo, że okoliczność przynależności do sektora gospodarki, który stanowi istotne źródło dochodów dla reżimu Łukaszenki, lub okoliczność bycia wiodącym przedsiębiorcą, ściśle powiązanym z prezydentem Łukaszenką, nie mogą być uznane za elementy spełniające kryterium b), lecz co najwyżej mogą być objęte innymi kryteriami umieszczenia w wykazach osób objętych środkami ograniczającymi przewidzianymi w innych decyzjach i rozporządzeniach, które nie mają znaczenia w niniejszej sprawie. 129    Tymczasem należy stwierdzić, że argumentacja ta wynika z błędnego rozumienia pierwszego i drugiego z zaskarżonych wyroków, a zatem jest bezzasadna, ponieważ Sąd nie oparł się jedynie na roli lub pozycji Belaruskali i I. Golovaty’ego w ramach białoruskiej gospodarki oraz na ich powiązaniach z reżimem Łukaszenki, lecz przeciwnie, wziął pod uwagę szereg okoliczności faktycznych przedstawionych przez Radę, do których należały nie tylko te dotyczące okoliczności wymienionych przez wnoszących odwołania, lecz również te dotyczące ich działalności, o których mowa w pkt 124 i 125 niniejszego wyroku, aby dojść do wniosku, że Rada mogła uznać, nie popełniając błędu, iż reżim ten przynosił im korzyści i że wspierali oni ten reżim. 130    Należy ponadto dodać, że wbrew temu, co zdają się twierdzić Belaruskali i I. Golovaty, nic nie wyklucza, by jedna i ta sama osoba mogła spełniać więcej niż jedno kryterium umieszczenia w wykazach osób objętych środkami ograniczającymi (zob. podobnie wyrok z dnia 26 kwietnia 2007 r., Timchenko/Rada, C‑703/23 P, EU:C:2025:608, pkt 49). 131    W tych okolicznościach Sąd mógł słusznie orzec w pkt 104 pierwszego zaskarżonego wyroku oraz w pkt 129 i 137 drugiego zaskarżonego wyroku, że Rada nie naruszyła prawa, uznając, iż reżim Łukaszenki „przynosił korzyści” Belaruskali i I. Golovaty’emu i że „wspierali” oni ten reżim w rozumieniu kryterium b). 132    BPC uważa natomiast, że Sąd naruszył prawo, wnioskując z jednej strony o finansowym wsparciu BPC dla reżimu Łukaszenki z ustalenia zawartego w pkt 97 trzeciego zaskarżonego wyroku, iż spółka ta płaci podatki obliczone w szczególności od dochodów uzyskiwanych z działalności eksportowej, a z drugiej strony z samego faktu, o którym mowa w pkt 95 tego wyroku, że „może” ona wypłacać dywidendy białoruskim podmiotom publicznym. Sąd nie oparł się w tym celu na dowodach wykazujących rzeczywisty charakter takich wypłat. 133    W tym względzie należy zauważyć, po pierwsze, że Sąd stwierdził w pkt 97 trzeciego zaskarżonego wyroku, iż w celu wykazania, że BPC wspierała reżim Łukaszenki, „Rada oparła się nie tylko na wypełnieniu przez BPC ciążącego na niej obowiązku zapłaty podatków, lecz również […] na wspieraniu reżimu, przejawiającym się w wysokich dochodach i walutach obcych oraz dywidendach”. Natomiast w pkt 100 tego wyroku Sąd odniósł się jedynie do podatków zapłaconych na rzecz państwa białoruskiego nie przez BPC, lecz przez Belaruskali, wyjaśniając, że podatki te „wykraczały poza obowiązek prawny mający zastosowanie do wszystkich białoruskich podatników”, zważywszy na znaczne obroty, jakie spółka ta osiągała, i podkreślając jednocześnie, że „takie przepływy finansowe nie byłyby możliwe bez działalności [eksportowej] [BPC]”. 134    W związku z tym zarzut szczegółowy, zgodnie z którym Sąd błędnie uznał, że sam fakt, iż BPC wywiązała się z prawnego obowiązku zapłaty podatków, wystarcza do wykazania, że wspiera ona reżim Łukaszenki, opiera się w sposób oczywisty na błędnym rozumieniu trzeciego zaskarżonego wyroku, i to pod trzema względami. Przede wszystkim, jeśli chodzi o podatki płacone przez BPC, Sąd nadał im jedynie drugorzędne znaczenie w stosunku do wsparcia udzielanego przez tę spółkę jako źródło dochodów, walut obcych i dywidend dla państwa białoruskiego. Następnie Sąd uwzględnił w pozostałym zakresie jedynie podatki zapłacone przez Belaruskali. Wreszcie, stwierdził on, że kwota tych podatków przekracza kwotę należną z tytułu ich zobowiązań podatkowych innych białoruskich podatników. 135    Po drugie, w zakresie, w jakim BPC uważa, że Sąd niesłusznie uznał w pkt 95 trzeciego zaskarżonego wyroku samą możliwość wypłacania przez nią dywidend na rzecz reżimu Łukaszenki za stanowiącą wsparcie finansowe dla tego reżimu, nie ustalając, czy takie wypłaty faktycznie miały miejsce, strona ta ponownie dokonuje błędnej interpretacji tego wyroku. 136    Należy bowiem podkreślić, że Sąd powołał się na tę możliwość wypłaty dywidend dopiero po stwierdzeniu w tym samym pkt 95, że 90 % akcji BPC należało do podmiotów publicznych, w tym 48 % do Belaruskali, która sama była przedsiębiorstwem państwowym. Stwierdzenie to należy z kolei odczytywać w związku ze stwierdzeniami dokonanymi w pkt 97 i 100 trzeciego zaskarżonego wyroku, przywołanymi w pkt 133 niniejszego wyroku, z których wynika zasadniczo, że prowadzona przez BPC działalność w zakresie eksportu nawozów potasowych umożliwia reżimowi Łukaszenki posiadanie w szczególności „wysokich dochodów i walut obcych”, czego BPC zresztą nie kwestionuje, przynajmniej w sposób szczegółowy. 137    W tych szczególnych okolicznościach Sąd mógł stwierdzić w pkt 105 trzeciego zaskarżonego wyroku, nie popełniając błędu, że BPC stanowiła źródło dochodów dla reżimu Łukaszenki i w związku z tym wspierała ten reżim, przy czym nie ma w tym względzie znaczenia, czy dochody te ostatecznie przyniosły korzyść temu reżimowi, trafiając do niego pod postacią podatków, dywidend lub w inny sposób, w tym ewentualnie za pośrednictwem Belaruskali (zob. podobnie wyrok z dnia 3 lipca 2025 r., Grodno Azot i Khimvolokno Plant/Rada, C‑326/24 P, EU:C:2025:522, pkt 56). 138    Wynika z tego, że argumenty BPC, o których mowa w pkt 132 niniejszego wyroku, również należy oddalić jako bezzasadne. 139    W świetle powyższych rozważań część drugą zarzutów pierwszych w sprawach C‑816/24 P i C‑817/24 P, a tym samym te zarzuty w całości, jak również części od pierwszej do piątej zarzutu trzeciego w sprawie C‑818/24 P należy oddalić. W przedmiocie zarzutu drugiego w sprawach C‑816/24 P i C‑817/24 P Argumentacja stron 140    W zarzutach drugich, odpowiednio, w sprawach C‑816/24 P i C‑817/24 P Belaruskali i I. Golovaty kwestionują w istocie przyjętą przez Sąd w pierwszym i drugim z zaskarżonych wyroków wykładnię kryterium a), a w szczególności pojęć „represji” i „społeczeństwa obywatelskiego”. 141    Uważają oni, po pierwsze, że pojęcie „społeczeństwa obywatelskiego” obejmuje jedynie organizacje pozarządowe posiadające formalny statut, z wyłączeniem w związku z tym indywidualnych pracowników objętych strajkiem lub nieformalnego komitetu strajkowego. Tymczasem Rada nie wskazała organizacji społeczeństwa obywatelskiego, wobec których Belaruskali i I. Golovaty dopuścili się aktów represji. Po drugie, są oni zdania, że pojęcie „represji” nie obejmuje wewnętrznej działalności pracodawcy takiego jak Belaruskali w dziedzinie prawa pracy. Po trzecie, represje stosowane przez podmioty trzecie nie mogą uzasadniać umieszczenia Belaruskali i I. Golovaty’ego w rozpatrywanych wykazach. 142    Rada, popierana przez Republikę Litewską, kwestionuje zasadność tych argumentów. Ocena Trybunału 143    Z uwagi na to, że jak wynika z pkt 139 niniejszego wyroku, zarzuty pierwsze w sprawach C‑816/24 P i C‑817/24 P należy oddalić w całości, zarzuty drugie Belaruskali i I. Golovaty’ego podniesione w tych sprawach, dotyczące błędu popełnionego przez Sąd przy ocenie powodu uzasadniającego umieszczenie ich w rozpatrywanych wykazach na podstawie kryterium a), należy oddalić jako bezskuteczne w zakresie, w jakim zarzuty te, nawet jeśli są zasadne, nie mogą prowadzić do uchylenia pierwszego i drugiego z zaskarżonych wyroków, ponieważ decyzja Sądu, zgodnie z którą Rada mogła zgodnie z prawem umieścić Belaruskali i I. Golovaty’ego w rozpatrywanych wykazach na podstawie kryterium b), bezskutecznie krytykowana w ich pierwszych zarzutach we wspomnianych sprawach, jest wystarczająca, aby uzasadnić sentencję tych dwóch wyroków (zob. wyrok z dnia 1 sierpnia 2025 r., Timchenko/Rada, C‑702/23 P, EU:C:2025:605, pkt 48 i przytoczone tam orzecznictwo). W przedmiocie zarzutu pierwszego w sprawie C‑818/24 P Argumentacja stron 144    Na poparcie zarzutu pierwszego w sprawie C‑818/24 P BPC podnosi, że Sąd naruszył prawo w pkt 32–36 trzeciego zaskarżonego wyroku, oceniając zakres obowiązku uzasadnienia przewidzianego w art. 296 TFUE. 145    W tym względzie BPC podnosi, że Rada ograniczyła się do „łącznego” przedstawienia wszystkich powodów, które mają uzasadniać umieszczenie jej nazwy w rozpatrywanych wykazach na podstawie kryterium b), podczas gdy kryterium to zawiera w rzeczywistości dwa odrębne kryteria umieszczenia w wykazie, a mianowicie kryterium dotyczące „przynoszenia korzyści” przez reżim Łukaszenki i kryterium dotyczące „wspierania” tego reżimu. Wynika z tego, że Sąd naruszył prawo, orzekając, iż Rada nie musiała koniecznie uwzględniać takiego rozróżnienia w celu uzasadnienia umieszczenia BPC w rozpatrywanych wykazach, ponieważ „zarzucane okoliczności mogą wskazywać jednocześnie na »wsparcie« i działanie polegające na »czerpaniu korzyści« z [tego] reżimu”. 146    Rada, popierana przez Republikę Litewską, kwestionuje zasadność argumentów wnoszących odwołania. Ocena Trybunału 147    Należy przypomnieć, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem obowiązek uzasadnienia niekorzystnego aktu, ściśle związany z zasadą poszanowania prawa do obrony, ma za zadanie, po pierwsze, zapewnić zainteresowanemu wskazówki wystarczające do ustalenia, czy akt jest zasadny lub ewentualnie czy nie zawiera wady pozwalającej na zakwestionowanie jego ważności przed sądem Unii, a po drugie, zapewnić sądowi Unii możliwość kontroli zgodności z prawem tego aktu. Wystarczający charakter uzasadnienia aktu należy oceniać nie tylko w świetle jego brzmienia, ale także w świetle kontekstu tego aktu, jak również całości przepisów prawa regulujących daną dziedzinę, w związku z czym akt niekorzystny jest wystarczająco uzasadniony, jeżeli został wydany w okolicznościach znanych zainteresowanemu, pozwalających mu zrozumieć przyjęty wobec niego środek (zob. podobnie wyrok z dnia 3 lipca 2025 r., Grodno Azot i Khimvolokno Plant/Rada, C‑326/24 P, EU:C:2025:522, pkt 41, 42 i przytoczone tam orzecznictwo). 148    W niniejszej sprawie Sąd orzekł w istocie, że powody umieszczenia BPC w rozpatrywanych wykazach, przyjęte przez Radę na podstawie kryterium b) i przypomniane w pkt 17 niniejszego wyroku, pozwalały BPC z łatwością zrozumieć, na jakich kryteriach opierało się jego umieszczenie w tych wykazach, a tym samym stanowiły wystarczające uzasadnienie tego umieszczenia. 149    Ocena ta nie podlega krytyce, ponieważ nawet jeśli uzasadnienie to nie wprowadza wyraźnego rozróżnienia między powodami w zależności od tego, czy zmierzają one do wykazania, że reżim Łukaszenki „przynosi korzyści” zainteresowanemu czy też że zainteresowany ten „wspiera” rzeczony reżim, to należy jednak stwierdzić, że w spornych aktach pierwotnych wspomniane uzasadnienie zostało wyraźnie skonstruowane w sposób odzwierciedlający takie rozróżnienie. Jak wynika bowiem z pkt 17 niniejszego wyroku, jeśli chodzi o BPC, uzasadnienie zawarte odpowiednio w pkt 29 tabel załączonych do tych aktów składa się z dwóch akapitów, odnoszących się, odpowiednio i wyraźnie, do okoliczności, po pierwsze, że spółka ta „wspiera” wspomniany system, a po drugie, że reżim ten „przynosi korzyści” tej spółce. Zatem wbrew temu, co twierdzi BPC, w uzasadnieniu Rady uwzględniono to rozróżnienie. 150    W tych okolicznościach nie ma potrzeby badania zasadności ocen Sądu przedstawionych w pkt 34 i 35 trzeciego zaskarżonego wyroku, zgodnie z którymi w istocie Rada nie była zobowiązana w niniejszej sprawie do dokonania takiego rozróżnienia w celu dochowania ciążącego na niej obowiązku uzasadnienia. 151    Zarzut pierwszy w sprawie C‑818/24 P należy zatem oddalić jako bezzasadny. W przedmiocie części drugiej zarzutu drugiego w sprawie C‑818/24 P Argumentacja stron 152    W części drugiej zarzutu drugiego w sprawie C‑818/24 P BPC zarzuca Sądowi, że naruszył on prawo w ramach badania proporcjonalności przyjętych wobec tej spółki środków ograniczających, przeprowadzonego w pkt 109–112 trzeciego zaskarżonego wyroku. 153    W tym względzie BPC podnosi przede wszystkim, że Sąd popełnił błąd, orzekając, iż Rada dysponuje „szerokimi uprawnieniami dyskrecjonalnymi” w ramach wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, do której należą te środki ograniczające. 154    Następnie BPC uważa, że Sąd popełnił błąd, uznając, iż nie przedstawiła ona konkretnych dowodów na poparcie swojej argumentacji, zgodnie z którą zastosowanie przyjętych wobec niej środków ograniczających naruszało zasadę proporcjonalności, tym bardziej że oznaczałoby to odwrócenie ciężaru dowodu, który w rzeczywistości spoczywał na Radzie. BPC podkreśla w tym kontekście, że przedstawiła przed Sądem istotne i precyzyjne dowody wykazujące, że sektor gospodarczy, w którym prowadzi ona działalność handlową, a mianowicie eksport nawozów potasowych, poniósł poważną i potencjalnie nieodwracalną szkodę w skali światowej w następstwie tych środków, co stanowiłoby naruszenie zasady proporcjonalności. 155    Wreszcie, w ramach oceny przestrzegania tej zasady Sąd rzekomo nie zbadał kwestii, czy cel realizowany przez środki ograniczające przyjęte wobec BPC mógł zostać osiągnięty za pomocą innych, mniej restrykcyjnych środków. Cel ten został zresztą już w znacznym stopniu osiągnięty dzięki środkowi zamrożenia aktywów, który został zastosowany wobec Belaruskali. 156    W związku z tym, gdyby Sąd prawidłowo zastosował kryterium proporcjonalności, doszedłby do wniosku, że środki ograniczające dotyczące BPC były oczywiście nieproporcjonalne w stosunku do zamierzonego celu, przez co naruszały w sposób nieproporcjonalny światowy handel nawozami, który został szeroko uznany za kluczowy sektor gospodarki światowej, a w szczególności gospodarki krajów afrykańskich i innych krajów rozwijających się. 157    Rada, popierana przez Republikę Litewską, kwestionuje zasadność argumentów wnoszących odwołania. Ocena Trybunału 158    Należy przypomnieć, że Trybunał przyznał Radzie szeroki zakres uznania przy ustanawianiu systemu środków ograniczających dotyczących wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, wymagających od niej dokonywania rozstrzygnięć natury politycznej, gospodarczej lub społecznej oraz złożonych ocen i analiz. Trybunał wywnioskował z tego, że nie chodzi tu o ustalenie, czy środek przyjęty w tym obszarze był jedynym możliwym lub najlepszym z możliwych, gdyż jedynie jego oczywiście nieodpowiedni charakter w stosunku do zamierzonego przez Radę celu może mieć wpływ na jego zgodność z prawem. Wyjaśnił on również, że nawet mimo posiadania szerokiego zakresu uznania Rada jest zobowiązana do oparcia swojego wyboru na obiektywnych kryteriach i do zbadania, czy cele, do których zmierza przyjęty przepis, mogą usprawiedliwiać jego negatywne, nawet znaczne, konsekwencje gospodarcze dla niektórych podmiotów gospodarczych (wyrok z dnia 26 marca 2026 r., Pumpyanskiy i in./Rada, C‑696/23 P, C‑704/23 P, C‑711/23 P, C‑35/24 P i C‑111/24 P, EU:C:2026:245, pkt 230 i przytoczone tam orzecznictwo). 159    W tym względzie, w celu ustalenia, czy środki ograniczające ustanowione przez Unię lub normy generalne przewidziane w akcie prawa Unii nakładającym takie środki są zgodne z zasadą proporcjonalności, należy zbadać, po pierwsze, czy owe środki lub normy odpowiadają celowi interesu ogólnego uznanemu przez Unię, po drugie, nie są one w sposób oczywisty nieodpowiednie w świetle tego celu, to znaczy nie są w sposób oczywisty nieodpowiednie do jego osiągnięcia, i po trzecie, czy one same lub, w stosownym przypadku, dane ograniczenia nie wykraczają w sposób oczywisty poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu (wyrok z dnia 26 marca 2026 r., Pumpyanskiy i in./Rada, C‑696/23 P, C‑704/23 P, C‑711/23 P, C‑35/24 P i C‑111/24 P, EU:C:2026:245, pkt 233 i przytoczone tam orzecznictwo), co oznacza, że nie istnieją alternatywne środki, które byłyby nie tylko mniej restrykcyjne, ale też „równie skuteczne” dla osiągnięcia tego samego celu (zob. analogicznie wyrok z dnia 5 grudnia 2023 r., Nordic Info, C‑128/22, EU:C:2023:951, pkt 87, 90). 160    W niniejszej sprawie, jak wskazano również w pkt 27 niniejszego wyroku, z pkt 58 trzeciego zaskarżonego wyroku wynika, że cel realizowany przez środki ograniczające ustanowione w spornych aktach pierwotnych polega na zwiększeniu presji wywieranej na reżim prezydenta Łukaszenki poprzez rozszerzenie kręgu osób i podmiotów objętych takimi unijnymi środkami ograniczającymi, w szczególności poprzez zamrożenie środków finansowych i zasobów gospodarczych wobec osób, którym reżim ten przynosi korzyści lub wspierających go. 161    Cel ten ma charakter zgodny z prawem w kontekście wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Unii, co zresztą nie zostało zakwestionowane przed Sądem i nie jest kwestionowane również w ramach niniejszych odwołań. 162    Jak wynika z pkt 111 trzeciego zaskarżonego wyroku, BPC zasadniczo utrzymywała przed Sądem, że środki ograniczające ustanowione w spornych aktach pierwotnych są nieproporcjonalne ze względu na ich szkodliwy wpływ na państwa trzecie, na Białoruś i na nią samą. W odwołaniu dodaje ona, że podjęte wobec niej środki nie były konieczne, ponieważ zamierzony przez nie cel został już w istotny sposób osiągnięty poprzez zamrożenie aktywów nałożone na Belaruskali. 163    Należy jednak stwierdzić, po pierwsze, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału przypomnianym w pkt 158 i 159 niniejszego wyroku jedynie wtedy, gdy takie środki są oczywiście nieodpowiednie, a w szczególności gdy w sposób oczywisty wykraczają poza to, co jest konieczne do osiągnięcia takiego celu, należy zakwestionować ich zgodność z zasadą proporcjonalności, Rada dysponuje bowiem, wbrew twierdzeniom BPC, szerokim zakresem uznania w tym względzie. 164    Po drugie, w celu wykazania oczywiście nieodpowiedniego charakteru zastosowanych wobec BPC środków ograniczających spółka ta nie podała przed Sądem żadnych przykładów środków ograniczających, które byłyby mniej restrykcyjne, czym umożliwiłyby jednocześnie równie skuteczne osiągnięcie takiego celu, a które Rada mogłaby ewentualnie przyjąć (zob. analogicznie wyroki: z dnia 25 czerwca 2020 r., VTB Bank/Rada, C‑729/18 P, EU:C:2020:499, pkt 85–87; z dnia 26 marca 2026 r., Pumpyanskiy i in./Rada, C‑696/23 P, C‑704/23 P, C‑711/23 P, C‑35/24 P i C‑111/24 P, EU:C:2026:245, pkt 241 i przytoczone tam orzecznictwo). 165    Ponadto, co się tyczy podniesionego przez BPC argumentu, zgodnie z którym do osiągnięcia celu, jaki przyświecał środkom ograniczającym ustanowionym w spornych aktach pierwotnych, wystarczyłoby nałożenie takich środków wyłącznie na Belaruskali, przy czym nie było konieczne, aby BPC również była przedmiotem tych środków, należy stwierdzić, że argument ten został podniesiony po raz pierwszy na etapie odwołania. Tymczasem w ramach odwołania właściwość Trybunału jest ograniczona do oceny prawnego rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów i argumentów, które były przedmiotem dyskusji przed Sądem (zob. wyrok z dnia 24 marca 2011 r., ISD Polska i in./Komisja, C‑369/09 P, EU:C:2011:175, pkt 83). Argument ten należy zatem oddalić, tym bardziej że co do istoty, jak wynika z pkt 137 niniejszego wyroku, sama BPC stanowi źródło dochodów dla reżimu Łukaszenki i w związku z tym wspiera ten reżim. 166    W tych okolicznościach Sąd nie popełnił żadnego błędu ani nie odwrócił ciężaru dowodu, orzekając w istocie w pkt 111 trzeciego zaskarżonego wyroku, że argumentacja BPC dotycząca naruszenia zasady proporcjonalności nie została wystarczająco uzasadniona. 167    W świetle powyższych rozważań część drugą zarzutu drugiego w sprawie C‑818/24 P, a tym samym cały ten zarzut należy oddalić jako bezzasadny. W przedmiocie części szóstej zarzutu trzeciego w sprawieC‑818/24 P Argumentacja stron 168    W części szóstej zarzutu trzeciego w sprawie C‑818/24 P BPC podnosi zasadniczo, że Sąd naruszył prawo w pkt 102 trzeciego zaskarżonego wyroku, podnosząc z własnej inicjatywy nowy argument prawny, który nie został podniesiony przez Radę w spornych aktach w celu uzasadnienia umieszczenia BPC w rozpatrywanych wykazach na podstawie kryterium b), dotyczący ryzyka obejścia środków ograniczających nałożonych na Belaruskali, który to argument ponadto odnosi się do kryterium umieszczenia w wykazie odrębnego od kryterium b). 169    Rada, popierana przez Republikę Litewską, kwestionuje zasadność argumentacji BPC, podkreślając, że Sąd przeprowadził jedynie analizę powiązań istniejących między BPC a Belaruskali. W każdym razie odniesienie do ewentualnego obejścia środków nie może zmienić wniosków Sądu, ponieważ takie obejście nie jest wymagane do celów kryterium b). Ocena Trybunału 170    Należy zauważyć, że w pkt 102 trzeciego zaskarżonego wyroku, przeciwko któremu skierowana jest niniejsza część zarzutu, Sąd uznał, iż „[o] ile środki finansowe Belaruskali zostały zamrożone, istnieje znaczne ryzyko, że Belaruskali będzie wywierać presję na jej »gałąź eksportową«, to znaczy [BPC], aby obejść skutki zastosowanych wobec niej środków, w związku z czym zamrożenie środków finansowych tych podmiotów jest konieczne i właściwe dla zapewnienia skuteczności przyjętych środków i zagwarantowania, że środki te nie będą obchodzone”. 171    W tym względzie, jak podkreśla Rada i jak przyznaje sama BPC, takie stwierdzenie nie ma w rzeczywistości żadnego związku z zastosowaniem kryterium b), a zatem nie jest ono w żaden sposób konieczne, aby dojść do wniosku, że BPC podlega temu kryterium. 172    Zgodnie zaś z utrwalonym orzecznictwem zarzuty skierowane przeciwko uzupełniającym elementom uzasadnienia orzeczenia Sądu są bezskuteczne, ponieważ nie mogą prowadzić do uchylenia tego orzeczenia (wyrok z dnia 3 lipca 2025 r., Grodno Azot i Khimvolokno Plant/Rada, C‑326/24 P, EU:C:2025:522, pkt 59 i przytoczone tam orzecznictwo). 173    W świetle powyższych rozważań należy oddalić część szóstą zarzutu trzeciego w sprawie C‑818/24 P, a tym samym oddalić ten zarzut w całości. Wnioski 174    W świetle wszystkich powyższych względów odwołania w sprawach połączonych C‑816/24 P, C‑817/24 P i C‑818/24 P należy oddalić. W przedmiocie kosztów 175    Zgodnie z art. 184 § 2 regulaminu postępowania przed Trybunałem, jeżeli odwołanie jest bezzasadne, Trybunał rozstrzyga o kosztach. Zgodnie z art. 138 § 1 tego samego regulaminu, mającym zastosowanie do postępowania odwoławczego na podstawie art. 184 § 1 tego regulaminu, kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. 176    Ponieważ Rada wniosła o obciążenie trzech wnoszących odwołania kosztami postępowania w każdej ze spraw połączonych, a ci ostatni przegrali sprawę, należy postanowić, że pokrywają oni własne koszty oraz koszty poniesione przez Radę w każdej z tych spraw. 177    Zgodnie z art. 140 § 1 regulaminu postępowania przed Trybunałem, mającym zastosowanie do postępowania odwoławczego na podstawie art. 184 § 1 tego regulaminu, państwa członkowskie i instytucje interweniujące w sprawie pokrywają własne koszty. Zgodnie z tymi przepisami Republika Litewska, interwenient w postępowaniu odwoławczym w trzech sprawach połączonych, pokrywa własne koszty w tych sprawach. Z powyższych względów Trybunał (dziesiąta izba) orzeka, co następuje: 1)      Sprawy C‑816/24 P, C‑817/24 P i C‑818/24 P zostają połączone do celów wydania wyroku. 2)      Odwołania zostają oddalone. 3)      Belaruskali AAT, Ivan Ivanovich Golovaty oraz Belarusian Potash Company AAT pokrywają, oprócz własnych kosztów, koszty poniesione przez Radę Unii Europejskiej w każdej z połączonych spraw. 4)      Republika Litewska pokrywa własne koszty we wszystkich trzech sprawach. Podpisy *      Język postępowania: angielski.

© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło