C-830/19

WyrokTSUE2021-07-08CELEX: 62019CJ0830ECLI:EU:C:2021:552

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy art. 2, 5 i 19 rozporządzenia nr 1305/2013 w związku z art. 2 rozporządzenia delegowanego nr 807/2014 sprzeciwiają się uregulowaniu krajowemu, które do określenia progów dostępu do pomocy dla młodych rolników, którzy nie rozpoczynają działalności jako jedyni kierujący gospodarstwem, uwzględnia standardową produkcję brutto (SPB) całego gospodarstwa rolnego, a nie jedynie udział młodego rolnika w tym gospodarstwie?
Ratio decidendi
Trybunał uznał, że przepisy unijne, w szczególności art. 19 ust. 4 rozporządzenia nr 1305/2013 w związku z art. 5 ust. 2 rozporządzenia delegowanego nr 807/2014, nie wykluczają uwzględniania SPB całego gospodarstwa rolnego, ponieważ odwołują się do obiektywnego kryterium „gospodarstwa”. Taka interpretacja jest zgodna z kontekstem przepisów, które mają ułatwiać kontrole, oraz z celami rozporządzenia nr 1305/2013, czyli zwiększeniem rentowności gospodarstw i ułatwieniem wejścia rolników do sektora rolnictwa, przy jednoczesnym zapobieganiu przyznawaniu pomocy gospodarstwom, które jej nie potrzebują. Wymóg równoważności warunków dostępu do pomocy, przewidziany w art. 2 ust. 1 rozporządzenia delegowanego nr 807/2014, jest spełniony, gdy uregulowanie krajowe stosuje identyczne wymogi do młodego rolnika rozpoczynającego działalność samodzielnie i do rolnika rozpoczynającego działalność z innymi, niebędącymi młodymi rolnikami, w odniesieniu do SPB całego gospodarstwa.
Stan faktyczny
Skarżący w postępowaniu głównym, młody rolnik w Belgii, przejął jedną trzecią gospodarstwa swoich rodziców, prowadząc działalność w ramach stowarzyszenia nieposiadającego osobowości prawnej z ojcem i matką. Złożył wniosek o pomoc na rozpoczęcie działalności, który został odrzucony przez Région wallonne, ponieważ standardowa produkcja brutto (SPB) całego gospodarstwa przekraczała krajowy pułap 1 mln EUR (wynosiła 1 976 980,45 EUR). Skarżący argumentował, że należy uwzględnić jedynie jego udział w gospodarstwie, a nie całe gospodarstwo.
Rozstrzygnięcie
Artykuły 2, 5 i 19 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 w związku z art. 2 i 5 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe należy interpretować w ten sposób, że nie sprzeciwiają się one uregulowaniu krajowemu, zgodnie z którym kryterium określania pułapu umożliwiającego młodemu rolnikowi rozpoczynającemu działalność jako niejedyny kierujący gospodarstwem dostęp do pomocy na rozpoczęcie działalności gospodarczej jest kryterium standardowej produkcji brutto całego gospodarstwa rolnego, a nie jedynie udziału tego młodego rolnika w tym gospodarstwie.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK TRYBUNAŁU (pierwsza izba) z dnia 8 lipca 2021 r. ( *1 ) Odesłanie prejudycjalne – Rolnictwo – Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) – Rozporządzenie (UE) nr 1305/2013 – Rozporządzenie delegowane (UE) nr 807/2014 – Rozpoczęcie działalności przez młodych rolników – Rozwój gospodarstw rolnych – Pomoc na rozpoczęcie działalności gospodarczej przez młodych rolników – Warunki dostępu do pomocy – Równoważność – Rozpoczęcie działalności jako niejedyny kierujący gospodarstwem rolnym – Pułapy – Ustalenie – Kryteria – Standardowa produkcja gospodarstwa rolnego W sprawie C‑830/19, mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez tribunal de première instance de Namur (sąd pierwszej instancji w Namurze, Belgia) postanowieniem z dnia 6 listopada 2019 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 15 listopada 2019 r., w postępowaniu: C.J. przeciwko Région wallonne, TRYBUNAŁ (pierwsza izba), w składzie J.-C. Bonichot, prezes izby, L. Bay Larsen (sprawozdawca), C. Toader, M. Safjan i N. Jääskinen, sędziowie, rzecznik generalny: M. Campos Sánchez-Bordona, sekretarz: V. Giacobbo, administratorka, uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 25 listopada 2020 r., rozważywszy uwagi, które przedstawili: – w imieniu C.J. – A. Grégoire, avocat, – w imieniu Région wallonne – X. Drion, advocaat, – w imieniu Komisji Europejskiej – X. Lewis i M. Kaduczak, w charakterze pełnomocników, po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 4 lutego 2021 r., wydaje następujący Wyrok Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 2, 5 i 19 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz.U. 2013, L 347, s. 487; sprostowanie Dz.U. 2016, L 130, s. 1) w związku z art. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz.U. 2014, L 227, s. 1). Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy C.J. a Région wallonne (regionem Walonia, Belgia) w przedmiocie odmowy wypłaty dla C.J. przez ten region pomocy na rozpoczęcie działalności na podstawie art. 19 rozporządzenia nr 1305/2013 na rzecz młodych rolników. Ramy prawne Prawo Unii Rozporządzenie (UE) nr 1305/2013 W motywie 17 tego rozporządzenia wskazano: „[…] Działanie dotyczące rozwoju gospodarstw i działalności gospodarczej powinno ułatwiać młodym rolnikom rozpoczęcie działalności i strukturalne dostosowanie ich gospodarstw rolnych po rozpoczęciu działalności. […] Należy także wspierać rozwój małych gospodarstw, których działalność jest potencjalnie gospodarczo rentowna. […] Wsparcie na rzecz założenia nowego przedsiębiorstwa powinno obejmować jedynie początkowy okres działalności takiego przedsiębiorstwa i nie powinno stać się pomocą operacyjną […]”. Artykuł 2 ust. 1 lit. n) tego rozporządzenia stanowił: „Do celów niniejszego rozporządzenia […] stosuje się następujące definicje: […] n) »młody rolnik« oznacza osobę, która w chwili składania wniosku ma nie więcej niż 40 lat, posiada odpowiednie umiejętności i kwalifikacje zawodowe i po raz pierwszy rozpoczyna działalność w gospodarstwie rolnym jako kierujący tym gospodarstwem rolnym”. Artykuł 5 wspomnianego rozporządzenia stanowi: „Do osiągnięcia celów w zakresie rozwoju obszarów wiejskich, które przyczyniają się do realizacji strategii »Europa 2020« na rzecz inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu, dąży się poprzez realizację następujących sześciu priorytetów unijnych w zakresie rozwoju obszarów wiejskich, które to priorytety stanowią odzwierciedlenie odpowiednich celów tematycznych wspólnych ram strategicznych: […] 2) zwiększenie rentowności gospodarstw i konkurencyjności wszystkich rodzajów rolnictwa we wszystkich regionach oraz promowanie innowacyjnych technologii w gospodarstwach i zrównoważonego zarządzania lasami, obejmujące następujące cele szczegółowe: […] b) ułatwianie wejścia rolników posiadających odpowiednie umiejętności do sektora rolnictwa, a w szczególności wymiany pokoleń; […]”. Artykuł 19 rozporządzenia nr 1305/2013 stanowił: „1.   Wsparcie w ramach tego działania obejmuje: a) pomoc na rozpoczęcie działalności gospodarczej na rzecz: (i) młodych rolników; […] 2.   Wsparcia na mocy ust. 1 lit. a) ppkt (i) udziela się młodym rolnikom. […] 4.   […] Państwa członkowskie określają górne i dolne progi umożliwiające gospodarstwom rolnym dostęp do wsparcia na mocy ust. 1 lit. a) ppkt (i) oraz (iii). […] Wsparcie jest ograniczone do gospodarstw rolnych spełniających definicję mikroprzedsiębiorstw oraz małych przedsiębiorstw. […] 8.   W celu zapewnienia sprawnego i skutecznego wykorzystania zasobów EFRROW Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 83 ustanawiających minimalną treść planów biznesowych i kryteriów stosowanych przez państwa członkowskie do określania progów, o których mowa w ust. 4 niniejszego artykułu”. Rozporządzenie (UE) nr 807/2014 W motywach 2 i 5 rozporządzenia delegowanego nr 807/2014 wskazano: „(2) Państwa członkowskie powinny ustanowić i stosować szczególne warunki dostępu do wsparcia dla młodych rolników, jeżeli nie rozpoczynają oni działalności w gospodarstwie rolnym jako jedyni kierujący tym gospodarstwem rolnym. Aby zapewnić równe traktowanie beneficjentów niezależnie od formy prawnej, w jakiej postanawiają rozpocząć działalność w gospodarstwie rolnym, należy przewidzieć, że warunki, zgodnie z którymi osoba prawna lub inna forma partnerstwa może być uznana za »młodego rolnika«, powinny być równoważne do warunków odnoszących się do osób fizycznych. Należy przewidzieć odpowiednio długi okres karencji, aby umożliwić młodym rolnikom nabycie umiejętności zawodowych. […] (5) […] Aby zapewnić równe traktowanie beneficjentów w całej Unii oraz ułatwić monitorowanie, kryterium stosowanym do określania progów, o których mowa w art. 19 ust. 4 […] rozporządzenia [nr 1305/2013], powinien być potencjał produkcyjny gospodarstwa rolnego”. Artykuł 2 ust. 1 tego rozporządzenia delegowanego stanowił: „Państwa członkowskie określają i stosują szczegółowe warunki dostępu do wsparcia, w przypadku gdy młody rolnik zdefiniowany w art. 2 ust. 1 lit. n) rozporządzenia […] nr 1305/2013 nie rozpoczyna działalności jako jedyny kierujący danym gospodarstwem rolnym, niezależnie od formy prawnej tego gospodarstwa. Warunki te są równoważne warunkom, które musi spełnić młody rolnik, który rozpoczyna działalność w gospodarstwie rolnym jako jedyny kierujący tym gospodarstwem rolnym. We wszystkich przypadkach kontrolę nad gospodarstwem rolnym sprawują młodzi rolnicy”. Artykuł 5 ust. 2 wspomnianego rozporządzenia delegowanego stanowi: „Państwa członkowskie określają progi, o których mowa w art. 19 ust. 4 akapit trzeci rozporządzenia […] nr 1305/2013, w zakresie potencjału produkcyjnego gospodarstwa rolnego – mierzonego standardową produkcją zdefiniowaną w art. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1242/2008 [z dnia 8 grudnia 2008 r. ustanawiającego wspólnotową typologię gospodarstw rolnych (Dz.U. 2008, L 335, s. 3)] – lub w równoważnych wartościach”. Rozporządzenie (UE) nr 1242/2008 Artykuł 5 ust. 1 rozporządzenia nr 1242/2008 stanowił: „Do celów niniejszego rozporządzenia »standardowa produkcja« oznacza standardową wartość produkcji brutto. […]”. Prawo belgijskie Rozporządzenie rządu Walonii W odniesieniu do przyznawania pomocy art. 25 Arrêté du gouvernement wallon du 10 septembre 2015 relatif aux aides au développement et à l’investissement dans le secteur agricole (rozporządzenia rządu Walonii z dnia 10 września 2015 r. w sprawie wsparcia rozwoju i inwestycji w sektorze rolnym; zwanego dalej „rozporządzeniem rządu Walonii”) stanowi: „Gospodarstwo przejęte lub utworzone spełnia następujące warunki: […] 6° jego standardowa produkcja brutto w rozumieniu art. 5 rozporządzenia nr 1242/2008 […] musi przestrzegać dolnych i górnych progów określonych przez ministra. […]”. Rozporządzenie ministerialne Artykuł 7 ust. 2 akapit drugi arrêté ministériel du 10 septembre 2015 exécutant l’arrêté du gouvernement wallon (rozporządzenia ministerialnego z dnia 10 września 2015 r. w sprawie wykonania rozporządzenia rządu Walonii), w brzmieniu mającym zastosowanie w postępowaniu głównym, stanowi: „Górny próg określony w art. 25 akapit pierwszy pkt 6 [rozporządzenia rządu Walonii] wynosi 1 mln EUR w przypadku rozpoczęcia działalności przez młodego rolnika oraz 1,5 mln EUR w przypadku rozpoczęcia działalności przez co najmniej dwóch młodych rolników jednocześnie”. Postępowanie główne i pytanie prejudycjalne Skarżący w postępowaniu głównym jest młodym rolnikiem prowadzącym działalność w Belgii. W drodze umowy o przejęcie gospodarstwa przejął on jedną trzecią gospodarstwa swych rodziców w celu dalszego prowadzenia rodzinnego gospodarstwa rolnego. Jego działalność jest wykonywana w ramach stowarzyszenia nieposiadającego osobowości prawnej z ojcem, który jest także właścicielem jednej trzeciej gospodarstwa rolnego, zaś ostatnia jedna trzecia należy do matki skarżącego w postępowaniu głównym. W dniu 27 stycznia 2016 r. skarżący w postępowaniu głównym wystąpił do Région wallonne z wnioskiem o przyznanie pomocy na rozpoczęcie działalności. W dniu 28 października 2016 r. Région wallonne oddalił ten wniosek ze względu na to, że standardowa produkcja brutto gospodarstwa (zwana dalej „SPB”) przekraczała pułap dopuszczony w przepisach krajowych ustalony na 1 mln EUR. Skarżący w postępowaniu głównym wniósł do agencji płatniczej odwołanie od tej decyzji o oddaleniu wniosku i zażądał, by w celu określenia SPB uwzględniono, iż nie rozpoczyna on działalności jako jedyny kierujący danym gospodarstwem rolnym. Decyzją z dnia 17 lutego 2016 r. agencja płatnicza oddaliła powyższe odwołanie i utrzymała w mocy swą pierwszą decyzję oraz uznała, że wartością SPB, jaką należało uwzględnić, jest wartość gospodarstwa w całości i że, ponieważ wynosi ona 1976980,45 EUR, przekracza ona tym samym pułap przewidziany w uregulowaniu krajowym. W dniu 12 października 2017 r. skarżący w postępowaniu głównym zaskarżył tę decyzję przed sądem odsyłającym. Sąd ten ma wątpliwości co do wykładni przewidzianych w art. 2 rozporządzenia delegowanego nr 807/2014 warunków uzyskania pomocy na rozpoczęcie działalności przez młodego rolnika, który nie rozpoczyna działalności jako jedyny kierujący danym gospodarstwem rolnym. W tych okolicznościach tribunal de première instance de Namur (sąd pierwszej instancji w Namurze, Belgia) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym: „Czy art. 2, 5 i 19 [rozporządzenia nr 1305/2013] w związku z art. 2 [rozporządzenia delegowanego nr 807/2014] sprzeciwiają się temu, by państwa członkowskie w ramach wykonywania tych przepisów uwzględniły całe gospodarstwo, a nie tylko udział młodego rolnika w tym gospodarstwie lub jednostki pracy (JP) w celu określenia dolnych i górnych progów, w przypadku gdy gospodarstwo rolne jest zorganizowane na zasadzie stowarzyszenia nieposiadającego osobowości prawnej, w którym młody rolnik nabywa niepodzielną część i prowadzi gospodarstwo, ale nie jako jedyny kierujący tym gospodarstwem?”. W przedmiocie pytania prejudycjalnego Poprzez swe pytanie sąd odsyłający zmierza zasadniczo do ustalenia, czy art. 2, 5 i 19 rozporządzenia nr 1305/2013 w związku z art. 2 rozporządzenia delegowanego nr 807/2014 należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwiają się one uregulowaniu krajowemu, zgodnie z którym kryterium określania pułapu umożliwiającego młodemu rolnikowi rozpoczynającemu działalność jako niejedyny kierujący gospodarstwem dostęp do pomocy na rozpoczęcie działalności gospodarczej jest kryterium SPB całego gospodarstwa rolnego, a nie jedynie udziału tego młodego rolnika w tym gospodarstwie. Na wstępie należy przypomnieć, że w art. 2 ust. 1 lit. n) rozporządzenia nr 1305/2013 „młodego rolnika” określono jako osobę, która w chwili składania wniosku ma nie więcej niż 40 lat, posiada odpowiednie umiejętności i kwalifikacje zawodowe i po raz pierwszy rozpoczyna działalność w gospodarstwie rolnym jako kierujący tym gospodarstwem rolnym. Mimo że, jak wynika z postanowienia prejudycjalnego, gospodarstwo rolne będące przedmiotem postępowania głównego jest utworzone jako stowarzyszenie nieposiadające osobowości prawnej, w którego skład poza skarżącym w postępowaniu głównym wchodzą osoby fizyczne niebędące młodymi rolnikami, należy stwierdzić, iż brzmienie tego przepisu nie przesądza ani formy prawnej, którą może przybrać to gospodarstwo (zob. podobnie wyrok z dnia 25 października 2012 r.Ketelä, C‑592/11, EU:C:2012:673, pkt 42), ani możliwości rozpoczęcia w nim działalności jako kierujący gospodarstwem z innymi rolnikami. Zgodnie z art. 19 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 1305/2013 pomoc na rozwój gospodarstw i działalności gospodarczej obejmuje w szczególności pomoc na rozpoczęcie działalności gospodarczej przez młodych rolników. Artykuł 19 ust. 4 akapit trzeci tego rozporządzenia stanowi, że państwa członkowskie określają górne i dolne progi umożliwiające gospodarstwom rolnym dostęp do pomocy dla młodych rolników na podstawie art. 19 ust. 1 lit. a) ppkt (i) wspomnianego rozporządzenia, przy czym pomoc ta jest ograniczona do gospodarstw rolnych spełniających definicję mikroprzedsiębiorstw oraz małych przedsiębiorstw. O ile w brzmieniu powyższych przepisów nie poruszono wyraźnie kwestii, czy państwa członkowskie mogą określać wskazane w nich progi na gospodarstwo, a nie na młodego rolnika, o tyle art. 19 ust. 4 akapit trzeci rozporządzenia nr 1305/2013 należy interpretować w związku z art. 5 ust. 2 rozporządzenia delegowanego nr 807/2014 uzupełniającym rozporządzenie nr 1305/2013, jako że ten ostatni przepis określa kryteria, które państwa członkowskie powinny uwzględnić w celu ustalenia progów określonych w owym art. 19 ust. 4. Jak bowiem wynika z art. 19 ust. 8 rozporządzenia nr 1305/2013, w celu zapewnienia sprawnego i skutecznego wykorzystania zasobów EFRROW Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych w szczególności w odniesieniu do określania progów, o których mowa w ust. 4 tego artykułu. Pod tym względem z art. 5 ust. 2 rozporządzenia delegowanego nr 807/2014 wynika, że państwa członkowskie określają wspomniane progi w zakresie potencjału produkcyjnego gospodarstwa rolnego – mierzonego standardową produkcją – lub w równoważnych wartościach. W art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 1242/2008 sprecyzowano w tym celu, że standardową produkcję określa się jako „standardową wartość produkcji brutto”. W celu ustalenia zakresu kryterium określania pułapu uzyskania dostępu do pomocy na rozpoczęcie działalności gospodarczej na podstawie art. 19 ust. 4 akapit trzeci rozporządzenia nr 1305/2013 w związku z art. 5 ust. 2 rozporządzenia delegowanego nr 807/2014 należy oprzeć się w pierwszej kolejności na treści przepisów interpretowanej ewentualnie w świetle ich kontekstu oraz celów rozporządzenia nr 1305/2013 (wyrok z dnia 25 października 2012 r., Ketelä, C‑592/11, EU:C:2012:673, pkt 39). W odniesieniu do brzmienia art. 19 ust. 1 lit. a) ppkt (i) i art. 19. ust. 4 akapit trzeci rozporządzenia nr 1305/2013 w związku z art. 5 ust. 2 rozporządzenia delegowanego nr 807/2014 należy zauważyć, że przepisy te nie wykluczają, by państwa członkowskie uwzględniały SPB całego gospodarstwa rolnego. Zastosowanie w art. 5 ust. 2 rozporządzenia delegowanego nr 807/2014 wyrażenia „potencjał produkcyjny gospodarstwa rolnego”, które odnosi się do obiektywnego kryterium „gospodarstwa”, potwierdza tę wykładnię. Co się tyczy kontekstu, w jaki wpisują się te przepisy, należy zauważyć, że, jak wskazano w motywie 5 rozporządzenia delegowanego nr 807/2014, kryterium potencjału produkcyjnego gospodarstwa rolnego stosowane do określania progów, o których mowa w art. 19 ust. 4 rozporządzenia nr 1305/2013, zostało ustanowione przez prawodawcę Unii w szczególności w celu ułatwienia kontroli. Otóż interpretacja tego ostatniego przepisu, na podstawie którego progi umożliwiające gospodarstwom rolnym dostęp do pomocy można określić na gospodarstwo, może, w świetle różnych form prawnych, w jakich rolnicy mogą postanowić rozpocząć działalność, a także zasad nierozerwalnie związanych z każdą z tych form, w szczególności pod względem podziału udziałów gospodarstwa, ułatwić kontrole. Wykładnię przyjętą w powyższym punkcie potwierdza także cel rozporządzenia nr 1305/2013. W tym względzie należy zauważyć, że rozporządzenie nr 1305/2013 określa cele, do realizacji których ma przyczyniać się polityka rozwoju obszarów wiejskich, a także odpowiednie priorytety unijne poprzez ustanowienie właściwych środków do jej wdrożenia. W tym kontekście w art. 5 tego rozporządzenia wymieniono sześć priorytetów rozwoju obszarów wiejskich, do których zalicza się zwiększenie rentowności gospodarstw rolnych i poprawa konkurencyjności wszystkich rodzajów gospodarki rolnej poprzez ułatwienie w szczególności wejścia rolników posiadających odpowiednie umiejętności do sektora rolnictwa i poprzez zapewnienie realizacji celu służącego „wymianie pokoleń”. Ponadto należy przypomnieć, że, jak wynika z art. 19 ust. 1 lit. a) i z art. 19 ust. 4 wspomnianego rozporządzenia, rozpatrywana pomoc ma na celu ułatwienie rozpoczęcia działalności gospodarczej przez młodych rolników. W tym zakresie w motywie 17 tego rozporządzenia sprecyzowano, że wsparcie na rzecz założenia nowego przedsiębiorstwa powinno obejmować jedynie początkowy okres działalności takiego przedsiębiorstwa i nie powinno stać się pomocą operacyjną. W związku z powyższym, jak wskazał rzecznik generalny w pkt 73 i 74 opinii, pomoc ta przyznawana jest w celu ułatwiania rozpoczęcia działalności nie w sposób niezróżnicowany każdego gospodarstwa rolnego, lecz jedynie tych gospodarstw, które spełniają szereg warunków dotyczących osób kierujących gospodarstwem, działalności lub wielkości tych gospodarstw, co pozwala państwom członkowskim na monitorowanie przyznawania tej pomocy na podstawie cech gospodarstw, które przejmują młodzi rolnicy. Otóż sporne w postępowaniu głównym kryterium kwalifikowalności dotyczy właśnie osiągnięcia tych celów, ponieważ kryterium to zgodnie z logiką zwiększenia rentowności gospodarstw rolnych skutkuje zastrzeżeniem dostępu do pomocy rolnej dla młodych rolników rozpoczynających działalność w gospodarstwach, których całkowita produkcja nie przekracza określonego progu, co umożliwia tym samym wejście rolników do sektora rolnictwa. Jak wskazały w tym względzie Komisja i Région wallonne w czasie rozprawy przed Trybunałem, stosowanie kryterium kwalifikowalności takiego jak to przewidziane w uregulowaniu krajowym ma bowiem na celu zapobieżenie temu, by wspomniana pomoc była przyznawana młodym rolnikom, których gospodarstwo przynosi SPB o takiej skali, że owi rolnicy w rzeczywistości nie potrzebują wsparcia. Artykuł 2 rozporządzenia delegowanego nr 807/2014, który budzi wątpliwości sądu odsyłającego w tym zakresie, nie może podważyć możliwości określenia przez państwa członkowskie pułapu uzyskania dostępu do danej pomocy nie w odniesieniu do beneficjenta, lecz w odniesieniu do gospodarstwa. W tym względzie należy przypomnieć, że na podstawie art. 2 ust. 1 tego rozporządzenia delegowanego w związku z motywem 2 tego rozporządzenia państwa członkowskie określają i stosują szczegółowe warunki dostępu do wsparcia, w przypadku gdy młody rolnik zdefiniowany w art. 2 ust. 1 lit. n) rozporządzenia nr 1305/2013 nie rozpoczyna działalności jako jedyny kierujący danym gospodarstwem rolnym. Ze wspomnianego art. 2 ust. 1 rozporządzenia delegowanego wynika również, że warunki te są równoważne warunkom, które musi spełnić młody rolnik rozpoczynający działalność w gospodarstwie rolnym jako jedyny kierujący tym gospodarstwem rolnym, i mają one zastosowanie niezależnie od formy prawnej, w jakiej beneficjenci postanawiają rozpocząć działalność w gospodarstwie rolnym. We wszystkich przypadkach kontrolę nad gospodarstwem rolnym sprawują młodzi rolnicy. Artykuł 2 ust. 1 rozporządzenia delegowanego nr 807/2014 dotyczy, po pierwsze, młodego rolnika, który rozpoczyna działalność wraz z innymi osobami fizycznymi, a po drugie, młodego rolnika, który rozpoczyna działalność jako jedyny kierujący gospodarstwem, samodzielnie. Zgodnie z tym przepisem warunki dostępu do pomocy rolnej, które muszą spełnić te dwie kategorie rolników, powinny być równoważne. Otóż uregulowanie, które uzależnia skorzystanie z pomocy na rozpoczęcie działalności gospodarczej przez młodych rolników od SPB całego gospodarstwa, obejmuje identycznymi wymogami młodego rolnika rozpoczynającego działalność samodzielnie i rolnika rozpoczynającego działalność wraz z innymi rolnikami niezaliczającymi się do tej kategorii. W konsekwencji takie uregulowanie tym bardziej spełnia wymóg równoważności określony w art. 2 ust. 1 rozporządzenia delegowanego nr 807/2014. W celu udzielenia użytecznej odpowiedzi sądowi odsyłającemu należy zauważyć, że uregulowanie krajowe rozpatrywane w postępowaniu głównym określa pułap SPB gospodarstwa na 1,5 mln EUR w przypadku rozpoczęcia działalności przez co najmniej dwóch młodych rolników jednocześnie zamiast 1 mln EUR w przypadku rozpoczęcia działalności przez młodego rolnika samodzielnie lub, jak ma to miejsce w postępowaniu głównym, wraz z innymi kierującymi gospodarstwem niezaliczającymi się do tej kategorii. Jednakże zwiększony w ten sposób pułap uwzględnia obiektywną różnicę istniejącą pomiędzy tymi dwiema sytuacjami. Co najmniej dwóch młodych rolników rozpoczynających działalność razem jako kierujący gospodarstwem jest zazwyczaj w stanie wytwarzać więcej niż jeden młody rolnik rozpoczynający działalność samodzielnie. Z tego właśnie powodu nie uchybiono wymogowi równoważności warunków dostępu do pomocy na rozpoczęcie działalności między młodymi rolnikami w zależności od tego, czy rozpoczynają oni działalność samodzielnie, czy wraz z innymi młodymi rolnikami, przez wprowadzenie takiego pułapu. Nie ma wątpliwości co do tego, że to uregulowanie ustanawia także odmienne warunki dostępu do pomocy na rozpoczęcie działalności w zależności od tego, czy młody rolnik rozpoczyna działalność wraz z innymi rolnikami nienależącymi do tej kategorii. Jednakże żaden przepis rozporządzenia nr 1305/2013 ani rozporządzenia delegowanego nr 807/2014 nie wprowadza obowiązku, by warunki dostępu do pomocy na rozpoczęcie działalności przez młodych rolników znajdujących się w dwóch odmiennych sytuacjach były równoważne. Jest ponadto zgodne z celem pomocy na rozpoczęcie działalności przez młodych rolników, że warunki dostępu do tej pomocy są bardziej korzystne dla młodych rolników rozpoczynających działalność razem niż dla młodego rolnika rozpoczynającego działalność z rolnikami niewchodzącymi w zakres tej kategorii. W świetle całości powyższych rozważań na przedstawione pytanie należy odpowiedzieć, że art. 2, 5 i 19 rozporządzenia nr 1305/2013 w związku z art. 2 i 5 rozporządzenia delegowanego nr 807/2014 należy interpretować w ten sposób, iż nie sprzeciwiają się one uregulowaniu krajowemu, zgodnie z którym kryterium określania pułapu umożliwiającego młodemu rolnikowi rozpoczynającemu działalność jako niejedyny kierujący gospodarstwem dostęp do pomocy na rozpoczęcie działalności gospodarczej jest kryterium SPB całego gospodarstwa rolnego, a nie jedynie udziału tego młodego rolnika w tym gospodarstwie. W przedmiocie kosztów Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.   Z powyższych względów Trybunał (pierwsza izba) orzeka, co następuje:   Artykuły 2, 5 i 19 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 w związku z art. 2 i 5 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe należy interpretować w ten sposób, że nie sprzeciwiają się one uregulowaniu krajowemu, zgodnie z którym kryterium określania pułapu umożliwiającego młodemu rolnikowi rozpoczynającemu działalność jako niejedyny kierujący gospodarstwem dostęp do pomocy na rozpoczęcie działalności gospodarczej jest kryterium standardowej produkcji brutto całego gospodarstwa rolnego, a nie jedynie udziału tego młodego rolnika w tym gospodarstwie.   Podpisy ( *1 ) Język postępowania: francuski.

© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło