C-837/24

Wydanie tymczasowe WYROK TRYBUNAŁU (pierwsza izba) z dnia 4 czerwca 2026 r.(*) Odesłanie prejudycjalne – Podatki – Podatki pośrednie od gromadzenia kapitału – Dyrektywa 2008/7/WE – Artykuł 5 ust. 1 lit. a) i e) – Wkład kapitałowy – Działania restrukturyzacyjne – Artykuł 6 ust. 1 lit. a) – c) – Podatki od przeniesienia papierów wartościowych – Podatki od przeniesienia własności – Utworzenie spółki kapitałowej – Pokrycie kapitału zakładowego udziałami spółki przekazującej w spółkach posiadających nieruchomości – Podatek z tytułu odpłatnego przeniesienia nieruchomości W sprawie C‑837/24 mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Tribunal Arbitral Tributário (Centro de Arbitragem Administrativa – CAAD) [sąd arbitrażowy do spraw podatkowych (centrum arbitrażu administracyjnego – CAAD), Portugalia] postanowieniem z dnia 3 grudnia 2024 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 6 grudnia 2024 r., w postępowaniu: NOVA IBEROMOLDES – SGPS, S.A. przeciwko Autoridade Tributária e Aduaneira, TRYBUNAŁ (pierwsza izba), w składzie: F. Biltgen, prezes izby, I. Ziemele, A. Kumin (sprawozdawca), S. Gervasoni i M. Bošnjak, sędziowie, rzecznik generalny: J. Kokott, sekretarz: A. Calot Escobar, uwzględniając pisemny etap postępowania, rozważywszy uwagi, które przedstawili: –        w imieniu NOVA IBEROMOLDES – SGPS, S.A. – V. Faria, advogado, –        w imieniu rządu portugalskiego – P. Barros da Costa, H. Gomes Magno oraz A. Rodrigues, w charakterze pełnomocników, –        w imieniu rządu niemieckiego – J. Möller oraz R. Kanitz, w charakterze pełnomocników, –        w imieniu Komisji Europejskiej – P. Carlin, P. Caro de Sousa, G. Coelho oraz A. Ferrand, w charakterze pełnomocników, po zapoznaniu się z opinią rzeczniczki generalnej na posiedzeniu w dniu 12 lutego 2026 r., wydaje następujący Wyrok 1        Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 3 lit. a), art. 4, art. 5 ust. 1 lit. a) i e), art. 6 ust. 1 lit. a) –c), art. 8 ust. 3 oraz art. 11 dyrektywy Rady 2008/7/WE z dnia 12 lutego 2008 r. dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału (Dz.U. 2008, L 46, s. 11). 2        Wniosek ten został złożony w ramach sporu między NOVA IBEROMOLDES – SGPS, S.A. (zwaną dalej „Nova Iberomoldes”) a Autoridade Tributária e Aduaneira (organem podatkowym i celnym, Portugalia, zwanym dalej „organem podatkowym”) w przedmiocie decyzji określającej wysokość dodatkowego zobowiązania z tytułu imposto municipal sobre as transmissões onerosas de imóveis (podatku komunalnego z tytułu odpłatnego przeniesienia nieruchomości, zwanego dalej „IMT”), wydanej w następstwie reorganizacji przedsiębiorstwa w ramach grupy, do której należy Nova Iberomoldes.  Ramy prawne  Prawo Unii 3        Zgodnie z motywami 2–4 dyrektywy 2008/7: „(2)      Podatki pośrednie od gromadzenia kapitału, to znaczy podatki kapitałowe (podatki naliczane od wkładów kapitałowych do spółek i przedsiębiorstw, opłata stemplowa od papierów wartościowych oraz podatek od działań restrukturyzacyjnych) niezależnie od tego, czy działania te są związane z podwyższeniem kapitału czy nie, powodują nierówne traktowanie, podwójne opodatkowanie i dysproporcje, które zakłócają swobodny przepływ kapitału. To samo dotyczy innych podatków pośrednich o takich samych cechach jak podatek kapitałowy i opłata stemplowa od papierów wartościowych. (3)      Dlatego w interesie rynku wewnętrznego leży ujednolicenie prawodawstwa dotyczącego podatków pośrednich od gromadzenia kapitału, tak aby w możliwie największym stopniu wyeliminować czynniki, które mogą zakłócać warunki konkurencji lub utrudniać swobodny przepływ kapitału. (4)      Konsekwencje gospodarcze podatku kapitałowego są niekorzystne dla łączenia i rozwoju przedsiębiorstw; takie konsekwencje są szczególnie szkodliwe przy obecnej koniunkturze gospodarczej, w której istnieje potrzeba uznania wspierania inwestycji za nadrzędny priorytet”. 4        Artykuł 1 tej dyrektywy, zatytułowany „Przedmiot”, ma następujące brzmienie: „Niniejsza dyrektywa reguluje nakładanie podatków pośrednich w odniesieniu do: a)      wkładu kapitałowego do spółek kapitałowych; b)      działań restrukturyzacyjnych z udziałem spółek kapitałowych; […]”. 5        Artykuł 2 wspomnianej dyrektywy, zatytułowany „Spółka kapitałowa”, stanowi w ust. 1 lit. a): „Przez spółkę kapitałową w znaczeniu niniejszej dyrektywy należy rozumieć: a)      każdą spółkę, która przyjmuje jedną z form wyszczególnionych w załączniku I”. 6        Artykuł 3 dyrektywy 2008/7, zatytułowany „Wkład kapitałowy”, stanowi: „Na użytek niniejszej dyrektywy i z zastrzeżeniem art. 4 za »wkłady kapitałowe« uważa się następujące operacje: a)      utworzenie spółki kapitałowej; […]”. 7        Artykuł 4 tej dyrektywy, zatytułowany „Działania restrukturyzacyjne”, przewiduje w ust. 1: „Na użytek niniejszej dyrektywy następujących działań restrukturyzacyjnych nie uważa się za wkłady kapitałowe: […] b)      przejęcie przez spółkę kapitałową, która jest w trakcie tworzenia lub już istnieje, udziałów dających większość głosów w innej spółce kapitałowej, pod warunkiem że rekompensata obejmuje przynajmniej częściowo papiery wartościowe reprezentujące kapitał tej pierwszej spółki. […]”. 8        Artykuł 5 wspomnianej dyrektywy, zatytułowany „Operacje niepodlegające podatkowi pośredniemu”, stanowi w ust. 1: „Państwa członkowskie nie nakładają na spółki kapitałowe podatku pośredniego w żadnej formie w odniesieniu do: a)      wkładów kapitałowych; […] e)      działań restrukturyzacyjnych, o których mowa w art. 4”. 9        Artykuł 6 tej dyrektywy, zatytułowany „Opłaty i podatek od wartości dodanej”, stanowi w ust. 1, co następuje: „Nie naruszając przepisów art. 5, państwa członkowskie mogą naliczać następujące opłaty i podatki: a)      podatki od przeniesienia papierów wartościowych, o stawce zryczałtowanej bądź nie; b)      podatki od przeniesienia, włączając w to podatek od wpisu do księgi wieczystej, od przeniesienia, na rzecz spółki kapitałowej, przedsiębiorstwa lub nieruchomości położonych na ich terytorium; c)      podatki od przeniesienia aktywów jakiegokolwiek rodzaju przekazanych spółce kapitałowej, o ile przeniesienie tego majątku jest dokonywane w zamian za inną rekompensatę niż udziały w spółce; […]”. 10      Artykuł 7 dyrektywy 2008/7, zatytułowany „Nakładanie podatku kapitałowego w niektórych państwach członkowskich”, stanowi w ust. 1: „Niezależnie od art. 5 ust. 1 lit. a) państwo członkowskie, które w dniu 1 stycznia 2006 r. naliczało podatek od wkładów kapitałowych do spółek kapitałowych, zwany dalej »podatkiem kapitałowym«, może go w dalszym ciągu naliczać, pod warunkiem że jest on zgodny z art. 8–14”. 11      Zgodnie z art. 8 tej dyrektywy, zatytułowanym „Stawka podatku kapitałowego”: „1.      Stawka naliczanego podatku kapitałowego jest jednolita. […] 3.      W żadnym przypadku stawka podatku kapitałowego nie może przekraczać 1 %”. 12      Artykuł 11 wspomnianej dyrektywy reguluje określenie podstawy opodatkowania podatkiem kapitałowym. 13      Punkt 22 załącznika I do tej dyrektywy odnosi się w szczególności do sociedade anónima, czyli do spółki akcyjnej prawa portugalskiego.  Prawo portugalskie 14      Zgodnie z art. 2 Código do Imposto Municipal sobre as Transmissões Onerosas de Imóveis (kodeksu podatku komunalnego od odpłatnego przeniesienia nieruchomości), ustanowionego na mocy Decreto-Lei n.o 287/2003 (dekretu z mocą ustawy nr 287/2003) z dnia 12 listopada 2003 r.), w brzmieniu obowiązującym w chwili zaistnienia okoliczności faktycznych rozpatrywanych w postępowaniu głównym (zwanego dalej „kodeksem IMT”): „1. IMT jest pobierany od odpłatnego przeniesienia prawa własności lub części tego prawa do nieruchomości położonych na terytorium kraju. 2. Do celów ust. 1 pojęcie przeniesienia własności nieruchomości obejmuje także: […] d)      nabycie udziałów w spółkach jawnych, spółkach komandytowych lub spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością, w przypadku gdy spółki te są właścicielami nieruchomości, a w wyniku takiego nabycia, umorzenia lub jakiegokolwiek innego zdarzenia jeden ze wspólników nabywa co najmniej 75 % kapitału zakładowego lub liczba wspólników zostaje zmniejszona do dwojga małżonków lub osób pozostających w związku partnerskim. […]”. 15      W przypadku transakcji, o których mowa w art. 2 ust. 2 lit. d) tego kodeksu, art. 12 ust. 4 pkt 19 lit. a) i art. 17 wspomnianego kodeksu przewidują stosowanie stawki IMT wynoszącej od 1 % do 8 % podstawy opodatkowania, która odpowiada podatkowej wartości majątkowej nieruchomości lub wartości księgowej bilansu, jeżeli jest ona wyższa.  Postępowanie główne i pytania prejudycjalne 16      Nova Iberomoldes została utworzona w dniu 28 marca 2019 r. jako spółka akcyjna prawa portugalskiego. Kapitał zakładowy skarżącej został w całości pokryty poprzez wkłady niepieniężne, na które składały się udziały lub akcje, które jej jedyny akcjonariusz posiadał w różnych spółkach. Część aktywów jednej z tych spółek, to znaczy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, której kapitał zakładowy należy obecnie w 100 % do Nova Iberomoldes, stanowiły dwie nieruchomości. 17      W wyniku kontroli sytuacji podatkowej jedynego akcjonariusza Nova Iberomoldes, organ podatkowy uznał, że transakcja wniesienia aktywów w związku z utworzeniem Nova Iberomoldes nie spełnia przesłanek wymaganych do zastosowania systemu zwanego „systemem neutralności podatkowej” i że transakcja ta podlega IMT na podstawie art. 2 ust. 2 lit. d) kodeksu IMT. 18      Nova Iberomoldes złożyła wniosek o wydanie orzeczenia arbitrażowego do Tribunal Arbitral Tributário (Centro de Arbitragem Administrativa – CAAD) [sądu arbitrażowego do spraw podatkowych (centrum arbitrażu administracyjnego – CAAD), Portugalia], który jest sądem odsyłającym, w celu uchylenia wydanej przez organ podatkowy decyzji określającej wysokość dodatkowego zobowiązania z tytułu IMT. Zdaniem tej spółki zasada przewidziana w art. 2 ust. 2 lit. d) kodeksu IMT nie jest zgodna z dyrektywą 2008/7. W niniejszym przypadku utworzenie spółki kapitałowej doprowadziło do wniesienia wkładu kapitałowego w rozumieniu art. 3 lit. a) tej dyrektywy, który powinien być zwolniony z wszelkich form opodatkowania pośredniego zgodnie z art. 5 ust. 1 lit. a) wspomnianej dyrektywy. 19      Nova Iberomoldes podniosła ponadto, że przeniesienie udziałów stanowiących wkład kapitałowy, którego dotyczyła decyzja o określeniu dodatkowego zobowiązania z tytułu IMT, nie jest objęte odstępstwem, o którym mowa w art. 6 dyrektywy 2008/7 ze względu na to, że rozpatrywane udziały nie są „papierami wartościowymi” w rozumieniu art. 6 ust. 1 lit. a) tej dyrektywy, albo ze względu na to, że IMT nie jest „podatkiem od przeniesienia” w rozumieniu art. 6 ust. 1 lit. b) tej dyrektywy. W każdym razie, nawet gdyby przyjąć opodatkowanie tego wkładu IMT, wynikające z tego opodatkowanie naruszałoby zasadę jednolitej stawki przewidzianej w tej dyrektywie, ponieważ stosowane stawki przekraczają próg 1 % przewidziany w art. 8 ust. 3 tej dyrektywy. 20      Organ podatkowy podniósł natomiast, że nie dość, iż dyrektywa 2008/7 nie zakazuje państwom członkowskim pobierania podatków od przeniesienia papierów wartościowych, to jeszcze zezwala ona na to w art. 6 ust. 1 lit. a). Kodeks IMT przewiduje, że niektóre transakcje obejmujące pośrednie przeniesienie nieruchomości podlegają IMT, który ma na celu uniknięcie sytuacji, w której poprzez nabycie udziałów spółek posiadających nieruchomości własność nieruchomości mogłaby zostać nabyta w sposób pośredni bez opodatkowania. 21      Powziąwszy wątpliwości co do zgodności prawa krajowego z dyrektywą 2008/7, Tribunal Arbitral Tributário (Centro de Arbitragem Administrativa – CAAD) [sąd arbitrażowy do spraw podatkowych (centrum arbitrażu administracyjnego – CAAD)] postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi: „1)      Czy podatek, który jest pobierany od odpłatnego przeniesienia prawa własności lub części tego prawa do nieruchomości i w świetle którego traktuje się jako pojęcie przeniesienia własności nieruchomości każde zdarzenie, w wyniku którego wspólnik nabywa co najmniej 75 % kapitału zakładowego spółki będącej właścicielem nieruchomości (taki jak sporny [IMT]), należy uznać za »podatek pośredni« od gromadzenia kapitału w rozumieniu dyrektywy [2008/7]? 2)      W przypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej na pierwsze pytanie prejudycjalne: czy w rozumieniu wspomnianej dyrektywy transakcję taką jak będąca przedmiotem niniejszej sprawy, w ramach której zostaje utworzona spółka kapitałowa w rozumieniu art. 2 dyrektywy [2008/7] w celu prowadzenia działalności polegającej na zarządzaniu udziałami w spółkach, a cały kapitał zakładowy jest pokrywany poprzez wniesienie udziałów, które spółka przekazująca (również prowadząca działalność polegającą na zarządzaniu udziałami) posiadała w innych spółkach, bez przenoszenia jakichkolwiek innych elementów lub środków ani nawet wszystkich własnych instrumentów kapitałowych, a w ramach świadczenia wzajemnego spółka przekazująca otrzymuje cały kapitał zakładowy spółki będącej beneficjentem, należy uznać za wkład kapitałowy (w rozumieniu art. 3 dyrektywy) lub za działanie restrukturyzacyjne (w rozumieniu art. 4 dyrektywy)? 3)      W przypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej na pierwsze pytanie prejudycjalne: czy art. 5 ust. 1 lit. a) lub e) dyrektywy [2008/7] stoi na przeszkodzie opodatkowaniu rozpatrywanej transakcji na podstawie art. 2 ust. 2 lit. d) [kodeksu IMT], w którym traktuje się przeniesienie udziałów stanowiących co najmniej 75 % kapitału zakładowego spółki będącej właścicielką nieruchomości jako pojęcie przeniesienia własności nieruchomości? 4)      W przypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej na trzecie pytanie prejudycjalne: czy przeniesione »udziały« należy uznać za »papiery wartościowe« w rozumieniu art. 6 ust. 1 lit. a) dyrektywy [2008/7]? 5)      W przypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej na trzecie pytanie prejudycjalne: czy [IMT] należy uznać za »podatek od przeniesienia« w rozumieniu art. 6 ust. 1 lit. b) lub c) dyrektywy [2008/7]? 6)      W przypadku gdyby art. 2 ust. 2 lit. d) [kodeksu IMT] został uznany za zgodny z dyrektywą [2008/7]: czy art. 8 ust. 3 i art. 11 dyrektywy stoją na przeszkodzie przepisom art. 12 ust. 4 pkt 19 lit. a) i art. 17 wspomnianego kodeksu, zgodnie z którymi stosuje się stawkę podatku wynoszącą od 1 % do 8 %, w zależności od wartości podstawy opodatkowania, która jest ustalana na podstawie podatkowej wartości majątkowej lub księgowej wartości bilansowej, jeżeli jest ona wyższa?”.  W przedmiocie pytań prejudycjalnych  W przedmiocie pytań od pierwszego do piątego 22      Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w ramach ustanowionej w art. 267 TFUE procedury współpracy między sądami krajowymi a Trybunałem do tego ostatniego należy udzielenie sądowi krajowemu użytecznej odpowiedzi, która umożliwi mu rozstrzygnięcie zawisłego przed nim sporu. Z tego punktu widzenia Trybunał powinien w razie potrzeby przeformułować przedłożone mu pytania. W tym względzie do Trybunału należy wyprowadzenie z całości informacji przedstawionych przez sąd krajowy, a w szczególności z uzasadnienia postanowienia odsyłającego, elementów prawa Unii, które wymagają wykładni w świetle przedmiotu sporu (zob. podobnie wyroki: z dnia 13 grudnia 1984 r., Haug-Adrion, 251/83, EU:C:1984:397, pkt 9; z dnia 23 października 2025 r., Zlakov, C‑744/23, EU:C:2025:816, pkt 17). 23      W niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne przedstawione w postanowieniu odsyłającym, pytania od pierwszego do piątego należy rozumieć jako wzywające Trybunał do ustalenia, czy art. 3 lit. a), art. 4 ust. 1 lit. b), art. 5 ust. 1 lit. a) i e) oraz art. 6 ust. 1 lit. a)–c) dyrektywy 2008/7 należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, które przewiduje, że czynność utworzenia spółki kapitałowej, której kapitał zakładowy zostaje w pełni pokryty udziałami posiadanymi przez spółkę przekazującą w innych spółkach posiadających nieruchomości, która w zamian otrzymuje cały kapitał zakładowy utworzonej w ten sposób spółki, podlega opodatkowaniu, którego podstawa jest ustalana na podstawie podatkowej wartości majątkowej tych nieruchomości lub, w stosownym przypadku, wartości księgowej wykazanej w bilansie.  W przedmiocie art. 3 lit. a), art. 4 ust. 1 lit. b) i art. 5 ust. 1 dyrektywy 2008/7 24      W celu udzielenia odpowiedzi na tak przeformułowane pytanie, należy przypomnieć, że dyrektywa 2008/7 dokonała wyczerpującej harmonizacji przypadków, w których państwa członkowskie mogą poddać gromadzenie kapitału podatkom pośrednim (wyrok z dnia 24 lutego 2022 r., Viva Telecom Bulgaria, C‑257/20, EU:C:2022:125, pkt 65 i przytoczone tam orzecznictwo). 25      Jak wynika z motywów 2–4 tej dyrektywy, harmonizacja ta ma na celu wyeliminować w możliwie największym stopniu czynniki, które mogą zakłócać warunki konkurencji lub utrudniać swobodny przepływ kapitału, i w ten sposób zagwarantować prawidłowe funkcjonowanie rynku wewnętrznego (wyrok z dnia 22 kwietnia 2015 r., Drukarnia Multipress, C‑357/13, EU:C:2015:253, pkt 31). 26      Pełna realizacja tego celu zakłada, że gromadzenie kapitału podlega podatkom pośrednim jedynie na ściśle określonych warunkach, które zostały określone przez prawodawcę Unii (zob. podobnie wyrok z dnia 22 kwietnia 2015 r., Drukarnia Multipress, C‑357/13, EU:C:2015:253, pkt 32). 27      W tym celu art. 5 ust. 1 lit. a) i e) dyrektywy 2008/7 nakłada na państwa członkowskie obowiązek zwolnienia spółek kapitałowych z wszelkich form pośredniego opodatkowania wkładów kapitałowych, o których mowa w art. 3 tej dyrektywy, oraz działań restrukturyzacyjnych, o których mowa w jej art. 4. 28      Zgodnie z art. 3 lit. a) dyrektywy 2008/7 pojęcie „wkładu kapitałowego” obejmuje utworzenie spółki kapitałowej. Jednakże zgodnie z art. 4 ust. 1 tej dyrektywy za wkład kapitałowy nie uznaje się operacji restrukturyzacji, o której mowa w szczególności w lit. b) tego przepisu, a mianowicie „przejęcie przez spółkę kapitałową, która jest w trakcie tworzenia lub już istnieje, udziałów dających większość głosów w innej spółce kapitałowej, pod warunkiem że rekompensata obejmuje przynajmniej częściowo papiery wartościowe reprezentujące kapitał tej pierwszej spółki”. 29      W niniejszej sprawie, zgodnie z art. 3 lit. a) dyrektywy 2008/7, utworzenie Nova Iberomoldes, co do której bezsporne jest, że jest ona spółką kapitałową w rozumieniu art. 2 tej dyrektywy, jest co do zasady objęte pojęciem „wkładu kapitałowego”. Niemniej jednak z postanowienia odsyłającego wynika, że kapitał zakładowy Nova Iberomoldes został w całości pokryty przez spółkę będącą jej jedynym akcjonariuszem w drodze wniesienia udziałów, które spółka ta posiadała w kapitale innych spółek, stanowiących za każdym razem od 50 % do 100 % ich kapitału zakładowego. W zamian za te udziały spółka przekazująca otrzymała wszystkie papiery wartościowe reprezentujące kapitał Nova Iberomoldes. 30      W zakresie, w jakim nabyte w ten sposób przez Nova Iberomoldes udziały dawały większość praw głosu w innych spółkach kapitałowych, a udziały te były wynagradzane papierami wartościowymi reprezentującymi kapitał Nova Iberomoldes, transakcja, w ramach której ta ostatnia została utworzona, spełnia kryteria przewidziane w art. 4 ust. 1 lit. b) dyrektywy 2008/7 i stanowi zatem, jak zauważyły również rząd niemiecki i Komisja Europejska, operację restrukturyzacji w rozumieniu tego przepisu. Brak przeniesienia innych elementów, środków lub wszystkich instrumentów kapitałowych jest w tym względzie bez znaczenia. 31      W związku z tym zgodnie z art. 5 ust. 1 lit. e) dyrektywy 2008/7 państwa członkowskie powinny zwolnić spółki kapitałowe z podatku pośredniego od czynności restrukturyzacji takiej jak rozpatrywana w postępowaniu głównym. 32      Jeżeli chodzi o wykładnię tego pojęcia „podatku pośredniego”, to z utrwalonego orzecznictwa wynika, że w świetle celu realizowanego przez dyrektywę 2008/7, przypomnianego w pkt 25 niniejszego wyroku, jej art. 5 należy interpretować szeroko, aby uniknąć pozbawienia skuteczności (effet utile) ustanowionego w nim zakazu opodatkowania (zob. podobnie wyroki: z dnia 28 czerwca 2007 r., Albert Reiss Beteiligungsgesellschaft, C‑466/03, EU:C:2007:385, pkt 39; z dnia 19 października 2017 r., Air Berlin, C‑573/16, EU:C:2017:772, pkt 31; z dnia 5 czerwca 2025 r., Corner and Border, C‑685/23, EU:C:2025:398, pkt 30 i przytoczone tam orzecznictwo). 33      Niemniej jednak art. 5 dyrektywy 2008/7 nie nakłada na państwa członkowskie obowiązku zwolnienia transakcji, o których mowa w ust. 1, z wszelkich form opodatkowania bezpośredniego (zob. podobnie wyrok z dnia 24 lutego 2022 r., Viva Telecom Bulgaria, C‑257/20, EU:C:2022:125, pkt 71). W szczególności Trybunał orzekł już, że harmonizacja przewidziana w tej dyrektywie nie dotyczy podatków bezpośrednich, które, tak jak podatek dochodowy od osób prawnych, należą co do zasady do kompetencji państw członkowskich z zastrzeżeniem przestrzegania prawa Unii (zob. podobnie wyroki: z dnia 26 września 1996 r., Frederiksen, C‑287/94, EU:C:1996:354, pkt 21; z dnia 24 lutego 2022 r., Viva Telecom Bulgaria, C‑257/20, EU:C:2022:125, pkt 70 i przytoczone tam orzecznictwo). 34      Kwalifikacja danego opodatkowania, podatku, cła lub opłaty w świetle prawa Unii należy do Trybunału na podstawie obiektywnych cech opodatkowania, niezależnie od ich kwalifikacji w prawie krajowym (zob. podobnie wyroki: z dnia 13 lutego 1996 r., Bautiaa i Société française maritime, C‑197/94 i C‑252/94, EU:C:1996:47, pkt 39; z dnia 19 marca 2002 r., Komisja/Grecja, C‑426/98, EU:C:2002:180, pkt 23; z dnia 30 marca 2006 r., Aro Tubi Trafilerie, C‑46/04, EU:C:2006:210, pkt 26 i przytoczone tam orzecznictwo). 35      Jeżeli chodzi o kwalifikację opodatkowania rozpatrywanego w postępowaniu głównym, wynikającego z zastosowania art. 2 ust. 2 lit. d) kodeksu IMT, należy na wstępie zauważyć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przypomnianym w poprzednim punkcie niniejszego wyroku bez znaczenia jest okoliczność, że zgodnie z prawem krajowym opodatkowanie to można rozumieć jako rozszerzające opodatkowanie przewidziane w art. 2 ust. 1 tego kodeksu, w tym znaczeniu, że zostaje zrównana z pojęciem przeniesienia nieruchomości każda transakcja, na mocy której wspólnikowi lub akcjonariuszowi przyznaje się co najmniej 75 % kapitału zakładowego spółki posiadającej nieruchomości. 36      Ponadto należy stwierdzić, że opodatkowanie rozpatrywane w postępowaniu głównym różni się od kategorii podatków bezpośrednich, ponieważ nie ciąży ono na uzyskaniu dochodu lub posiadaniu majątku przez podatnika, lecz na przepływie udziałów w spółkach posiadających nieruchomości, przy czym w tym kontekście nie ma decydującego znaczenia, która ze stron uczestniczących w transakcji dotyczącej tych udziałów jest w prawie krajowym określona jako osoba zobowiązana do zapłaty podatku. 37      Dokładniej rzecz ujmując, na podstawie art. 2 ust. 2 lit. d) kodeksu IMT opodatkowaniu podlegają szczególne transakcje, w tym w szczególności zakup udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, jeżeli spółka ta posiada nieruchomości, a w następstwie tego nabycia nabywca dysponuje co najmniej 75 % kapitału zakładowego tej spółki. Dotyczy to również wniesienia udziałów spółki posiadającej nieruchomości do spółki kapitałowej, w zamian za którą spółka przekazująca otrzymuje udziały w spółce przejmującej. 38      W związku z tym podatek IMT jest pobierany w związku z przeniesieniem udziałów spółki posiadającej nieruchomości, w tym w przypadku wniesienia do spółki kapitałowej takich udziałów. Takie rozumowanie należy wywieść również z art. 5 ust. 1 dyrektywy 2008/7 (zob. analogicznie wyrok z dnia 11 grudnia 1997 r., Immobiliare SIF, C‑42/96, EU:C:1997:602, pkt 25). 39      Wniosku tego nie podważa argumentacja przedstawiona przez rządy niemiecki i portugalski, zgodnie z którą zdarzeniem powodującym powstanie obowiązku podatkowego, takim jak wynikające z zastosowania art. 2 ust. 2 lit. d) kodeksu IMT, nie jest przeniesienie udziałów w ramach transakcji wkładów niepieniężnych, lecz gospodarcze przeniesienie własności nieruchomości. 40      W zakresie bowiem, z jednej strony, w jakim rządy te powołują się w tym względzie na okoliczność, że IMT nie jest należny, gdy spółki, których udziały są przenoszone, nie posiadają nieruchomości, to jednak podatek ten jest pobierany, gdy spółki te posiadają takie nieruchomości, a pozostałe przesłanki przewidziane w art. 2 ust. 2 lit. d) kodeksu IMT zostały spełnione. 41      Ponadto w odniesieniu do argumentu rządu niemieckiego, zgodnie z którym podstawa opodatkowania IMT nie odpowiada w niniejszym przypadku wartości wniesionych udziałów, lecz podatkowej wartości majątkowej danych nieruchomości, należy zauważyć, że zakaz opodatkowania ustanowiony w art. 5 dyrektywy 2008/7 nie ogranicza się w żaden sposób wyłącznie do podatków, które obciążają wniesienie wkładu jako takiego, ponieważ w przeciwnym wypadku ów art. 5 mógłby zostać pozbawiony skuteczności (effet utile) (zob. podobnie wyroki: z dnia 5 marca 1998 r., Solred, C‑347/96, EU:C:1998:87, pkt 21 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 27 października 1998 r., FECSA i ACESA, C‑31/97 i C‑32/97, EU:C:1998:508, pkt 22; a także z dnia 29 września 1999 r., Modelo, C‑56/98, EU:C:1999:460, pkt 27). Tymczasem pobór IMT w związku z wniesieniem udziałów w spółce posiadającej nieruchomości do spółki kapitałowej przekłada się z punktu widzenia jego skutków na opodatkowanie tego wkładu tym podatkiem (zob. analogicznie wyrok z dnia 11 grudnia 1997 r., Immobiliare SIF, C‑42/96, EU:C:1997:602, pkt 31). 42      Z uwagi na powyższe rozważania należy stwierdzić, że opodatkowanie takie jak rozpatrywane w postępowaniu głównym, wynikające z zastosowania art. 2 ust. 2 lit. d) kodeksu IMT, jest podatkiem pośrednim, podlegającym zakazowi wszelkiego opodatkowania tego rodzaju, ustanowionemu w art. 5 ust. 1 dyrektywy 2008/7 w odniesieniu do niektórych operacji, w tym operacji restrukturyzacji.  W przedmiocie art. 6 ust. 1 lit. a)–c) dyrektywy 2008/7 43      Artykuł 6 ust. 1 dyrektywy 2008/7 ustanawia wyczerpujący wykaz podatków i opłat innych niż podatek kapitałowy, o którym mowa w art. 7 tej dyrektywy, które w drodze odstępstwa od art. 5 tej dyrektywy mogą być nakładane na spółki kapitałowe w związku z operacjami, o których mowa w tym ostatnim przepisie. 44      W zakresie, w jakim art. 6 dyrektywy 2008/7 stanowi odstępstwo od zasadniczego zakazu ustanowionego w art. 5 tej dyrektywy, przepisy tego art. 6 należy interpretować ściśle (zob. podobnie wyroki: z dnia 15 lipca 2004 r., Komisja/Belgia, C‑415/02, EU:C:2004:450, pkt 37; z dnia 9 października 2014 r., Gielen, C‑299/13, EU:C:2014:2266, pkt 28, 29 i przytoczone tam orzecznictwo). 45      W niniejszej sprawie sąd odsyłający zmierza w szczególności do ustalenia, czy opodatkowanie rozpatrywane w postępowaniu głównym może być objęte jednym z odstępstw przewidzianych w art. 6 ust. 1 lit. a)–c) dyrektywy 2008/7. –       W przedmiocie art. 6 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2008/7 46      Zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2008/7 państwa członkowskie mogą pobierać „podatki od przeniesienia papierów wartościowych, o stawce zryczałtowanej bądź nie”. 47      W tym względzie z orzecznictwa Trybunału wynika, że przepis ten pozwala na pobieranie podatku w przypadku przeniesienia papierów wartościowych takich jak akcje, niezależnie od tego, czy spółka emitująca te akcje jest dopuszczona do obrotu giełdowego i czy ich przeniesienie następuje na giełdzie, czy też bezpośrednio z cedenta na nabywcę (zob. podobnie wyrok z dnia 17 grudnia 1998 r., Codan, C‑236/97, EU:C:1998:617, pkt 31; postanowienie z dnia 6 października 2010 r., INMOGOLF, C‑487/09, EU:C:2010:586, pkt 18 i przytoczone tam orzecznictwo). Trybunał orzekł również, że zbycie udziałów jest objęte zakresem pojęcia przeniesienia papierów wartościowych (wyrok z dnia 7 września 2006 r., Organon Portuguesa, C‑193/04, EU:C:2006:519, pkt 20). 48      Jednakże, ponieważ art. 6 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2008/7 jest przepisem ustanawiającym odstępstwo, ma on zastosowanie wyłącznie do przeniesienia papierów wartościowych stanowiących samodzielną operację, a nie do przeniesienia papierów wartościowych, które stanowią operację pomocniczą, wbudowaną w transakcję, o której mowa w art. 5 tej dyrektywy (zob. podobnie wyroki: z dnia 15 lipca 2004 r., Komisja/Belgia, C‑415/02, EU:C:2004:450, pkt 38, 39; z dnia 1 października 2009 r., HSBC Holdings i Vidacos Nominees, C‑569/07, EU:C:2009:594, pkt 34; a także z dnia 19 października 2017 r., Air Berlin, C‑573/16, EU:C:2017:772, pkt 36). 49      W niniejszej sprawie niewątpliwie doszło do przeniesienia udziałów, ponieważ jedyny akcjonariusz Nova Iberomoldes wniósł do tej spółki w celu opłacenia jej kapitału udziały, które posiadał w kapitale innych spółek. Jednakże takie przeniesienie nie stanowiło samodzielnej operacji, lecz operację pomocniczą, stanowiącą część operacji restrukturyzacji, o której mowa w art. 5 ust. 1 lit. e) dyrektywy 2008/7. Pod tym względem niniejsza sprawa różni się zatem od sprawy, w której wydano postanowienie z dnia 6 października 2010 r., INMOGOLF (C‑487/09, EU:C:2010:586), na które powołuje się Komisja. 50      Tym samym opodatkowanie takie jak rozpatrywane w postępowaniu głównym nie należy do zakresu stosowania art. 6 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2008/7. –       W przedmiocie art. 6 ust. 1 lit. b) i c) dyrektywy 2008/7 51      Na mocy art. 6 ust. 1 lit. b) i c) dyrektywy 2008/7 państwa członkowskie mogą pobierać, odpowiednio, „podatki od przeniesienia, włączając w to podatek od wpisu do księgi wieczystej, od przeniesienia, na rzecz spółki kapitałowej, przedsiębiorstwa lub nieruchomości położonych na ich terytorium” oraz „podatki od przeniesienia aktywów jakiegokolwiek rodzaju przekazanych spółce kapitałowej, o ile przeniesienie tego majątku jest dokonywane w zamian za inną rekompensatę niż udziały w spółce”. 52      W tym względzie na wstępie należy zauważyć, że operacja taka jak rozpatrywana w postępowaniu głównym nie może zostać objęta zakresem stosowania art. 6 ust. 1 lit. c) dyrektywy 2008/7, choćby z tego powodu, że nie jest spełniona przesłanka, zgodnie z którą przeniesienie aktywów powinno być wynagradzane w inny sposób niż poprzez udziały w spółce. W rzeczywistości wniesienie udziałów innych spółek przez jedynego udziałowca Nova Iberomoldes do tej spółki zostało wynagrodzone udziałami tej ostatniej. 53      Jeżeli chodzi o art. 6 ust. 1 lit. b) dyrektywy 2008/7, z orzecznictwa Trybunału wynika, że przepis ten pozwala na pobieranie podatków w związku z przeniesieniem prawa własności nieruchomości lub przedsiębiorstwa na podstawie ogólnych i obiektywnych kryteriów (zob. podobnie wyrok z dnia 15 czerwca 2006 r., Badischer Winzerkeller, C‑264/04, EU:C:2006:402, pkt 32–34 i przytoczone tam orzecznictwo). 54      W niniejszej sprawie bezsporne jest, że nie doszło do żadnego przeniesienia prawa własności. W rzeczywistości bowiem obie nieruchomości będące przedmiotem sporu w postępowaniu głównym pozostały własnością drugiej spółki, której udziały zostały wniesione do Nova Iberomoldes przez jej jedynego akcjonariusza. 55      Rząd niemiecki zwraca jednak uwagę, że zakresem art. 6 ust. 1 lit. b) dyrektywy 2008/7 jest objęte nie tylko przeniesienie własności, lecz także przeniesienie gospodarcze, które zdaniem tego rządu jest z nim równoznaczne. Tymczasem z ekonomicznego punktu widzenia opodatkowaniem w niniejszej sprawie jest właśnie rzeczywiste przeniesienie. 56      Ten argument nie może zostać uwzględniony. Jak wynika z postanowienia odsyłającego, decyzja określająca wysokość dodatkowego zobowiązania podatkowego z tytułu IMT, której dotyczy postępowanie główne, została wydana w następstwie operacji reorganizacji przedsiębiorstwa przeprowadzonej w ramach grupy, do której należy Nova Iberomoldes. Spółka ta została utworzona w celu prowadzenia działalności holdingowej, a jej kapitał zakładowy był w pełni pokryty udziałami, które jej jedyny akcjonariusz, który również prowadzi działalność holdingową, posiadał w innych spółkach. 57      Tymczasem nawet przy założeniu, że – jak podnosi rząd niemiecki – należałoby przyjąć perspektywę ekonomiczną, wydaje się, że w przypadku transakcji takiej jak rozpatrywana w postępowaniu głównym, dotyczącej reorganizacji przedsiębiorstwa w ramach grupy spółek, nie tylko nie doszło do przeniesienia własności prawnej nieruchomości, ale również nie doszło do przeniesienia własności rzeczywistej takich nieruchomości. 58      W tych okolicznościach art. 6 ust. 1 lit. b) dyrektywy 2008/7 nie ma zastosowania. 59      Wykładnię tę potwierdzają rozważania dotyczące kontekstu, w jaki wpisuje się ten przepis, a także celów realizowanych przez dyrektywę 2008/7. 60      Po pierwsze bowiem, jak przypomniano w pkt 44 niniejszego wyroku, art. 6 dyrektywy 2008/7 stanowi odstępstwo od zasadniczego zakazu ustanowionego w art. 5 tej dyrektywy, w związku z czym jako wyjątki od zasady nieopodatkowania przepisy tego art. 6 należy interpretować ściśle. 61      Po drugie, jak wynika z jej motywów 3 i 4, dyrektywa 2008/7 ma na celu między innymi zmniejszenie przeszkód podatkowych utrudniających reorganizację przedsiębiorstw (zob. także analogicznie wyrok z dnia 13 października 1992 r., Commerz-Credit-Bank, C‑50/91, EU:C:1992:386, pkt 11). Tymczasem realizacja tego celu byłaby zagrożona, gdyby przychylić się do stanowiska bronionego przez rząd niemiecki. 62      Tym samym opodatkowanie takie jak rozpatrywane w postępowaniu głównym nie należy do zakresu stosowania art. 6 ust. 1 lit. b) i c) dyrektywy 2008/7.  W przedmiocie zapobiegania oszustwom podatkowym i unikaniu opodatkowania 63      Rząd portugalski twierdzi ponadto, że opodatkowanie wynikające z zastosowania art. 2 ust. 2 lit. d) kodeksu IMT jest uzasadnione celem zapobiegania oszustwom podatkowym i unikaniu opodatkowania. 64      W tym względzie należy zauważyć, że dyrektywa 2008/7 nie zawiera żadnego przepisu specjalnie mającego na celu zapobieganie ryzyku oszustwa podatkowego lub unikania opodatkowania, lecz to, że państwa członkowskie mogą sprzeciwić się stosowaniu prawa Unii w okolicznościach stanowiących oszustwo lub nadużycie (zob. podobnie wyroki: z dnia 8 listopada 2007 r., ING.AUER, C‑251/06, EU:C:2007:658, pkt 40, 41; a także z dnia 9 lipca 2009 r., Komisja/Hiszpania, C‑397/07, EU:C:2009:436, pkt 29 i przytoczone tam orzecznictwo). 65      Jednakże państwa członkowskie nie mogą opierać się w tym kontekście na ogólnych domniemaniach (zob. wyrok z dnia 9 lipca 2009 r., Komisja/Hiszpania, C‑397/07, EU:C:2009:436, pkt 30 i przytoczone tam orzecznictwo). 66      Tymczasem należy stwierdzić, że przepis taki jak art. 2 ust. 2 lit. d) kodeksu IMT opiera się na ogólnym domniemaniu, ponieważ w świetle jego brzmienia wydaje się on mieć zastosowanie bez wyjątku do każdej transakcji, w ramach której przenoszone są udziały w spółkach, których aktywa obejmują nieruchomości, niezależnie od tego, czy istnieje konkretna poszlaka dotycząca istnienia praktyki stanowiącej oszustwo lub nadużycie. 67      W związku z tym, jeżeli chodzi o transakcje objęte art. 5 dyrektywy 2008/7, stosowanie przepisu takiego jak art. 2 ust. 2 lit. d) kodeksu IMT wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia zamierzonego celu, jakim jest zwalczanie oszustw podatkowych i unikania opodatkowania, a zatem nie jest zgodne z zasadą proporcjonalności, której państwa członkowskie powinny przestrzegać przy realizacji tego celu (zob. podobnie wyrok z dnia 20 grudnia 2017 r., Deister Holding i Juhler Holding, C‑504/16 i C‑613/16, EU:C:2017:1009, pkt 56 i przytoczone tam orzecznictwo). 68      Co więcej, w żadnym wypadku rząd portugalski nie twierdził, że transakcja rozpatrywana w postępowaniu głównym stanowi oszustwo lub nadużycie, a ponadto z akt sprawy, którymi dysponuje Trybunał, nie wynika, by tak było (zob. analogicznie wyrok z dnia 13 marca 2025 r., John Cockerill, C‑135/24, EU:C:2025:176, pkt 51). 69      Z uwagi na ogół powyższych rozważań odpowiedź na pytania od pierwszego do piątego winna brzmieć następująco: art. 3 lit. a), art. 4 ust. 1 lit. b), art. 5 ust. 1 lit. a) i e) oraz art. 6 ust. 1 lit. a)–c) dyrektywy 2008/7 należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie przepisom krajowym, które przewidują, że czynność utworzenia spółki kapitałowej, której kapitał zakładowy został w pełni pokryty przez spółkę przekazującą udziałami w innych spółkach posiadających nieruchomości, która w zamian otrzymuje cały kapitał zakładowy utworzonej w ten sposób spółki, podlega opodatkowaniu, którego podstawa jest ustalana na podstawie podatkowej wartości majątkowej tych nieruchomości lub, w stosownym przypadku, wartości księgowej wykazanej w bilansie.  W przedmiocie pytania szóstego 70      Zważywszy na odpowiedź udzieloną na pytania od pierwszego do piątego, nie ma potrzeby udzielania odpowiedzi na pytanie szóste.  W przedmiocie kosztów 71      Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi. Z powyższych względów Trybunał (pierwsza izba) orzeka, co następuje: Artykuł 3 lit. a), art. 4 ust. 1 lit. b), art. 5 ust. 1 lit. a) i e) oraz art. 6 ust. 1 lit. a)–c) dyrektywy Rady 2008/7/WE z dnia 12 lutego 2008 r. dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału należy interpretować w ten sposób, że: stoją one na przeszkodzie przepisom krajowym, które przewidują, że czynność utworzenia spółki kapitałowej, której kapitał zakładowy został w pełni pokryty przez spółkę przekazującą udziałami w innych spółkach posiadających nieruchomości, która w zamian otrzymuje cały kapitał zakładowy utworzonej w ten sposób spółki, podlega opodatkowaniu, którego podstawa jest ustalana na podstawie podatkowej wartości majątkowej tych nieruchomości lub, w stosownym przypadku, wartości księgowej wykazanej w bilansie. Podpisy *      Język postępowania: portugalski.