C-84/23
PostanowienieTSUE2023-10-05CELEX: 62023CO0084ECLI:EU:C:2023:752
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. 2 ust. 1 akapit pierwszy lit. a) i b) rozporządzenia delegowanego (UE) 2017/1182 należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on uregulowaniu krajowemu, na mocy którego wymogi dotyczące klasyfikacji tusz wołowych i wieprzowych mają zastosowanie do wszystkich rzeźni, niezależnie od liczby sztuk poddawanych ubojowi tygodniowo?Ratio decidendi
Trybunał uznał, że art. 2 ust. 1 rozporządzenia delegowanego 2017/1182, używając sformułowania „państwa członkowskie mogą zdecydować”, jednoznacznie przyznaje państwom członkowskim uprawnienie, a nie obowiązek, do wprowadzenia odstępstw od wymogów klasyfikacji tusz dla małych rzeźni. Taka wykładnia jest potwierdzona przez kontekst przepisu (inne ustępy art. 2, wymóg powiadamiania Komisji o zastosowaniu odstępstw) oraz zakres upoważnienia udzielonego Komisji do przyjęcia aktu delegowanego. Preambuła aktu prawa Unii, nawet jeśli zawiera sugestie, nie ma mocy prawnie wiążącej i nie może być używana do interpretacji przepisów w sposób sprzeczny z ich jasnym brzmieniem.Stan faktyczny
Spółka SC Dinamel Trade SRL, prowadząca małą ubojnię w Rumunii, była zobowiązana do klasyfikacji tusz wołowych i wieprzowych zgodnie z rumuńskimi przepisami krajowymi (OG nr 4/2019 i HG nr 842/2021). Spółka ta wniosła skargę do sądów krajowych, domagając się zwolnienia z tego obowiązku, argumentując, że prawo Unii (rozporządzenie delegowane 2017/1182) przewiduje odstępstwa dla zakładów działających na małą skalę. Sąd odsyłający miał wątpliwości, czy przepisy unijne nakładają na państwa członkowskie obowiązek wprowadzenia takich odstępstw, czy jedynie dają im taką możliwość.Rozstrzygnięcie
Artykuł 2 ust. 1 akapit pierwszy lit. a) i b) rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/1182 z dnia 20 kwietnia 2017 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do unijnych skal klasyfikacji tusz wołowych, wieprzowych i baranich oraz raportowania cen rynkowych niektórych kategorii tusz i żywych zwierząt należy interpretować w ten sposób, że nie sprzeciwia się on uregulowaniu krajowemu, na mocy którego wymogi dotyczące klasyfikacji tusz wołowych i wieprzowych, przewidziane odpowiednio w pkt A.V i B.II załącznika IV do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007, mają zastosowanie do wszystkich rzeźni znajdujących się na terytorium kraju, niezależnie od liczby sztuk poddawanych ubojowi tygodniowo.Pełny tekst orzeczenia
POSTANOWIENIE TRYBUNAŁU (ósma izba)
z dnia 5 października 2023 r. (
*1
)
Odesłanie prejudycjalne – Artykuł 99 regulaminu postępowania przed Trybunałem – Rolnictwo – Wspólna organizacja rynków – Skale klasyfikacji tusz wołowych, wieprzowych i baranich stosowane w Unii Europejskiej – Rozporządzenie delegowane (UE) 2017/1182 – Odstępstwa od ogólnego obowiązku klasyfikacji tusz – Rzeźnie – Artykuł 2 ust. 1 – Odstępstwa przyznane zakładom działającym na małą skalę – Uregulowanie krajowe nieprzewidujące możliwości przyznania takich odstępstw – Obowiązkowy lub fakultatywny charakter takich odstępstw
W sprawie C‑84/23
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Înalta Curte de Casație și Justiție – Secția de contencios administrativ și fiscal (wysoki trybunał kasacyjny i sprawiedliwości – izba ds. sporów administracyjnych i podatkowych, Rumunia) postanowieniem z dnia 5 października 2022 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 14 lutego 2023 r., w postępowaniu:
SC Dinamel Trade SRL
przeciwko
Ministerul Agriculturii şi Dezvoltării Rurale,
TRYBUNAŁ (ósma izba),
w składzie: M. Safjan, prezes izby, N. Jääskinen i M. Gavalec (sprawozdawca), sędziowie,
rzecznik generalny: L. Medina,
sekretarz: A. Calot Escobar,
postanowiwszy, po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, orzec w formie postanowienia z uzasadnieniem, zgodnie z art. 99 regulaminu postępowania przed Trybunałem,
wydaje następujące
Postanowienie
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 2 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/1182 z dnia 20 kwietnia 2017 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do unijnych skal klasyfikacji tusz wołowych, wieprzowych i baranich oraz raportowania cen rynkowych niektórych kategorii tusz i żywych zwierząt (Dz.U. 2017, L 171, s. 74).
Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy SC Dinamel Trade SRL a Ministerul agriculturii și Dezvoltării Rurale (ministerstwem rolnictwa i rozwoju wsi, Rumunia) w przedmiocie przyznania odstępstwa od przewidzianego w przepisach krajowych ogólnego obowiązku klasyfikacji tusz wołowych i wieprzowych.
Ramy prawne
Prawo Unii
Rozporządzenie nr 1308/2013
Artykuł 19 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz.U. 2013, L 347, s. 671), zatytułowany „Przekazane uprawnienia”, stanowi w ust. 6:
„W celu uwzględnienia postępu technicznego i potrzeb sektorów, o których mowa w art. 10, jak również konieczności ustandaryzowania prezentacji różnych produktów do celów poprawy przejrzystości rynkowej, rejestracji cen i stosowania środków interwencji rynkowej, Komisja jest uprawniona do przyjmowania zgodnie z art. 227 aktów delegowanych:
a)
dostosowujących i aktualizujących przepisy załącznika IV dotyczące unijnej skali klasyfikacji, identyfikacji i prezentacji tusz;
b)
ustanawiających przepisy uzupełniające dotyczące: klasyfikacji, w tym prowadzonej przez wykwalifikowanych rzeczoznawców, podziału na klasy, w tym przy użyciu automatycznych technik podziału na klasy, identyfikacji, ważenia i znakowania tusz oraz obliczania średnich cen unijnych i współczynników ważenia stosowanych przy obliczaniu tych cen;
c)
ustanawiających, w sektorze wołowiny i cielęciny, odstępstwa od przepisów i odstępstwa szczególne, które państwa członkowskie mogą przyznać ubojniom, w których dokonuje się uboju niewielkiej liczby sztuk bydła, oraz dodatkowe przepisy dotyczące danych produktów, w tym klas uformowania i okrywy tłuszczowej, oraz, w sektorze baraniny, dalsze przepisy dotyczące masy, koloru mięsa i okrywy tłuszczowej oraz kryteria klasyfikacji jagniąt lekkich;
d)
upoważniających państwa członkowskie do niestosowania skali klasyfikacji w przypadku klasyfikacji tusz wieprzowych oraz do stosowania dodatkowych kryteriów oceny oprócz kryterium masy i szacowanej zawartości chudego mięsa lub określających odstępstwa od tej skali”.
Artykuł 227 tego rozporządzenia, zatytułowany „Wykonywanie przekazanych uprawnień”, przewiduje:
„1. Powierzenie Komisji uprawnień do przyjmowania aktów delegowanych podlega warunkom określonym w niniejszym artykule.
2. Uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych, o których mowa w niniejszym rozporządzeniu, powierza się Komisji na okres siedmiu lat od dnia 20 grudnia 2013 r. Komisja sporządza sprawozdanie dotyczące przekazania uprawnień nie później niż dziewięć miesięcy przed końcem tego siedmioletniego okresu. Przekazanie uprawnień jest automatycznie przedłużane na okresy tej samej długości, chyba że Parlament Europejski lub Rada sprzeciwią się takiemu przedłużeniu nie później niż trzy miesiące przed końcem każdego okresu.
3. Przekazanie uprawnień, o którym mowa w niniejszym rozporządzeniu, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w określonym w tej decyzji późniejszym terminie. Nie wpływa ona na ważność jakichkolwiek już obowiązujących aktów delegowanych.
4. Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
5. Akt delegowany przyjęty na podstawie niniejszego rozporządzenia wchodzi w życie tylko wówczas, gdy ani Parlament Europejski, ani Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, lub gdy, przed upływem tego terminu, zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o dwa miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady”.
Załącznik IV do tego rozporządzenia, zatytułowany „Unijna skala klasyfikacji tusz, o której mowa w art. 10”, ma następujące brzmienie:
„A Unijna skala klasyfikacji tusz bydła w wieku 8 miesięcy lub więcej
[…]
V. Klasyfikacja i identyfikacja
Rzeźnie zatwierdzone […] przyjmują środki w celu zapewnienia, aby wszystkie tusze i półtusze bydła w wieku ośmiu miesięcy lub więcej poddanego ubojowi w takich rzeźniach […] były klasyfikowane i identyfikowane na podstawie skali unijnej.
Przed identyfikacją poprzez znakowanie państwa członkowskie mogą przyznać upoważnienie do usuwania tłuszczu zewnętrznego z tusz lub półtusz, jeżeli jest to uzasadnione okrywą tłuszczową.
B. Unijna skala klasyfikacji tusz wieprzowych
[…]
II. Klasyfikacja
Tusze są dzielone na klasy w zależności od szacowanej zawartości chudego mięsa i odpowiednio klasyfikowane:
Klasy
Chude mięso jako odsetek masy tuszy
S
lub więcej
E
lub więcej, ale mniej niż 60
U
lub więcej, ale mniej niż 55
R
lub więcej, ale mniej niż 50
O
lub więcej, ale mniej niż 45
P
mniej niż 40
Rozporządzenie delegowane 2017/1182
Motyw 3 rozporządzenia delegowanego 2017/1182 ma następujące brzmienie:
„Aby ograniczyć obciążenia administracyjne, państwa członkowskie powinny mieć możliwość przyznania odstępstw od ogólnego obowiązku klasyfikacji tusz zakładom działającym na małą skalę. Na podstawie doświadczenia związanego ze stosowaniem unijnej skali klasyfikacji należy przewidzieć odstępstwa dla rzeźni, w których średnia roczna uboju tygodniowo wynosi mniej niż 150 sztuk bydła w wieku ośmiu miesięcy lub więcej lub mniej niż 500 świń. Niemniej jednak państwa członkowskie mogą ustalić niższe limity w zależności od warunków krajowych, zwłaszcza aby zapewnić reprezentatywność raportowania cen”.
Artykuł 1 tego rozporządzenia, zatytułowany „Identyfikacja wieku i kategorii bydła”, przewiduje:
„Wiek bydła służący do określenia kategorii, o których mowa w pkt A.II załącznika IV do [rozporządzenia nr 1308/2013], sprawdza się na podstawie informacji pochodzących z systemu identyfikacji i rejestracji bydła, ustanowionego w każdym państwie członkowskim zgodnie z tytułem I rozporządzenia (WE) nr 1760/2000 [Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 lipca 2000 r. ustanawiającego system identyfikacji i rejestracji bydła i dotyczącego etykietowania wołowiny i produktów z wołowiny oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 820/97 (Dz.U. 2000, L 204, s. 1)]”.
Artykuł 2 wspomnianego rozporządzenia, zatytułowany „Odstępstwa od obowiązkowej klasyfikacji tusz”, stanowi:
„1. Państwa członkowskie mogą zdecydować, że wymogi dotyczące klasyfikacji tusz bydła i świń, ustanowione, odpowiednio, w pkt A.V i B.II załącznika IV do rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, nie są obowiązkowe dla rzeźni, w których dokonuje się uboju:
a)
mniej niż 150 sztuk bydła w wieku ośmiu miesięcy lub więcej tygodniowo, średnio w skali roku;
b)
mniej niż 500 świń tygodniowo, średnio w skali roku.
Państwa członkowskie mogą ustalić niższy limit, w szczególności w celu zapewnienia reprezentatywności rejestrowania cen, o której mowa w art. 8 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego [Komisji (UE) 2017/1184 z dnia 20 kwietnia 2017 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia nr 1308/2013 (Dz.U. 2017, L 171, s. 103)].
2. Państwa członkowskie mogą zdecydować, że wymogi dotyczące klasyfikacji tusz bydła i świń nie są obowiązkowe:
a)
dla tusz bydła i świń będących w posiadaniu rzeźni, jeżeli nie przeprowadza się żadnych transakcji handlowych dotyczących zakupu tych zwierząt;
b)
dla tusz świń wyraźnie zdefiniowanych ras lokalnych lub będących przedmiotem szczególnych rodzajów obrotu, jeżeli ich anatomiczna budowa ciała uniemożliwia dokonanie jednolitej i znormalizowanej klasyfikacji tusz.
3. Państwa członkowskie, które stosują klasyfikację tusz baranich zgodnie z art. 10 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, mogą podjąć decyzję na podstawie obiektywnych i niedyskryminacyjnych kryteriów, że wymagania dotyczące klasyfikacji tusz baranich nie są obowiązkowe dla niektórych rzeźni.
4. Państwa członkowskie powiadamiają Komisję, jeżeli decydują się stosować którekolwiek z odstępstw określonych w ust. 1, 2 i 3 niniejszego artykułu”.
Prawo rumuńskie
Artykuł 2 ust. 1 Ordonanța Guvernului nr. 4/2019 privind reorganizarea sistemului național de clasificare a carcaselor de bovine, porcine și ovine, precum și monitorizarea, controlul și raportarea prețurilor de piață ale carcaselor și ale animalelor vii (rozporządzenia rządu nr 4/2019 w sprawie reorganizacji krajowego systemu klasyfikacji tusz wołowych, wieprzowych i baranich oraz monitorowania, kontroli i przekazywania cen rynkowych tusz i żywych zwierząt) z dnia 30 stycznia 2019 r. (Monitorul Oficial al României, część I, nr 81 z dnia 31 stycznia 2019 r., zwanego dalej „OG nr 4/2019”), przewiduje, że krajowy system klasyfikacji zapewnia obowiązkowe stosowanie unijnych skal klasyfikacji tusz wołowych, wieprzowych i baranich, zgodnie z unijnymi rozporządzeniami dotyczącymi klasyfikacji tusz oraz obowiązującymi przepisami krajowymi, w celu zwiększenia przejrzystości rynku i ustalenia porównywalnych cen rynkowych tusz zarówno na poziomie krajowym, jak i unijnym, które stanowią podstawę zarządzania odpowiednimi środkami i stosowania mechanizmów interwencji Komisji w tym sektorze.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 Hotărârea Guvernului nr. 842/2021 privind modul de organizare și funcționare a sistemului național de clasificare a carcaselor de bovine, porcine și ovine (decyzji rządu nr 842/2021 w sprawie sposobu organizacji i funkcjonowania krajowego systemu klasyfikacji tusz wołowych, wieprzowych i baranich) z dnia 11 sierpnia 2021 r. (Monitorul Oficial al României, część I, nr 810 z dnia 24 sierpnia 2021 r., zwanej dalej „HG nr 842/2021”), stosowanie unijnych skal klasyfikacji tusz i powiadamianie o cenach rynkowych niektórych kategorii tych tusz i żywych zwierząt, przewidziane w rozporządzeniach unijnych, jest obowiązkowe i stanowi:
„a)
konieczność monitorowania, na porównywalnej podstawie, cen rynkowych mięsa we wszystkich państwach członkowskich oraz obliczania tych średnich cen rynkowych na poziomie Unii, które to monitorowanie jest konieczne w sektorze wołowiny i cielęciny oraz w sektorze wieprzowiny do celów zarządzania związanymi z nimi środkami, takimi jak interwencja publiczna, prywatne przechowywanie i refundacje wywozowe;
b)
warunek kwalifikowalności do interwencji publicznej w sektorze wołowiny i cielęciny;
c)
ważne narzędzie określania wartości tuszy, które przyczynia się do przejrzystości rynku […]”.
Zgodnie z art. 5 HG nr 842/2021 rzeźnie muszą zasadniczo wypełnić następujące obowiązki:
„[…]
b)
zawarcie umowy o świadczenie usług klasyfikacji tusz, dla każdego gatunku zwierząt poddawanych przez nie ubojowi, wyłącznie z podmiotami zajmującymi się klasyfikacją tusz lub zatwierdzonymi niezależnymi klasyfikatorami tusz […];
[…]
d)
stałe zapewnienie w zakładzie warunków prowadzenia i wykonywania przez usługodawcę czynności klasyfikacji wszystkich tusz zgodnie z przepisami technicznymi dotyczącymi klasyfikacji tusz, rejestrowania i zgłaszania wyników klasyfikacji i cen mięsa;
[…]
g)
podjęcie niezbędnych środków w celu zapewnienia nieprzerwanego wykonywania czynności klasyfikacji tusz, w przypadku gdy [osoba], z którą zawarto umowę o świadczenie usług klasyfikacji, została ukarana przez inspekcję klasyfikacji tusz zawieszeniem lub unieważnieniem zezwolenia na klasyfikację lub w każdym innym przypadku modyfikacji/zmiany/rozwiązania umowy o świadczenie usług klasyfikacji;
h)
powiadomienie [osoby], z którą zawarto umowę o świadczenie usług klasyfikacji o programie uboju zwierząt, tak aby osoba ta była obecna w rzeźni na początku uboju zwierząt w celu sklasyfikowania tusz przy określaniu ich gorącej masy, a później widełek określonych w normach technicznych klasyfikacji, zróżnicowanych w zależności od gatunku;
i)
udostępnienie klasyfikatorowi przed rozpoczęciem klasyfikacji dokumentów zawierających informacje zgodne z rzeczywistością w celu zarejestrowania tych danych w aplikacji informatycznej i sporządzenia sprawozdania klasyfikacyjnego […];
[…]
m)
przechowywanie w archiwum kompletnych dokumentów, uporządkowanych chronologicznie według tygodni ich złożenia, przez okres dwóch lat kalendarzowych następujących po zakończeniu roku, w którym zostały one sporządzone zgodnie z technicznymi wymogami klasyfikacji, zróżnicowanych w zależności od gatunku;
n)
udostępnienie wszystkim dostawcom/producentom zwierząt, którzy dostarczyli zwierzęta do uboju w rzeźni, sprawozdania z klasyfikacji sporządzonego przez klasyfikatora tusz i uwierzytelnionego podpisem, w maksymalnym terminie 48 godzin po uboju zwierząt;
[…]
p)
powiadomienie regionalnej inspekcji klasyfikacji tusz o każdej niezgodności stwierdzonej przez klasyfikatora na podstawie przepisów technicznych klasyfikacji tusz lub za każdym razem, gdy klasyfikator nie spełnia warunków umowy o świadczenie usług, lub za każdym razem, gdy rozwiąże umowę o świadczenie usług;
[…]
r)
umożliwienie przeprowadzenia inspekcji […] w celu umożliwienia weryfikacji zgodności z rzeczywistością pierwotnej rejestracji danych ze sprawozdań klasyfikacyjnych i gromadzenia ich w krajowej bazie danych klasyfikacyjnych”.
Postępowanie główne i pytanie prejudycjalne
Dinamel Trade, prowadząca małą ubojnię, czuła się zmuszona do zawarcia umów o świadczenie usług klasyfikacji tusz na mocy OG nr 4/2019 i HG nr 842/2021 w celu spełnienia ogólnego obowiązku klasyfikacji tusz wołowych i wieprzowych.
Dinamel Trade wniosła do Tribunalul Brăila (sądu okręgowego w Brăili, Rumunia) skargę mającą na celu nakazanie ministerstwu rolnictwa i rozwoju wsi wydania aktu administracyjnego mającego w szczególności na celu zwolnienie jej z obowiązku dokonania tych czynności związanych z klasyfikacją.
Ponieważ skarga ta została oddalona wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2014 r., Dinamel Trade wniosła odwołanie od tego wyroku do Curtea de Apel Galați (sądu apelacyjnego w Galați, Rumunia), który uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Tribunalul Brăila (sąd okręgowy w Brăili).
Ponownie rozpoznając sprawę, sąd ten stwierdził jednak brak swojej jurysdykcji na rzecz Curtea de Apel Galați (sądu apelacyjnego w Galați), który wyrokiem z dnia 30 czerwca 2016 r. oddalił skargę Dinamel Trade.
Spółka ta wniosła odwołanie od tego wyroku do sądu odsyłającego, Înalta Curte de Casație și Justiție – Secția de contencios administrativ și fiscal (wysoki trybunał kasacyjny i sprawiedliwości – izba ds. sporów administracyjnych i podatkowych, Rumunia), który oddalił je jako bezzasadne wyrokiem z dnia 4 lutego 2020 r.
Dinamel Trade wniosła do sądu odsyłającego skargę rewizyjną na tej podstawie, że w wyroku z dnia 4 lutego 2020 r. sąd odsyłający nie uwzględnił rozporządzenia delegowanego 2017/1182 na tej podstawie, że rozporządzenie to nie obowiązywało w chwili ogłoszenia wyroku Curtea de Apel Galați (sądu apelacyjnego w Galați) z dnia 30 czerwca 2016 r.
Sąd odsyłający uwzględnił tę skargę rewizyjną, uchylił swój wyrok z dnia 4 lutego 2020 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania w celu wydania orzeczenia w przedmiocie odwołania na nowej rozprawie.
W dniu 24 maja 2022 r. Dinamel Trade złożyła do sądu odsyłającego wniosek o wystąpienie do Trybunału z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym. Dinamel Trade twierdzi bowiem, że OG nr 4/2019 i HG nr 842/2021 nie przewidują odstępstwa dla zakładów działających na małą skalę, ponieważ klasyfikacja tusz wołowych i wieprzowych jest obowiązkowa bez względu na liczbę sztuk poddawanych ubojowi tygodniowo, podczas gdy z preambuły rozporządzenia delegowanego 2017/1182 wynika, że chociaż państwa członkowskie nie są do tego zobowiązane, powinny mieć możliwość przyznawania zakładom działającym na małą skalę odstępstw od ogólnego obowiązku klasyfikacji tusz w celu zmniejszenia ich obciążenia administracyjnego.
Wskazując, że jest sądem, którego orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu, co pociąga za sobą zastosowanie art. 267 akapit trzeci TFUE i obowiązek zwrócenia się do Trybunału, sąd odsyłający uważa, że wydaje się oczywiste, iż prawodawca Unii pozostawił uznaniu każdego państwa członkowskiego decyzję o ustanowieniu lub nieustanowieniu w prawie krajowym odstępstw od obowiązku klasyfikacji tusz wołowych i wieprzowych oraz że Rumunia wybrała ogólny obowiązek klasyfikacji bez odstępstw.
Jednakże zdaniem tego sądu, choć Komisja wskazuje w motywie 3 rozporządzenia delegowanego 2017/1182, że „państwa członkowskie powinny mieć możliwość przyznania odstępstw od ogólnego obowiązku klasyfikacji tusz zakładom działającym na małą skalę”, co pozwalałoby rzeczywiście sądzić, że państwa członkowskie mogą przyznawać takie odstępstwa, o tyle instytucja ta wyjaśnia w nim również, że „należy przewidzieć odstępstwa dla rzeźni, w których średnia roczna uboju tygodniowo wynosi mniej niż 150 sztuk bydła w wieku ośmiu miesięcy lub więcej lub mniej niż 500 świń”, co oznaczałoby raczej spoczywający na nich obowiązek.
Zdaniem sądu odsyłającego OG nr 4/2019 i HG nr 842/2021 odbiegają od zasad prawa Unii, nie przewidując odstępstwa przy wykonywaniu uprawnień dyskrecjonalnych w zakresie przyznawania odstępstw od obowiązku klasyfikacji tusz, a konkretnie nie uwzględniając kryteriów analizy określonych w rozporządzeniu delegowanym 2017/1182.
Należy zatem ustalić, czy uregulowanie krajowe nieprzewidujące odstępstwa od tego obowiązku jest zgodne z rozporządzeniem delegowanym 2017/1182, a także, czy sposób, w jaki organy krajowe korzystają z przysługującego im zakresu uznania, jest zgodny z tym rozporządzeniem.
W tych okolicznościach Înalta Curte de Casație și Justiție – Secția de contencios administrativ și fiscal (wysoki trybunał kasacyjny i sprawiedliwości – izba ds. sporów administracyjnych i podatkowych, Rumunia) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:
„Czy art. 2 ust. 1 [OG nr 4/2019], art. 3 ust. 1 i art. 5 [HG nr 842/2021], regulujące krajowy system klasyfikacji tusz i ustalające, że klasyfikacja [tusz bydła i świń] jest obowiązkowa bez względu na liczbę zwierząt poddanych ubojowi, […]są sprzeczne z art. 2 ust. 1 lit. a) i b) [rozporządzenia delegowanego 2017/1182], w którym to uregulowaniu uznano za właściwe i konieczne zniesienie obowiązku klasyfikacji tusz dla małych rzeźni, które dokonują uboju nieosiągającego 150 sztuk bydła tygodniowo, średnio w skali roku, i nieosiągającego 500 świń tygodniowo, średnio w skali roku, poprzez użycie wyrażenia: »[p]aństwa członkowskie mogą zdecydować, że wymogi dotyczące klasyfikacji [tusz bydła i świń] nie są obowiązkowe dla rzeźni, w których dokonuje się uboju ograniczonej liczby bydła i świń«?”.
W przedmiocie pytania prejudycjalnego
Zgodnie z art. 99 regulaminu postępowania Trybunał może w każdej chwili – w szczególności jeżeli odpowiedź na pytanie prejudycjalne można wywieść w sposób jednoznaczny z orzecznictwa lub jeżeli odpowiedź na takie pytanie nie pozostawia żadnych uzasadnionych wątpliwości – na wniosek sędziego sprawozdawcy i po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, orzec w formie postanowienia z uzasadnieniem.
Przepis ów należy zastosować w niniejszej sprawie.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału w ramach ustanowionej w art. 267 TFUE procedury współpracy między sądami krajowymi a Trybunałem do tego ostatniego należy udzielenie sądowi krajowemu użytecznej odpowiedzi, która umożliwi mu rozstrzygnięcie zawisłego przed nim sporu. Mając to na uwadze, Trybunał powinien w razie potrzeby przeformułować przedłożone mu pytania (wyrok z dnia 26 października 2021 r., PL Holdings,C‑109/20, EU:C:2021:875, pkt 34 i przytoczone tam orzecznictwo).
Należy również przypomnieć, że w ramach postępowania prejudycjalnego do Trybunału nie należy orzekanie w przedmiocie zgodności przepisów prawa krajowego z normami prawa Unii [postanowienie z dnia 16 maja 2022 r., Staatsanwaltschaft Köln (Dziecko uprowadzone do Rumunii),C‑724/21, EU:C:2022:393, pkt 18 i przytoczone tam orzecznictwo].
W tych okolicznościach należy uznać, że swoim pytaniem sąd odsyłający dąży zasadniczo do ustalenia, czy art. 2 ust. 1 akapit pierwszy lit. a) i b) rozporządzenia delegowanego 2017/1182 należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on uregulowaniu krajowemu, na mocy którego wymogi dotyczące klasyfikacji tusz wołowych i wieprzowych, przewidziane odpowiednio w pkt A.V i B.II załącznika IV do rozporządzenia nr 1308/2013, mają zastosowanie do wszystkich rzeźni znajdujących się na terytorium kraju, niezależnie od liczby sztuk poddawanych ubojowi tygodniowo.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia delegowanego 2017/1182 państwa członkowskie mogą zdecydować, że wymogi dotyczące klasyfikacji tusz bydła i świń, ustanowione odpowiednio w pkt A.V i B.II załącznika IV do rozporządzenia nr 1308/2013, nie są obowiązkowe dla rzeźni, w których dokonuje się uboju nieosiągającego tygodniowo, średnio w skali roku, 150 sztuk bydła w wieku co najmniej ośmiu miesięcy lub uboju nieosiągającego 500 świń tygodniowo, średnio w skali roku.
Artykuł 2 ust. 1 akapit drugi tego rozporządzenia delegowanego stanowi, że państwa członkowskie mogą ustalić niższy limit, w szczególności w celu zapewnienia reprezentatywności rejestrowania cen, o której mowa w art. 8 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego 2017/1184.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału przy dokonywaniu wykładni przepisu prawa Unii należy uwzględnić nie tylko jego brzmienie, lecz także jego kontekst oraz cele regulacji, której część on stanowi [wyrok z dnia 28 stycznia 2020 r., Komisja/Włochy (Dyrektywa dotycząca zwalczania opóźnień w płatnościach),C‑122/18, EU:C:2020:41, pkt 39 i przytoczone tam orzecznictwo].
Co się tyczy przede wszystkim brzmienia art. 2 ust. 1 rozporządzenia delegowanego 2017/1182, z zawartego w akapicie pierwszym sformułowania „państwa członkowskie mogą zdecydować, że wymogi […] nie są obowiązkowe”, wynika jednoznacznie, że przepis ten nie przewiduje obowiązku, lecz uprawnienie państw członkowskich do nieuznania za obowiązkowe w ich przepisach krajowych tych wymogów dotyczących klasyfikacji tusz wołowych i wieprzowych.
Przepis ten wyraźnie precyzuje w akapicie drugim zakres uznania, jakim dysponuje państwo członkowskie, które decyduje się na ustanowienie w swoich przepisach krajowych odstępstw od rzeczonych obowiązków klasyfikacji, co potwierdza również ich fakultatywny charakter.
Z brzmienia art. 2 ust. 1 rozporządzenia delegowanego 2017/1182 wynika zatem, że państwa członkowskie mogą wprowadzić takie odstępstwa w swoich przepisach krajowych w granicach określonych w tym przepisie.
Wykładnię tę wynikającą z jasnego brzmienia art. 2 ust. 1 rozporządzenia delegowanego 2017/1182 wzmacnia następnie kontekst, w jaki wpisują się ten przepis oraz regulacja, której część on stanowi.
Po pierwsze, z art. 2 ust. 2 i 3 wynika, że państwa członkowskie mogą, na warunkach w nich określonych, zwolnić niektóre rodzaje rzeźni z obowiązków związanych z klasyfikacją tusz wołowych, wieprzowych i baranich.
Po drugie, należy wziąć pod uwagę brzmienie art. 2 ust. 4 rozporządzenia delegowanego 2017/1182, zgodnie z którym państwa członkowskie powiadamiają Komisję, jeżeli decydują się stosować którekolwiek z odstępstw określonych w ust. 1–3 tego artykułu.
Z jednej strony bowiem z brzmienia tego przepisu jasno wynika, że to państwa członkowskie decydują się na stosowanie lub niestosowanie jednego z odstępstw przewidzianych w tym art. 2.
Z drugiej strony, gdyby należało uznać, że państwa członkowskie są zobowiązane do ustanowienia takich odstępstw, ich notyfikacja nie miałaby żadnej racji bytu.
Po trzecie, należy przypomnieć, że rozporządzenie delegowane 2017/1182 zostało przyjęte przez Komisję na podstawie upoważnienia przyznanego jej w art. 227 rozporządzenia nr 1308/2013. Tymczasem art. 19 ust. 6 lit. c) tego ostatniego rozporządzenia stanowi między innymi, że„Komisja jest uprawniona do przyjmowania […] aktów delegowanych […] ustanawiających […] odstępstwa […], które państwa członkowskie mogą przyznać ubojniom, w których dokonuje się uboju niewielkiej liczby sztuk bydła”.
Upoważnienie to nie przewiduje natomiast, że Komisja może przyjąć rozporządzenie delegowane, którego przepisy przewidywałyby, iż państwa członkowskie byłyby zobowiązane do przyznania takich odstępstw.
W związku z tym ograniczenia tego upoważnienia potwierdzają wykładnię art. 2 ust. 1 akapit pierwszy lit. a) i b) rozporządzenia delegowanego 2017/1182 wynikającą z jego brzmienia.
Po czwarte, należy dodać, że wykładnię tę potwierdza jeszcze brzmienie niektórych przepisów rozporządzenia Komisji nr 1249/2008 z dnia 10 grudnia 2008 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrożenia wspólnotowych skal klasyfikacji tusz wołowych, wieprzowych i baranich oraz raportowania ich cen (Dz.U. 2008, L 337, s. 3). Artykuły 5 i 20 tego rozporządzenia stanowią bowiem, odpowiednio, w odniesieniu do bydła i świń, że państwa członkowskie mogą zdecydować, że wymogi klasyfikacji tusz nie są obowiązkowe w granicach określonych w tym rozporządzeniu.
Prawdą jest, że rozporządzenie nr 1249/2008 zostało uchylone i zastąpione rozporządzeniem delegowanym 2017/1182 i nie ma zastosowania ratione temporis do sporu w postępowaniu głównym, jak wynika z wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.
Niemniej jasne brzmienie tych przepisów rozporządzenia nr 1249/2008, z którego w żaden sposób nie wynika, by państwa członkowskie były zobowiązane do ustanowienia w swoich przepisach krajowych odstępstw od wymogów dotyczących klasyfikacji tusz wołowych i wieprzowych, stanowi wskazówkę co do zakresu odpowiednich przepisów rozporządzenia delegowanego 2017/1182.
Wreszcie, co się tyczy celów realizowanych przez art. 2 ust. 1 rozporządzenia delegowanego 2017/1182, wola wyrażona przez Komisję, wynikająca z brzmienia motywu 3 tego rozporządzenia delegowanego, nie stoi również na przeszkodzie wykładni, zgodnie z którą państwa członkowskie zachowują swobodę w zakresie ustanawiania odstępstw od wymogów dotyczących klasyfikacji tusz wołowych i wieprzowych w granicach określonych w tym przepisie.
Komisja wskazuje bowiem w tym motywie sytuacje, w których uważałaby za stosowne, aby państwa członkowskie skorzystały z pozostawionej im możliwości ustanowienia w swoich przepisach krajowych odstępstw od obowiązków związanych z klasyfikacją tusz.
Dokładniej rzecz ujmując, Komisja wskazuje w zdaniu pierwszym wspomnianego motywu, że państwa członkowskie „powinny mieć możliwość przyznania odstępstw od ogólnego obowiązku klasyfikacji tusz zakładom działającym na małą skalę”, aby ograniczyć spoczywające na nich obciążenia administracyjne. Sformułowanie to jednoznacznie świadczy zatem o zamiarze pozostawienia przez Komisję państwom członkowskim możliwości ustanowienia tych odstępstw. Prawdą jest natomiast, że w drugim zdaniu tego samego motywu instytucja ta wyjaśnia, że „należy przewidzieć” takie odstępstwa dla rzeźni, w których średnia roczna uboju tygodniowo wynosi „mniej niż 150 sztuk bydła w wieku ośmiu miesięcy lub więcej lub mniej niż 500 świń” i że państwa członkowskie „mogą ustalić” niższe limity w zależności od warunków krajowych, co mogłoby sugerować coś przeciwnego.
Nie można jednak z tego wywnioskować, że przyjmując art. 2 ust. 1 rozporządzenia delegowanego 2017/1182, Komisja zamierzała ustanowić nie uprawnienie, lecz obowiązek wymagający od państw członkowskich wprowadzenia odstępstw od wymogów dotyczących klasyfikacji tusz wołowych i wieprzowych.
Mianowicie, obok tego, co wynika z jasnego brzmienia motywu 3 zdanie pierwsze tego rozporządzenia, należy przypomnieć, że preambuła aktu prawa Unii nie ma mocy prawnie wiążącej i nie może być powoływana ani dla uzasadnienia odstępstw od przepisów danego aktu, ani w celu wykładni tych przepisów w sposób oczywiście sprzeczny z ich brzmieniem (wyrok z dnia 13 września 2018 r., Česká pojišťovna,C‑287/17, EU:C:2018:707, pkt 33 i przytoczone tam orzecznictwo).
W niniejszej sprawie, jak wskazano w poprzednich punktach niniejszego postanowienia, art. 2 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia delegowanego 2017/1182 nie ustanawia żadnego obowiązku ciążącego na państwach członkowskich. Przepis ten nie może zatem być interpretowany w odmienny sposób na tej podstawie, że zdanie drugie motywu 3 tej dyrektywy można by rozumieć w ten sposób.
W świetle powyższych względów art. 2 ust. 1 akapit pierwszy lit. a) i b) rozporządzenia delegowanego 2017/1182 należy interpretować w ten sposób, że nie sprzeciwia się on uregulowaniu krajowemu, na mocy którego wymogi dotyczące klasyfikacji tusz wołowych i wieprzowych, przewidziane odpowiednio w pkt A.V i B.II załącznika IV do rozporządzenia nr 1308/2013, mają zastosowanie do wszystkich rzeźni znajdujących się na terytorium kraju, niezależnie od liczby sztuk poddawanych ubojowi tygodniowo.
W przedmiocie kosztów
Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach.
Z powyższych względów Trybunał (ósma izba) orzeka, co następuje:
Artykuł 2 ust. 1 akapit pierwszy lit. a) i b) rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/1182 z dnia 20 kwietnia 2017 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do unijnych skal klasyfikacji tusz wołowych, wieprzowych i baranich oraz raportowania cen rynkowych niektórych kategorii tusz i żywych zwierząt
należy interpretować w ten sposób, że:
nie sprzeciwia się on uregulowaniu krajowemu, na mocy którego wymogi dotyczące klasyfikacji tusz wołowych i wieprzowych, przewidziane odpowiednio w pkt A.V i B.II załącznika IV do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007, mają zastosowanie do wszystkich rzeźni znajdujących się na terytorium kraju, niezależnie od liczby sztuk poddawanych ubojowi tygodniowo.
Podpisy
(
*1
) Język postępowania: rumuński.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło