C-865/24

POSTANOWIENIE PREZESA TRYBUNAŁU z dnia 1 sierpnia 2025 r. ( *1 ) Odwołanie – Wniosek o dopuszczenie do sprawy w charakterze interwenienta – Stowarzyszenie zawodowe – Interes w rozstrzygnięciu sprawy – Dopuszczenie W sprawie C‑865/24 P mającej za przedmiot odwołanie w trybie art. 56 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wniesione w dniu 12 grudnia 2024 r., Ordre néerlandais des avocats du barreau de Bruxelles, z siedzibą w Brukseli (Belgia), Orde van Vlaamse Balies, z siedzibą w Brukseli, Bernard Derveaux, zamieszkały w Kortenbergu (Belgia), których reprezentowali P. de Bandt oraz T. Ghysels, avocats, Ordre français des avocats du barreau de Bruxelles, z siedzibą w Brukseli, oraz pozostali skarżący, których nazwiska i nazwy wymieniono w załączniku, których reprezentowali T. Bontinck oraz A. Guillerme, avocats, wnoszący odwołanie, w której pozostałymi uczestnikami postępowania są: Maurice Krings, zamieszkały w Brukseli, strona skarżąca w pierwszej instancji, Rada Unii Europejskiej, którą reprezentowali S. Lejeune oraz V. Piessevaux, w charakterze pełnomocników, strona pozwana w pierwszej instancji, Bundesrechtsanwaltskammer, z siedzibą w Berlinie (Niemcy), którą reprezentowali J.-P. Buyle, avocat, oraz D. van Gerven, advocaat, Ordre des avocats de Genève, z siedzibą w Genewie (Szwajcaria), którą reprezentowali B. Gentil oraz F. Zimeray, avocats, Republika Estonii, Komisja Europejska, którą reprezentowali M. Carpus-Carcea, C. Georgieva, C. Giolito oraz H. Krämer, w charakterze pełnomocników, Wysoki Przedstawiciel Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa, którego reprezentowali M. Almeida Veiga, L. Havas oraz F. Hoffmeister, w charakterze pełnomocników, interwenienci w pierwszej instancji, PREZES TRYBUNAŁU, uwzględniając wniosek R. Frendo, sędzi sprawozdawcy, po wysłuchaniu rzeczniczki generalnej L. Mediny, wydaje następujące Postanowienie W swoim odwołaniu Ordre néerlandais des avocats du barreau de Bruxelles (niderlandzka izba adwokatów w Brukseli), Orde van Vlaamse Balies (flamandzka izba adwokacka), Bernard Derveaux, Ordre français des avocats du barreau de Bruxelles (francuska izba adwokatów w Brukseli) i inni wnoszący odwołanie, których nazwiska i nazwy wymieniono w załączniku, wnoszą o uchylenie wyroku Sądu Unii Europejskiej z dnia 2 października 2024 r. w sprawie Ordre néerlandais des avocats du barreau de Bruxelles i in./Rada (T‑797/22, zwanego dalej „zaskarżonym wyrokiem”, EU:T:2024:670), którym Sąd oddalił ich skargę o stwierdzenie nieważności: – art. 1 ust. 12 rozporządzenia Rady (UE) 2022/1904 z dnia 6 października 2022 r. w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) nr 833/2014 dotyczącego środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie (Dz.U. 2022, L 259 I, s. 3), w zakresie, w jakim zastępuje on art. 5n ust. 2 i 4–12 rozporządzenia Rady (UE) nr 833/2014 z dnia 31 lipca 2014 r. dotyczącego środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie (Dz.U. 2014, L 229, s. 1) w odniesieniu do usług doradztwa prawnego; – art. 1 ust. 13 rozporządzenia Rady (UE) 2022/2474 z dnia 16 grudnia 2022 r. zmieniającego rozporządzenie nr 833/2014 (Dz.U. 2022, L 322 I, s. 1) w zakresie, w jakim zastępuje on art. 5n ust. 2 i 4–11 rozporządzenia nr 833/2014 w odniesieniu do usług doradztwa prawnego; oraz – art. 1 pkt 13 rozporządzenia Rady (UE) 2023/427 z dnia 25 lutego 2023 r. zmieniającego rozporządzenie nr 833/2014 (Dz.U. 2023, L 59 I, s. 6) w zakresie, w jakim dodaje on art. 12b ust. 2a do rozporządzenia nr 833/2014 w odniesieniu do usług doradztwa prawnego. W piśmie złożonym w sekretariacie Trybunału w dniu 24 marca 2025 r. Ordre des avocats du barreau de Luxembourg (luksemburska izba adwokatów, zwana dalej „OBL”) wniosła, na podstawie art. 40 akapit drugi statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, o dopuszczenie jej do udziału w niniejszej sprawie w charakterze interwenienta popierającego żądania wnoszących odwołanie. Wniosek ten został doręczony stronom przez sekretarza Trybunału zgodnie z art. 131 § 1 regulaminu postępowania przed Trybunałem, mającym zastosowanie do postępowania odwoławczego na mocy art. 190 § 1 tego regulaminu. Rada Unii Europejskiej oraz Wysoki Przedstawiciel Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa przedstawili swoje uwagi w przedmiocie wskazanego wniosku w wyznaczonym terminie, nie zgłaszając do niego żadnych zastrzeżeń. Wniosek o dopuszczenie do sprawy w charakterze interwenienta Zgodnie z art. 40 akapit drugi statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej każda osoba mająca interes w rozstrzygnięciu sprawy przedłożonej Trybunałowi, innej niż sprawa między państwami członkowskimi, między instytucjami Unii Europejskiej lub między tymi państwami a tymi instytucjami, może interweniować w tej sprawie. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem pojęcie „interesu w rozstrzygnięciu sprawy” w rozumieniu tego przepisu należy definiować w odniesieniu do przedmiotu sporu i rozumieć jako bezpośredni i aktualny interes w wydaniu rozstrzygnięcia w przedmiocie żądań, a nie jako interes odnoszący się do podniesionych zarzutów lub argumentów. Wyrażenie „rozstrzygnięcie sprawy” odnosi się bowiem do żądanego orzeczenia kończącego postępowanie, zawieranego w sentencji mającego zostać wydanym wyroku lub postanowienia (postanowienie prezesa Trybunału z dnia 19 grudnia 2024 r., SRB/Dexia, C‑454/24 P, EU:C:2024:1062, pkt 6 i przytoczone tam orzecznictwo). W tym względzie należy w szczególności ustalić, czy zaskarżony akt dotyczy podmiotu składającego wniosek o dopuszczenie do sprawy w charakterze interwenienta bezpośrednio i czy jego interes w rozstrzygnięciu sprawy został stwierdzony. Co do zasady interes w rozstrzygnięciu sprawy można uznać za wystarczająco bezpośredni tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie to może zmienić sytuację prawną wnoszącego o dopuszczenie do sprawy w charakterze interwenienta (postanowienie prezesa Trybunału z dnia 19 grudnia 2024 r., SRB/Dexia, C‑454/24 P, EU:C:2024:1062, pkt 7 i przytoczone tam orzecznictwo). Z utrwalonego orzecznictwa wynika jednak również, że reprezentatywne stowarzyszenie handlowe, którego celem jest ochrona interesów jego członków, może zostać dopuszczone do sprawy w charakterze interwenienta, jeżeli w sporze podniesiono kwestie o zasadniczym znaczeniu, które mogą mieć wpływ na wspomniane interesy. W związku z tym wymóg posiadania przez takie stowarzyszenie bezpośredniego i aktualnego interesu w rozstrzygnięciu sprawy należy uznać za spełniony, jeżeli stowarzyszenie to wykaże, że znajduje się w takiej sytuacji, i to niezależnie od tego, czy rozstrzygnięcie sprawy może zmienić sytuację prawną stowarzyszenia jako takiego (postanowienie prezesa Trybunału z dnia 19 grudnia 2024 r., SRB/Dexia, C‑454/24 P, EU:C:2024:1062, pkt 8 i przytoczone tam orzecznictwo). Tak szeroka interpretacja prawa do interwencji na rzecz reprezentatywnych stowarzyszeń zawodowych ma bowiem na celu umożliwienie lepszej oceny kontekstu, w jakim powstają spory przedkładane sądowi Unii, a jednocześnie wyeliminowanie większej liczby indywidualnych interwencji, które zagrażałyby skuteczności i sprawnemu przebiegowi postępowania. Jednakże, w odróżnieniu od osób fizycznych i prawnych działających na własny rachunek, reprezentatywne stowarzyszenia zawodowe mogą wystąpić z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu przed Trybunałem nie w celu obrony indywidualnych interesów, lecz w celu obrony zbiorowych interesów swoich członków. Interwencja takiego stowarzyszenia umożliwia bowiem całościowe spojrzenie na te interesy zbiorowe, których dotyczy kwestia o zasadniczym znaczeniu, od której zależy rozstrzygnięcie sporu, i w związku z tym umożliwia Trybunałowi lepszą ocenę kontekstu, w jakim sprawa została mu przedłożona (postanowienie prezesa Trybunału z dnia 19 grudnia 2024 r., SRB/Dexia, C‑454/24 P, EU:C:2024:1062, pkt 9 i przytoczone tam orzecznictwo). W związku z tym stowarzyszeniu zawodowemu można zezwolić na interwencję w sprawie, jeżeli, po pierwsze, jest ono reprezentatywne dla znacznej liczby przedsiębiorstw działających w danym sektorze, jeżeli, po drugie, jego przedmiot działalności obejmuje ochronę interesów jego członków, jeżeli, po trzecie, w sprawie mogą zostać podniesione kwestie o zasadniczym znaczeniu mające wpływ na funkcjonowanie danego sektora, i jeżeli w związku z tym, po czwarte, wyrok, który ma zostać wydany, może mieć istotny wpływ na interesy jego członków (postanowienie prezesa Trybunału z dnia 19 grudnia 2024 r., SRB/Dexia, C‑454/24 P, EU:C:2024:1062, pkt 10 i przytoczone tam orzecznictwo). To właśnie w świetle tych przesłanek należy zbadać zasadność wniosku OBL o dopuszczenie do sprawy w charakterze interwenienta. Jeśli chodzi, po pierwsze, o przesłankę reprezentatywności, OBL stwierdza we wniosku o dopuszczenie do sprawy w charakterze interwenienta, że zrzesza 3665 adwokatów wykonujących zawód w okręgu sądowym Luksemburg (Luksemburg). Ponadto z art. 5 i 7 oraz z art. 39 ust. 1 loi du 10 août 1991 sur la profession d’avocat (ustawy z dnia 10 sierpnia 1991 r. o zawodzie adwokata) (Mémorial A 1991, s. 1110), o której mowa w tym wniosku o dopuszczenie do sprawy w charakterze interwenienta i która została do niego dołączona, wynika, że nikt nie może wykonywać zawodu adwokata, jeżeli nie jest wpisany na listę jednej z izb adwokackich mających siedzibę w Luksemburgu, a mianowicie izby adwokackiej okręgu Luksemburg lub izby adwokackiej okręgu Diekirch (Luksemburg). Wynika z tego, że OBL jest reprezentatywna dla prawników wykonujących zawód w okręgu Luksemburg. W tym względzie należy przypomnieć, że organizacja stowarzyszeń zawodowych, do których prawnicy muszą należeć, aby wykonywać swój zawód, różni się w zależności od państwa członkowskiego. Wymóg, aby stowarzyszenie zawodowe reprezentowało wszystkich adwokatów w państwie członkowskim w celu spełnienia wynikającej z orzecznictwa przesłanki reprezentatywności, o której mowa w pkt 8 i 10 niniejszego postanowienia, mógłby prowadzić do zróżnicowanego traktowania adwokatów w zależności od tego, czy wykonują oni zawód w państwie członkowskim, w którym istnieje jedno krajowe stowarzyszenie zawodowe, czy też w państwie, w którym istnieje szereg stowarzyszeń lokalnych. Tak więc lokalne stowarzyszenie zawodowe, do którego osoby zamieszkałe w określonej części terytorium państwa członkowskiego są zobowiązane należeć w ramach wykonywania swojego zawodu, należy uznać za reprezentatywne. W związku z tym, biorąc pod uwagę fakt, że OBL zrzesza wszystkich adwokatów wykonujących zawód w części Luksemburga, można uznać, że jest ona reprezentatywnym stowarzyszeniem zawodowym. Po drugie, w odniesieniu do przesłanki dotyczącej ochrony interesów swych członków, z art. 23 ustawy z dnia 10 sierpnia 1991 r. o zawodzie adwokata, na który powołuje się OBL, wynika, że jej dziekan może, we wszystkich przypadkach, w których wymaga tego ochrona, w szczególności adwokata, wdrożyć wszelkie środki zabezpieczające, których wymaga ostrożność, i przekazać sprawę właściwym organom sądowym w celu uzyskania nakazu zastosowania środków, które uzna on za konieczne lub użyteczne. Można zatem uznać, że OBL jest stowarzyszeniem reprezentatywnym, którego jednym z celów jest ochrona interesów jego członków. Po trzecie, przesłanki trzecią i czwartą, o których mowa w pkt 10 niniejszego postanowienia, należy zbadać łącznie, a zatem należy ustalić, czy w sprawie mogą zostać podniesione kwestie zasadnicze wpływające na funkcjonowanie danego sektora i czy w związku z tym wyrok, który ma zostać wydany, może mieć istotny wpływ na interesy członków wskazanego stowarzyszenia zawodowego. OBL podnosi w istocie, że przepisy, których ważność została potwierdzona w zaskarżonym wyroku, pociągają za sobą znaczne ograniczenia w dostępie do niektórych usług doradztwa prawnego dla rządu rosyjskiego oraz dla osób prawnych, podmiotów lub jednostek organizacyjnych mających siedzibę w Rosji. Ograniczenia te skutkują powstaniem kwestii związanych z prawem do uzyskania porady adwokata, tajemnicą zawodową i rolą adwokatów w demokracji. W konsekwencji przepisy te mają zdaniem OBL wpływ na cały zawód adwokata na całym terytorium Unii, w tym w Luksemburgu. W zaskarżonym wyroku Sąd wypowiedział się w przedmiocie kwestii dotyczących w szczególności zakresu ochrony tajemnicy zawodowej wynikającej z art. 7 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej oraz prawa do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu, o którym mowa w art. 47 Karty. Należy stwierdzić, że w niniejszym postępowaniu odwoławczym, w którym wnoszący odwołanie domagają się uchylenia zaskarżonego wyroku, powstają kwestie zasadnicze dotyczące warunków wykonywania zawodu adwokata na całym terytorium Unii, w tym w okręgu Luksemburg odpowiadającym zakresowi kompetencji OBL, oraz że wyrok, który ma zostać wydany, może mieć istotny wpływ na interesy członków tej izby adwokackiej. W świetle powyższych rozważań wniosek OBL o dopuszczenie do sprawy w charakterze interwenienta popierającego żądania wnoszących odwołanie należy uwzględnić. W przedmiocie uprawnień procesowych interwenienta OBL jest, zgodnie z art. 131 § 3 regulaminu postępowania, mającym zastosowanie do postępowania odwoławczego na mocy art. 190 § 1 tego regulaminu, uprawniona do otrzymywania wszystkich dokumentów procesowych doręczanych stronom, chyba że strony zawnioskują o wyłączenie takiego przekazania w odniesieniu do niektórych materiałów lub dokumentów. Ponieważ wniosek o dopuszczenie do sprawy w charakterze interwenienta został złożony w terminie przewidzianym w art. 190 § 2 regulaminu postępowania, mającym zastosowanie do postępowania odwoławczego na mocy art. 190 § 1 tego regulaminu, OBL może, na podstawie art. 132 ust. 1 tego regulaminu, przedstawić uwagi interwenienta w terminie jednego miesiąca od powiadomienia, o którym mowa w poprzednim punkcie, przedłużonym o dziesięciodniowy termin uwzględniający odległość przewidziany w art. 51 rzeczonego regulaminu. Ponadto OBL będzie mogła przedstawić uwagi ustne, jeśli przeprowadzona zostanie rozprawa. W przedmiocie kosztów Zgodnie z art. 137 § 1 regulaminu postępowania, mającym zastosowanie do postępowania odwoławczego na mocy art. 184 § 1 tego regulaminu, o kosztach rozstrzyga się w wyroku lub postanowieniu kończącym postępowanie w sprawie. Ponieważ w niniejszej sprawie wniosek OBL o dopuszczenie do sprawy w charakterze interwenienta został uwzględniony, rozstrzygnięcie o kosztach związanych z jej interwencją nastąpi w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.   Z powyższych względów prezes Trybunału postanawia, co następuje:   1) Ordre des avocats du barreau de Luxembourg zostaje dopuszczona do udziału w sprawie C‑865/24 P w charakterze interwenienta popierającego żądania wnoszących odwołanie.   2) Sekretarz zapewni doręczenie Ordre des avocats du barreau de Luxembourg kopii wszystkich dokumentów postępowania.   3) Ordre des avocats du barreau de Luxembourg może przedstawić uwagi interwenienta w terminie jednego miesiąca, przedłużonym o dziesięciodniowy termin uwzględniający odległość, rozpoczynającym bieg w dniu doręczenia, o którym mowa w pkt 2 sentencji niniejszego postanowienia.   4) Rozstrzygnięcie o kosztach związanych z interwencją Ordre des avocats du barreau de Luxembourg nastąpi w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.   Podpisy Załącznik Ordre des barreaux francophones et germanophones de Belgique, z siedzibą w Brukseli, Marie Dupont, zamieszkała w Horion-Hozémont (Belgia), Stéphane Gothot, zamieszkały w Liège (Belgia), Emmanuel Plasschaert, zamieszkały w Brukseli, Pierre Sculier, zamieszkały w Brukseli, Xavier Van Gils, zamieszkały w Villers-la-Ville (Belgia). ( *1 ) Język postępowania: francuski.