C-870/19

WyrokTSUE2021-03-24CELEX: 62019CJ0870ECLI:EU:C:2021:233

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy art. 15 ust. 7 rozporządzenia nr 3821/85 i art. 19 rozporządzenia nr 561/2006 należy interpretować w ten sposób, że nieprzedstawienie przez kierowcę wykresówek tachografu dotyczących kilku dni w okresie kontrolnym (bieżący dzień i 28 poprzednich dni) stanowi jedno naruszenie skutkujące jedną karą, czy też wiele naruszeń skutkujących wieloma karami?
Ratio decidendi
Trybunał uznał, że art. 15 ust. 7 lit. a) rozporządzenia nr 3821/85 ustanawia jeden obowiązek dla kierowcy, polegający na możliwości okazania wykresówek z bieżącego dnia i 28 poprzednich dni, a nie szereg odrębnych obowiązków dla każdego dnia. W konsekwencji, niemożność przedstawienia całości lub części tych wykresówek stanowi jednolite i jednorazowe naruszenie. Dodatkowo, art. 19 ust. 1 rozporządzenia nr 561/2006 wyraźnie stanowi, że żadne naruszenie rozporządzenia nr 3821/85 nie może prowadzić do nałożenia więcej niż jednej kary. Wytyczne z załącznika III do dyrektywy 2006/22 nie podważają tej wykładni, ponieważ mają charakter orientacyjny, a nie wiążący w kwestii kwalifikacji naruszeń.
Stan faktyczny
Podczas kontroli drogowych we Włoszech w 2013 roku, dwóch kierowców (MI i TB) nie było w stanie przedstawić wykresówek tachografu dotyczących bieżącego dnia i kilku z 28 poprzednich dni. Włoskie organy nałożyły na nich szereg kar administracyjnych. Sądy niższej instancji różnie interpretowały, czy brak wykresówek za wiele dni stanowi jedno naruszenie czy wiele naruszeń, co doprowadziło do rozbieżności w orzecznictwie.
Rozstrzygnięcie
Wykładni art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, zmienionego rozporządzeniem (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r., oraz art. 19 rozporządzenia nr 561/2006 należy dokonywać w ten sposób, że w wypadku nieprzedstawienia przez kierowcę pojazdu drogowego poddanego kontroli wykresówek urządzenia rejestrującego dotyczących kilku dni pracy w okresie obejmującym dzień kontroli i 28 poprzedzających go dni właściwe organy państwa członkowskiego miejsca kontroli są zobowiązane do stwierdzenia jedynie jednolitego naruszenia obciążającego tego kierowcę i do nałożenia na niego tylko jednej kary.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK TRYBUNAŁU (dziesiąta izba) z dnia 24 marca 2021 r. ( *1 ) Odesłanie prejudycjalne – Zbliżanie ustawodawstw – Urządzenia rejestrujące stosowane w transporcie drogowym – Rozporządzenie (EWG) nr 3821/85 – Artykuł 15 ust. 7 – Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 – Postępowanie kontrolne – Kara administracyjna – Nieprzedstawienie wykresówek tachografu dotyczących bieżącego dnia i 28 poprzednich dni – Naruszenie jednolite lub wielokrotne W sprawach połączonych C‑870/19 i C‑871/19 mających za przedmiot dwa wnioski o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożone przez Corte suprema di cassazione (sąd kasacyjny, Włochy) postanowieniami z dnia 19 września 2019 r., które wpłynęły do Trybunału w dniu 26 listopada 2019 r., w postępowaniu: Prefettura Ufficio territoriale del governo di Firenze przeciwko MI (C‑870/19), TB (C‑871/19), TRYBUNAŁ (dziesiąta izba), w składzie: M. Ilešič, prezes izby, E. Juhász (sprawozdawca) i C. Lycourgos, sędziowie, rzecznik generalny: J. Richard de la Tour, sekretarz: A. Calot Escobar, uwzględniając pisemny etap postępowania, rozważywszy uwagi, które przedstawili: – w imieniu MI oraz TB – G. Beghin, avvocato, – w imieniu rządu włoskiego – G. Palmieri, w charakterze pełnomocnika, którą wspiera G. Greco, avvocato dello Stato, – w imieniu rządu greckiego – I. Kotsoni, S. Chala i E. Skandalou oraz K. Georgiadis, w charakterze pełnomocników, – w imieniu Komisji Europejskiej – L. Malferrari oraz C. Vrignon, w charakterze pełnomocników, podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii, wydaje następujący Wyrok Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczą wykładni art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.U. 1985, L 370, s. 8), zmienionego rozporządzeniem (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. (Dz.U. 2006, L 102, s. 1) (zwane dalej „rozporządzeniem nr 3821/85”). Wnioski te zostały złożone w ramach dwóch sporów pomiędzy Prefettura Ufficio territoriale del governo di Firenze (prefekturą – biurem regionalnym rządu we Florencji, Włochy) a, odpowiednio, MI (sprawa C‑870/19) i TB (sprawa C‑871/19), dwoma kierowcami pojazdów drogowych, w przedmiocie szeregu kar administracyjnych nałożonych na tych ostatnich w związku z naruszeniem przepisów dotyczących przestrzegania czasu prowadzenia pojazdu i okresów odpoczynku. Ramy prawne Prawo Unii Rozporządzenie nr 3821/85 Rozporządzenie nr 3821/85 uchyliło i zastąpiło rozporządzenie Rady (EWG) nr 1463/70 z dnia 20 lipca 1970 r. w sprawie wprowadzenia urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.U. 1970, L 164, s. 1). Samo rozporządzenie nr 3821/85 zostało uchylone i zastąpione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającym rozporządzenie nr 3821/85 oraz zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Dz.U. 2014, L 60, s. 1). Jednakże z uwagi na datę wystąpienia okoliczności faktycznych w postępowaniu głównym należy wziąć pod uwagę rozporządzenie nr 3821/85. Motywy trzeci, siódmy i jedenasty rozporządzenia nr 3821/85 miały następujące brzmienie: „stosowanie urządzeń rejestrujących mogących wskazywać okresy aktywności określone w rozporządzeniu (EWG) nr 3820/85 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego [(Dz.U. 1985, L 370, p. 1)] ma na celu zapewnienie skutecznej kontroli stosowania tego prawodawstwa; […] automatyczny zapis innych parametrów jazdy, takich jak prędkość i długość przebytej drogi, przyczyni się do znacznej poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz zachęci do rozważnego prowadzenia pojazdów; właściwe wydaje się takie wyposażenie urządzeń, aby umożliwić zapis także tych parametrów; […] do osiągnięcia wyżej wymienionych celów sprawowania kontroli nad okresami pracy i odpoczynku konieczne jest, by pracodawcy i kierowcy byli odpowiedzialni za prawidłowe funkcjonowanie urządzeń rejestrujących oraz by z należytą dbałością wykonywali czynności wynikające z przepisów”. Artykuł 3 ust. 1 tego rozporządzenia stanowił: „Urządzenie rejestrujące jest zainstalowane i używane w tych pojazdach, które są zarejestrowane w państwach członkowskich i są wykorzystywane do przewozu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia […] nr 561/2006 […]”. Artykuł 13 tego rozporządzenia przewidywał: „Pracodawca oraz kierowcy zapewnią poprawne działanie i odpowiednie stosowanie z jednej strony urządzeń rejestrujących, a z drugiej strony karty kierowcy, w przypadku gdy kierowca zobowiązany jest prowadzić pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące, zgodnie z załącznikiem I B”. Artykuł 14 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia brzmiał następująco: „1.   Pracodawca wyda wystarczającą ilość wykresówek kierowcom pojazdów wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodnie z załącznikiem I, mając na uwadze długość okresu pracy, osobisty charakter wykresówki i możliwość zaistnienia konieczności ich wymiany, w przypadku gdy są zniszczone lub zatrzymane przez upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Pracodawca wydaje wyłącznie wykresówki, których wzór został zatwierdzony i które są odpowiednie dla urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe. W przypadku gdy pojazd wyposażony jest w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem IB, pracodawca i kierowca zapewniają, biorąc pod uwagę długość okresu pracy, że [by] drukowanie na żądanie określone w załączniku IB będzie [było] poprawnie wykonane w przypadku przeprowadzenia inspekcji. 2.   Przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki i wydruki w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 15 ust. 1, w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek […]”. Artykuł 15 rozporządzenia nr 3821/85 stanowił: „[…] 2.   Kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od momentu, w którym go przejmują. Nie wyjmuje się wykresówki lub karty kierowcy z urządzenia przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. […] 7.    a) Jeśli kierowca prowadzi pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem I, kierowca ten musi być w stanie okazać, na każde żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych: i) wykresówki z bieżącego tygodnia oraz wykresówki używane przez kierowcę w ciągu poprzednich 15 dni; ii) kartę kierowcy, jeśli ją posiada; oraz iii) wszelkie zapisy odręczne i wydruki sporządzone w ciągu bieżącego tygodnia oraz poprzednich 15 dni, zgodnie z wymaganiami niniejszego rozporządzenia oraz rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Jednakże po dniu 1 stycznia 2008 r. okresy, o których mowa w ppkt (i) oraz (iii), obejmują bieżący dzień i poprzednie 28 dni. b) Jeśli kierowca prowadzi pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem IB, kierowca musi być w stanie okazać, na każde żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych: i) kartę kierowcy, której jest posiadaczem; ii) wszelkie zapisy odręczne i wydruki sporządzone w ciągu bieżącego tygodnia oraz poprzednich 15 dni, zgodnie z wymaganiami niniejszego rozporządzenia oraz rozporządzenia (WE) nr 561/2006; oraz iii) wykresówki odpowiadające okresowi, o którym mowa w poprzednim akapicie, w trakcie którego prowadził on pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem I. Jednakże po dniu 1 stycznia 2008 r. okresy, o których mowa w ppkt (ii), obejmują bieżący dzień i poprzednie 28 dni. c) Upoważniony funkcjonariusz służb kontrolnych może sprawdzić przestrzeganie przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006, analizując wykresówki, wyświetlone lub wydrukowane dane zapisane przez urządzenie rejestrujące lub przez kartę kierowcy, lub, jeśli ich brak, analizując wszelkie inne dokumenty pomocnicze usprawiedliwiające nieprzestrzeganie przepisów, takie jak określone w art. 16 ust. 2 i 3. […]”. Artykuł 19 ust. 1 rozporządzenia nr 3821/85 przewidywał: „Państwa członkowskie, we właściwym czasie i po konsultacji z Komisją, zobowiązane są przyjąć takie przepisy ustawowe, wykonawcze lub administracyjne, jakie mogą być konieczne do wdrożenia niniejszego rozporządzenia. Przepisy te obejmują między innymi organizację, procedurę i środki kontroli oraz kary stosowane w przypadku naruszeń”. Załącznik I do tego rozporządzenia zawierał pkt I, zatytułowany „Definicje”, który brzmiał następująco: „W załączniku należy rozumieć przez: a) »urządzenie rejestrujące«: urządzenie przeznaczone do instalowania w pojazdach drogowych w celu wskazywania i automatycznego lub półautomatycznego rejestrowania szczegółowych danych dotyczących ruchu tych pojazdów oraz określonych okresów pracy ich kierowców; b) »wykresówkę«: wkładaną do urządzenia rejestrującego kartę przeznaczoną do zapisywania i przechowywania zarejestrowanych danych, na której urządzenia znakujące zapisują w sposób ciągły informacje podlegające rejestracji; […]”. Załącznik I B do tego rozporządzenia zawierał pkt I, zatytułowany „Definicje”, który brzmiał następująco: „Ilekroć użyte w niniejszym załączniku: […] t) »karta kierowcy« oznacza: kartę do tachografów wydaną konkretnemu kierowcy przez organy państwa członkowskiego; karta kierowcy identyfikuje kierowcę i umożliwia gromadzenie danych dotyczących czynności kierowcy; […] ee) »urządzenie rejestrujące« oznacza: całość urządzeń zamierzonych do instalowania w pojazdach drogowych w celu automatycznego lub półautomatycznego pokazywania, rejestrowania i zapamiętywania szczegółowych danych o ruchu takich pojazdów i o pewnych okresach pracy osób kierujących tymi pojazdami; […]”. Rozporządzenie nr 561/2006 Motywy 17, 26 i 27 rozporządzenia nr 561/2006 stanowią: „(17) Niniejsze rozporządzenie ma na celu poprawę warunków socjalnych pracowników objętych jego zakresem, a także ogólną poprawę bezpieczeństwa drogowego […]. […] (26) Państwa członkowskie powinny ustanowić przepisy dotyczące kar stosowanych w przypadku naruszeń przepisów niniejszego rozporządzenia oraz zapewnić ich wykonanie. Kary te musza być skuteczne, proporcjonalne, odstraszające i niedyskryminujące […]. (27) W interesie przejrzystego i skutecznego egzekwowania przepisów pożądane jest ujednolicenie przepisów dotyczących odpowiedzialności przedsiębiorstw transportowych i kierowców z tytułu naruszenia przepisów niniejszego rozporządzenia. Odpowiedzialność taka może mieć w państwach członkowskich charakter karny, cywilny lub administracyjny, zależnie od okoliczności”. Artykuł 1 omawianego rozporządzenia ma następujące brzmienie: „Niniejsze rozporządzenie ustanawia przepisy dotyczące czasu prowadzenia pojazdu, przerw i okresów odpoczynku kierowców wykonujących przewóz drogowy rzeczy i osób w celu ujednolicenia warunków konkurencji pomiędzy poszczególnymi rodzajami transportu lądowego, zwłaszcza w odniesieniu do sektora transportu drogowego oraz w celu poprawy warunków pracy i bezpieczeństwa drogowego. Niniejsze rozporządzenie ma na celu także przyczynienie się do polepszenia metod monitorowania i egzekwowania przepisów przez państwa członkowskie oraz poprawy warunków pracy w transporcie drogowym”. Artykuł 6 tego rozporządzenia określa maksymalny dzienny, tygodniowy i czas prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni, podczas gdy jego art. 7 i 8 odnoszą się do przerw i okresów odpoczynku. Artykuł 19 tego rozporządzenia przewiduje: „1.   Państwa członkowskie ustanawiają przepisy dotyczące nakładania kar w przypadku naruszeń niniejszego rozporządzenia i rozporządzenia nr 3821/85 oraz podejmą wszelkie środki niezbędne do zapewnienia ich stosowania. Kary te muszą być skuteczne, proporcjonalne, odstraszające oraz niedyskryminujące. Jakiekolwiek naruszenie niniejszego rozporządzenia i rozporządzenia nr 3821/85 nie może powodować nałożenia więcej niż jednej kary lub prowadzenia więcej niż jednego postępowania. Państwa członkowskie powiadamiają Komisję o przyjętych środkach oraz przepisach dotyczących kar w terminie określonym w art. 29 akapit drugi. Komisja informuje o nich państwa członkowskie. […] 4.   Państwa członkowskie zapewniają funkcjonowanie systemu proporcjonalnych kar, któr[y] mo[że] obejmować kary pieniężne, nakładane za naruszenia niniejszego rozporządzenia lub rozporządzenia nr 3821/85 na [dokonane przez] przedsiębiorstwa lub związanych z nimi spedytorów, nadawców ładunku, organizatorów wycieczek, głównych wykonawców, podwykonawców oraz agencje zatrudnienia kierowców”. Dyrektywa 2006/22 Artykuł 9 dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie minimalnych warunków wykonania rozporządzeń Rady (EWG) nr 3820/85 i nr 3821/85 dotyczących przepisów socjalnych odnoszących się do działalności w transporcie drogowym oraz uchylającej dyrektywę Rady 88/599/EWG (Dz.U. 2006, L 102, s. 35), zmienionej dyrektywą Komisji 2009/5/WE z dnia 30 stycznia 2009 r. (Dz.U. 2009, L 29, s. 45) (zwanej dalej „dyrektywą 2006/22”), zatytułowany „System oceny ryzyka”, stanowi, co następuje: „1.   Państwa członkowskie wprowadzą system oceny ryzyka w przedsiębiorstwach, oparty na względnej liczbie i wadze naruszeń przepisów rozporządzenia […] nr 3820/85 lub nr 3821/85, popełnionych przez określone przedsiębiorstwo. Komisja wspiera dialog pomiędzy państwami członkowskimi w celu popierania spójności między tymi systemami oceny ryzyka. 2.   Przedsiębiorstwa o wysokim stopniu ryzyka są kontrolowane dokładniej i częściej. Kryteria i szczegółowe przepisy dotyczące wdrożenia takiego systemu analizowane są w ramach prac komitetu, o którym mowa w art. 12, w celu ustanowienia systemu wymiany informacji na temat najlepszych praktyk. 3.   Wstępny wykaz naruszeń rozporządzenia […] nr 3820/85 i nr 3821/85 jest zamieszczony w załączniku III. W celu udzielenia wytycznych dotyczących wagi naruszeń przepisów rozporządzeń […] nr 3820/85 i nr 3821/85 Komisja może, w razie potrzeby, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 12 ust. 2, dostosować załącznik III w celu ustalenia wytycznych dotyczących ogólnego zakresu naruszeń, z podziałem na kategorie w zależności od ich wagi. […]”. Załącznik III do dyrektywy 2006/22, zatytułowany „Naruszenia”, obejmuje tabelę, która „zawiera wytyczne dotyczące ogólnego zakresu naruszeń przepisów rozporządzenia […] nr 561/2006 oraz rozporządzenia […] nr 3821/85, z podziałem na kategorie w zależności od ich wagi”. Punkt 2 tej tabeli, zatytułowany „Grupy naruszeń rozporządzenia […] nr 3821/85”, zawiera pkt I, w którym wymieniono siedem rodzajów naruszeń art. 15 ust. 7 rozporządzenia nr 3821/85 związanych z brakiem przedstawienia dokumentów, wszystkie zakwalifikowane jako „bardzo poważne naruszenia (BPN)”. Naruszenia te mają, odpowiednio, w pozycjach I1–I7 wspomnianej tabeli, następujące brzmienie: „I1 Artykuł 15 ust. 7 Odmowa poddania się kontroli I2 Artykuł 15 ust. 7 Niemożność okazania zapisów z bieżącego dnia I3   Niemożność okazania zapisów z poprzednich 28 dni I4   Niemożność okazania zapisów z karty kierowcy, jeżeli kierowca posiada taką kartę I5   Niemożność okazania zapisów odręcznych i wydruków sporządzonych w ciągu bieżącego dnia oraz poprzednich 28 dni I6   Niemożność okazania karty kierowcy I7   Niemożność okazania wydruków sporządzonych w ciągu bieżącego dnia oraz poprzednich 28 dni” Prawo włoskie Zgodnie z art. 19 legge n. 727 – Attuazione del regolamento […] n. 1463/70 […], e successive modificazioni e integrazioni, relativo alla istituzione di uno speciale apparecchio di misura destinato al controllo degli impieghi temporali nel settore dei trasporti su strada (ustawy nr 727 wprowadzająca w życie rozporządzenie nr 1463/70, w brzmieniu zmienionym i uzupełnionym, dotycząca wprowadzenia specjalnego urządzenia do pomiaru przeznaczonego do kontroli przestrzegania godzin pracy w sektorze transportu drogowego) z dnia 13 listopada 1978 r. (GURI nr 328 z dnia 23 listopada 1978 r., zwanej dalej „ustawą nr 727/1978”) każdy, kto narusza przepisy rozporządzenia nr 1463/70, w brzmieniu zmienionym i uzupełnionym, jak również przepisy niniejszej ustawy oraz jej aktów wykonawczych, które nie przewidują jakichkolwiek sankcji szczególnych, podlega karze administracyjnej. Z akt sprawy wynika, że maksymalna kwota tej kary administracyjnej, jaka może zostać zastosowana w postępowaniu głównym, odpowiada dwukrotności minimalnej kwoty rzeczonej sankcji i nie przekracza 100 EUR. Postępowanie główne, pytanie prejudycjalne i postępowanie przed Trybunałem Podczas dwóch kontroli drogowych, przeprowadzonych we Włoszech w dniach 26 lipca i 8 sierpnia 2013 r., właściwe organy krajowe stwierdziły, że, odpowiednio, MI (sprawa C‑870/19) i TB (sprawa C‑871/19), jako prowadzący pojazdy transportu drogowego, nie byli w stanie przedstawić wykresówek tachografu zainstalowanego w ich pojeździe dotyczących bieżącego dnia i kilku z 28 poprzednich dni. Organy te nałożyły zatem na MI i TB szereg kar administracyjnych z tytułu pewnej liczby naruszeń ustawy nr 727/1978. W każdej z tych spraw właściwy sąd pierwszej instancji oddalił skargi MI i TB na te decyzje. W następstwie wniesienia przez MI i TB apelacji do Tribunale di Firenze (sądu we Florencji, Włochy) wyrokami z dnia 26 lipca 2016 r. sąd ten uznał, że MI i TB dopuścili się tylko jednego naruszenia ustawy nr 727/1978, a mianowicie nie byli w stanie przedstawić wymaganych dokumentów dotyczących omawianego okresu. Sąd ten w związku z tym sprowadził ich skazanie do jednej kary. Prefektura – biuro regionalne rządu we Florencji wystąpiła do sądu odsyłającego, Corte suprema di cassazione (sądu kasacyjnego, Włochy) ze skargą kasacyjną na każdy z tych dwóch wyroków Tribunale di Firenze (sądu we Florencji). Na poparcie obu skarg kasacyjnych podnosi ona, że w wypadku gdy kierowca nie jest w stanie przedstawić pewnej liczby wykresówek z tachografu zainstalowanego w pojeździe w odniesieniu do bieżącego dnia i 28 poprzednich dni, na kierowcę tego należy nałożyć nie jednolitą sankcję za naruszenie główne, lecz kilka kar dotyczących każdego z krótszych okresów mieszczących się w tym ogólnym okresie obejmującym dany dzień i 28 poprzedzających go dni, w związku z którymi ów kierowca nie jest w stanie przedstawić tych dokumentów. Sąd odsyłający wyjaśnia, że we Włoszech trwa tysiące sporów identycznych ze sprawami w postępowaniu głównym oraz że z uwagi na rozbieżne orzecznictwo krajowe w tej dziedzinie spory przed sądem krajowym powinny zostać rozstrzygnięte wyrokiem ustanawiającym zasadę. Sąd ten wskazuje, że MI i TB naruszyli art. 15 ust. 7 rozporządzenia nr 3821/85 oraz że rozstrzygnięcie sporów w postępowaniach głównych zależy od wykładni tego przepisu. Gdyby bowiem wykładni tego przepisu należało dokonywać w ten sposób, że nakłada on na kierowcę tylko jeden obowiązek, polegający na tym, by w przypadku kontroli był on w stanie przedstawić wszystkie wykresówki dotyczące całego istotnego okresu, naruszenie tego przepisu stanowiłoby naruszenie jednolite i mogłoby prowadzić jedynie do nałożenia jednej kary. Z kolei przeciwnie, gdyby wykładni art. 15 ust. 7 rozporządzenia nr 3821/85 należało dokonywać w ten sposób, że przewiduje on liczne obowiązki, naruszenie tych obowiązków mogłyby prowadzić do stwierdzenia tylu naruszeń, ile w okresie obejmującym dzień, w którym przeprowadzono kontrolę, i 28 poprzedzających go dni było dni lub cykli dni, w odniesieniu do których nie przedstawiono wykresówek. W tych okolicznościach Corte suprema di cassazione (sąd kasacyjny) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym, sformułowanym identycznie w dwóch postępowaniach głównych: „Czy art. 15 [ust. 7 rozporządzenia nr 3821/85] może być interpretowany w konkretnym przypadku kierowcy pojazdu jako przepis, który mówi o jednym łącznym zachowaniu, którego konsekwencją jest popełnienie jednego naruszenia i nałożenie jednej kary, czy też może skutkować przy zastosowaniu kumulacji kar taką liczbą naruszeń i kar, ile było dni, dla których nie okazano wykresówek tachografu w przewidzianym czasie (»bieżący dzień i poprzednie 28 dni«)?”. Postanowieniem prezesa Trybunału z dnia 23 grudnia 2019 r. sprawy C‑870/19 i C‑871/19 zostały połączone do celów pisemnego etapu postępowania oraz wydania wyroku. W przedmiocie pytania prejudycjalnego Poprzez swoje pytanie sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy wykładni art. 15 ust. 7 rozporządzenia nr 3821/85 i art. 19 rozporządzenia nr 561/2006 należy dokonywać w ten sposób, że w przypadku nieprzedstawienia przez kierowcę pojazdu drogowego poddanego kontroli wykresówki z urządzenia rejestrującego obejmującego kilka dni w okresie obejmującym dzień kontroli i 28 poprzedzających go dni, właściwe organy państwa członkowskiego miejsca kontroli powinny nałożyć na tego kierowcę jednolitą karę w związku z jednolitym naruszeniem, czy też kilka oddzielnych kar w związku z kilkoma naruszeniami, których liczba odpowiadałaby liczbie brakujących wykresówek. Celem rozporządzeń nr 3821/85 i nr 561/2006 jest z jednej strony poprawa warunków pracy kierowców, do których mają zastosowanie wskazane rozporządzenia, oraz bezpieczeństwa na drogach w ogólności, a z drugiej strony ustanowienie jednolitych przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, okresów odpoczynku kierowców oraz ich kontroli (zob. wyrok z dnia 9 lutego 2012 r., Urbán, C‑210/10, EU:C:2012:64, pkt 25). W tym celu wskazane rozporządzenia przewidują zespół środków, w szczególności jednolitych przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, okresów odpoczynku kierowców oraz ich kontroli, których przestrzeganie powinno zostać zagwarantowane przez państwa członkowskie poprzez zastosowanie systemu kar za każde ich naruszenie. W myśl motywu 11 rozporządzenia nr 3821/85 do osiągnięcia celów polegających na sprawowaniu kontroli nad okresami pracy i odpoczynku konieczne jest, by pracodawcy i kierowcy byli odpowiedzialni za prawidłowe funkcjonowanie urządzeń rejestrujących oraz by z należytą dbałością wykonywali czynności wynikające z przepisów. Jak wynika z załącznika I i załącznika IB do tego rozporządzenia, urządzenie rejestrujące zainstalowane na pokładach pojazdów transportu drogowego, których działanie może być analogowe lub cyfrowe, powinno umożliwić wskazanie i rejestrowanie określonych danych dotyczących ruchu tych pojazdów oraz okresów prowadzenia pojazdów przez kierowców. W wypadku gdy pojazd transportu drogowego jest wyposażony w urządzenie rejestrujące analogowe, dane te są rejestrowane na wykresówce zamieszczonej w urządzeniu. W wypadku gdy pojazd jest wyposażony w cyfrowe urządzenie rejestrujące, dane te są przechowywane na karcie kierowcy. Artykuł 15 ust. 2 tego rozporządzenia stanowi, że kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od momentu, w którym go przejmują, a wykresówka lub karta kierowcy nie zostają wyjęte przed końcem dziennego okresu pracy, chyba że ich wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. To w związku z tym obowiązkiem art. 15 ust. 7 lit. a) rozporządzenia nr 3821/85 przewiduje, że na wniosek organów kontrolnych kierowca pojazdu wyposażonego w analogowe urządzenie rejestrujące jest zobowiązany w szczególności przedstawić po dniu 1 stycznia 2008 r. wykresówki z danego dnia oraz 28 poprzedzających go dni. Zgodnie z brzmieniem art. 15 ust. 7 lit. a) rozporządzenia nr 3821/85 ustanawia on w odniesieniu do wykresówek obowiązek, na podstawie którego kierowca musi być w stanie okazania wykresówki z bieżącego dnia i poprzednich 28 dni. Przepis ten ustanawia jeden obowiązek obejmujący cały ten okres, a nie szereg odrębnych obowiązków w odniesieniu do każdego z dni, o których mowa, lub do każdej z odpowiadających im wykresówek. Tym samym naruszenie obowiązku ustanowionego w art. 15 ust. 7 lit. a) rozporządzenia nr 3821/85 stanowi jednolite i jednorazowe naruszenie polegające na niemożności przedstawienia przez danego kierowcę w czasie kontroli całości lub części tych 29 wykresówek. Naruszenie to może prowadzić tylko do jednej kary. Zgodnie bowiem z art. 19 ust. 1 rozporządzenia nr 561/2006 żadne naruszenie rozporządzenia nr 3821/85 nie może powodować nałożenia więcej niż jednej kary. Wykładni tej nie podważają przepisy załącznika III do dyrektywy 2006/22. Załącznik ten, w wersji mającej zastosowanie do sporów rozpatrywanych w postępowaniu głównym, nie miał bowiem na celu ustanowienia dokładnego i wyczerpującego wykazu naruszeń rozporządzeń nr 3821/85 i nr 561/2006, lecz ograniczał się do skierowanych do państw członkowskich wytycznych w sprawie wspólnej skali naruszeń tych rozporządzeń. W konsekwencji wytyczne te nie mogą stanowić odstępstwa od wykładni art. 15 ust. 7 lit. a) rozporządzenia nr 3821/85 takiej jaka wynika z pkt 39 i 40 niniejszego wyroku. Cele realizowane przez rozporządzenia nr 3821/85 i nr 561/2006, przypomniane w pkt 32 i 33 niniejszego wyroku, również nie podważają wykładni wynikającej z brzmienia art. 15 ust. 7 rozporządzenia nr 3821/85. Z powyższych rozważań wynika, że jeżeli w trakcie kontroli kierowca pojazdu drogowego nie jest w stanie przedstawić wykresówek tachografu dotyczących bieżącego dnia i 28 poprzednich dni, to zachowanie to stanowi jednolite naruszenie, które powinno skutkować pojedynczą karą. W świetle okoliczności sporu w postępowaniu głównym, przywołanych w pkt 19 niniejszego wyroku, należy jeszcze przypomnieć, że zgodnie z art. 19 rozporządzenia nr 561/2006 kary za naruszenia rozporządzeń nr 3821/85 i nr 561/2006 muszą być skuteczne, proporcjonalne, odstraszające oraz niedyskryminujące. W tym względzie należy podkreślić, że naruszenia art. 15 ust. 7 rozporządzenia nr 3821/85 nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszenia mniejszej wagi (zob. podobnie wyrok z dnia 9 lutego 2012 r., Urbán, C‑210/10, EU:C:2012:64, pkt 33, 34). W konsekwencji ze względu na wagę tego naruszenia kara za nie przewidziana powinna być wystarczająco wysoka, tak aby mogła ona wywrzeć rzeczywisty skutek odstraszający. Ponadto naruszenie art. 15 ust. 7 rozporządzenia nr 3821/85 jest tym poważniejsze, im wyższa jest liczba wykresówek, które nie mogą być przedstawione przez kierowcę. Uchybienie takie uniemożliwia bowiem skuteczną kontrolę warunków pracy kierowców i przestrzeganie bezpieczeństwa drogowego przez wiele dni. Tak więc aby spełniać wymóg proporcjonalności kar wymagany przez art. 19 ust. 1 rozporządzenia nr 561/2006, kara musi być dostatecznie elastyczna względem wagi naruszenia (zob. podobnie wyrok z dnia 9 lutego 2012 r., Urbán, C‑210/10, EU:C:2012:64, pkt 33, 41). W wypadku, w którym kwota grzywny podlegającej zastosowaniu do takiego naruszenia na podstawie prawa państwa członkowskiego byłaby niewystarczająca, by mieć efekt odstraszający, sąd krajowy, w myśl zasady wykładni zgodnej prawa wewnętrznego, jest zobowiązany do dokonywania wykładni prawa krajowego w możliwie największym zakresie zgodnie z prawem Unii. Zastosowanie tej zasady przez sąd krajowy pozwala mu na zapewnienie, w ramach jego właściwości, pełnej skuteczności prawa Unii przy rozpoznawaniu zawisłych przed nim sporów (zob. podobnie wyrok z dnia 15 października 2020 r., Association française des usagers de banques, C‑778/18, EU:C:2020:831, pkt 59 i przytoczone tam orzecznictwo). Sąd ten powinien jednak czuwać również nad przestrzeganiem zasady ustawowej określoności czynów zabronionych i kar ustanowionej w art. 49 ust. 1 zdanie pierwsze Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. Zgodnie z orzecznictwem zasada ta wymaga, aby prawo jasno określało naruszenia i związane z nimi kary. Warunek ten jest spełniony, jeśli zainteresowany na podstawie treści przepisu i w razie potrzeby na podstawie wykładni dokonanej przez sądy jest w stanie określić, jakie działania i zaniechania grożą pociągnięciem go do odpowiedzialności karnej (wyrok z dnia 22 października 2015 r., AC‑Treuhand/Commission, C‑194/14 P, EU:C:2015:717, pkt 40). Wynika z tego, że nawet jeśli maksymalna kwota grzywny, jaka może zostać nałożona w postępowaniach głównych, wydawała się sądowi krajowemu niewystarczająco wysoka, aby wywołać skutki zniechęcające, sąd ten nie mógłby nałożyć kilku kar, z których każda dotyczyłaby jednego lub kilku dni w okresie obejmującym dzień kontroli i 28 poprzedzających go dni. Mając na względzie całość powyższych rozważań, na zadane pytanie należy odpowiedzieć, iż wykładni art. 15 ust. 7 rozporządzenia nr 3821/85 i art. 19 rozporządzenia nr 561/2006 należy dokonywać w ten sposób, że w wypadku nieprzedstawienia przez kierowcę pojazdu drogowego poddanego kontroli wykresówek urządzenia rejestrującego dotyczących kilku dni pracy w okresie obejmującym dzień kontroli i 28 poprzedzających go dni właściwe organy państwa członkowskiego miejsca kontroli są zobowiązane do stwierdzenia jedynie jednolitego naruszenia obciążającego tego kierowcę i do nałożenia na niego tylko jednej kary. W przedmiocie kosztów Dla stron w postępowaniach głównych niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniach głównych, nie podlegają zwrotowi.   Z powyższych względów Trybunał (dziesiąta izba) orzeka, co następuje:   Wykładni art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, zmienionego rozporządzeniem (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r., oraz art. 19 rozporządzenia nr 561/2006 należy dokonywać w ten sposób, że w wypadku nieprzedstawienia przez kierowcę pojazdu drogowego poddanego kontroli wykresówek urządzenia rejestrującego dotyczących kilku dni pracy w okresie obejmującym dzień kontroli i 28 poprzedzających go dni właściwe organy państwa członkowskiego miejsca kontroli są zobowiązane do stwierdzenia jedynie jednolitego naruszenia obciążającego tego kierowcę i do nałożenia na niego tylko jednej kary.   Podpisy ( *1 ) Język postępowania: włoski.

© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 14.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło