C-88/23

WYROK TRYBUNAŁU (trzecia izba) z dnia 19 września 2024 r. ( *1 ) Odesłanie prejudycjalne – Handel elektroniczny – Usługi społeczeństwa informacyjnego – Dyrektywa 2000/31/WE – Dziedzina podlegająca koordynacji – Artykuł 2 lit. h) – Promocja i sprzedaż produktów kosmetycznych przez Internet – Wyłączenie z dziedziny podlegającej koordynacji obowiązków w zakresie oznakowywania mających zastosowanie do produktów promowanych i sprzedawanych przez usługodawcę świadczącego usługi społeczeństwa informacyjnego – Dyrektywa 75/324/EWG – Artykuł 8 ust. 2 – Rozporządzenie (WE) nr 1223/2009 – Artykuł 19 ust. 5 – Możliwość wymagania przez państwo członkowskie przeznaczenia stosowania wybranego przez nie języka W sprawie C‑88/23 mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Svea Hovrätt, Patent- och marknadsöverdomstolen (sąd apelacyjny z siedzibą w Sztokholmie, działający jako sąd apelacyjny ds. własności intelektualnej i ds. gospodarczych, Szwecja) postanowieniem z dnia 13 lutego 2023 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 15 lutego 2023 r., w postępowaniu: Parfümerie Akzente GmbH przeciwko KTF Organisation AB, TRYBUNAŁ (trzecia izba), w składzie: K. Jürimäe, prezes izby, K. Lenaerts, prezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego trzeciej izby, N. Piçarra, N. Jääskinen i M. Gavalec (sprawozdawca), sędziowie, rzecznik generalny: M. Szpunar, sekretarz: S. Spyropoulos, administratorka, uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 13 marca 2024 r., rozważywszy uwagi, które przedstawili: – w imieniu Parfümerie Akzente GmbH – P. Järvengren Gerner i T. Kronhöffer, advokater, – w imieniu KTF Organisation AB – S. Brandt, advokat, – w imieniu rządu szwedzkiego – F.L. Göransson i H. Shev, w charakterze pełnomocników, – w imieniu rządu francuskiego – B. Fodda i M. Guiresse, w charakterze pełnomocników, – w imieniu rządu włoskiego – G. Palmieri i M.F. Severi, w charakterze pełnomocników, – w imieniu Komisji Europejskiej – P.-J. Loewenthal, U. Małecka, N. Ruiz García i A. Sävje, w charakterze pełnomocników, po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 6 czerwca 2024 r., wydaje następujący Wyrok Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 2 lit. h) ppkt (ii) oraz art. 3 ust. 2 i 4 dyrektywy 2000/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie niektórych aspektów prawnych usług społeczeństwa informacyjnego, w szczególności handlu elektronicznego w ramach rynku wewnętrznego (dyrektywy o handlu elektronicznym) (Dz.U. 2000, L 178, s. 1), art. 8 ust. 2 dyrektywy Rady 75/324/EWG z dnia 20 maja 1975 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do dozowników aerozoli (Dz.U. 1975, L 147, s. 40), zmienionej dyrektywą Komisji (UE) 2016/2037 z dnia 21 listopada 2016 r. (Dz.U. 2016, L 314, s. 11, zwanej dalej „dyrektywą 75/324”), a także art. 19 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. dotyczącego produktów kosmetycznych (Dz.U. 2009, L 342, s. 59). Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy KTF Organisation AB (zwaną dalej „spółką KTF”) a Parfümerie Akzente GmbH (zwaną dalej „spółką Parfümerie Akzente”), w ramach którego spółka KTF żądała w szczególności zakazania spółce Parfümerie Akzente wprowadzania do obrotu w Szwecji produktów kosmetycznych, które nie są oznakowane w języku szwedzkim. Ramy prawne Prawo Unii Dyrektywa 2000/31 Motywy 11, 21 i 24 dyrektywy 2000/31 mają następujące brzmienie: „(11) Niniejsza dyrektywa pozostaje bez uszczerbku dla poziomu ochrony, w szczególności w dziedzinie ochrony zdrowia publicznego oraz interesów konsumentów, ustanowionego przez akty wspólnotowe; między innymi dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich [(Dz.U. 1993, L 95, s. 29)] oraz dyrektywa 97/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 maja 1997 r. w sprawie ochrony konsumentów w przypadku umów zawieranych na odległość [(Dz.U. 1997, L 144, s. 19)] stanowią ważny element ochrony konsumentów w odniesieniu do umów; dyrektywy te mają także zastosowanie w całości do usług społeczeństwa informacyjnego; dorobek wspólnotowy, mający pełne zastosowanie w przypadku świadczenia usług społeczeństwa informacyjnego, zawiera w szczególności dyrektywę Rady 84/450/EWG z dnia 10 września 1984 r. dotyczącą reklamy wprowadzającej w błąd oraz reklamy porównawczej [(Dz.U. 1984, L 250, s. 17), zmienioną dyrektywą 97/55/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 października 1997 r. (Dz.U. 1997, L 290, s. 18)] […]; niniejsza dyrektywa powinna pozostać bez uszczerbku […] dla dyrektyw w sprawie ochrony zdrowia publicznego; niniejsza dyrektywa uzupełnia wymagania dotyczące informacji, ustanowione przez powyższe dyrektywy, w szczególności przez dyrektywę [97/7]; […] (21) […] dziedzina podlegająca koordynacji obejmuje tylko wymagania odnoszące się do działalności w trybie on-line, takie jak informacja on-line, reklama on-line, zakupy on-line, zawieranie umów on-line; nie dotyczy wymagań prawnych państw członkowskich odnoszących się do towarów, takich jak normy bezpieczeństwa, obowiązków etykietowania lub odpowiedzialności za towary ani wymagań państw członkowskich odnoszących się do dostawy lub do transportu towarów, łącznie z dystrybucją produktów leczniczych; […] […] (24) W kontekście niniejszej dyrektywy i bez względu na regułę kontroli usług społeczeństwa informacyjnego u źródła uzasadnione jest, zgodnie z warunkami ustanowionymi w niniejszej dyrektywie, żeby państwa członkowskie podjęły środki zmierzające do ograniczenia swobodnego przepływu usług społeczeństwa informacyjnego”. Artykuł 1 dyrektywy 2000/31, zatytułowany „Cel i zakres”, stanowi w ust. 3: „Niniejsza dyrektywa uzupełnia prawo wspólnotowe mające zastosowanie do usług społeczeństwa informacyjnego bez uszczerbku dla poziomu ochrony, w szczególności zdrowia publicznego oraz interesów konsumentów ustanowionego we wspólnotowych aktach prawnych oraz wykonujących je ustawodawstwach krajowych w zakresie, w jakim nie ogranicza to swobody świadczenia usług społeczeństwa informacyjnego”. Artykuł 2 tej dyrektywy, zatytułowany „Definicje”, przewiduje: „Do celów niniejszej dyrektywy następujące pojęcia oznaczają: […] h) »dziedzina podlegająca koordynacji«: wymagania ustanowione w systemach prawnych państw członkowskich mające zastosowanie do podmiotów świadczących usługi społeczeństwa informacyjnego lub do usług społeczeństwa informacyjnego, niezależnie od tego, czy mają charakter ogólny, czy zostały przewidziane szczególnie dla nich; (i) koordynowana dziedzina dotyczy wymagań, które muszą być spełnione przez usługodawcę w związku z: – podjęciem działalności usługowej społeczeństwa informacyjnego, takich jak wymagania dotyczące kwalifikacji, zezwoleń lub zgłaszania, – prowadzenia działalności polegającej na świadczeniu usług społeczeństwa informacyjnego, takich jak wymagania dotyczące zachowania usługodawcy, wymagania dotyczące jakości lub zawartość usługi, łącznie z mającymi zastosowanie do reklamy i umów, lub wymagania dotyczące odpowiedzialności usługodawcy; (ii) koordynowana dziedzina nie obejmuje takich wymagań jak: – wymagania mające zastosowanie do towarów jako takich, – wymagania mające zastosowanie do dostawy towarów, – wymagania mające zastosowanie do usług, które nie są świadczone drogą elektroniczną”. Artykuł 3 wspomnianej dyrektywy, zatytułowany „Rynek wewnętrzny”, przewiduje: „1.   Każde państwo członkowskie zapewnia, aby usługi społeczeństwa informacyjnego świadczone przez usługodawcę mającego siedzibę na jego terytorium były zgodne z przepisami krajowymi stosowanymi w tym państwie członkowskim i wchodzącymi w zakres koordynowanej dziedziny. 2.   Państwa członkowskie nie mogą z powodów wchodzących w zakres koordynowanej dziedziny ograniczać swobodnego przepływu usług społeczeństwa informacyjnego pochodzących z innego państwa członkowskiego. […] 4.   Państwa członkowskie mogą podejmować środki mające na celu odstąpienie od ust. 2 w odniesieniu do określonej usługi społeczeństwa informacyjnego, jeżeli spełnione są następujące warunki: […]”. Dyrektywa 75/324 Artykuł 8 dyrektywy 75/324 stanowi w ust. 1 i 2: „1.   Bez uszczerbku dla rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 [z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniającego i uchylającego dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 (Dz.U. 2008, L 353, s. 1)], każdy dozownik aerozolu – lub przytwierdzona do niego etykieta, w przypadku gdy ze względu na niewielkie rozmiary dozownika aerozolu nie mogą być na nim naniesione żadne dane (maksymalna pojemność 150 ml lub mniej) – musi posiadać w sposób dobrze widoczny, czytelny i nieusuwalny następujące informacje: a) nazwisko i adres lub znak towarowy osoby odpowiedzialnej za wprowadzenie dozownika aerozoli do obrotu; b) symbol »3« (odwrócony epsilon) świadczące o zgodności z wymaganiami niniejszej dyrektywy; […] d) dane, o których mowa w ppkt 2.2. załącznika; […] 2.   Państwa członkowskie mogą uzależnić dopuszczenie do obrotu dozownika aerozoli na ich obszarze od sporządzenia tekstu etykiet w języku lub językach narodowych”. Załącznik do dyrektywy 75/324 przewiduje w ppkt 2.2, zatytułowanym „Oznakowywanie”: „Bez uszczerbku dla rozporządzenia [nr 1272/2008] każdy dozownik aerozolu musi w sposób widoczny posiadać następujące czytelne i nieusuwalne oznakowanie: […] d) w przypadku gdy dozownik aerozolu jest produktem konsumpcyjnym, zwrot P102 określający środki ostrożności, przewidziany w załączniku IV część 1 tabela 6.1 do rozporządzenia [nr 1272/2008]; e) określenie wszelkich dodatkowych środków ostrożności stosowanych podczas obsługi, ostrzegające konsumentów przed szczególnymi zagrożeniami, jakie stwarza dany wyrób; w przypadku gdy dozownikowi aerozolu towarzyszy oddzielna instrukcja obsługi, musi ona również zawierać określenie takich środków ostrożności”. Rozporządzenie nr 1223/2009 Artykuł 3 rozporządzenia nr 1223/2009, zatytułowany „Bezpieczeństwo”, przewiduje: „Produkt kosmetyczny udostępniany na rynku powinien być bezpieczny dla zdrowia ludzi w normalnych lub dających się przewidzieć warunkach stosowania, z uwzględnieniem w szczególności: a) prezentacji […]; b) oznakowania; c) instrukcji użycia i usuwania; […] Umieszczenie ostrzeżeń nie zwalnia osób zdefiniowanych w art. 2 i 4 z obowiązku przestrzegania innych wymogów ustanowionych w niniejszym rozporządzeniu”. Artykuł 19 tego rozporządzenia, zatytułowany „Oznakowanie”, stanowi: „1.   Bez uszczerbku dla innych przepisów niniejszego artykułu, na rynku udostępniane są wyłącznie produkty kosmetyczne, na których pojemnikach i opakowaniach zewnętrznych znajdują się następujące, nieusuwalne, łatwe do odczytania i widoczne informacje: […] c) data, do której dany produkt kosmetyczny, przechowywany w odpowiednich warunkach, zachowuje w pełni swoje pierwotne właściwości, a w szczególności pozostaje zgodny z art. 3 (»data minimalnej trwałości«). […] d) szczególne środki ostrożności, których należy przestrzegać podczas stosowania, a co najmniej te wymienione w załącznikach III–VI oraz wszelkie inne informacje dotyczące środków ostrożności wymaganych dla produktów kosmetycznych do stosowania profesjonalnego; […] f) funkcja produktu kosmetycznego, chyba że jednoznacznie wynika ona z jego prezentacji; […] 5.   Informacje wymienione w ust. 1 lit. b), c), d) i f) i w ust. 2, 3 i 4 podaje się w języku określonym przepisami państwa członkowskiego, w którym dany produkt jest udostępniany użytkownikowi końcowemu. […]”. Prawo szwedzkie Lagen (2002:562) om elektronisk handel och andra informationssamhällets tjänster [ustawa (2002:562) o handlu elektronicznym i innych usługach społeczeństwa informacyjnego, zwana dalej „ustawą o handlu elektronicznym”], która dokonuje transpozycji dyrektywy 2000/31, przewiduje w § 3: „Usługodawca mający siedzibę w państwie [Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG)] innym niż Szwecja jest uprawniony, niezależnie od przepisów szwedzkich w dziedzinie podlegającej koordynacji, do świadczenia usług społeczeństwa informacyjnego na rzecz usługobiorców w Szwecji. Sąd lub inny organ mogą jednak, na podstawie prawa, zastosować środek ograniczający swobodny przepływ takiej usługi, jeżeli jest to konieczne do ochrony: 1) porządku publicznego i bezpieczeństwa publicznego; 2) zdrowia publicznego; lub 3) konsumentów. Środek taki musi dotyczyć konkretnej usługi, która szkodzi lub może poważnie zaszkodzić jednemu z tych chronionych interesów. Środek musi być proporcjonalny do interesu podlegającego ochronie”. Zgodnie z § 5 tej ustawy w zakresie dziedziny podlegającej koordynacji prawo szwedzkie znajduje zastosowanie do usług społeczeństwa informacyjnego świadczonych przez usługodawców mających siedzibę w Królestwie Szwecji, nawet jeżeli usługi te są w całości lub w części skierowane do usługobiorców znajdujących się w innym państwie EOG. Postępowanie główne i pytania prejudycjalne Spółka Parfümerie Akzente jest spółką niemiecką, która za pośrednictwem swojej strony internetowej parfumdreams.se promuje i sprzedaje produkty do pielęgnacji włosów i inne produkty kosmetyczne przeznaczone na rynek szwedzki i dla szwedzkich klientów. Z kolei spółka KTF jest organizacją branżową grupującą przedsiębiorstwa, które sprowadzają, wytwarzają i wprowadzają do obrotu produkty kosmetyczne i środki higieniczne, dla których świadczy ona szeroki zakres usług. W lutym 2020 r. wytoczyła ona powództwo przeciwko spółce Parfümerie Akzente przed Patent- och marknadsdomstolen (sądem ds. własności intelektualnej i ds. gospodarczych, Szwecja) w celu zakazania tej ostatniej, pod groźbą kary pieniężnej, nieuczciwych praktyk polegających, po pierwsze, na stosowaniu przy wprowadzaniu do obrotu produktów kosmetycznych i produktów do pielęgnacji włosów pewnych konkretnych oświadczeń promocyjnych, po drugie, na wprowadzaniu do obrotu pewnych produktów kosmetycznych w dozownikach aerozoli, które nie są oznakowane w języku szwedzkim z naruszeniem przepisów szwedzkich dokonujących transpozycji dyrektywy 75/324, i po trzecie, na wprowadzaniu do obrotu pewnych produktów kosmetycznych, w szczególności produktów do rozjaśniania i farbowania włosów, które również nie są oznakowane w języku szwedzkim z naruszeniem w szczególności art. 19 ust. 1 lit. d) rozporządzenia nr 1223/2009 i załącznika III do tego rozporządzenia. Spółka Parfümerie Akzente, która przyznaje, że promowała i sprzedawała produkty bez oznakowania w języku szwedzkim, uważa, że dyrektywa 2000/31 stoi na przeszkodzie temu, by usługodawca świadczący usługę społeczeństwa informacyjnego podlegał przepisom surowszym niż przepisy państwa siedziby. W wyroku z dnia 24 września 2021 r. Patent- och marknadsdomstolen (sąd ds. własności intelektualnej i ds. gospodarczych) orzekł, że sporne praktyki promocyjne stanowią nieuczciwą praktykę i w konsekwencji zakazał, na podstawie szwedzkich przepisów regulujących praktyki handlowe, spółce Parfümerie Akzente ich stosowania. W tym względzie sąd ten zauważył, że spółka Parfümerie Akzente nie wskazała powodów, dla których przepisy szwedzkie dotyczące praktyk handlowych miały być bardziej restrykcyjne niż dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym oraz zmieniająca dyrektywę Rady 84/450/EWG, dyrektywy 97/7/WE, 98/27/WE i 2002/65/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady (dyrektywa o nieuczciwych praktykach handlowych) (Dz.U. 2005, L 149, s. 22) lub niż niemieckie prawo materialne. Spółka Parfümerie Akzente wniosła środek odwoławczy od tego wyroku do Svea Hovrätt, Patent- och marknadsöverdomstolen (sądu apelacyjnego z siedzibą w Sztokholmie, działającego jako sąd apelacyjny ds. własności intelektualnej i ds. gospodarczych, Szwecja), będącego sądem odsyłającym. W pierwszej kolejności sąd ten przypomina między innymi, że z art. 3 ust. 2 dyrektywy 2000/31 wynika, iż dyrektywa ta nie pozwala państwu członkowskiemu na ograniczenie – z powodów wchodzących w zakres dziedziny podlegającej koordynacji – swobodnego przepływu usług społeczeństwa informacyjnego pochodzących z innego państwa członkowskiego. Ponadto z wyroku z dnia 25 października 2011 r., eDate Advertising i in. (C‑509/09 i C‑161/10, EU:C:2011:685, pkt 53–68) miałoby wynikać, że państwa członkowskie powinny zapewnić, aby usługodawca świadczący takie usługi nie był poddany wymogom surowszym niż wymogi przewidziane w prawie materialnym państwa członkowskiego siedziby tego usługodawcy, chyba że jest to wyraźnie dozwolone przez art. 3 ust. 4 tej dyrektywy. Co się tyczy usługodawców mających siedzibę poza Szwecją, § 3 akapit pierwszy ustawy o handlu elektronicznym, który dokonuje transpozycji art. 3 ust. 2 dyrektywy 2000/31, odbiega od tego ostatniego przepisu. I tak w § 3 akapit pierwszy tej ustawy nie ma mowy, po pierwsze, o tym, że szwedzkie przepisy wchodzące w zakres dziedziny podlegającej koordynacji nie mogą ograniczać swobodnego przepływu usług społeczeństwa informacyjnego pochodzących z innego państwa członkowskiego, a po drugie, o tym, że szwedzkie przepisy mogą być stosowane, o ile nie są surowsze niż przepisy przewidziane w prawie materialnym państwa członkowskiego siedziby usługodawcy. Prawdą jest, że gdyby § 3 akapit pierwszy ustawy o handlu elektronicznym należało interpretować w ten sposób, że podmiot zagraniczny może swobodnie oferować sprzedaż swoich usług w Szwecji bez przeszkód wynikających z przepisów szwedzkich, to taka implementacja art. 3 ust. 2 dyrektywy 2000/31 byłaby zgodna z wyrokiem z dnia 25 października 2011 r., eDate Advertising i in. (C‑509/09 i C‑161/10, EU:C:2011:685). Taka wykładnia mogłaby jednak negatywnie wpłynąć na wykonanie dyrektywy 2005/29, ponieważ wiązałaby się ona z tym, że szwedzkie przepisy transponujące tę ostatnią dyrektywę nie miałyby zastosowania do usługodawcy mającego siedzibę w innym państwie członkowskim, z którego świadczy on usługi społeczeństwa informacyjnego. Ponadto konkurenci takiego usługodawcy lub stowarzyszenia konsumentów, którzy uważają się za poszkodowanych w wyniku pewnych praktyk handlowych on-line, byliby zmuszeni występować do sądów i innych organów państwa siedziby owego usługodawcy w celu dochodzenia swoich praw w języku innym niż ich własny i przy zastosowaniu prawa materialnego innego państwa członkowskiego. Taka perspektywa prowadziłaby do naruszenia celu dyrektywy 2005/29, jakim jest zapewnienie wysokiego wspólnego poziomu ochrony konsumentów. W drugiej kolejności sąd odsyłający podkreśla, że z art. 2 lit. h) dyrektywy 2000/31 w związku z jej motywem 21 wynika, iż dziedzina podlegająca koordynacji nie obejmuje wymagań państw członkowskich odnoszących się do towarów, takich jak normy w zakresie ich bezpieczeństwa, oznakowywania, dostawy i transportu. Przepisy krajowe dotyczące warunków, na jakich dany towar sprzedawany przez Internet może zostać dostarczony na terytorium państwa członkowskiego, nie są zatem objęte zakresem zastosowania tej dyrektywy. Jednakże ani w dyrektywie 2000/31, ani w orzecznictwie Trybunału nie sprecyzowano reguł, jakie należy stosować, w przypadku gdy promocja i sprzedaż przez Internet dotyczą produktów, co do których zarzuca się, że są oznakowane w sposób niespełniający wymagań odnoszących się do tych produktów jako takich w państwie członkowskim konsumenta, który je kupuje. Powstaje zatem pytanie, czy dziedzina podlegająca koordynacji w rozumieniu dyrektywy 2000/31 obejmuje wymagania odnoszące się do promocji i sprzedaży przez Internet produktu, co do którego zarzuca się, że nie spełnia wymagań mających zastosowanie do produktu jako takiego. Sąd odsyłający zauważa, że o ile wymagania mające zastosowanie do dostawy i do produktu jako takiego powinny być wyłączone z dziedziny podlegającej koordynacji zgodnie z art. 2 lit. h) ppkt (ii) dyrektywy 2000/31, stosownie do jego wykładni dokonanej w wyroku z dnia 2 grudnia 2010 r., Ker-Optika (C‑108/09, EU:C:2010:725), o tyle wyrok z dnia 1 października 2020 r., A (Reklama i sprzedaż produktów leczniczych przez Internet) (C‑649/18, EU:C:2020:764, pkt 54–59), sugeruje, że element pomocniczy względem usługi sprzedaży przez Internet i nierozerwalnie z nią związany może być objęty dziedziną podlegającą koordynacji, nawet jeżeli element ten, rozpatrywany samodzielnie, nie jest objęty zakresem stosowania tej dyrektywy. Ponadto w przypadku sprzedaży przez Internet skierowanej wyłącznie do konsumentów z państwa członkowskiego, w którym usługodawca nie ma siedziby, gdyby dziedzina podlegająca koordynacji miała obejmować wymagania mające zastosowanie do promocji i sprzedaży przez Internet, ale nie te odnoszące się do dostawy lub do produktu jako takiego, do poszczególnych etapów wprowadzania tego produktu do obrotu mogłyby znajdować zastosowanie przepisy różnych państw członkowskich. Doszłoby wówczas do naruszenia celu dyrektywy 2000/31 polegającego na wyeliminowaniu braku pewności prawa i na wspieraniu swobodnego przepływu, w szczególności w odniesieniu do sprzedaży przez Internet. Wreszcie sąd odsyłający zauważa, że przepisy innych uregulowań Unii, takie jak art. 8 ust. 2 dyrektywy 75/324 i art. 19 ust. 5 rozporządzenia nr 1223/2009, przewidują warunki, jakie produkt musi spełniać, aby mógł zostać wprowadzony do obrotu lub dostarczony użytkownikom końcowym w ich państwie członkowskim. W tych okolicznościach Svea Hovrätt, Patent- och marknadsöverdomstolen (sąd apelacyjny z siedzibą w Sztokholmie, działający jako sąd apelacyjny ds. własności intelektualnej i ds. gospodarczych), postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi: „1) Czy art. 3 ust. 2 dyrektywy [2000/31] należy, mając na uwadze prawo Unii w ujęciu ogólnym oraz jego skuteczne stosowanie, interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu prowadzącemu do niestosowania przepisów krajowych wchodzących w zakres dziedziny podlegającej koordynacji, w tym przepisów krajowych stanowiących środek implementacji dyrektywy [2005/29], jeżeli siedziba usługodawcy i miejsce, z którego świadczy on usługi społeczeństwa informacyjnego, znajdują się w innym państwie członkowskim i nie istnieją przesłanki do zastosowania jakiegokolwiek wyjątku wynikającego z tych przepisów krajowych, które stanowią środek implementacji art. 3 ust. 4 [dyrektywy 2000/31]? 2) Czy dziedzina podlegająca koordynacji zgodnie z dyrektywą [2000/31] obejmuje promocję na stronie internetowej sprzedawcy oraz sprzedaż przez Internet produktu, w odniesieniu do którego zarzuca się, że został oznakowany z naruszeniem wymogów mających zastosowanie do produktów jako takich w państwie członkowskim konsumenta dokonującego zakupu? 3) W przypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej na pytanie drugie: czy wymogi mające zastosowanie do dostawy i produktów jako takich są jednak wyłączone z zakresu dziedziny podlegającej koordynacji, zgodnie z art. 2 lit. h) ppkt (ii) dyrektywy [2000/31], gdy dostawa samych produktów stanowi niezbędny etap promocji i sprzedaży przez Internet, czy też dostawę samych produktów należy uważać za element pomocniczy względem promocji i sprzedaży przez Internet oraz nierozerwalnie z nimi związany? 4) Czy okoliczność, że wymagania mające zastosowanie do produktów jako takich wynikają z przepisów krajowych implementujących i uzupełniających uregulowania sektorowe Unii, w tym art. 8 ust. 2 dyrektywy [75/324] i art. 19 ust. 5 rozporządzenia [nr] 1223/2009, oraz oznaczających, iż wymagania mające zastosowanie do produktów muszą być spełnione, aby produkty mogły zostać wprowadzone do obrotu na rynku lub dostarczone konsumentom końcowym w państwie członkowskim, ma jakiekolwiek znaczenie przy udzieleniu odpowiedzi na pytania drugie i trzecie, a jeżeli tak, to jakie?”. W przedmiocie pytań prejudycjalnych W przedmiocie pytań od drugiego do czwartego Poprzez pytania od drugiego do czwartego, które należy rozpatrzyć w pierwszej kolejności i łącznie, sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 2 lit. h) ppkt (i) tiret drugie dyrektywy 2000/31 należy interpretować w ten sposób, że pojęcie „dziedziny podlegającej koordynacji” obejmuje związane z oznakowywaniem produktów promowanych i sprzedawanych na stronie internetowej usługodawcy świadczącego usługi społeczeństwa informacyjnego wymagania nałożone przez państwo członkowskie, na którego terytorium znajdują się konsumenci, do których skierowane są owe działania w zakresie wprowadzania do obrotu przez Internet, ze względu na to, że owe wymagania, wynikające z implementacji przepisów sektorowych Unii, którym wprowadzanie tych produktów do obrotu lub dostarczanie ich użytkownikom końcowym podlega, stanowią element pomocniczy względem promocji i sprzedaży przez Internet owych produktów oraz nierozerwalnie z nimi związany. Dyrektywa 2000/31, jak wynika z jej motywu 24, opiera się na regule kontroli usług społeczeństwa informacyjnego u źródła. Wynika stąd, po pierwsze, że – w myśl art. 3 ust. 1 tej dyrektywy – „[k]ażde państwo członkowskie zapewnia, aby usługi społeczeństwa informacyjnego świadczone przez usługodawcę mającego siedzibę na jego terytorium były zgodne z przepisami krajowymi stosowanymi w tym państwie członkowskim i wchodzącymi w zakres koordynowanej dziedziny”. Po drugie, stosownie do art. 3 ust. 2 owej dyrektywy „[p]aństwa członkowskie nie mogą z powodów wchodzących w zakres koordynowanej dziedziny ograniczać swobodnego przepływu usług społeczeństwa informacyjnego pochodzących z innego państwa członkowskiego”. Artykuł 3 ust. 4 wspomnianej dyrektywy pozwala jednak państwom członkowskim, pod pewnymi warunkami, „podejmować środki mające na celu odstąpienie od ust. 2 w odniesieniu do określonej usługi społeczeństwa informacyjnego”. Stosownie do art. 2 lit. h) in principio wspomnianej dyrektywy „dziedzina podlegająca koordynacji” oznacza „wymagania ustanowione w systemach prawnych państw członkowskich mające zastosowanie do podmiotów świadczących usługi społeczeństwa informacyjnego lub do usług społeczeństwa informacyjnego, niezależnie od tego, czy mają charakter ogólny, czy zostały przewidziane szczególnie dla nich”. W art. 2 lit. h) ppkt (i) tiret drugie dyrektywy 2000/31 uściślono, że „dziedzina podlegająca koordynacji” obejmuje w szczególności wymagania odnoszące się do prowadzenia działalności polegającej na świadczeniu usług społeczeństwa informacyjnego, takie jak te dotyczące jakości lub zawartości usługi, łącznie z tymi mającymi zastosowanie do reklamy. Natomiast na mocy art. 2 lit. h) ppkt (ii) tiret pierwsze tej dyrektywy z owej dziedziny wyłączone są wymagania mające zastosowanie do towarów jako takich. W tym względzie należy zauważyć, że wymagania dotyczące oznakowywania, podobnie jak w szczególności konfekcjonowania, formy lub składu towaru, są wymaganiami mającymi zastosowanie do towarów jako takich (zob. podobnie wyroki: z dnia 24 listopada 1993 r., Keck i Mithouard, C‑267/91 i C‑268/91, EU:C:1993:905, pkt 15; a także z dnia 6 lipca 1995 r., Mars, C‑470/93, EU:C:1995:224, pkt 12). Podobnie motyw 21 dyrektywy 2000/31, w świetle którego należy interpretować jej art. 2 lit. h) ppkt (ii) tiret pierwsze, klasyfikuje obowiązki w zakresie oznakowywania wśród wymagań mających zastosowanie do towarów. W związku z tym obowiązki w zakresie oznakowywania są wyłączone z zakresu dziedziny podlegającej koordynacji. Wykładni tej nie podważa wyrok z dnia 1 października 2020 r., A (Reklama i sprzedaż produktów leczniczych przez Internet) (C‑649/18, EU:C:2020:764, pkt 59), w którym Trybunał orzekł, że działalność reklamowa prowadzona zarówno za pomocą nośników elektronicznych, jak i nośników fizycznych „stanowi […] element pomocniczy i nierozerwalnie związany z usługą sprzedaży przez Internet i wchodzi w związku z tym w całości w zakres »dziedziny podlegającej koordynacji« w rozumieniu [tej] dyrektywy”. W przeciwieństwie bowiem do sytuacji analizowanej przez Trybunał w pkt 55–59 tego wyroku, w art. 2 lit. h) ppkt (ii) tiret pierwsze dyrektywy 2000/31, objaśnionym w motywie 21 tej dyrektywy, prawodawca Unii wyraźnie zamierzał, jak podkreślono w pkt 33 niniejszego wyroku, wyłączyć z dziedziny podlegającej koordynacji wymagania mające zastosowanie do towarów jako takich, do których należą obowiązki w zakresie oznakowywania. W związku z tym obowiązków w zakresie oznakowywania mających zastosowanie do produktów promowanych i sprzedawanych przez Internet nie można uznać za wchodzące w zakres dziedziny podlegającej koordynacji, gdyż byłoby to równoznaczne z przeciwstawianiem się wyrażonej wprost woli prawodawcy Unii. Z powyższego wynika, że usługodawca świadczący usługi społeczeństwa informacyjnego podlega z jednej strony dyrektywie 2000/31, w szczególności w zakresie wymagań odnoszących się do reklamy on-line, a z drugiej strony przepisom prawa Unii konkretyzującym obowiązki w zakresie oznakowywania produktów, których sprzedaż oferuje on na swojej stronie internetowej. Wykładnia ta zapewnia ochronę konsumentów, ponieważ każde zainteresowane państwo członkowskie jest w stanie bezpośrednio czuwać nad przestrzeganiem na swoim terytorium przepisów regulujących oznakowywanie produktów. W tym względzie należy ponadto zauważyć, że jak wynika z art. 1 ust. 3 dyrektywy 2000/31 w świetle jej motywu 11, dyrektywa ta pozostaje bez uszczerbku dla poziomu ochrony, w szczególności w dziedzinie ochrony zdrowia publicznego oraz interesów konsumentów, ustanowionego przez akty prawne Unii, które należy w całości stosować do usług społeczeństwa informacyjnego. Zważywszy, że wymagania mające zastosowanie do towarów jako takich, w szczególności te odnoszące się do ich oznakowywania, są wyłączone z dziedziny podlegającej koordynacji w rozumieniu art. 2 lit. h) dyrektywy 2000/31, należy ich w kontekście sporu w postępowaniu głównym poszukiwać w dyrektywie 75/324 i w rozporządzeniu nr 1223/2009. Te dwa akty prawa wtórnego pozwalają państwom członkowskim na wymaganie, by na ich terytorium przestrzegano określonego języka. Z art. 8 ust. 2 dyrektywy 75/324 wynika bowiem, że „[p]aństwa członkowskie mogą uzależnić dopuszczenie do obrotu dozownika aerozoli na ich obszarze od sporządzenia tekstu etykiet w języku lub językach narodowych”. Z kolei art. 19 ust. 5 rozporządzenia nr 1223/2009 przewiduje, że w języku „określonym przepisami państwa członkowskiego, w którym dany produkt jest udostępniany użytkownikowi końcowemu”, podaje się w szczególności informacje wymienione w art. 19 ust. 1 lit. c), d) i f) tego rozporządzenia, dotyczące daty minimalnej trwałości, szczególnych środków ostrożności, których należy przestrzegać podczas stosowania, oraz funkcji produktu kosmetycznego. Jak Trybunał orzekł już w odniesieniu do art. 19 ust. 5 rozporządzenia nr 1223/2009, ochrona zdrowia ludzkiego nie mogłaby być całkowicie zapewniona, gdyby konsumenci nie byli w stanie w pełni pozyskać i zrozumieć w szczególności informacji dotyczącej funkcji danego produktu kosmetycznego i szczególnych środków ostrożności, których należy przestrzegać podczas jego stosowania. Informacje, które producenci lub dystrybutorzy produktów kosmetycznych, o których mowa w tym rozporządzeniu, mają obowiązek zamieścić na pojemniku i opakowaniu zewnętrznym produktu, z wyjątkiem przypadków, gdy mogą one zostać skutecznie przekazane za pomocą piktogramów lub oznaczeń innych niż słowa, są pozbawione praktycznego znaczenia, jeżeli nie zostaną wyrażone w języku zrozumiałym dla osób, dla których są przeznaczone [wyrok z dnia 17 grudnia 2020 r., A.M. (Oznakowanie produktów kosmetycznych), C‑667/19, EU:C:2020:1039, pkt 47]. Artykuł 8 ust. 2 dyrektywy 75/324 wymaga, by państwa członkowskie, które korzystają z określonej w tym przepisie możliwości, przewidziały, że etykieta dozownika aerozolu musi być w całości sporządzona w odpowiednim języku narodowym lub odpowiednich językach narodowych. Z kolei, jeżeli chodzi o produkty kosmetyczne, jedynie informacje wymienione w art. 19 ust. 5 rozporządzenia nr 1223/2009 muszą być dostępne w języku określonym przez państwo członkowskie, w którym dany produkt kosmetyczny jest udostępniany użytkownikowi końcowemu. Jednakże usługodawca świadczący usługi społeczeństwa informacyjnego może również, jeżeli uzna to za stosowne, zapewnić przekład na język konsumenta tych informacji, których tłumaczenie nie jest na mocy tego przepisu obowiązkowe (zob. analogicznie wyrok z dnia 3 czerwca 1999 r., Colim, C‑33/97, EU:C:1999:274, pkt 42). W tych okolicznościach trzeba stwierdzić, iż art. 2 lit. h) dyrektywy 2000/31 należy interpretować w ten sposób, że pojęcie „dziedziny podlegającej koordynacji” nie obejmuje związanych z oznakowywaniem produktów promowanych i sprzedawanych na stronie internetowej usługodawcy świadczącego usługi społeczeństwa informacyjnego wymagań nałożonych przez państwo członkowskie, na którego terytorium znajdują się konsumenci, do których skierowane są owe działania w zakresie wprowadzania do obrotu przez Internet. W przedmiocie pytania pierwszego Zważywszy na odpowiedź udzieloną na pytania od drugiego do czwartego, nie ma potrzeby udzielania odpowiedzi na pytanie pierwsze, ponieważ opiera się ono na założeniu, że szwedzkie przepisy dotyczące oznakowywania dozowników aerozoli i produktów kosmetycznych wchodzą w zakres dziedziny podlegającej koordynacji w rozumieniu art. 2 lit. h) dyrektywy 2000/31. W przedmiocie kosztów Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.   Z powyższych względów Trybunał (trzecia izba) orzeka, co następuje:   Artykuł 2 lit. h) dyrektywy 2000/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie niektórych aspektów prawnych usług społeczeństwa informacyjnego, w szczególności handlu elektronicznego w ramach rynku wewnętrznego (dyrektywy o handlu elektronicznym),   należy interpretować w ten sposób, że:   pojęcie „dziedziny podlegającej koordynacji” nie obejmuje związanych z oznakowywaniem produktów promowanych i sprzedawanych na stronie internetowej usługodawcy świadczącego usługi społeczeństwa informacyjnego wymagań nałożonych przez państwo członkowskie, na którego terytorium znajdują się konsumenci, do których skierowane są owe działania w zakresie wprowadzania do obrotu przez Internet.   Podpisy ( *1 ) Język postępowania: szwedzki.